Theo phong thủy, sảnh khách sạn nên sáng, đủ rộng để khách dừng lại, có lớp đệm giữa cửa và không gian bên trong; quầy lễ tân nên đặt lệch sang một bên, lưng tựa tường đặc, mặt nhìn được cửa chính; trần không có dầm lớn đè ngay trên quầy hay trên lối đi chính. Gương không nên đối thẳng cửa, và nước, cây, đèn dùng để dẫn khách đi vào chứ không để chắn lối.
Các điều trên có gốc từ khái niệm minh đường, khoảng trống nơi khí dừng lại trước khi vào nhà. Đặt sang ngôn ngữ vận hành, sảnh là nơi khách hình thành ấn tượng trong vài chục giây đầu và là nơi nhân viên kiểm soát người ra vào. Mỗi mục dưới đây nêu quan niệm và lý do thực tế; quan niệm là chuyện tin hay không tuỳ mỗi người, còn lý do thực tế thì đo được.
Sảnh là minh đường trong nhà của khách sạn
Trong phong thủy loan đầu, minh đường là khoảng đất trống trước một công trình, được ví như sân chầu trước cung điện. Sách phổ thông phân biệt ngoại minh đường, khoảng trống ngoài cổng, với nội minh đường, khoảng trống ngay sau cửa. Với một khách sạn trong phố, ngoại minh đường thường chỉ là vỉa hè và chỗ dừng xe, nên sảnh gánh gần hết vai trò của minh đường.
Ý cốt lõi của minh đường là khí đi vào phải được dừng lại, lắng xuống, rồi mới tỏa vào các nơi. Nếu cửa chính mở ra là thấy ngay thang máy, hay ngay cửa sau, ngay cửa sổ lớn phía cuối, phong thủy gọi là khí xuyên thẳng, vào rồi ra ngay. Trong đời thường, đó là sảnh có luồng gió lùa thẳng, khách bước vào không biết dừng ở đâu, mắt bị kéo đi mà không thấy quầy.
Vì vậy câu hỏi đầu tiên khi bố trí sảnh không phải hướng nào tốt, mà là khi khách bước qua cửa thì điểm dừng tự nhiên của họ là gì. Một sảnh tốt có điểm dừng rõ: một khoảng sàn đủ cho người và vali, ánh sáng dịu hơn ngoài trời một chút, quầy lễ tân nằm trong tầm nhìn. Từ điểm dừng ấy, lối đi tới thang máy và khu ngồi chờ hiện ra mà không phải hỏi.
Cửa vào sảnh: rộng vừa, có lớp đệm
Độ rộng cửa cân với sảnh. Sách phong thủy phổ thông hay nói cửa quá nhỏ so với nhà thì khí không vào được, cửa quá lớn so với sảnh thì khí tán. Lý do thực tế: cửa nhỏ làm kẹt vali, xe đẩy; cửa quá rộng ở một sảnh nhỏ khiến điều hoà thất thoát và khách ngồi chờ bị phơi ra phố.
Có khoang đệm hoặc mái đón. Nhiều khách sạn ở vùng lạnh hoặc nắng gắt dùng hai lớp cửa với khoang đệm ở giữa. Trong phong thủy, khoang này làm chậm luồng khí; trong kỹ thuật, nó giữ nhiệt, chặn bụi, chặn tiếng ồn. Mái đón trước cửa giúp khách xuống xe không ướt, cũng là cách mở rộng minh đường ra ngoài.
Cửa xoay, cửa tự động. Không có quy tắc phong thủy cổ nào về cửa xoay vì thời xưa chưa có. Một số người cho rằng cửa xoay "cuốn khí" vào trong nên tốt; đây là cách giải thích mới, mức tin tuỳ người. Điều chắc chắn hơn là cửa xoay phải có cửa thoát nạn bên cạnh theo quy định và phải an toàn với trẻ nhỏ, người già.
Bậc thềm và độ dốc. Phong thủy thích nền sảnh cao hơn mặt đường một chút, coi là thế vững. Lý do thực tế là chống nước tràn khi mưa lớn. Nhưng bậc phải thấp đều, có tay vịn và có lối dốc cho xe lăn, vali kéo.
Đặt quầy lễ tân ở đâu: so sánh các vị trí hay gặp
Quầy lễ tân là chỗ bị hỏi nhiều nhất khi bàn phong thủy khách sạn. Bảng so sánh năm vị trí thường gặp trong sảnh khách sạn nhỏ:
| Vị trí quầy | Phong thủy thường nói | Thực tế vận hành |
|---|---|---|
| Đối thẳng cửa chính, sát cửa | Bị khí xung thẳng vào, người ngồi quầy dễ bất an | Gió, nắng, tiếng ồn dội thẳng vào nhân viên; khách vừa bước vào đã đứng sát quầy, không có chỗ dừng |
| Đối diện cửa nhưng lùi sâu vào trong | Chấp nhận được nếu có khoảng sảnh ở giữa | Khách thấy quầy ngay, có chỗ dừng; hợp sảnh dài và hẹp |
| Lệch một bên, lưng tựa tường đặc | Vị trí được ưa nhất: có chỗ dựa, nhìn được cửa | Nhân viên quan sát cửa và thang máy cùng lúc; khách đi chếch vào, không chắn lối |
| Quay lưng về phía cửa | Bị cho là thế "bối môn", không thấy người vào | Nhân viên không thấy ai vào, an ninh kém; nên tránh |
| Lưng tựa vách kính hoặc cửa sổ lớn | Không có chỗ dựa, khí không vững | Ngược sáng làm khách khó nhìn mặt nhân viên; nắng chiếu vào màn hình |
Nếu mặt bằng buộc quầy phải đối thẳng cửa, cách xử lý phổ biến là đẩy quầy lùi sâu thêm, đặt giữa cửa và quầy một điểm nhấn thấp như bàn hoa tròn để dòng người vòng nhẹ. Không đặt vách chắn cao kín vì nhân viên sẽ mất tầm nhìn ra cửa.
Phía sau quầy nên là tường đặc, có thể ốp gỗ hoặc vật liệu ấm. Kệ để chìa khoá, két, máy in nên khuất khỏi tầm mắt khách nhưng trong tầm tay nhân viên, vừa gọn mắt vừa an toàn.
Trần, dầm và đèn chùm trong sảnh
Phong thủy rất ngại dầm lớn chạy ngang ngay trên chỗ người ngồi lâu, gọi là "xà đè". Ở sảnh, chỗ ngồi lâu nhất là quầy lễ tân và ghế chờ. Lý do đời thường dễ hiểu: dầm thấp tạo cảm giác nặng nề, che bớt ánh sáng, và trong những khách sạn cải tạo, dầm thường là chỗ đi ống, đi dây, dễ thấm. Cách xử lý thường gặp là đóng trần giả cho phẳng, hoặc dời quầy lệch khỏi trục dầm.
Trần sảnh nên cao hơn trần các tầng phòng, nếu được. Một sảnh cao gợi cảm giác thoáng, hợp ý minh đường rộng. Với khách sạn mini không thể làm trần cao, có thể đánh lừa thị giác bằng màu trần sáng, đèn hắt lên trần, bỏ bớt đồ treo thấp.
Đèn chùm lớn treo giữa sảnh được nhiều chủ cơ sở ưa vì gợi sự sung túc. Phong thủy chỉ góp ý là đèn không nên treo thấp ngay trên đầu người ngồi chờ hay ngay trên quầy. Phần quan trọng hơn là kỹ thuật: móc treo chịu đủ tải, có người kiểm định khi lắp, có lịch vệ sinh và thay bóng an toàn. Một sảnh nhiều lớp sáng, gồm đèn trần, đèn hắt tường và đèn bàn, thường dễ chịu hơn một đèn chùm chói.
Gương, nước và cây trong sảnh
Gương không đối thẳng cửa chính. Quan niệm phổ biến cho rằng gương đối cửa "đẩy khí ra ngoài". Lý do thực tế: khách bước vào thấy chính mình đi tới, dễ giật mình, và nắng chiều có thể phản chiếu vào mắt. Gương lớn nên đặt ở vách bên để sảnh trông rộng hơn mà không đối cửa.
Tiểu cảnh nước đặt ở phía trong, nhìn được từ cửa. Theo nhiều sách phổ thông, nước nên ở phía trước hoặc bên cạnh lối vào, dòng chảy hướng vào trong. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Thực tế cần tính tiếng nước có át lời nói ở quầy không, có bắn ra sàn gây trơn không, có chống giật cho bơm không, và ai lo thay nước, vệ sinh rêu.
Cây thật, khoẻ, cỡ vừa. Cây xanh tươi tượng trưng cho sinh khí; cây héo, lá úa thì ngược lại. Thực tế là cây cần đủ sáng; sảnh tối thì chọn loài chịu bóng hoặc thay cây theo lịch. Cây quá to đặt ngay cửa có thể che quầy và cản lối đi.
Bể cá và non bộ cỡ lớn. Bể cá trong sảnh là một chủ đề riêng của mục bể cá trên trang. Ở đây chỉ lưu ý chịu tải sàn, chống thấm, và khoảng cách với lối thoát nạn.
Khu chờ, hành lý và đường tới thang máy
Sảnh nhỏ mà nhiều luồng người cắt nhau là thứ phong thủy gọi là khí loạn, còn người vận hành gọi là tắc. Một vài nguyên tắc sắp xếp:
- Khu ghế chờ đặt lệch khỏi trục từ cửa vào quầy, lưng ghế quay về tường hoặc vách, mặt nhìn ra lối đi. Khách ngồi đây có chỗ dựa và thấy được ai vào, đúng ý "có tựa có nhìn".
- Chỗ gửi hành lý ở góc khuất, gần quầy, không để vali chắn lối thoát nạn hay chân cầu thang.
- Thang máy không nên đối thẳng cửa chính. Nếu bắt buộc, đặt kệ thấp hoặc chậu cây giữa hai cửa để dòng người đi chếch, không cản lối.
- Lối vào khu ăn sáng, nhà vệ sinh công cộng của sảnh nên tách khỏi đường đi tới thang để khách mới nhận phòng không phải len qua.
- Không để thùng rác, xe đồ giặt, hàng hoá nhập kho đi qua sảnh vào giờ khách nhận phòng; khách sạn nhỏ có thể dồn việc này sang lối phụ hoặc giờ vắng.
Một sảnh được sắp như vậy hiếm khi bị khách chê, bất kể khách có tin phong thủy hay không. Đó là điểm gặp nhau giữa quan niệm minh đường và kinh nghiệm vận hành.
Ánh sáng, mùi và âm thanh: phần minh đường khách cảm nhận được
Một sảnh được cho là "khí tốt" theo phong thủy thường mô tả bằng mấy chữ: sáng, ấm, yên, thơm nhẹ. Đặt sang thông số đời thường, đó là ánh sáng đủ để đọc giấy tờ ở quầy mà không chói, nhiệt độ màu ấm vào buổi tối, tiếng nhạc nền nhỏ hơn tiếng nói chuyện, và không có mùi ẩm, mùi thuốc lá hay mùi bếp tràn ra.
Ban ngày, ánh sáng tự nhiên qua cửa kính là nguồn sáng tốt nhất, nhưng cần rèm hoặc phim cách nhiệt cho mặt tiền hứng nắng chiều. Ban đêm, ánh sáng sảnh nên hơi sáng hơn ánh sáng hành lang phòng để khách nhận ra lối vào từ ngoài phố. Một sảnh tối om lúc khuya vừa bị coi là âm khí nặng, vừa khiến khách đi muộn ngại bước vào.
Mùi hương sảnh nên nhẹ và trung tính. Trầm hương, nhang đốt trong sảnh có thể hợp với khách quen nhưng khiến khách nhạy mùi, khách có con nhỏ thấy khó chịu. Nếu khách sạn có bàn thờ thần tài, ông địa ở sảnh, nên đặt ở vị trí kín đáo, khói không bay về khu chờ và không gần vật dễ cháy.
Câu hỏi thường gặp
Quầy lễ tân nên đặt bên trái hay bên phải cửa?
Một số thầy dựa vào Thanh Long và Bạch Hổ, tính từ trong nhìn ra, cho rằng bên trái nên cao, động hơn bên phải. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Thực tế nên chọn bên có tường đặc làm lưng tựa, nhìn được cả cửa và thang máy, không cản lối thoát nạn.
Sảnh khách sạn mini rất hẹp thì làm sao có minh đường?
Dùng mái đón và vỉa hè làm phần mở rộng, giữ sàn sảnh trống khỏi đồ thừa, dùng gương ở vách bên, màu sáng và đèn hắt trần. Quầy có thể làm dạng quầy đứng nhỏ thay vì quầy dài. Mục tiêu là khách có một khoảng sàn để dừng, không phải sảnh to.
Có nên đặt bình phong chắn ngay sau cửa sảnh?
Bình phong cao kín làm sảnh nhỏ thêm chật, che tầm nhìn của lễ tân và có thể làm hẹp lối thoát nạn. Nếu muốn có lớp đệm, dùng kệ thấp, chậu cây hoặc vách thưa đặt cách cửa đủ xa, chiều rộng lối đi vẫn đạt mức tối thiểu theo quy chuẩn hiện hành.
Màu sắc quầy lễ tân nên chọn thế nào?
Một số người chọn màu quầy theo ngũ hành của hướng sảnh hoặc mệnh chủ; đây là quan niệm. Thực tế nên chọn màu và vật liệu bền với va quệt, dễ lau, hợp tông chung của khách sạn, mặt quầy không quá bóng để không phản chiếu đèn vào mắt khách.
Thang máy đối diện quầy lễ tân có sao không?
Phần lớn sách không coi đây là điều xấu, thậm chí là vị trí tiện. Nhân viên thấy được người đi lên tầng, hỗ trợ khách mang hành lý dễ. Điều nên tránh là thang máy đối thẳng cửa chính, khiến dòng người ra vào dồn một đường.
Sảnh có nên đặt bàn thờ thần tài, ông địa không?
Đây là tục lệ kinh doanh của nhiều gia đình Việt, không phải yêu cầu của phong thủy. Nếu đặt, chọn chỗ sạch, kín đáo, không đối cửa nhà vệ sinh, đèn và nhang an toàn cháy nổ, không để khói hay mùi lan sang khu khách ngồi chờ.