Rèm ngăn phòng là cách chia một không gian chung thành nhiều khu mà không xây tường: kéo ra thì có góc riêng để ngủ, che bếp, che cửa nhà vệ sinh; mở vào thì phòng rộng, thoáng như cũ. Phong thủy phổ thông dùng rèm ngăn để giải quyết mấy chuyện hay bị nhắc tới: giường nhìn thẳng ra cửa, bếp lộ ra phòng khách, cửa nhà vệ sinh đối bàn ăn, cầu thang lao thẳng vào cửa chính.
Bài này đi qua từng trường hợp dùng rèm ngăn, lý do phong thủy và lý do thực tế đứng sau, cách chọn vải, chọn ray, và những chỗ không nên dùng rèm vì an toàn cháy nổ. Phần "khí" trong bài là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần ánh sáng, mùi, riêng tư thì đều kiểm được.
Rèm ngăn trong cách nghĩ phong thủy
Phong thủy nhà ở chuộng các khu chức năng có ranh giới rõ: chỗ ngủ cần tĩnh và kín, chỗ tiếp khách cần sáng và mở, bếp và nhà vệ sinh nên khuất khỏi tầm nhìn đầu tiên khi vào nhà. Nhà xưa rộng thì ngăn bằng tường, bằng bức bình phong, bằng vách gỗ. Nhà phố, căn hộ, phòng trọ ngày nay chật, nhiều không gian phải dùng chung, nên rèm thành vách ngăn mềm phổ biến.
Theo quan niệm này, rèm làm chậm dòng khí đi thẳng từ cửa vào sâu trong nhà, tạo khúc quanh để khí "tụ" lại. Đọc theo góc thực tế, rèm chặn tầm nhìn từ cửa vào chỗ riêng tư, giảm gió lùa thẳng, ngăn bớt mùi bếp, và giúp người ở thấy có góc của mình. Ưu điểm lớn của rèm so với vách cứng là linh hoạt: ban ngày mở để lấy sáng và gió xuyên phòng, tối mới kéo.
Điểm cần nhớ là rèm chỉ che, không cách âm và không cách mùi hoàn toàn. Nó không thay được cửa thật ở những chỗ cần kín như nhà vệ sinh, và không được dùng ở chỗ có lửa. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, nhưng giới hạn kỹ thuật thì cố định.
Năm chỗ hay dùng rèm ngăn và lý do
Tách khu ngủ khỏi phòng khách trong căn hộ studio, phòng trọ. Phong thủy khuyên giường không nằm thẳng trong tầm nhìn từ cửa chính và nên có cảm giác được che chắn. Một bộ rèm kéo dọc mép giường, chạy từ trần xuống sàn, tạo ngay góc ngủ riêng. Ban ngày mở ra để phòng không bị chia nhỏ, tối mới kéo.
Che bếp mở khỏi phòng khách. Bếp lộ thẳng ra cửa chính hay sofa bị nhiều người ngại vì quan niệm "lộ hoả" và vì khách ngồi nhìn thẳng vào chậu rửa, nồi niêu. Rèm có thể dùng ở phần tủ đồ khô, lối vào khu bếp, nhưng tuyệt đối không treo gần mặt bếp nấu.
Che cửa nhà vệ sinh đối diện bàn ăn, giường hoặc cửa chính. Đây là trường hợp phong thủy nhắc nhiều nhất. Cửa vệ sinh vẫn phải là cửa thật đóng kín; rèm chỉ là lớp thứ hai treo ngoài để tầm nhìn không rơi thẳng vào cánh cửa ấy. Nếu cửa vệ sinh hỏng, sửa cửa trước, đừng thay bằng rèm.
Che chân cầu thang đối thẳng cửa chính. Quan niệm cho rằng cầu thang lao thẳng ra cửa khiến khí "trôi tuột" ra ngoài. Một tấm rèm hoặc mành hạt ở chân thang, lệch so với trục cửa, tạo khúc quanh. Thực tế, cầu thang nhìn thẳng từ cửa còn khiến không gian tầng trên lộ ra, nên che phần chân thang cũng giữ riêng tư cho tầng trên.
Ngăn khu thờ trong nhà chật. Nhà không có phòng thờ riêng thường đặt bàn thờ trên tầng cao hoặc góc phòng khách. Rèm có thể dùng để ngăn khu thờ với khu sinh hoạt ồn ào, nhưng phải treo xa bát hương, đèn dầu, nến, và kéo gọn lại trước khi thắp hương.
Chọn vải và ray cho rèm ngăn
Rèm ngăn khác rèm cửa sổ ở chỗ nó treo giữa nhà, người đi qua lại nhiều, hai mặt đều lộ ra. Bảng dưới gợi ý loại vải theo mục đích:
| Mục đích | Loại vải hợp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Chia khu mà vẫn sáng | Voan dày, lanh mỏng, vải dệt thưa | Hợp studio ít cửa sổ; ánh sáng vẫn lọt qua |
| Che kín khu ngủ | Vải cản sáng hai mặt, nhung, gấm mỏng | Chọn loại hai mặt giống nhau vì cả hai phía đều nhìn thấy |
| Ngăn khu gần bếp, khu thờ | Vải đã xử lý chống cháy, sợi thuỷ tinh phủ | Hỏi rõ chứng nhận chống cháy, vẫn giữ khoảng cách với lửa |
| Nơi ẩm như gần nhà vệ sinh | Polyester dày, vải có lớp chống thấm | Dễ lau, nhanh khô, ít mốc hơn cotton |
| Nhà nhiều bụi, có người dị ứng | Vải bề mặt trơn, giặt được bằng máy | Tránh nhung, lông xù hút bụi |
Về ray, ray âm trần hoặc ray gắn sát trần cho rèm phủ kín từ trên xuống, nhìn gọn như một bức vách. Ray cong theo chữ L hoặc chữ U dùng khi cần ôm quanh giường. Ở nhà thuê, có loại thanh căng giữa hai tường không cần khoan; chỉ hợp với rèm nhẹ và khoảng cách ngắn.
Các bước làm rèm ngăn khu ngủ trong căn hộ nhỏ
Ví dụ giả định: một căn studio khoảng 30 m², cửa vào nhìn thẳng tới giường đặt sát cửa sổ cuối phòng. Trình tự gợi ý:
- Đứng ở cửa vào, xác định đường nhìn từ cửa tới giường. Rèm cần cắt ngang đường nhìn này.
- Kê lại giường nếu được, để đầu giường tựa tường đặc, giường không thẳng trục cửa. Rèm chỉ hỗ trợ, không thay việc kê đúng.
- Đo chiều dài ray: thường chạy từ tường bên tới quá mép giường một chút, đủ để khi kéo kín vẫn có khe đi lại ở một đầu.
- Chọn ray sát trần, rèm dài tới cách sàn chừng một đốt ngón tay để không quét bụi và không vướng chân.
- Chọn vải hai mặt sáng màu cho phòng nhỏ; nếu cần tối để ngủ, may hai lớp: voan phía phòng khách, vải cản sáng phía giường.
- Chừa lối thoát hiểm: rèm không được chắn lối từ giường ra cửa chính, không chặn tủ điện, không che bình chữa cháy.
Sau một tuần dùng, kiểm lại: buổi sáng có mở rèm để ánh sáng và gió đi xuyên phòng không, có góc nào bí mùi hay nóng hơn trước không. Nếu có, rút ngắn ray hoặc chỉ kéo rèm vào ban đêm.
Rèm ngăn và ánh sáng, gió
Lỗi phổ biến nhất khi dùng rèm ngăn là chặn mất luồng sáng và gió. Căn hộ nhỏ thường chỉ có cửa sổ ở một đầu; kéo rèm kín ngang phòng là nửa phòng phía cửa vào tối hẳn và không còn gió xuyên. Phong thủy chuộng không gian sáng sủa, có khí lưu thông, nên rèm ngăn kéo kín cả ngày lại đi ngược chính nguyên tắc mà nó đang muốn phục vụ.
Cách xử lý là chọn vải để ánh sáng lọt qua ở khu không cần kín tuyệt đối, và giữ thói quen mở rèm ban ngày. Một kỹ thuật khác là để rèm không chạm trần mà hở phía trên một khoảng nhỏ, không khí nóng tích ở trần vẫn thoát sang phía có cửa sổ. Với khu ngủ cần tối, có thể dùng hai lớp: voan luôn kéo, vải dày chỉ kéo khi ngủ.
Ở nhà ống dài, rèm ngăn giữa nhà nên đặt ở nơi đã có ranh giới tự nhiên như chân cầu thang, mép giếng trời, không chia đôi phòng khách. Đặt sai chỗ làm nhà dài càng thêm hẹp và tối. Với nhà ống có giếng trời giữa nhà, rèm nên treo phía trước hoặc phía sau giếng trời chứ không cắt ngang nó, để luồng sáng từ trên xuống vẫn toả ra hai đầu nhà.
Rèm ngăn trong nhà nhiều thế hệ và nhà phố kinh doanh
Nhà nhiều thế hệ ở chung một tầng là chỗ rèm ngăn phát huy tác dụng rõ nhất. Ông bà ngủ sớm, con cháu thức khuya xem tivi; một bộ rèm vải dày ngăn góc giường của người già giúp che ánh đèn và giảm một phần cảm giác ồn. Phong thủy dân gian coi chỗ ngủ của người lớn tuổi nên yên, kín, ấm; về thực tế, người cao tuổi ngủ nông, dễ tỉnh vì ánh sáng. Nên chọn ray êm, kéo nhẹ tay, để người già tự kéo mở được mà không phải với cao.
Nhà phố vừa ở vừa buôn bán hay dùng rèm để tách gian hàng phía trước với phần sinh hoạt phía sau. Theo quan niệm, khu buôn bán là khu động, khu ở phía sau là khu tĩnh, có ranh giới thì "khí" hai khu không lẫn vào nhau. Thực tế, khách mua hàng không nhìn thấy mâm cơm, quần áo phơi, người nhà cũng bớt bị làm phiền. Rèm ở vị trí này nên là loại dày, sẫm vừa phải, dễ giặt vì bụi đường bám nhanh.
Một chú ý cho cả hai trường hợp: rèm ngăn nhiều lớp trong nhà ống làm đường thoát ra cửa chính khó nhận ra khi có khói. Mỗi bộ rèm nên để một đầu luôn mở, và cả nhà biết lối ra.
Chỗ không nên dùng rèm ngăn
Rèm là vật liệu dễ cháy và dễ bám bẩn, nên có những vị trí không phù hợp dù phong thủy có gợi ý che:
- Ngay cạnh bếp gas, bếp từ, lò nướng, lò vi sóng: chỉ một lần gió thổi rèm vào lửa là có thể cháy lan.
- Sát bàn thờ có hương, nến, đèn dầu; nếu bắt buộc treo, phải đủ xa và kéo gọn trước khi thắp.
- Che tủ điện, ổ cắm nhiều thiết bị, bộ sạc xe điện: che khuất làm khó phát hiện chập cháy, nóng dây.
- Thay hẳn cửa nhà vệ sinh: rèm không ngăn được mùi, hơi ẩm và không đủ riêng tư; hơi nước còn làm rèm mốc.
- Chắn lối thoát nạn, lối ra ban công, lô gia: khi có khói, rèm treo ngang lối đi làm người trong nhà mất phương hướng.
- Phòng ngủ trẻ nhỏ với rèm có dây kéo, hạt trang trí: nguy cơ quấn cổ, hóc hạt.
Nếu nhà có người hút thuốc hoặc hay thắp nhang trong nhà, nên chọn rèm vải đã xử lý chống cháy và đặt bình chữa cháy mini ở chỗ dễ lấy.
Câu hỏi thường gặp
Rèm ngăn phòng có thay được tường theo phong thủy không?
Rèm tạo được ranh giới về tầm nhìn và cảm giác, nên nhiều người dùng trong nhà chật. Theo quan niệm, tường đặc vẫn được coi là chỗ tựa chắc hơn. Với giường và ghế chính, ưu tiên tựa tường thật, rèm chỉ dùng để che phía trước hoặc bên cạnh. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Có nên treo rèm thay cửa nhà vệ sinh trong phòng trọ không?
Không nên. Rèm không ngăn mùi, không ngăn hơi ẩm và dễ mốc. Nhà vệ sinh cần cửa thật đóng kín; nếu muốn che thêm tầm nhìn tới cánh cửa ấy thì treo một rèm nhẹ phía ngoài. Cửa hỏng thì báo chủ nhà sửa.
Rèm ngăn nên dùng màu gì cho căn hộ nhỏ?
Màu sáng trung tính như trắng ngà, be, xám nhạt giúp phòng không bị chia thành mảng tối. Vì rèm ngăn lộ cả hai mặt, nên chọn loại vải hai mặt giống nhau hoặc may lót cùng màu. Màu theo ngũ hành chỉ là gợi ý phối thêm.
Rèm ngăn chân cầu thang đối cửa chính có tác dụng gì?
Theo quan niệm, nó tạo khúc quanh để khí không đi thẳng từ cửa lên cầu thang. Thực tế, nó che tầng trên khỏi tầm nhìn của người đứng ở cửa và giảm gió lùa thẳng. Nên treo lệch trục cửa và không chắn lối lên xuống.
Treo rèm ngăn khu thờ có được không?
Được, nếu đủ xa bát hương, nến, đèn dầu và gia đình kéo gọn rèm trước khi thắp hương. Vải nên là loại chống cháy, màu trầm nhã. Cách bày trí khu thờ chi tiết thuộc mảng phòng thờ; ở đây chỉ lưu ý chuyện rèm và lửa.
Nhà thuê không được khoan trần thì treo rèm ngăn bằng gì?
Có thể dùng thanh căng hai đầu giữa hai tường, khung đứng tự đỡ, hoặc ray dán chịu lực cho rèm nhẹ. Các cách này hợp khoảng ngắn và rèm mỏng. Rèm dày, dài nên hỏi chủ nhà để khoan đúng chỗ, tránh rơi đổ.