Khi nhà đối diện treo gương bát quái quay về phía nhà mình, nhiều người lo rằng gương đang "đẩy" điều xấu sang, nhưng theo chính quan niệm phong thủy, gương bát quái thường được treo để chống thứ chủ nhà cho là sát khí phía trước, chứ không nhằm vào một gia đình cụ thể. Không có cơ sở nào cho thấy tấm gương ấy gây hại cho nhà bạn, và treo một tấm gương khác để đáp trả chỉ làm quan hệ hàng xóm căng thêm.
Bài này đứng ở phía gia đình "bị chiếu": gương bát quái là gì và vì sao người ta treo, các loại lồi – lõm – phẳng được quan niệm khác nhau thế nào, điều gì thật sự đáng để ý (chói nắng, an toàn), cách nói chuyện với hàng xóm và hoà giải ở khu dân cư khi cần. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; quan hệ láng giềng thì là chuyện có thật và lâu dài.
Gương bát quái là gì và vì sao người ta treo
Gương bát quái là một tấm gương nhỏ, tròn, đặt giữa khung hình bát giác, trên khung có tám quẻ của Kinh Dịch, thường kèm vòng âm dương hoặc hoạ tiết. Bát quái theo truyền thuyết gắn với Phục Hy; đó là truyền thuyết cổ, không phải sử liệu. Trên gương treo ngoài cửa, nhiều mẫu in theo thứ tự tiên thiên bát quái. Người ta thường treo gương phía trên cửa chính, quay ra ngoài.
Theo quan niệm phong thủy, gương bát quái dùng để "phản" hoặc "hoá" sát khí từ bên ngoài: góc nhà đối diện chĩa vào, đường đâm thẳng vào cửa, cột điện, mái nhọn, cây chết, ống khói. Gia đình treo gương thường đang lo về một thứ trước nhà họ mà họ cho là xấu. Thứ đó có khi là góc mái nhà bạn, có khi là cột điện giữa hai nhà, có khi chỉ là con hẻm đâm thẳng.
Nhiều người làm phong thủy khuyên không treo gương bát quái bừa bãi, đặc biệt không treo chiếu thẳng vào cửa nhà hàng xóm, vì nó gây hiểu lầm và căng thẳng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Nhưng thực tế ở nhiều khu phố cũ, ngõ hẹp, gương bát quái vẫn được treo khá phổ biến, và không phải ai treo cũng có ý nhắm vào nhà đối diện.
Gương lồi, lõm, phẳng: quan niệm nói gì
Gương bát quái có ba loại mặt gương chính. Cách hiểu dưới đây là quan niệm phổ biến trong sách phong thủy phổ thông, mức tin tuỳ mỗi người; giữa các nguồn vẫn có chỗ khác nhau.
| Loại gương | Đặc điểm quang học | Quan niệm phổ biến | Điều thực tế nên biết |
|---|---|---|---|
| Gương lồi | Ảnh nhỏ, góc nhìn rộng, tán ánh sáng ra | Dùng để "tán", đẩy sát khí đi | Phản xạ ánh sáng tản, ít gây chói tập trung |
| Gương lõm | Ảnh lộn ngược ở xa, gom ánh sáng vào một vùng | Dùng để "thu", "hút" sát khí vào và hoá | Về nguyên lý có thể gom nắng thành điểm sáng, nên tránh gần vật dễ cháy |
| Gương phẳng | Ảnh đúng chiều, bằng kích thước | Dùng để "phản" lại nguyên trạng | Có thể hắt nắng thành vệt chói vào nhà đối diện |
Phần lớn gương bát quái bán phổ biến là gương nhỏ, đường kính chỉ vài phân đến hơn chục phân, nên lượng ánh sáng phản xạ không lớn. Tuy vậy, buổi chiều nắng gắt, một vệt sáng chói từ gương phẳng hay gương lõm chiếu đúng cửa sổ nhà bạn vẫn có thể gây khó chịu thật.
Điều thật sự đáng để ý khi bị gương chiếu sang
Chói nắng. Đây là ảnh hưởng vật lý duy nhất có thể đo được. Quan sát vào những buổi nắng xem có vệt sáng phản từ gương bên kia chiếu vào nhà, vào mắt người ngồi trong phòng hay không, kéo dài bao lâu. Nếu không có vệt nào, tấm gương gần như không tác động gì đến sinh hoạt của bạn.
An toàn khi gương treo ngoài trời. Gương bát quái treo lâu ngày ngoài trời, khung gỗ mục, dây gỉ, có thể rơi xuống ngõ. Nếu gương treo nhô ra lối đi chung, đây là điều đáng nhắc với hàng xóm, và cũng dễ nói hơn chuyện quan niệm.
Cảm giác bị nhắm vào. Cảm giác này có thật và làm nhiều người khó chịu, nhất là khi gương xuất hiện sau một lần va chạm nhỏ giữa hai nhà. Gọi đúng tên cảm giác ấy giúp bạn quyết định nên nói chuyện hay bỏ qua, thay vì để nó âm ỉ.
Thứ mà bên kia đang lo. Thử nhìn từ cửa nhà họ ra: có góc mái, cột, bồn nước, cây khô nào nhà bạn đang đối thẳng cửa họ không. Nhiều khi xử lý thứ đó, ví dụ cắt một cành khô, sơn lại góc tường, là cách hai nhà cùng nhẹ lòng.
Vì sao không nên treo gương đáp trả
Phản ứng hay gặp nhất là treo một tấm gương bát quái khác, to hơn, chiếu ngược trở lại. Cách làm này có ba vấn đề. Thứ nhất, theo chính quan niệm phong thủy, hai gương đối nhau tạo ra sự "dội qua dội lại" không dứt, điều mà sách vở thường khuyên tránh. Thứ hai, về quan hệ, nó biến một tấm gương có thể vô tình thành một cuộc đối đầu công khai mà cả ngõ đều thấy.
Thứ ba, nó thường kéo theo chuỗi phản ứng: nhà kia treo thêm, đặt thêm vật "trấn", có khi chuyển sang lời qua tiếng lại. Ở những khu phố hẹp, nơi hai nhà còn gặp nhau hằng ngày nhiều năm, cái giá của một mối quan hệ xấu lớn hơn nhiều so với bất kỳ lo ngại nào về một tấm gương.
Nhiều người làm phong thủy theo hướng ôn hoà cũng khuyên như vậy: nếu thấy không yên, xử lý phía nhà mình bằng những việc trung tính như trồng một chậu cây trước cửa, treo rèm, làm mái hiên, thay vì treo vật đối đầu. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Những việc ấy đồng thời che nắng, che bụi, nên có ích ngay cả khi bạn không tin vào phần "khí".
Nói chuyện với hàng xóm thế nào
Nếu tấm gương làm bạn khó chịu thật, vì chói hay vì cảm giác, một cuộc nói chuyện bình tĩnh thường hiệu quả hơn mọi cách khác:
- Chọn lúc thuận tiện, gặp trực tiếp, không nhắn tin dài hay nhờ người khác nói hộ.
- Mở đầu bằng câu hỏi, không bằng lời trách: hỏi gia đình treo gương vì lo điều gì phía trước nhà.
- Nghe họ nói hết. Nếu họ lo về một thứ thuộc nhà bạn, cân nhắc xem bạn có thể điều chỉnh gì nhỏ.
- Nói rõ điều bạn gặp, theo cách cụ thể: "buổi chiều gương hắt nắng vào phòng khách nhà em khoảng một tiếng", thay vì "gương nhà anh chiếu sang làm nhà em xui".
- Gợi ý những phương án nhẹ: xoay gương lệch một chút, chuyển gương lên cao hơn, hoặc dùng loại gương ít hắt nắng.
- Nếu chưa thống nhất được, để vài hôm rồi nói lại, không ép kết quả ngay trong một lần.
Ví dụ giả định: hai nhà trong một ngõ ở Hải Phòng, nhà A treo gương phẳng vì lo góc tường nhà B chĩa vào cửa. Nhà B nói chuyện, biết lý do, liền trồng một chậu cây lớn che góc tường. Nhà A gỡ gương xuống. Không bên nào phải mất gì.
Nếu chính nhà bạn đang muốn treo gương bát quái
Đôi khi người đọc bài này lại đang ở phía bên kia: thấy trước nhà có thứ khó chịu và định treo gương. Nếu bạn vẫn muốn treo theo quan niệm của gia đình, vài điều giúp tránh hiểu lầm với hàng xóm:
- Xác định rõ thứ mình lo. Một cột điện, một góc mái, một con đường đâm thẳng. Nếu thứ đó xử lý được bằng cách khác như cây xanh, mái hiên, bình phong, hãy cân nhắc trước.
- Không quay gương thẳng vào cửa chính hay cửa sổ nhà đối diện. Hướng gương vào chính vật bạn lo, không vào nhà người.
- Chọn gương nhỏ, treo sát tường, chắc chắn. Gương to, treo nhô ra, khung lỏng vừa gây chú ý vừa có nguy cơ rơi.
- Tránh gương lõm hướng về phía mái lá, rèm, vật dễ cháy của bất kỳ nhà nào.
- Nói trước với hàng xóm nếu quan hệ cho phép. Một câu giải thích ngắn rằng gương là để đối phó với cột điện, không nhằm vào nhà họ, tránh được rất nhiều hiểu lầm về sau.
- Kiểm vệt nắng. Vào buổi trưa và chiều, xem gương có hắt sáng vào nhà ai không; nếu có, chỉnh góc nghiêng.
Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Treo gương sao cho không làm phiền ai là cách giữ được cả niềm tin của gia đình mình lẫn quan hệ với láng giềng.
Khi cần đến hoà giải ở khu dân cư
Phần lớn chuyện gương bát quái giữa hai nhà dừng lại sau một hai lần nói chuyện. Khi không được, nhiều khu dân cư có tổ hoà giải ở thôn, tổ dân phố, do người có uy tín trong khu đứng ra giúp hai bên nói chuyện. Hoà giải ở đây dựa trên sự tự nguyện, mục đích là giữ quan hệ láng giềng, không phải để phân xử đúng sai về phong thủy.
Pháp luật dân sự có những quy định chung về quan hệ giữa các bất động sản liền kề, nguyên tắc là không gây thiệt hại, không làm ảnh hưởng quá mức đến sinh hoạt của nhà bên cạnh. Một tấm gương nhỏ treo trên cửa nhà người ta thường không phải là vấn đề pháp lý; nhưng nếu vật treo nhô ra lối đi chung, gây nguy hiểm, hoặc phản nắng gây ảnh hưởng rõ rệt, bạn có thể trình bày với tổ dân phố hoặc chính quyền cơ sở. Chi tiết nên hỏi trực tiếp nơi tiếp nhận ở địa phương.
Điều nên tránh là tự ý tháo, đập vật treo trên nhà người khác, dù bạn thấy khó chịu đến đâu. Việc đó có thể biến bạn thành bên có lỗi. Kiên nhẫn, nói chuyện có lý do cụ thể, nhờ người có uy tín làm cầu nối là con đường chậm nhưng ít để lại hậu quả nhất. Nếu bạn quan tâm đến gương bát quái như một vật phẩm văn hoá, có thể xem vật phẩm có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy để hiểu thêm về khung, quẻ và các loại mặt gương.
Câu hỏi thường gặp
Nhà đối diện treo gương bát quái thì nhà mình có bị ảnh hưởng không?
Không có cơ sở nào cho thấy tấm gương gây hại cho nhà bạn. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Ảnh hưởng có thể kiểm được duy nhất là vệt nắng phản chiếu; nếu không có vệt nào chiếu vào nhà, tấm gương gần như không tác động đến sinh hoạt của bạn.
Có nên treo gương bát quái lại để "trả" cho nhà đối diện không?
Không nên. Theo chính quan niệm phong thủy, hai gương đối nhau là điều bị khuyên tránh, và về quan hệ, nó dễ đẩy hai nhà vào đối đầu lâu dài. Một chậu cây, rèm hay mái hiên là cách trung tính hơn nếu bạn muốn làm gì đó.
Gương bát quái lồi khác lõm thế nào?
Gương lồi cho ảnh nhỏ, tán ánh sáng ra, được quan niệm là "đẩy" sát khí. Gương lõm gom ánh sáng, cho ảnh lộn ngược ở xa, được quan niệm là "thu" sát khí vào để hoá. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Gương bát quái có được treo trong nhà không?
Phần lớn người làm phong thủy khuyên không treo gương bát quái trong nhà, vì nó được dùng để đối phó với thứ bên ngoài, không phải vật trang trí nội thất. Bên trong nhà thường dùng gương thường, tranh hay cây cảnh.
Hàng xóm treo gương nhô ra ngõ, sợ rơi thì nói thế nào?
Đây là chuyện an toàn nên dễ nói hơn chuyện quan niệm. Bạn có thể góp ý cụ thể về khung mục, dây gỉ, vị trí trên lối đi chung, và gợi ý gắn lại chắc hơn hoặc dời vào sát tường.
Gương lõm ngoài trời có thể gây cháy không?
Về nguyên lý, gương lõm gom ánh sáng mặt trời vào một vùng nhỏ và có thể làm nóng vật ở đó. Gương bát quái thường nhỏ nên nguy cơ thấp, nhưng vẫn không nên treo gương lõm hướng vào mái lá, rèm vải, đống giấy dễ cháy.