Nội loan đầu là cách đem phép đọc hình thế vào bên trong ngôi nhà: đồ đạc cao, tường đặc được coi như núi; lối đi, hành lang được coi như dòng nước; khoảng trống ngay sau cửa chính được coi như minh đường. Phần đọc núi sông, đường xá bên ngoài được gọi là ngoại loan đầu, còn phần trong nhà là nội loan đầu, hay nội cục.
Nếu ngoại loan đầu khó thay đổi vì bạn không dời được toà nhà hay con đường, thì nội loan đầu là phần bạn chỉnh được trong một buổi chiều cuối tuần. Bài này giải thích các tương ứng chính, cách đọc luồng đi lại, cách đặt đồ cao, và một quy trình chỉnh từng bước. Mọi nhận định tốt xấu là quan niệm của trường phái; phần lý giải về ánh sáng, đi lại, an toàn là phần bạn tự kiểm được.
Ngoại loan đầu và nội loan đầu khác nhau ở đâu
Người học phong thủy thường được dạy phân biệt hai tầng. Tầng ngoài là mọi thứ quanh ngôi nhà: thế đất, đường, nước, công trình lân cận. Tầng trong là mọi thứ từ cửa chính vào: cách chia phòng, lối đi, vị trí các khối đồ lớn, chỗ sáng chỗ tối. Nhiều người làm nghề coi tầng ngoài là gốc, tầng trong là phần điều chỉnh; ngoài đã ổn thì trong làm cho tốt thêm, ngoài có điểm yếu thì trong bù một phần.
Cách đọc tầng trong mượn nguyên bộ ngôn ngữ của tầng ngoài. Một chiếc tủ cao áp tường giống ngọn núi; một dãy tủ thấp dọc hai bên phòng giống hai dải đồi Thanh long, Bạch hổ; lối đi từ cửa vào giống dòng nước dẫn khí; khoảng trống sau cửa giống minh đường. Không phải sách cổ nào cũng dùng chữ nội loan đầu, đây là cách gọi phổ biến hơn trong phong thủy nhà ở hiện đại.
Lợi thế của tầng trong là bạn có quyền quyết định. Bạn không chọn được hàng xóm xây cao bao nhiêu, nhưng chọn được chỗ đặt sofa, chiều cao của tủ, độ rộng của lối đi. Chính vì vậy, phần lớn lời khuyên phong thủy cho người ở thuê, ở chung cư thật ra là lời khuyên nội loan đầu.
Bảng tương ứng: núi, nước, minh đường trong nhà
Bảng dưới gom các tương ứng hay dùng. Cột cuối là cách giải thích thực tế, giúp bạn thấy mỗi quan niệm đang chạm vào điều gì của sinh hoạt hằng ngày.
| Yếu tố ngoài trời | Tương ứng trong nhà | Quan niệm hay nói | Lý giải thực tế |
|---|---|---|---|
| Núi tựa phía sau | Tường đặc, tủ cao sau sofa hoặc giường | Có chỗ tựa thì yên | Ngồi, nằm không bị lộ lưng ra lối đi |
| Hai dải đồi hai bên | Tủ thấp, kệ, tay ghế hai bên | Được ôm, không trống trải | Khoảng ngồi có giới hạn rõ, ấm cúng |
| Minh đường | Khoảng trống sau cửa chính, giữa phòng khách | Khí vào có chỗ tụ | Bước vào không bị chắn, phòng có điểm thở |
| Án sơn | Bàn trà thấp, kệ thấp trước chỗ ngồi | Trước mặt có điểm dừng nhẹ | Có chỗ đặt đồ, tầm nhìn không bị chặn |
| Sông, đường | Lối đi, hành lang | Nên uốn nhẹ, không đâm thẳng | Đi lại thuận, không va vấp, không gió lùa xuyên |
| Núi chắn trước mặt | Tủ cao, vách ngay sau cửa | Minh đường bị lấp | Vào nhà phải lách, phòng tối |
Bảng này không phải bộ luật. Nó là một cách nhìn giúp bạn nhận ra vì sao có những căn phòng bước vào là thấy dễ chịu và có những căn thấy chật dù diện tích như nhau.
Lối đi như dòng nước
Lối đi nên có, và nên rõ. Trong nhà, lối đi là dòng chảy của người và gió. Một lối đi bị đồ đạc chắn ngang, phải lách qua lách lại, theo quan niệm là dòng khí bị tắc; theo thực tế là dễ vấp ngã, nhất là với người già và trẻ nhỏ đi đêm.
Không nên đâm thẳng từ cửa trước ra cửa sau. Khi cửa chính, cửa sau và cửa sổ cuối nhà nằm trên một đường thẳng, quan niệm gọi là khí xuyên đường, vào bao nhiêu ra bấy nhiêu. Thực tế là gió lùa mạnh, bụi bay xuyên nhà, người ngoài nhìn thấu từ đầu đến cuối. Một bình phong, kệ, chậu cây đặt lệch làm dòng đi uốn nhẹ là đủ.
Uốn nhẹ, không quanh co. Lối đi phải vòng vèo qua nhiều khúc vì đồ đạc đặt lộn xộn thì cũng không tốt. Mục tiêu là đi từ cửa tới các phòng chính một cách tự nhiên, mỗi chỗ rẽ có lý do.
Độ rộng đủ dùng. Lối đi chính nên đủ cho một người mang đồ đi qua thoải mái, chỗ quanh bàn ăn đủ kéo ghế. Đây là chuyện công năng mà các sách thiết kế nội thất đều bàn, phong thủy chỉ thêm cách gọi.
Giữ lối thoát nạn thông suốt. Lối từ phòng ngủ ra cầu thang, ra cửa chính không được bị chắn bởi đồ đạc, nhất là vào ban đêm. Đây là yêu cầu an toàn, không cần tới quan niệm nào để biện minh.
Đồ cao như núi: đặt sau lưng, không chắn trước mặt
Trong nhà, những khối cao như tủ quần áo, tủ sách, kệ trang trí cao, tủ lạnh là các "ngọn núi". Nguyên tắc chung của nội loan đầu là đặt chúng ở phía sau hoặc hai bên chỗ người ngồi, nằm, và tránh đặt chúng chắn ngay trước cửa hay trước tầm nhìn. Một chiếc tủ cao áp vào bức tường phía sau sofa tạo cảm giác có chỗ tựa; cũng chiếc tủ ấy đặt ngay sau cửa chính thì người vào nhà như đụng phải vách.
Lý giải thực tế khá rõ. Khối cao đặt gần cửa sổ chặn ánh sáng, đặt giữa phòng chia phòng thành hai nửa tối, đặt cạnh lối đi làm lối đi hẹp và tối. Tủ cao không cố định vào tường còn có nguy cơ đổ, nhất là khi trẻ nhỏ leo trèo; các hãng nội thất thường khuyến cáo bắt vít cố định tủ cao vào tường.
Phòng ngủ áp dụng tương tự: đầu giường tựa vào tường đặc, tủ quần áo đặt ở bức tường không chắn cửa sổ, tránh treo kệ nặng ngay trên đầu giường. Những lời khuyên này trùng với các lời khuyên phòng ngủ phổ biến của phong thủy, nhưng gốc của chúng nằm ở chỗ cách đọc núi và nước trong nhà.
Nhà nhỏ, căn hộ hẹp: nội loan đầu làm được gì
Nhà nhỏ khó có minh đường rộng hay lối đi uốn lượn. Dưới đây là những điều chỉnh thực tế cho không gian chật, vừa hợp quan niệm vừa dễ sống hơn.
- Giữ khoảng ngay sau cửa chính trống nhất có thể, dù chỉ một mét vuông. Tủ giày nên thấp, đặt sát tường bên, không chắn thẳng trước cửa.
- Dùng đồ thấp ở giữa phòng, đồ cao dồn về các bức tường phía sau, để mắt nhìn được xa và phòng có cảm giác rộng.
- Chọn đồ có chân để thấy được sàn bên dưới; mắt nhìn thấy sàn liền mạch thì phòng trông thoáng hơn.
- Dùng gương có chủ đích để nhân ánh sáng, tránh đặt gương đối thẳng cửa chính nếu gia đình bạn kiêng theo quan niệm; danh mục gương của trang bàn riêng chuyện này.
- Dọn bớt đồ trên lối đi: trong nhà nhỏ, mỗi món đồ chắn lối là một lần phải lách.
- Nếu thích, có thể đặt một chậu cây hay một vật trang trí nhỏ để làm điểm dừng mắt ở minh đường; xem các món có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy nếu cần tham khảo, và đừng tin lời hứa công dụng.
Ở nhà nhỏ, nội loan đầu gần như trùng với nguyên tắc gọn gàng. Khi bạn bỏ bớt đồ và để lối đi thông, căn nhà thay đổi rõ hơn mọi món trang trí.
Ví dụ giả định: đọc lại tầng trệt một căn nhà phố
Ví dụ giả định: tầng trệt một căn nhà phố rộng bốn mét, sâu mười lăm mét ở Huế. Bước qua cửa chính là chiếc tủ giày cao ngang vai đặt chính giữa, người vào phải rẽ trái mới đi tiếp. Bộ sofa đặt dọc tường phải, lưng sofa sát lối đi dẫn xuống bếp; cuối nhà là cửa sau thẳng hàng với cửa chính, chiều chiều gió lùa thốc từ sau ra trước.
Đọc theo nội loan đầu, minh đường bị một "ngọn núi" chắn ngay cửa, chỗ ngồi chính không có chỗ tựa vì lưng hở ra dòng đi, và dòng khí xuyên thẳng từ cửa trước ra cửa sau. Đọc theo sinh hoạt, khách vào nhà phải lách, người ngồi sofa luôn có người đi qua sau lưng, bụi và gió đi xuyên cả tầng.
Ba điều chỉnh được thử: chuyển tủ giày sang sát tường trái, hạ xuống loại thấp; xoay sofa áp lưng vào tường đặc, quay mặt ra phía cửa; đặt một kệ thoáng lệch khỏi trục hai cửa ở khoảng giữa phòng khách và bếp. Không mua thêm vật phẩm nào. Sau một tuần, cả nhà thấy lối vào rộng ra, phòng khách có một khoảng trống ở giữa, và gió chiều vẫn vào nhà nhưng không còn thốc thẳng. Đó là kết quả mà người theo phong thủy sẽ gọi là khí đã tụ, còn người không tin gọi là nhà dễ ở hơn.
Chỉnh nội loan đầu từng bước trong một buổi
Quy trình dưới giúp bạn tự đọc và chỉnh hình thế bên trong nhà mà không cần mua thêm gì.
- Đứng ở cửa chính, nhìn vào. Ghi lại thứ đầu tiên đập vào mắt và cảm giác: thoáng hay bị chắn.
- Đi bộ theo lối thường ngày từ cửa tới phòng khách, bếp, phòng ngủ. Đánh dấu chỗ phải lách, chỗ tối, chỗ hay va.
- Tìm các khối cao trong nhà, xem chúng có chắn cửa sổ, chắn lối, đứng giữa phòng không.
- Kiểm các chỗ ngồi lâu như sofa, bàn làm việc, giường: phía sau là tường đặc hay lối đi, cửa sổ.
- Dời một hai món lớn nhất trước, thử sống vài ngày rồi mới chỉnh tiếp.
- Cố định tủ cao vào tường, kiểm lối thoát ban đêm từ phòng ngủ ra cửa.
- Sau cùng mới tính chuyện trang trí theo sở thích hay theo quan niệm.
Những thay đổi nhỏ trong nội loan đầu thường được cảm nhận ngay. Nếu sau một tuần cả nhà thấy dễ đi lại và sáng sủa hơn, bạn đã đạt mục tiêu thật của việc đọc hình thế trong nhà, dù có tin phần biểu tượng hay không.
Câu hỏi thường gặp
Nội loan đầu có phải là một trường phái riêng không?
Không phải trường phái riêng, mà là cách áp dụng phép đọc hình thế vào bên trong nhà. Nhiều người theo các phái lý khí cũng dùng nó như một lớp bổ sung. Cách gọi này phổ biến trong phong thủy nhà ở hiện đại hơn là trong sách cổ.
Tủ cao đặt sau cửa chính có sao không?
Theo quan niệm, đó là minh đường bị lấp, khí vào bị chắn. Thực tế là người vào nhà bị dồn, phòng phía trước tối. Nếu không có chỗ khác, dời tủ sang tường bên, cách cửa một khoảng, hoặc thay bằng tủ thấp sẽ cải thiện rõ.
Cửa trước thẳng cửa sau thì sửa thế nào cho đơn giản?
Đặt một vật lệch khỏi trục giữa hai cửa như bình phong thấp, kệ thoáng, chậu cây lớn để dòng đi uốn nhẹ. Cách này vừa hợp quan niệm vừa giảm gió lùa và che tầm nhìn xuyên nhà. Không cần chắn kín, chỉ cần làm lệch dòng.
Sofa quay lưng ra lối đi có nên đổi không?
Theo cách đọc hình thế, sofa nên tựa vào tường đặc. Nếu bố cục bắt buộc sofa quay lưng ra lối đi, có thể đặt một kệ thấp hoặc bàn console sau lưng sofa làm chỗ tựa. Về tâm lý, người ngồi sẽ bớt cảm giác bị người qua lại sau lưng.
Nhà thuê không được khoan tường thì cố định tủ cao thế nào?
Hỏi chủ nhà xem có được bắt vít nhỏ không, nhiều chủ nhà đồng ý vì an toàn. Nếu không, chọn tủ thấp hơn, đặt đồ nặng ở ngăn dưới, kê chân vững. An toàn của trẻ nhỏ quan trọng hơn mọi bài trí.
Có cần đổi bố cục nhà theo năm như một số người khuyên không?
Một số trường phái lý khí đề xuất thay đổi theo năm; đó là quan niệm của các phái ấy, được bàn ở danh mục phong thủy theo năm. Nội loan đầu chỉ quan tâm hình thế ổn định của nhà: lối đi thông, đồ cao đặt đúng chỗ, minh đường trống. Những thứ này không cần đổi theo năm.