Khách sạn mini trong nhà ống: phong thủy mặt tiền hẹp, lõi thang và giếng trời

Với khách sạn mini xây trên lô nhà ống, phong thủy tập trung vào bốn điểm: lối vào phải tách khỏi chỗ để xe cho rõ ràng, thang máy và cầu thang không đối thẳng cửa chính, giếng trời được dùng để lấy sáng và thông gió cho các phòng giữa, và tầng trên cùng không bị chất vật nặng ngay trên phòng ngủ. Bốn điểm này cũng là chỗ các khách sạn mini hay bị khách chê nhất.

Nhà ống mặt tiền bốn đến sáu mét, sâu hai ba chục mét, xây sáu bảy tầng là dạng khách sạn mini rất phổ biến ở các đô thị Việt Nam. Bài này đi theo mặt cắt của một ngôi nhà như vậy, từ vỉa hè lên sân thượng, ghi lại quan niệm và lý do thực tế từng chỗ. Phong thủy là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; riêng phần thoát nạn của nhà ống nhiều tầng là phần phải đặt lên trước mọi thứ.

Khách sạn mini nhà ống có gì khác khách sạn thông thường

Khách sạn thông thường có mặt bằng rộng, sảnh riêng, lõi thang ở giữa, hành lang dài hai bên là phòng. Khách sạn mini nhà ống thì hẹp: mỗi tầng chỉ hai đến bốn phòng, xếp nối nhau từ trước ra sau, lõi thang nằm ở giữa hoặc lệch một bên. Sảnh thường chỉ là một khoảng tầng trệt, chia với chỗ để xe máy của khách và nhân viên.

Phong thủy nhà ống vốn đã có nhiều bàn luận: nhà sâu nên cần giếng trời, cầu thang nên đặt giữa hay lệch, cửa trước không thông thẳng cửa sau. Khi biến ngôi nhà thành khách sạn, các vấn đề ấy nhân lên theo số người: thay vì một gia đình đi lên xuống cầu thang, có hàng chục khách lạ mỗi ngày; thay vì một phòng ngủ chính, có hai ba chục phòng, phòng nào cũng muốn có cửa sổ.

Vì vậy cách đọc phong thủy ở đây nên rất thực dụng. Mỗi lời khuyên được giữ lại khi nó giúp khách sạn sáng hơn, thoáng hơn, yên tĩnh hơn hay an toàn hơn. Những lời khuyên đòi thay đổi kết cấu, chẳng hạn xoay hướng cầu thang trong ngôi nhà đã xây, chỉ nên bàn khi bạn đang làm bản vẽ mới.

Mặt tiền hẹp: lối vào, chỗ để xe và mái đón

Tách lối người đi với lối xe. Ở nhiều khách sạn mini, khách bước vào phải len giữa hàng xe máy mới tới quầy. Phong thủy coi đây là cửa bị chắn, khí vào không thông. Khách thì thấy lộn xộn và lo cho vali. Nếu được, dành một dải lối đi riêng sát một bên tường, sàn khác màu, đèn rõ, dẫn thẳng tới quầy.

Cửa cuốn và cửa kính. Cửa cuốn kéo xuống ban đêm là chuyện an ninh bình thường, nhưng nên có cửa kính bên trong và một cửa nhỏ cho khách về muộn. Một mặt tiền đóng kín bằng cửa cuốn lúc chín giờ tối vừa bị coi là "cửa đóng, khí tắc", vừa khiến khách không biết khách sạn còn mở.

Mái đón và biển tên. Mái đón nhỏ che mưa nắng cho khách xuống xe, đồng thời làm rõ đâu là lối vào giữa một dãy nhà phố giống nhau. Biển tên chiếu sáng vừa đủ, không chói vào nhà đối diện.

Bậc thềm và dốc dắt xe. Dốc dắt xe quá dốc chiếm hết bậc thềm, khách kéo vali phải đi chung dốc xe. Phong thủy thích nền nhà cao hơn đường để tránh nước; thực tế cần cả hai: dốc xe riêng và bậc hoặc dốc thoải cho người.

Lõi thang đặt ở đâu: đầu nhà, giữa nhà hay cuối nhà

Thang máy và cầu thang bộ là trục đứng của khách sạn mini. Vị trí của nó quyết định gần hết cách chia phòng. Bảng so sánh ba vị trí phổ biến:

Với nhà ống sâu, lõi thang giữa nhà đi cùng giếng trời thường là phương án cân bằng nhất. Nếu khách sạn đã có thang sát mặt tiền, cách xử lý thường gặp là đặt quầy lễ tân lệch sang một bên, giữa cửa và thang có một kệ thấp hoặc chậu cây không cản lối, để khách bước vào có một nhịp dừng.

Giếng trời và khe thông tầng: lấy sáng mà không lấy lửa

Kiến trúc nhà ở truyền thống phương Đông có khái niệm "thiên tỉnh", khoảng sân trời nhỏ giữa nhà, được coi là nơi nhà tiếp nhận ánh sáng và khí trời. Nhà ống Việt Nam hiện đại dùng giếng trời theo tinh thần ấy, và với khách sạn mini, giếng trời là cách duy nhất để các phòng phía giữa có cửa sổ thật.

Phong thủy thích giếng trời có cây xanh, có nước chảy nhẹ, có ánh sáng rơi xuống tận tầng trệt. Thực tế khách sạn cần thêm mấy điều. Giếng trời nối thông nhiều tầng có thể thành đường lan khói và lửa khi có cháy, nên cách ngăn cháy, vật liệu và các ô cửa mở ra giếng trời phải theo thiết kế phòng cháy được chấp thuận. Tiếng nói từ phòng này dễ dội qua giếng trời sang phòng đối diện, nên cửa sổ mở ra giếng trời cần kính hộp hoặc cửa đóng kín được. Mái giếng trời phải che được mưa tạt mà vẫn thoát được hơi nóng.

Một giếng trời làm tốt biến những căn phòng lẽ ra không cửa sổ thành phòng có ánh sáng ban ngày, điều khách nhận ra ngay khi mở rèm. Một giếng trời làm vội, chất đầy dây điện, cục nóng điều hoà, ống nước thì vừa xấu, vừa nóng, vừa ồn, vừa là điểm nguy hiểm khi cháy.

Phòng mặt tiền, phòng giữa và phòng phía sau

Phòng mặt tiền. Có ban công hoặc cửa sổ lớn nhìn ra phố, sáng và thoáng; phong thủy coi đây là phòng "minh". Nhược điểm là tiếng xe, đèn phố, nắng chiều nếu mặt tiền hướng tây. Cửa kính hộp và rèm hai lớp là đầu tư bắt buộc.

Phòng giữa. Thường kẹp giữa lõi thang và tường nhà bên. Nếu có cửa sổ ra giếng trời thì ổn; nếu không, đó là phòng không cửa sổ, cần thông gió cơ khí tốt và mô tả trung thực khi bán.

Phòng phía sau. Yên tĩnh hơn phòng mặt tiền, nhưng hay nhìn ra tường hậu của nhà phía sau hoặc ra khe hẹp. Phong thủy ngại cửa sổ nhìn thẳng vào tường sát; thực tế là thiếu sáng và thiếu riêng tư. Kính mờ phần dưới, chừa phần trên lấy sáng, là cách xử lý phổ biến.

Phòng ở tầng cao nhất. Thường có tầm nhìn tốt nhưng nóng nhất. Phong thủy ngại phòng ngủ ngay dưới bồn nước hay máy móc nặng trên mái; thực tế là tiếng máy bơm, tiếng nước, rung. Chống nóng mái, đặt bồn nước và máy móc lệch khỏi phòng ngủ là việc nên làm.

Thoát nạn trong khách sạn mini nhà ống: phần không bàn phong thủy

Nhà ống cao tầng có một lối thang duy nhất là kiểu nhà mà việc thoát nạn khó nhất khi có cháy. Khi làm khách sạn mini, mấy nguyên tắc chung dưới đây luôn đi trước mọi điều chỉnh khác, và chi tiết phải theo quy chuẩn hiện hành cùng thẩm duyệt của cơ quan phòng cháy:

• Cầu thang bộ thoát nạn phải được ngăn khói theo thiết kế; không dùng chân cầu thang làm kho, chỗ để xe, chỗ đặt bàn thờ hay chậu cây lớn.
• Cần có lối thoát nạn thứ hai hoặc phương án thoát nạn khẩn cấp theo yêu cầu với số tầng và số người của công trình.
• Lồng sắt, khung bảo vệ ở ban công, cửa sổ phải có cửa mở được từ bên trong.
• Khu để xe tầng trệt là nơi dễ phát sinh cháy; sạc xe điện cần có khu vực và thiết bị đúng quy định.
• Hướng dẫn thoát nạn sau cửa phòng, đèn sự cố, chuông báo cháy phải hoạt động; nhân viên ca đêm biết cách mở mọi cửa thoát.

Phong thủy hay nói nhà cần "khí thông". Với khách sạn mini, phiên bản thực tế của câu ấy là đường thoát nạn thông suốt từ mọi phòng xuống tới đường. Không một quan niệm nào đáng để đổi lấy điều đó.

Ví dụ giả định: cải tạo nhà ở 4 m x 22 m thành khách sạn mini ở Hà Nội

Ví dụ giả định: một gia đình ở Hà Nội có ngôi nhà ống mặt tiền 4 m, sâu 22 m, sáu tầng, muốn cải tạo thành khách sạn mini khoảng mười hai phòng. Nhà có cầu thang bộ đặt sát mặt tiền, ngay sau cửa chính, một giếng trời nhỏ ở cuối nhà, tầng trệt vốn là phòng khách và chỗ để xe.

Nếu đọc theo phong thủy, có ba điểm được chỉ ra ngay: cầu thang đối cửa chính, nhà sâu mà giếng trời nằm tận cuối nên phần giữa tối, và tầng trệt chưa có chỗ dừng cho khách. Nếu đọc theo vận hành, cũng đúng ba điểm ấy, cộng thêm việc nhà chỉ có một cầu thang bộ, chưa có thang máy, chưa có phương án thoát nạn thứ hai.

Hướng đi hợp lý là mời đơn vị thiết kế và tư vấn phòng cháy trước, vì việc thêm thang máy, ngăn cháy cho cầu thang và tính lối thoát nạn sẽ quyết định cả mặt bằng. Khi đã có khung an toàn, phần phong thủy chỉ cần lồng vào: thang máy mới đặt ở giữa nhà, cạnh một giếng trời thứ hai nếu kết cấu cho phép; quầy lễ tân nhỏ ở tầng trệt đặt lệch một bên, có tường tựa, nhìn được cửa; lối người đi tách khỏi dải để xe. Các phòng giữa nhận sáng từ giếng trời mới, phòng sau cùng nhìn ra giếng trời cũ.

Thứ tự làm việc này, an toàn trước, phong thủy sau, giúp tránh trường hợp hay gặp: sửa nhà theo lời khuyên phong thủy trước, rồi phải đập lại vì không đạt yêu cầu thẩm duyệt.

Câu hỏi thường gặp

Khách sạn mini có nên đặt bàn thờ thần tài ở chân cầu thang không?

Không nên. Chân cầu thang trong nhà ống thường là đường thoát nạn, và nhang đèn ở đó là nguồn lửa trên lối thoát. Nếu gia đình muốn có bàn thờ, chọn góc tầng trệt khuất, khô, xa chỗ để xe và không nằm trên đường khách đi xuống khi có sự cố.

Cửa chính đối thẳng cửa thang máy có cần sửa không?

Nếu đang làm bản vẽ, nên tránh. Nếu đã xây xong, có thể đặt quầy hoặc kệ thấp lệch giữa hai cửa để dòng người đi chếch một chút, miễn không làm hẹp lối đi. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; lợi ích thực tế là tầng trệt có chỗ dừng cho khách.

Khách sạn mini không có giếng trời thì phòng giữa làm sao?

Phòng giữa sẽ thành phòng không cửa sổ. Cần thông gió cơ khí có cấp gió tươi, đèn nhiều mức, màu tường sáng, và mô tả trung thực khi bán. Một số chủ cơ sở dùng phòng này làm kho đồ vải hay phòng nhân viên trực thay vì bán cho khách.

Tầng trệt chung chỗ để xe có ảnh hưởng phong thủy sảnh không?

Theo quan niệm, sảnh bị chắn và lộn xộn thì khí không tụ. Thực tế khách thấy mùi xăng, tiếng xe nổ máy. Tách lối người đi, có vách ngăn nhẹ giữa khu xe và khu quầy, thông gió tốt cho khu xe là cách xử lý hợp cả hai.

Có nên làm quầy bar hay quán cà phê trên sân thượng khách sạn mini?

Được, nếu kết cấu, thoát nạn và an toàn lan can cho phép. Lưu ý tiếng ồn sẽ truyền xuống các phòng tầng trên cùng, nhất là buổi tối. Phong thủy ngại sự ồn ào ngay trên chỗ ngủ; đây cũng là phàn nàn có thật của khách.

Nhà ống hướng tây làm khách sạn mini có bất lợi gì?

Phòng mặt tiền chịu nắng chiều gắt, nóng và chói. Phong thủy hay nói hướng tây "nóng, động"; thực tế cần kính cách nhiệt, rèm, lam che nắng, mái đón. Đây là bài toán khí hậu hơn là bài toán vận khí.