Theo quan niệm phong thủy, máy giặt là đồ thuộc "thủy", lại là chỗ xả nước bẩn, nên thường được khuyên đặt ở khu phụ như cạnh nhà vệ sinh, sân sau, ban công phía sau hoặc tầng tum, tránh sát bếp nấu, tránh giữa nhà và tránh trên đầu bàn thờ; về kỹ thuật, chỗ tốt là chỗ có ổ điện an toàn, nguồn nước, thoát nước sàn, chịu được rung và gần nơi phơi. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, còn các điều kiện điện nước thì nên coi là bắt buộc.
Bài này giúp bạn chọn chỗ cho máy giặt khi đang làm bản vẽ hoặc khi phải sắp xếp lại một ngôi nhà đã ở. Bạn sẽ thấy cách phong thủy nhìn khu giặt, bảng so các vị trí phổ biến ở nhà Việt, những điều kiện kỹ thuật cần có, cách xử lý khi máy giặt buộc phải nằm cạnh bếp và một ví dụ giả định về nhà phố dời khu giặt lên tầng tum.
Khu giặt trong cách nhìn của phong thủy
Sách phong thủy cổ không nói đến máy giặt, nhưng có bàn về giếng nước, chỗ giặt giũ và rãnh thoát nước thải. Nguyên tắc chung là nước sạch được quý, đặt ở chỗ sáng sủa; nước đã dùng thì cho thoát đi ở phía sau, phía thấp, không chảy qua chỗ thờ hay chỗ nấu. Phong thủy hiện đại áp nguyên tắc này cho máy giặt: máy vừa nhận nước sạch vừa xả nước bẩn, lại rung và ồn, nên được xếp vào không gian phục vụ.
Vì máy giặt gắn với nước, nhiều người đem quan hệ thủy hỏa ra bàn khi máy đặt sát bếp: nước và lửa đặt cạnh nhau bị coi là xung. Cách giải thích thực tế dễ hiểu hơn: hơi nước, nước tràn, xà phòng bắn ra gần bếp nấu là chuyện không ai muốn, còn bếp nóng tỏa nhiệt sát vỏ máy cũng không tốt cho máy. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Ngoài ra còn có lời dặn quần áo bẩn, nước giặt không nên đi qua phòng thờ, không nên đặt máy giặt ngay dưới hoặc ngay trên bàn thờ. Ý này thuộc về sự tôn trọng chỗ thờ trong nếp nhà Việt nhiều hơn là một phép tính phương vị.
So sánh các chỗ đặt máy giặt phổ biến
Bảng dưới đặt các vị trí quen thuộc ở nhà phố, căn hộ và nhà ở quê cạnh nhau, theo cả quan niệm lẫn điều kiện dùng thực tế.
| Vị trí | Quan niệm hay nhắc | Ưu điểm | Điểm cần xử lý |
|---|---|---|---|
| Ban công hoặc lô gia phía sau | Hợp, là khu phụ, gần chỗ phơi | Thoáng, phơi ngay tại chỗ | Mưa hắt, nắng chiếu vào máy; cần mái che và ổ điện chống nước |
| Tầng tum cạnh sân phơi | Hợp nếu tách khỏi phòng thờ | Giặt và phơi một chỗ | Leo nhiều tầng mang đồ; sàn phải chống thấm tốt |
| Trong nhà vệ sinh | Chấp nhận được, cùng là khu nước | Sẵn cấp và thoát nước | Ẩm, ổ điện gần nước, chật; máy nhanh hỏng nếu thiếu thông gió |
| Cạnh bếp, dưới mặt bếp | Hay bị ngại vì thủy hỏa | Tiện cho căn hộ nhỏ, gần đường nước | Rung, ồn khi nấu ăn; cần tách khỏi bếp nấu một khoảng |
| Gầm cầu thang | Tuỳ trường phái; nhiều người chấp nhận | Tận dụng chỗ thừa | Thường thiếu thoát nước sàn và thông gió |
| Sân sau, chái bếp ở nhà quê | Hợp, đúng khu giặt giũ truyền thống | Rộng, gần giếng, gần dây phơi | Cần mái che, nền cao hơn sân để không ngập |
Với căn hộ chung cư, lô gia sau thường là chỗ được bố trí sẵn đường nước cho máy giặt. Tự ý đưa máy giặt vào giữa căn hộ, xa trục thoát nước, dễ gây thấm xuống căn bên dưới và thường cần sự đồng ý của ban quản lý.
Điều kiện kỹ thuật cho chỗ đặt máy giặt
Dù chọn chỗ nào, những điều kiện dưới đây quyết định máy chạy êm, bền và an toàn. Nên kiểm trước khi chuyển máy tới.
- Ổ điện riêng, có tiếp địa, đặt cao hơn mặt sàn và tránh tia nước; mạch có thiết bị chống giật phù hợp.
- Van cấp nước riêng để khoá khi đi vắng lâu ngày, ống cấp còn tốt, không gập.
- Thoát nước xả máy vào ống thoát có bẫy mùi, cộng thêm phễu thu sàn phòng khi ống xả tuột hoặc máy rò.
- Nền phẳng, chắc; máy đặt trên sàn gỗ, sàn gác yếu dễ rung mạnh khi vắt. Chân máy cân bằng, có miếng đệm chống rung nếu cần.
- Khoảng trống quanh máy theo hướng dẫn của hãng để thoát nhiệt và để thợ bảo trì.
- Thông gió để máy và khu giặt khô sau mỗi lần dùng, nhất là với máy cửa trước hay đọng nước ở gioăng.
- Gần chỗ phơi hoặc có máy sấy, để không phải mang đồ ướt đi qua phòng khách, phòng ngủ.
Khi máy giặt buộc phải đặt cạnh bếp
Tách bằng khoảng cách. Trong bếp chữ I, chữ L của căn hộ, nhiều gia đình đặt máy giặt ở đầu tủ xa bếp nấu nhất, gần chậu rửa. Như vậy máy ở cùng phía với nước, bếp nấu ở đầu kia. Người theo phong thủy coi là đã tách thủy hỏa; về kỹ thuật, máy xa nguồn nhiệt và dầu mỡ.
Tách bằng cánh tủ. Máy giặt âm tủ có cánh đóng lại khi không dùng giúp bếp trông gọn và giảm tiếng ồn khi vắt. Cần chừa khe thoáng phía sau và hai bên theo hướng dẫn của hãng, không bít kín.
Không giặt khi đang nấu. Một thói quen nhỏ nhưng có ích: chạy máy giặt khi bếp không dùng. Đỡ ồn, đỡ hơi nước, và không ai phải vừa canh nồi vừa lau sàn nếu máy rò.
Giữ khu giặt khô. Lau gioăng, để hé cửa máy sau khi giặt, giặt lồng định kỳ. Mùi ẩm từ máy giặt lan sang khu nấu ăn là điều cả phong thủy lẫn vệ sinh đều muốn tránh.
Máy giặt trong nhà vệ sinh: được, nhưng phải đủ khô
Ở nhiều nhà phố và căn hộ nhỏ, nhà vệ sinh là chỗ duy nhất có sẵn đường cấp và thoát nước, nên máy giặt nằm ở đó. Phong thủy coi nhà vệ sinh và khu giặt cùng là không gian nước, đặt chung không có gì trái quan niệm, miễn là giữ sạch, khô và cửa đóng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Vấn đề thật nằm ở độ ẩm và điện. Nước tắm bắn vào vỏ máy, hơi nước đọng lâu làm gỉ chân máy, ổ điện gần vòi sen là rủi ro rõ ràng. Nếu đặt máy trong nhà vệ sinh, nên dành cho máy một góc khô, xa vòi sen, có vách kính hoặc rèm tắm ngăn; ổ điện loại có nắp che, đặt cao; quạt hút chạy đủ lâu sau khi tắm. Máy cửa trên chịu ẩm thường tốt hơn máy cửa trước có bảng điều khiển phía trước thấp, nhưng điều này còn tuỳ từng dòng máy.
Với nhà vệ sinh rất chật, có thể đặt máy giặt ở hành lang ngay ngoài cửa, trong một hộc tủ có cánh, đi ống cấp và thoát xuyên tường vào nhà vệ sinh. Cách này giữ được khu giặt khô hơn mà không phải đi đường ống xa.
Nếu nhà đủ rộng để làm một phòng giặt riêng
Biệt thự, nhà vườn hay nhà phố có tầng tum rộng có thể dành hẳn một phòng nhỏ cho việc giặt, sấy, gấp và ủi. Một phòng giặt dùng tốt thường có những thành phần dưới đây, sắp theo luồng đồ đi từ bẩn tới sạch.
- Chỗ để giỏ đồ bẩn gần cửa vào, chia hai ba ngăn theo màu hoặc theo chất vải để không phải phân loại lại mỗi lần giặt.
- Máy giặt, và máy sấy nếu có, đặt cạnh nhau hoặc chồng lên nhau bằng bộ khung đúng loại; bên trên là kệ đựng bột giặt, nước xả, đặt cao khỏi tầm tay trẻ.
- Một chậu giặt tay sâu có vòi nước, dùng để ngâm đồ dính bẩn, giặt đồ len, đồ lụa, rửa giày.
- Một mặt bàn đủ dài để gấp đồ và ủi, có ổ điện riêng cho bàn ủi, đặt xa chậu nước.
- Thanh treo hoặc giá treo móc áo để đồ cần treo ngay sau khi sấy, đỡ nhăn và đỡ phải ủi.
- Cửa sổ hoặc quạt hút, phễu thu sàn và nền ốp gạch chống trơn, vì đây là phòng có nước, hơi ẩm và nhiệt.
- Cửa dẫn thẳng ra sân phơi hoặc ban công nếu có thể, để đồ ướt đi quãng ngắn nhất.
Theo quan niệm, phòng giặt riêng nên ở khu phụ phía sau hoặc phía trên, tách khỏi phòng thờ và không nằm giữa nhà. Theo công năng, quan trọng nhất là luồng đồ: bẩn vào một đầu, sạch ra đầu kia, không quay ngược qua phòng ngủ hay phòng khách. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, còn luồng đồ hợp lý thì ai ở cũng thấy tiện.
Ví dụ giả định: nhà phố ở TP. Hồ Chí Minh dời khu giặt lên tầng tum
Ví dụ giả định: một ngôi nhà phố ở TP. Hồ Chí Minh có máy giặt đặt ngay cạnh tủ bếp tầng trệt, còn chỗ phơi ở sân thượng tầng bốn. Mỗi lần giặt, người nhà phải xách rổ đồ ướt qua phòng khách, lên ba tầng cầu thang, nước nhỏ giọt dọc bậc. Máy vắt rung làm chén bát trên kệ kêu lách cách, mùi nước xả lẫn với mùi đồ ăn.
Khi sửa nhà, gia đình dời máy giặt lên tầng tum, đặt dưới một mặt bàn gỗ có mái che, cạnh cửa ra sân phơi. Thợ đi thêm một đường cấp nước từ bồn, nối thoát nước vào ống đứng gần đó, làm phễu thu sàn và chống thấm lại khu này. Chỗ cũ dưới bếp trở thành tủ đựng nồi xoong.
Đồ giặt xong được phơi ngay tại chỗ, không còn cảnh xách đồ ướt qua nhà, bếp yên tĩnh hơn. Theo quan niệm, thủy hỏa đã tách, khu giặt về đúng chỗ phụ phía trên cao và phía sau; theo thực tế, quãng đường mang đồ ngắn lại và nhà khô ráo hơn. Việc đi ống và chống thấm nên giao cho thợ có kinh nghiệm.
Câu hỏi thường gặp
Máy giặt đặt cạnh tủ lạnh có sao không?
Phong thủy ít bàn chuyện này. Về kỹ thuật, nên chừa khoảng cách để hai máy cùng thoát nhiệt và để rung khi vắt không truyền sang tủ lạnh. Kiểm tra hướng dẫn lắp đặt của từng máy.
Máy giặt có nên đặt đối diện cửa chính không?
Nhiều người ngại vì khách bước vào là thấy khu giặt, chỗ để đồ bẩn. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Thực tế, khu giặt nên ở chỗ khuất và gần nơi phơi, cửa chính dành cho lối vào gọn gàng.
Có nên đặt máy giặt dưới gầm cầu thang?
Được nếu có thoát nước sàn, ổ điện an toàn và lối thông gió. Nhiều gầm cầu thang thiếu các điều kiện này nên máy dễ đọng ẩm, khó bảo trì. Gầm cầu thang ngay dưới bàn thờ thì nhiều gia đình tránh.
Máy giặt trên tầng tum có làm thấm xuống tầng dưới không?
Có thể, nếu sàn không chống thấm kỹ và không có phễu thu. Nên làm chống thấm cả khu, nâng máy lên bệ thấp, đặt khay hứng nước dưới máy và kiểm tra ống xả định kỳ.
Đặt máy giặt ở phương nào là tốt theo bát trạch?
Người theo bát trạch thường đặt khu phụ ở phương hung của trạch, giống như nhà vệ sinh và kho. Đây là quan niệm của một trường phái, không phải quy định chung. Điện, nước, thoát nước và lối phơi vẫn nên được ưu tiên.
Nhà có trẻ nhỏ nên lưu ý gì với khu giặt?
Khoá trẻ em trên máy, cất bột giặt, nước xả lên cao hoặc trong tủ có khoá, đóng cửa máy cửa trước sau khi dùng. Viên giặt dạng túi trông giống kẹo, cần đặc biệt để xa tầm tay trẻ.