Phong thủy tiệm tóc, salon: gương, ghế cắt, khu gội và lối đi của thợ

Phong thủy tiệm tóc xoay quanh ba thứ có nhiều nhất trong tiệm: gương, nước và người qua lại. Quan niệm hay được nhắc là gương không chiếu thẳng ra cửa chính, ghế cắt không xếp thẳng hàng với cửa, khu gội (nước) tách khỏi khu sấy và ổ điện, quầy thu ngân nhìn được cửa, và lối đi của thợ không cắt ngang chỗ khách ngồi.

Phần lớn những điều này đều có lý do thực tế rõ ràng: gương đối cửa phản chiếu ánh nắng và người đi đường vào mắt khách, nước gần điện là rủi ro, thợ phải lách qua lưng khách là chậm và dễ va. Bài này lần lượt đi qua từng khu của một tiệm tóc nhà phố. Những gì gọi là tốt hay xấu theo phong thủy là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần thực tế thì bạn đứng giữa tiệm của mình là kiểm được.

Gương: món nhiều nhất và được bàn nhiều nhất

Trong phong thủy nhà ở, gương bị xem là món phải đặt cẩn thận vì nó "nhân đôi" và "đẩy" những gì nó chiếu vào. Tiệm tóc thì không thể thiếu gương: mỗi ghế cắt cần một tấm gương lớn trước mặt. Vì vậy câu hỏi không phải là có dùng gương hay không, mà là gương quay về đâu.

Điều hay được khuyên nhất là gương không đối thẳng cửa chính. Theo quan niệm, gương đối cửa đẩy khí vừa vào ra ngoài. Cách hiểu thực tế dễ kiểm hơn: buổi chiều nắng chiếu qua cửa kính vào gương rồi dội thẳng vào mắt khách và thợ; người đi đường cũng nhìn vào gương thấy rõ khách đang ngồi. Xếp dãy gương trên tường vuông góc với cửa, hoặc trên vách giữa tiệm, giải quyết được cả hai.

Hai dãy gương đối nhau ở hai bên tiệm tạo ra hiệu ứng hành lang gương, hình ảnh lặp vô tận. Nhiều người thấy rối mắt và chóng mặt khi ngồi lâu. Phong thủy cũng không thích gương đối gương vì coi là khí dội qua lại không yên. Nếu tiệm hẹp buộc phải xếp hai bên, hãy so le vị trí gương, hoặc để một bên là gương và bên kia là kệ, tường trang trí.

Gương phải sạch và lành. Gương nứt, mờ, ố viền bị dân gian coi là điều không nên giữ; với khách thì đó là dấu hiệu tiệm thiếu chăm chút. Chiều cao gương nên đủ để khách ngồi thấy được cả mái tóc và vai, và có đèn chiếu từ hai bên mặt chứ không chỉ từ trên đầu, để không đổ bóng dưới mắt.

Ghế cắt và cách xếp dãy ghế

Ghế không đặt thẳng trục cửa. Khách ngồi ghế cắt quay lưng ra phía sau. Nếu ghế đầu tiên đặt ngay trục cửa, lưng khách hứng gió và bụi mỗi khi cửa mở, và người bước vào gần như đứng sau lưng khách. Phong thủy coi lưng hứng cửa là thế yếu. Lùi ghế đầu vào sâu hơn, chừa khu đón khách ở trước.

Khoảng cách giữa các ghế đủ cho thợ đứng hai bên. Thợ cắt cần đi vòng quanh đầu khách. Ghế xếp quá sát làm thợ hai ghế cạnh nhau phải đứng lưng chạm lưng, kéo và lược dễ va. Không có quy định phong thủy về số đo, nhưng nguyên tắc "có chỗ cho khí lưu thông" ở đây khớp với chỗ cho người làm việc.

Sau lưng ghế có lối đi riêng. Lối đi của thợ và của khách nên nằm sau dãy ghế, không cắt giữa ghế và gương. Thợ mang khăn, chậu, máy sấy đi lại suốt ngày; lối đi chạy ngang trước mặt khách khiến khách bị che gương và cảm thấy bị làm phiền.

Ghế chủ hoặc ghế thợ chính. Nhiều tiệm có một ghế dành cho thợ chính. Theo quan niệm, chỗ này nên ở vị trí tựa vững, nhìn bao quát được tiệm và cửa, thường là ghế ở giữa hoặc ở góc trong. Lý do thực tế: thợ chính thường phải để mắt tới thợ phụ và khách mới vào.

Số ghế theo quan niệm con số. Một số chủ tiệm thích chọn số ghế theo con số đẹp. Điều đó không ảnh hưởng gì nếu số ghế khớp với diện tích và số thợ. Ghế dư không ai ngồi, theo cả quan niệm lẫn thực tế, chỉ làm tiệm trông vắng.

Khu gội, khu sấy, khu pha thuốc: nước, lửa và hoá chất

Theo ngũ hành, tiệm tóc có đủ Thuỷ (khu gội), Hoả (máy sấy, máy uốn, đèn hấp) và Kim (kéo, tông đơ, ghế kim loại). Nhìn theo kỹ thuật, đó là nước, nhiệt, điện và hoá chất. Bảng dưới xếp mỗi khu theo hai cách nhìn.

Điều phong thủy gọi là "thuỷ hoả tương xung" ở khu gội và khu sấy trùng khớp đúng với một quy tắc an toàn điện: thiết bị điện cầm tay và ổ cắm phải xa chỗ nước bắn. Đây là điểm nên làm trước tiên, không phụ thuộc bạn tin phong thủy tới đâu.

Cửa, quầy và khu chờ trong tiệm nhỏ

Tiệm tóc nhà phố thường chỉ rộng ba bốn mét. Khu trước cửa vừa là chỗ đón khách, chỗ chờ, chỗ thu tiền. Phong thủy dặn giữ khoảng trước cửa thoáng, gọi là minh đường; thực tế nghĩa là đừng để xe máy của thợ, thùng hàng, bao khăn chắn cửa. Khách nhìn từ ngoài vào thấy lối đi rõ ràng thì dễ bước vào hơn.

Quầy thu ngân nên đặt ở chỗ người ngồi quầy nhìn thấy cửa và nhìn được cả dãy ghế. Với tiệm nhỏ, thường thợ chính kiêm luôn thu ngân, nên quầy đặt gần ghế của thợ chính là hợp lý. Mặt quầy gọn, có chỗ đặt sổ hẹn và máy tính tiền, không bày lẫn hoá chất.

Ghế chờ nên đặt ở chỗ không chắn lối thợ đi, không ngay sau lưng khách đang cắt. Khách ngồi chờ nhìn thẳng vào gáy người đang cắt là bố cục khiến cả hai cùng ngại. Ghế chờ quay ra cửa sổ hoặc quay vào một mảng tường có tranh, kệ sách, là cách tạo cho khách chờ một chỗ để nhìn.

Biển hiệu, đèn ngoài cửa và mái hiên thuộc phần mặt tiền, ở site này có bài riêng cho cửa hàng bán lẻ. Với tiệm tóc, chỉ cần nhớ đèn cửa đủ sáng vào buổi tối, vì giờ tối là giờ đông khách của nhiều tiệm.

Những điều kiêng của nghề tóc: hiểu như tập quán

Nghề tóc có một số kiêng cữ truyền miệng. Chúng là tập quán của người trong nghề và của khách, không phải quy tắc phong thủy cố định. Hiểu chúng giúp bạn tôn trọng khách có niềm tin, không có nghĩa phải áp dụng hết.

• Kiêng cắt tóc đầu năm hoặc vào một số ngày theo lịch âm: nhiều khách tránh, nên tiệm thường đông vào những ngày cuối năm.
• Kiêng để tóc rụng vương vãi lâu trên sàn: theo quan niệm là không sạch khí; thực tế là trơn, bẩn và mất vệ sinh, cần quét sau mỗi khách.
• Kiêng để kéo mở lưỡi hoặc chĩa mũi kéo ra cửa: dân gian coi là dấu hiệu không lành; thực tế là nguy hiểm, kéo nên cất vào hộp hoặc treo đúng chỗ.
• Kiêng gương vỡ: thay ngay, vừa theo quan niệm vừa vì mảnh vỡ có thể gây thương tích.
• Một số tiệm có bàn thờ tổ nghề hoặc thần tài theo tập quán gia đình chủ: đặt ở nơi trang trọng, không đối diện khu gội hay nhà vệ sinh.

Khi khách hỏi về một điều kiêng, cách trả lời tốt nhất là nói đây là tập quán, tôn trọng lựa chọn của khách, và không dùng điều kiêng để giục khách làm dịch vụ.

Ba kiểu mặt bằng tiệm tóc hay gặp

Tiệm trong nhà ống, mặt tiền hẹp. Dãy ghế xếp dọc một bên tường, gương trên tường đó, lối đi phía bên kia. Cửa nhìn thẳng vào chiều sâu tiệm, nên ghế đầu tiên lùi vào ít nhất vài bước, phía trước dành cho quầy và ghế chờ. Khu gội đặt cuối tiệm, gần giếng trời hoặc cửa sau để hơi ẩm thoát ra.

Tiệm ở căn góc, hai mặt kính. Nhiều ánh sáng nhưng cũng nhiều nắng và nhiều ánh nhìn từ đường vào. Dãy gương nên đặt trên mặt tường đặc duy nhất hoặc trên vách dựng giữa tiệm, quay lưng về phía kính. Hai mặt kính dùng cho khu chờ, kệ sản phẩm, cây xanh.

Tiệm trong nhà ở, chung lối với gia đình. Phần tiệm nên tách khỏi phần sinh hoạt bằng vách hoặc rèm, có lối riêng nếu được. Theo quan niệm, khí kinh doanh và khí gia đình nên có ranh giới; theo thực tế, khách không muốn nhìn thấy bếp, còn gia đình không muốn khách đi qua phòng khách. Khu gội không nên dùng chung đường nước với bếp nếu dễ làm tắc.

Màu sắc và ánh sáng cho tiệm tóc

Tiệm tóc cần ánh sáng trung thực vì thợ phải nhìn đúng màu tóc, nhất là khi nhuộm. Đèn vàng quá ấm làm màu tóc trông khác hẳn khi khách bước ra ngoài nắng; đèn trắng quá lạnh lại làm da khách trông xanh xao trong gương. Người làm nghề thường chọn ánh sáng trung tính ở khu gương, và để ánh ấm hơn ở khu chờ.

Theo phong thủy, tiệm tóc là nơi động, nhiều Hoả (nhiệt, máy sấy) và Kim (dụng cụ), nên một số người gợi ý thêm chút Mộc (cây xanh, gỗ) và Thổ (gạch, gốm, màu đất) để cân bằng. Cách gợi ý này hợp với thẩm mỹ chung: một tiệm toàn kính, inox và trắng bóng nhìn lạnh và cứng, thêm gỗ ở mặt bàn, một vài chậu cây lá to ở khu chờ là thấy dịu đi.

Màu tường nên đủ trung tính để không ảnh hưởng tới màu tóc trong gương. Tường sau lưng khách, tức mảng tường hiện ra trong gương, nên là màu đều, ít hoa văn; hoa văn rối phía sau làm thợ khó nhìn đường cắt.

Đây là quan niệm và kinh nghiệm nghề, không phải bảo đảm. Một tiệm sáng, sạch, gọn theo cách trên giúp khách thoải mái hơn, còn khách có quay lại hay không vẫn là chuyện tay nghề và cách cư xử.

Câu hỏi thường gặp

Gương tiệm tóc đối diện cửa thì sửa thế nào mà không phải đục tường?

Có thể chuyển dãy gương sang mặt tường bên, hoặc đặt một vách hay kệ thấp giữa cửa và gương để cửa không nhìn thẳng vào gương. Rèm hoặc phim mờ trên phần dưới cửa kính cũng làm giảm ánh nắng dội vào gương vào buổi chiều.

Tiệm tóc nên đặt bao nhiêu ghế cho đẹp?

Không có con số bắt buộc. Một số người chọn số ghế theo con số họ thích, nhưng điều quan trọng hơn là đủ khoảng cho thợ đứng hai bên ghế và lối đi phía sau. Số ghế nên khớp với số thợ thường trực.

Có nên đặt khu gội ở tầng trên không?

Được, nếu sàn tầng trên chống thấm tốt và đường thoát nước đủ lớn. Điểm cần cân nhắc là khách tóc ướt phải đi cầu thang, nên cầu thang phải khô, có tay vịn. Theo quan niệm, khu nước nằm trên khu thu ngân hoặc bàn thờ là điều nhiều người kiêng.

Tiệm tóc dùng màu đen cho sang có được không?

Đen thuộc hành Thuỷ, dùng làm màu nhấn ở ghế, kệ hay khung gương thì trông hiện đại. Dùng làm màu tường chủ đạo thì tiệm dễ tối và nóng vì hút nhiệt, và đèn phải bù nhiều hơn. Đây là chuyện thẩm mỹ hơn là phong thủy.

Thợ đứng quay lưng ra cửa cả ngày có sao không?

Phong thủy coi quay lưng ra cửa là thế không yên. Với tiệm tóc, thợ đứng sau ghế khách thì gần như luôn quay lưng ra phía nào đó. Đặt ghế vuông góc với cửa giúp thợ chỉ cần liếc sang là thấy ai vào, đỡ bị giật mình.

Có nên treo chuông gió hay đặt vật phẩm ở cửa tiệm tóc không?

Chuông gió kêu liên tục ở cửa có thể làm khách và thợ khó chịu. Nếu muốn có vật phẩm, chọn món nhỏ, chịu được hơi ẩm và bụi tóc, dễ lau. Có thể xem các món có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy, nhưng hãy hiểu chúng ở mức biểu tượng.