Phong thủy ngại ba điều ở hành lang khách sạn: hành lang dài thẳng tắp không có nhịp ngắt, cửa phòng đối diện nhau thẳng hàng, và phòng có cửa nằm ngay đầu trục hành lang hoặc nhìn thẳng ra thang máy. Cả ba đều có lý do thực tế đi kèm: tiếng ồn, riêng tư khi mở cửa, cảm giác bị nhìn vào.
Hành lang tầng phòng còn là lối thoát nạn, nên mọi điều chỉnh đều phải giữ chiều rộng, không đặt vật cản, không che đèn chỉ dẫn thoát hiểm. Bài này nêu các quan niệm, lý do thực tế, rồi đến những cách xử lý vừa hợp quan niệm vừa đúng quy chuẩn, như cửa so le, hốc cửa lùi, đèn và thảm chia nhịp. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; còn lối thoát nạn thông suốt thì không phải chuyện tin hay không.
Hành lang trong mắt phong thủy: đường dẫn khí tới từng phòng
Phong thủy coi lối đi trong nhà như đường dẫn khí. Khí đi theo lối thẳng và dài thì nhanh và mạnh, giống một luồng gió hút; khí đi qua lối có nhịp, có chỗ rẽ nhẹ, có điểm dừng thì chậm và êm. Từ đó mới có lời khuyên chia nhịp hành lang dài, đặt chỗ dừng ở giữa, tránh để cuối hành lang là một ô cửa trống trơn.
Khách sạn thường dùng kiểu hành lang giữa, phòng hai bên, vì đây là cách dùng diện tích hiệu quả nhất. Hệ quả là hành lang rất dài và rất thẳng, mỗi bên là một dãy cửa giống hệt nhau. Với người theo phong thủy, đây là dạng điển hình của đường khí xuyên thẳng; với khách, đó là hành lang mà đứng ở đầu này nghe được tiếng nói chuyện ở đầu kia.
Trong nhà ở, hành lang dài thường chỉ có vài người đi lại. Ở khách sạn, hành lang phục vụ hàng chục lượt người mỗi giờ vào lúc nhận và trả phòng: khách kéo vali, nhân viên đẩy xe đồ vải, người giao đồ ăn. Vì vậy các vấn đề mà phong thủy chỉ ra, như khí xung, khí loạn, ở khách sạn hiện ra thành tiếng bánh xe, tiếng cửa đóng, tiếng gọi nhau dọc hành lang.
Cách hiểu đời thường giúp chọn đúng việc cần làm. Thứ cần giảm không phải là chiều dài, vì không ai dời được tường, mà là tiếng vang, cảm giác đơn điệu và tầm nhìn thẳng vào cửa phòng. Đó là lý do các cách xử lý phổ biến đều xoay quanh ánh sáng, vật liệu hút âm và hình dạng khu cửa phòng.
Cửa phòng đối nhau: quan niệm, lý do và cách xử lý
Quan niệm. Hai cửa đối nhau thẳng hàng được dân gian gọi là cửa đối cửa, có nơi nói vui là "cửa cãi nhau", cho rằng người hai nhà dễ va chạm. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Lý do thực tế. Hai đoàn khách mở cửa cùng lúc thì nhìn thẳng vào phòng nhau. Tiếng nói từ phòng này đi thẳng qua hành lang sang phòng kia. Khách vừa tắm xong ra mở cửa nhận đồ thấy ngay người phòng đối diện đứng đó.
Cửa so le khi thiết kế mới. Nhiều khách sạn xếp cửa hai bên lệch nhau nửa nhịp phòng. Không đổi diện tích phòng, chỉ dịch vị trí cửa trên vách, vừa giữ riêng tư vừa hợp quan niệm. Đây là chi tiết nên chốt ngay ở bản vẽ.
Hốc cửa lùi. Cửa phòng lùi vào một hốc nông so với mặt vách hành lang tạo một khoảng đệm nhỏ: khách đứng mở cửa không bị lộ ra giữa lối đi, hai cửa đối nhau cũng không nhìn thẳng vào nhau trọn vẹn.
Khi không dời được cửa. Trải thảm hút âm, gắn ron kín khe cửa, dùng cửa có lõi đặc, trang trí vách bằng tranh khung nhẹ ở giữa hai cửa để mắt có điểm dừng. Không đặt gương ở cửa để "phản" sang phòng đối diện; cách đó làm khách khó chịu hơn.
Phòng ở vị trí đặc biệt trên hành lang
Mỗi tầng phòng thường có vài phòng mà khách hay chê hoặc hay khen. Bảng so sánh quan niệm và thực tế:
| Vị trí phòng | Quan niệm phong thủy | Thực tế với khách |
|---|---|---|
| Cửa phòng nằm ngay đầu trục hành lang dài | Bị đường khí xuyên thẳng vào cửa, như mũi tên | Ai đi trên hành lang cũng nhìn về cửa phòng này; ánh đèn hành lang chiếu thẳng vào khe cửa |
| Phòng cuối dãy, cửa nằm ở vách bên | Yên, khí đã chậm lại | Ít người đi qua, thường yên tĩnh; nhiều khách thích; cần kiểm khoảng cách tới lối thoát nạn |
| Phòng đối thẳng thang máy | Khí động, ồn, không yên | Tiếng chuông, tiếng cửa thang, khách chờ thang nói chuyện; đèn sảnh thang sáng suốt đêm |
| Phòng cạnh kho đồ vải, phòng kỹ thuật | Cạnh chỗ "tạp", không sạch | Tiếng xe đẩy sớm, tiếng máy; mùi hoá chất giặt nếu thông gió kém |
| Phòng cạnh cầu thang bộ thoát hiểm | Tương đối ổn nếu cửa không đối nhau | Tiếng cửa chống cháy đóng sập nếu không có bộ đóng êm; nhân viên hay đi tắt |
Những phòng nằm ở hàng một, hàng ba, hàng năm trong bảng nên được xử lý trước: cửa đóng êm, ron kín, thảm dày phía trước cửa, đèn hành lang gần cửa có mức dịu vào ban đêm. Khi bán phòng, mô tả trung thực vị trí giúp khách chọn đúng, giảm phàn nàn.
Ánh sáng, thảm và màu: chia nhịp hành lang không cần xây
Đèn theo nhịp cửa. Đèn tường đặt giữa hai cửa phòng, tạo các vùng sáng nối tiếp nhau, giúp hành lang có nhịp thay vì một dải sáng đều tẻ nhạt. Ban đêm giảm độ sáng nhưng không tắt hẳn, vì hành lang là đường thoát nạn.
Thảm có hoa văn ngang. Hoa văn chạy ngang theo nhịp cửa làm mắt dừng lại từng đoạn, tạo cảm giác hành lang ngắn hơn. Thảm còn hút tiếng bước chân và tiếng bánh vali, điều khách nhận ra ngay.
Màu tường ấm, cuối hành lang sáng hơn. Phong thủy không ưa cuối hành lang tối om. Một bức tranh lớn khung nhẹ hoặc mảng tường sáng ở cuối hành lang cho mắt một điểm đến.
Tránh hai gương đối nhau. Gương ở hai đầu hành lang phản chiếu qua lại tạo ảo ảnh hành lang vô tận; phong thủy ngại, khách đi đêm cũng dễ giật mình.
Sảnh thang máy mỗi tầng: điểm dừng của hành lang
Nếu hành lang là đường dẫn khí thì sảnh thang máy ở mỗi tầng là chỗ khí vừa vào tầng, nơi khách bước ra khỏi thang và định hướng. Phong thủy gọi khoảng này là một minh đường nhỏ của từng tầng; nó nên đủ rộng để vài người đứng chờ, sáng hơn hành lang một chút, và cho khách thấy ngay phòng mình nằm về phía nào.
Trong thiết kế khách sạn, sảnh thang máy tầng là chỗ đặt bảng chỉ dẫn hướng phòng, bình chữa cháy, có khi là ghế ngồi chờ, cây xanh hay máy làm đá. Nó cũng là chỗ ồn nhất của tầng: tiếng chuông thang, tiếng cửa thang, khách chờ nói chuyện. Vì vậy những phòng sát sảnh thang thường bị chê nhiều nhất, trong khi phòng xa hơn vài cửa lại yên.
Một cách bố trí hợp cả quan niệm lẫn vận hành là đặt sảnh thang lệch khỏi trục hành lang, để bước ra khỏi thang khách nhìn vào một bức tường có tranh hoặc đèn, rồi mới rẽ vào hành lang. Khoảng rẽ này làm chậm luồng người, chặn bớt tiếng từ sảnh thang lan dọc hành lang, và giúp không có cửa phòng nào nhìn thẳng ra cửa thang. Với khách sạn đã xây, có thể tạo cảm giác tương tự bằng một mảng tường màu khác và một vùng thảm khác hoa văn ở sảnh thang, đánh dấu ranh giới với hành lang phòng.
Hành lang là lối thoát nạn: những điều không được đổi
Mọi cải tạo theo phong thủy ở hành lang tầng phòng đều phải đi sau quy chuẩn phòng cháy chữa cháy hiện hành. Một số nguyên tắc chung:
- Không đặt chậu cây lớn, tủ, bàn trang trí, bình phong làm giảm chiều rộng hành lang thoát nạn.
- Không che, không đổi vị trí đèn chỉ dẫn thoát hiểm, đèn chiếu sáng sự cố, hộp vòi chữa cháy, bình chữa cháy.
- Cửa ngăn cháy trên hành lang phải tự đóng được; không chèn chặn cửa mở để "khí thông".
- Vật liệu thảm, rèm, ốp tường trang trí nên chọn loại hạn chế cháy lan theo quy chuẩn; hỏi đơn vị tư vấn phòng cháy trước khi thay.
- Không xây thêm vách ngăn chia nhịp trên hành lang khi chưa có thiết kế và chấp thuận cần thiết.
Điều đáng nói là các giải pháp ở mục trước, như đèn, thảm, màu, tranh khung nhẹ, đều nằm trên tường và sàn, không lấn vào lối đi. Đó là lý do chúng là lựa chọn hợp lý cho khách sạn đang hoạt động.
Ví dụ giả định: tầng phòng dài 30 m ở một khách sạn tại Nha Trang
Ví dụ giả định: một khách sạn ở Nha Trang, Khánh Hoà, mỗi tầng có hành lang giữa dài khoảng 30 m, mười hai phòng chia đều hai bên, cửa đối nhau từng cặp. Thang máy ở một đầu, cầu thang thoát hiểm ở đầu kia. Phòng đối thang máy bị chê ồn; khách phàn nàn nghe tiếng nói từ phòng đối diện.
Hướng xử lý: thay thảm mỏng bằng thảm dày có lớp lót, hoa văn ngang theo nhịp cửa; gắn ron cao su quanh khung cửa và thanh chặn khe dưới cửa; đổi đèn trần dạng dải sang đèn tường giữa các cửa, có chế độ dịu ban đêm. Phòng đối thang máy được đổi cửa sang loại lõi đặc có bộ đóng êm, và trong mô tả phòng ghi rõ vị trí gần thang để khách muốn tiện đi lại chọn, khách muốn yên tĩnh chọn phòng khác.
Ở đầu hành lang phía cầu thang thoát hiểm, mảng tường cuối được sơn màu ấm hơn và treo một bức tranh khung nhẹ, không cản cửa thoát. Không có vách nào được xây thêm, không có vật phẩm nào được đặt trên lối đi. Sau vài tháng, chủ cơ sở có thể đọc lại đánh giá để xem phàn nàn về tiếng ồn có giảm hay không; đó là thước đo thực tế nhất cho các thay đổi này.
Câu hỏi thường gặp
Cửa phòng đối nhau trong khách sạn có cần treo gương bát quái không?
Không nên. Gương bát quái treo ở cửa phòng khách sạn có thể khiến khách đối diện khó chịu, và gương ở hành lang dễ gây chói, giật mình. Nếu muốn giảm cảm giác cửa đối cửa, dùng hốc cửa lùi, ron kín khe, thảm hút âm và tranh trang trí giữa hai cửa.
Phòng cuối hành lang có xấu không?
Phong thủy chủ yếu ngại phòng có cửa nằm ngay đầu trục hành lang, chứ không phải mọi phòng cuối dãy. Phòng cuối có cửa ở vách bên thường yên tĩnh và được nhiều khách thích. Cần kiểm đường tới lối thoát nạn có rõ ràng và đủ sáng không.
Có nên đặt cây xanh dọc hành lang khách sạn để chia nhịp?
Chỉ khi hành lang đủ rộng mà cây không làm hẹp lối thoát nạn theo quy chuẩn. Phần lớn hành lang khách sạn không dư chỗ; tranh treo tường, đèn và thảm là cách chia nhịp an toàn hơn. Cây đặt ở sảnh thang máy rộng là lựa chọn hợp lý hơn.
Hành lang khách sạn không có cửa sổ thì xét phong thủy thế nào?
Phong thủy ngại hành lang tối, bí. Với khách sạn, hành lang kín là phổ biến; cần đèn đủ và đều, thông gió cơ khí theo thiết kế, màu tường sáng ấm. Một hành lang sáng, không mùi, không ồn đã đáp ứng gần đủ điều quan niệm mong muốn.
Phòng đối diện cửa thang máy nên xử lý ra sao nếu không dời được?
Dùng cửa lõi đặc có ron kín, bộ đóng cửa êm, thảm dày trước sảnh thang, giảm âm lượng chuông thang nếu thiết bị cho phép. Mô tả trung thực vị trí khi bán phòng để khách tự chọn; nhiều khách lại thích phòng gần thang vì đi lại tiện.
Có cần chọn hướng hành lang theo phong thủy khi xây khách sạn mới không?
Hướng hành lang thường do hình lô đất, hướng mặt tiền và quy chuẩn quyết định. Có thể dùng phong thủy để chọn giữa các phương án tương đương, như cửa so le hay thẳng hàng, thang ở đầu hay giữa, nhưng không thay được tính toán thoát nạn và kết cấu.