Phong thủy khách sạn chủ yếu xét bốn tầng: khu đất và mặt tiền (thế đứng, đường đi, khoảng trống trước cửa), trục đón khách từ cổng vào sảnh rồi tới thang, cách bố trí các tầng phòng, và chính căn phòng nghỉ (giường, cửa, gương, phòng tắm). Khác nhà ở, khách sạn đón hàng trăm người lạ với đủ tuổi tác và văn hoá, nên phần xét theo tuổi một người ít ý nghĩa hơn phần hình thế và bố cục.
Bài này là bản khung cho người sắp mở hoặc cải tạo khách sạn nhỏ, nhà nghỉ, khách sạn mini: mỗi nguyên tắc đi kèm lý do thực tế mà một kiến trúc sư hay người vận hành lâu năm cũng sẽ gật đầu, như ánh sáng, luồng gió, tiếng ồn, an ninh và cảm giác của khách. Những gì phong thủy nói là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; còn quy chuẩn phòng cháy, kết cấu và giấy phép kinh doanh thì không có chỗ cho quan niệm.
Phong thủy khách sạn khác phong thủy nhà ở ở chỗ nào
Nhà ở có một chủ, một gia đình ở lâu năm. Các trường phái lý khí như Bát trạch xét hướng nhà theo cung phi của chủ nhà, Huyền không xét theo năm xây và hướng toạ. Khách sạn thì khác: người ở thay đổi mỗi đêm, có khách tuổi này, khách tuổi khác, khách nước ngoài không biết cung phi là gì. Vì vậy khi bàn phong thủy khách sạn, người trong nghề thường lấy tuổi của chủ đầu tư hoặc người điều hành làm mốc cho các phép tính lý khí, còn phần lớn công sức dồn vào loan đầu, tức hình thế bên ngoài, và bố cục bên trong.
Điểm khác thứ hai là mục tiêu. Nhà ở hướng tới sự yên ổn lâu dài của một gia đình. Khách sạn cần ba thứ cùng lúc: khách nhìn thấy và tìm được lối vào, khách thấy dễ chịu ngay từ phút đầu, và nhân viên vận hành trơn tru. Một nguyên tắc phong thủy tốt cho khách sạn là nguyên tắc phục vụ được cả ba. Ví dụ quan niệm "cửa chính phải thoáng, không bị vật gì chắn" vừa giúp khách dễ thấy lối vào, vừa giúp xe đón trả khách không kẹt, vừa giúp lối thoát nạn thông suốt.
Điểm khác thứ ba là quy mô và luật. Khách sạn là cơ sở kinh doanh có điều kiện về phòng cháy chữa cháy và an ninh trật tự. Nhiều lời khuyên quen thuộc trong nhà ở, như đặt bình phong chắn ngay sau cửa hay xây thêm vách che cầu thang, có thể đụng tới chiều rộng lối thoát nạn. Ở khách sạn, mọi điều chỉnh theo phong thủy phải đặt sau quy chuẩn chứ không phải trước.
Đọc khu đất và mặt tiền trước khi thuê hay xây
Có chỗ tựa phía sau. Phong thủy loan đầu coi phía sau công trình là Huyền Vũ, nên có thế dựa vững như núi, đồi hoặc khối nhà cao hơn. Với khách sạn phố, "chỗ tựa" thường là một dãy nhà liền phía sau, không phải khoảng đất trống hay mương nước. Lý do thực tế: phía sau kín thì ít gió hút, ít tiếng ồn hai mặt và dễ bảo vệ hơn.
Có khoảng trống phía trước. Khoảng sân, vỉa hè rộng hay quảng trường nhỏ trước cửa được gọi là minh đường, nơi "khí tụ lại" trước khi vào nhà. Với khách sạn, đó chính là chỗ xe dừng, khách xuống hành lý, nhân viên ra đón. Mặt tiền sát lòng đường, không có chỗ dừng xe, vừa bị phong thủy cho là chật vừa khiến khách thấy vội vã.
Tránh đường đâm thẳng vào cửa. Một con đường hay con hẻm chạy thẳng vào mặt tiền được gọi là thế "lộ xung". Dân gian ngại vì cảm giác bị nhắm vào; lý do thực tế là đèn xe chiếu thẳng vào sảnh ban đêm, bụi và tiếng ồn dồn vào, và nguy cơ xe mất lái. Nếu đã chọn khu đất này, dải cây, bồn hoa chắc chắn hoặc cột chắn mềm trước sảnh là cách xử lý vừa phong thủy vừa an toàn.
Xem hướng nắng gió. Mặt tiền hứng nắng chiều gắt ở miền Nam, hay hứng gió mùa đông bắc ở miền Bắc, sẽ làm sảnh nóng hoặc lạnh lùa. Phong thủy nói "tàng phong tụ thủy", nghĩa là chỗ ở tốt phải che được gió mạnh; đây cũng là kinh nghiệm khí hậu của người làm nhà.
Nhìn hàng xóm và công trình lân cận. Góc nhọn của toà nhà đối diện, cột điện lớn ngay cửa, quán karaoke sát vách đều bị liệt vào "sát" theo phong thủy. Phần lớn trong số đó cũng là thứ khách sẽ phàn nàn trong đánh giá: ồn, chói, khó chịu khi nhìn ra cửa sổ.
Trục đón khách: đi một vòng như người lần đầu đến
Nhiều thầy phong thủy khi khảo sát khách sạn đi đúng đường khách đi. Bạn có thể tự làm việc này trước khi mời ai, mang theo sổ ghi chép và đi lúc trời tối lẫn trời sáng.
- Đứng ở đầu phố hoặc đầu hẻm, xem từ xa có nhận ra lối vào khách sạn không. Lối vào lẫn vào cửa hàng bên cạnh là điểm yếu cả về phong thủy (cửa không rõ) lẫn kinh doanh.
- Đi tới mái đón hoặc vỉa hè trước cửa. Kiểm chỗ dừng xe, mái che mưa, bậc thềm. Bậc cao, trơn, không tay vịn là thứ cần sửa trước khi bàn hướng cửa.
- Bước qua cửa vào sảnh. Ghi lại cảm giác đầu tiên: sáng hay tối, trần thấp hay cao, có bị gió lùa, có mùi lạ. Phong thủy gọi khoảnh khắc này là lúc khí vào nhà; với khách, đó là ấn tượng đầu.
- Xem từ cửa có thấy ngay quầy lễ tân không. Quầy nên nằm trong tầm mắt, không bị khuất sau cột, nhưng cũng không chắn ngang lối vào.
- Đi từ quầy tới thang máy hoặc cầu thang. Đường này nên ngắn, rõ, không phải vòng qua khu ăn uống hay khu hành lý.
- Lên một tầng phòng, đi hết hành lang, mở một phòng tiêu chuẩn và một phòng cuối dãy. Ghi những chỗ tối, những chỗ cửa phòng đối nhau, phòng nào nhìn thẳng ra thang máy.
Danh sách ghi được sau vòng đi này thường dài hơn bạn nghĩ, và phần lớn là việc sửa được bằng đèn, cửa, vật liệu cách âm, cách kê đồ, chứ không phải đập phá.
Từng khu vực: quan niệm và lý do thực tế
Bảng dưới gom những nguyên tắc hay được nhắc nhất cho từng khu trong khách sạn. Cột giữa là điều phong thủy nói, cột phải là lý do đời thường đứng sau. Mọi điều trong cột giữa là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
| Khu vực | Quan niệm phong thủy thường gặp | Lý do thực tế |
|---|---|---|
| Cổng, mặt tiền | Cửa rõ, có minh đường, không bị đường đâm | Khách dễ tìm, có chỗ dừng xe, ít đèn xe và tiếng ồn dội vào |
| Sảnh | Sáng, thoáng, khí vào được dừng lại chứ không xuyên thẳng ra sau | Ấn tượng đầu, không gió lùa, khách có chỗ đứng chờ |
| Quầy lễ tân | Có tường tựa, nhìn được cửa chính | Nhân viên quan sát người ra vào, an ninh tốt hơn |
| Thang máy, cầu thang | Không đối thẳng cửa chính | Tránh dòng người dồn vào cửa, giữ riêng tư cho tầng phòng |
| Hành lang tầng | Không quá dài thẳng, cửa phòng không đối nhau | Giảm tiếng ồn, riêng tư khi mở cửa |
| Phòng nghỉ | Giường tựa tường đặc, không đối cửa, không gương chiếu giường | Ngủ yên, không bị nhìn thẳng từ hành lang, không giật mình |
| Phòng tắm | Cửa không đối thẳng giường, khô thoáng | Mùi, hơi ẩm, tiếng nước ban đêm |
Có thể thấy cột phải tự nó đã đủ lý do để làm. Đó là cách đọc phong thủy tỉnh táo nhất cho người kinh doanh: lấy quan niệm làm danh sách gợi ý, lấy lý do thực tế làm thước đo xem có đáng bỏ tiền sửa hay không.
Phòng nghỉ: vài nguyên tắc chung trước khi đi vào chi tiết
Căn phòng là nơi khách ở lâu nhất, và cũng là nơi những lời khuyên phong thủy về giấc ngủ dễ áp dụng nhất. Ý chung là giường nên có đầu tựa vào một bức tường đặc, người nằm nhìn thấy được cửa ra vào nhưng không nằm thẳng trục với cửa; gương không chiếu thẳng vào giường; không có dầm lớn chạy ngang ngay trên chỗ nằm; cửa phòng tắm không mở thẳng vào giường.
Mỗi điều trên đều có lý do giấc ngủ đi kèm. Người nằm thấy cửa thì yên tâm hơn trong phòng lạ. Gương chiếu giường dễ khiến khách giật mình khi thức dậy giữa đêm thấy bóng người. Dầm thấp trên đầu tạo cảm giác bị đè, nhất là với trần thấp của khách sạn cải tạo từ nhà ống. Cửa phòng tắm mở về giường mang theo hơi ẩm và tiếng xả nước.
Khó khăn ở khách sạn là các phòng thường giống hệt nhau và diện tích chật, nên không phải phòng nào cũng xếp được lý tưởng. Cách làm thực tế là chọn một mẫu bố trí tốt nhất cho phòng tiêu chuẩn rồi nhân lên, sau đó xử lý riêng vài phòng góc, phòng cuối hành lang. Các bài khác trong mục này đi sâu từng phần: sảnh và quầy lễ tân, cách kê giường, phòng tắm trong phòng, đánh số phòng, hành lang.
Những điều phong thủy không thay được
Người kinh doanh lưu trú hay gặp tình huống được khuyên sửa một thứ "cho hợp phong thủy" mà vô tình đụng luật. Mấy điểm dưới đây luôn đặt lên trước:
- Phòng cháy chữa cháy: chiều rộng lối thoát nạn, số lối thoát, cửa chống cháy, hệ thống báo cháy theo quy chuẩn hiện hành. Bình phong, vách trang trí, bể cá không được đặt làm hẹp lối thoát hay che thiết bị chữa cháy.
- Kết cấu: đục tường, dời cửa, nâng tầng để "đổi hướng" phải có thiết kế và giấy phép khi luật yêu cầu; không tự ý đục tường chịu lực.
- An ninh trật tự và lưu trú: cơ sở lưu trú có nghĩa vụ về giấy tờ, thông báo lưu trú cho khách theo quy định; vị trí quầy lễ tân theo phong thủy vẫn phải giúp nhân viên kiểm soát người ra vào.
- Điện và nước: đèn chùm, tiểu cảnh nước, bể cá cỡ lớn phải được lắp bởi thợ có chuyên môn, có chống giật, chống thấm.
- Quyền lợi của khách: vật trang trí mang tính tín ngưỡng nên đặt ở chỗ không gây khó chịu cho khách theo tôn giáo khác, không đặt trong phòng nghỉ nếu khách không muốn.
Khi có hai phương án, một đẹp về phong thủy và một an toàn hơn, phương án an toàn luôn thắng. Không có quan niệm nào đáng để đổi lấy một lối thoát nạn bị hẹp.
Ví dụ giả định: khách sạn sáu tầng trên một con phố ở Đà Nẵng
Ví dụ giả định: một khách sạn mặt tiền 8 m, sâu 20 m, sáu tầng, mặt tiền nhìn ra con đường chạy vuông góc với một con hẻm đối diện. Chủ cơ sở thấy khách đánh giá sảnh "hơi tối và ồn", và nghe nói con hẻm đâm thẳng vào cửa là xấu.
Đi theo khung ở trên, có thể ghi lại mấy việc. Mặt tiền: đặt hai bồn cây lớn và dải đèn thấp trước cửa, vừa chắn bớt đèn xe từ hẻm, vừa làm rõ lối vào; đây là cách xử lý thế đường đâm mà sách phong thủy phổ thông hay gợi ý, và cũng là giải pháp cảnh quan thông thường. Sảnh: thêm một lớp cửa kính tạo khoang đệm nhỏ để chặn tiếng ồn và gió; dời quầy lễ tân từ chỗ đối thẳng cửa sang một bên có tường tựa, vẫn nhìn được cửa. Thang máy đang đối thẳng cửa chính: đặt một kệ trưng bày thấp, không chắn lối, để dòng người đi chếch một chút.
Tầng phòng: hành lang dài, cửa phòng đối nhau từng cặp. Không dời được cửa, nên đổi sang đèn hắt tường ấm, trải thảm hút âm, gắn thanh chặn khe cửa để giảm tiếng. Không có việc nào ở đây cần tới vật phẩm đắt tiền hay đục phá; tất cả đều là cải tạo nội thất bình thường mà phong thủy chỉ đóng vai một danh sách nhắc việc.
Câu hỏi thường gặp
Khách sạn nên xem phong thủy theo tuổi của ai?
Phần lớn người theo Bát trạch lấy tuổi chủ đầu tư hoặc người đứng ra điều hành để tính hướng tốt, vì khách thay đổi liên tục. Một số trường phái như Huyền không lại xét theo năm hoàn công và hướng toạ của công trình, không theo tuổi người. Đây là quan niệm khác nhau giữa các phái; phần loan đầu và bố cục thì không phụ thuộc tuổi ai.
Khách sạn thuê lại có cần sửa theo phong thủy không?
Không bắt buộc. Nếu thuê lại, bạn thường không được sửa kết cấu, nên tập trung vào việc làm được: ánh sáng sảnh, vị trí quầy, cách kê giường, rèm, gương, thảm hành lang. Những thay đổi này vừa rẻ vừa đo được hiệu quả qua phản hồi của khách, không cần chờ tin vào điều gì.
Đặt tượng, linh vật trước cửa khách sạn có cần thiết không?
Đây là lựa chọn trang trí và tín ngưỡng của chủ cơ sở, không phải điều kiện. Nếu đặt, chọn kích thước cân với mặt tiền, đặt chắc chắn, không lấn vỉa hè hay lối đi. Xem vật phẩm có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy nếu bạn muốn tham khảo, nhưng đừng kỳ vọng vật phẩm thay được một mặt tiền rõ ràng.
Có nên mời thầy phong thủy trước khi mở khách sạn?
Tuỳ bạn. Nếu mời, hãy mời trước khi chốt mặt bằng và bản vẽ, đề nghị thầy giải thích lý do từng đề xuất và chấp nhận rằng kiến trúc sư, đơn vị phòng cháy có quyền nói không. Tránh các gói tư vấn kèm bán vật phẩm giá cao hay cam kết doanh thu.
Phong thủy có giúp khách sạn đông khách hơn không?
Không có bằng chứng nào cho thấy phong thủy trực tiếp làm tăng công suất phòng. Cái có thật là những thay đổi đi kèm, như sảnh sáng hơn, phòng yên tĩnh hơn, lối vào rõ hơn, khiến khách hài lòng và đánh giá tốt hơn. Vị trí, giá, dịch vụ và vệ sinh vẫn là những thứ quyết định chính.
Khách sạn có khách nước ngoài thì xét phong thủy thế nào?
Phần hình thế, ánh sáng, tiếng ồn thì ai cũng cảm nhận như nhau. Phần biểu tượng thì nên trung tính: tránh đồ trang trí mang ý nghĩa tôn giáo quá rõ trong phòng nghỉ, cân nhắc các con số mà khách từ những nước khác nhau hay kiêng khi đánh số phòng.