Phong thủy thường khuyên đặt gara ở phía trước hoặc bên hông nhà, gần lối ra đường, tránh giữa nhà và tránh nằm dưới phòng thờ hay phòng ngủ chính; về công năng, vị trí tốt là nơi xe ra vào an toàn, ngắn, ít dốc, khí thải thoát được ra ngoài và nước mưa không chảy ngược vào nhà. Hai cách nhìn này phần lớn đi cùng một hướng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, còn các yêu cầu kỹ thuật thì nên coi là bắt buộc.
Bài này dành cho người đang thiết kế nhà phố, biệt thự, nhà vườn có chỗ để ô tô. Bạn sẽ thấy gara được nhìn ra sao trong phong thủy, bảng so sánh các vị trí thường gặp, các điều kiện công năng cần có và một ví dụ giả định về nhà vườn tách gara thành khối riêng.
Gara được nhìn như thế nào trong phong thủy
Sách phong thủy cổ không nói về ô tô, nhưng có bàn về chuồng ngựa, nhà xe, kho chứa: những không gian phục vụ, không phải chỗ người sinh hoạt chính. Phong thủy hiện đại kế thừa cách nghĩ đó và coi gara là không gian động, nơi xe ra vào, cửa lớn đóng mở, nhiệt độ và mùi khác hẳn trong nhà. Vì là không gian phục vụ, gara được khuyên đặt ở rìa ngôi nhà chứ không chiếm phần lõi.
Một số người theo bát trạch áp thêm nguyên tắc: những không gian phục vụ như kho, nhà vệ sinh, gara nên đặt ở các phương bị coi là xấu theo cung mệnh của nhà, để dành phương tốt cho cửa chính, phòng ngủ, bếp. Người theo huyền không thì xét gara rơi vào ô nào của tinh bàn, coi đó là chỗ động. Các trường phái không thống nhất, và nhiều thầy coi hình thế, lối xe quan trọng hơn hướng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Điểm chung của hầu hết các ý kiến là: gara không nên nằm giữa nhà, không nên chiếm hết mặt tiền khiến cửa chính bị lu mờ, và không nên là không gian tối, ẩm, chất đầy đồ. Những điều này cũng là những gì người thiết kế cân nhắc khi bố trí mặt bằng.
So sánh các vị trí gara thường gặp
Mỗi vị trí có điểm mạnh, điểm yếu riêng. Bảng dưới đặt cạnh nhau quan niệm phong thủy và các vấn đề công năng để bạn cân nhắc theo lô đất của mình.
| Vị trí | Quan niệm phong thủy | Ưu điểm công năng | Điểm cần xử lý |
|---|---|---|---|
| Tầng trệt phía trước, nhà phố | Chấp nhận được nếu cửa chính vẫn rõ ràng | Lối xe ngắn, ra đường nhanh | Dễ chiếm hết mặt tiền; phòng phía trên chịu ồn, khí thải |
| Bên hông nhà, có lối riêng | Thường được coi là hợp, không lấn cửa chính | Mặt tiền thoáng, tách xe khỏi lối người | Cần lô đất đủ rộng; lối xe dài hơn |
| Phía sau nhà, lối xe chạy dọc hông | Ít bị coi nặng; một số người ngại xe chạy qua hông nhà | Mặt tiền dành cho sân, vườn | Lối xe dài, ồn chạy dọc phòng ngủ bên hông |
| Tầng hầm hoặc bán hầm | Một số người ngại vì nằm dưới cả ngôi nhà | Tiết kiệm diện tích mặt đất | Chống thấm, thoát nước, thông gió, dốc xuống |
| Khối riêng tách khỏi nhà | Được coi là gọn nhất, nhà chính không bị ảnh hưởng | Cách ly hẳn khí thải, cháy, ồn | Cần đất rộng; nên có lối có mái nối vào nhà |
| Giữa nhà, xe đi xuyên vào trong | Thường được khuyên tránh vì chiếm trung tâm | Hiếm khi có lợi về công năng | Khí thải, ồn lan khắp nhà |
Với nhà phố lô đất hẹp, lựa chọn thực tế thường chỉ là gara tầng trệt phía trước hoặc tầng hầm. Khi đó điều quan trọng là xử lý tốt những điểm ở cột cuối, không phải đổi vị trí.
Những chỗ phong thủy hay khuyên tránh đặt gara
Giữa nhà. Tâm nhà, hay trung cung, được coi là phần lõi cần ổn định. Đặt gara ở đây đồng nghĩa với việc một không gian động, ồn và có khí thải nằm giữa các phòng. Về thực tế, đây cũng là vị trí khó thông gió nhất.
Ngay dưới phòng thờ. Theo tập quán, bên dưới bàn thờ nên là không gian sạch, yên. Gara bên dưới bị coi là thiếu trang nghiêm. Khi thiết kế, nhiều nhà đưa phòng thờ lên tầng trên cùng, phía sau, để không rơi vào trường hợp này.
Dưới phòng ngủ chính. Như đã phân tích ở bài riêng về gara dưới phòng ngủ, quan niệm ngại khoảng rỗng dưới giường, còn thực tế là ồn, lạnh, khí thải. Nếu tránh được thì nên tránh.
Cửa gara đối thẳng cửa chính nhà khác hoặc thẳng ngã ba. Quan niệm về lộ xung áp cho cả cửa gara. Thực tế, xe lùi ra ngã ba hay đối diện cửa nhà người khác dễ gây va chạm và phiền hàng xóm.
Chung không gian với bếp, không có cửa ngăn. Phong thủy coi bếp là chỗ cần giữ lửa ổn định. Về kỹ thuật, khí thải và mùi xăng lẫn vào khu nấu ăn là điều không nên. Giữa gara và bếp nên có cửa kín, tự đóng.
Điều kiện công năng không được bỏ qua
Dù đặt gara ở đâu, những điều kiện dưới đây quyết định gara dùng được hay không. Nên đưa vào bản vẽ ngay từ đầu, vì sửa sau rất tốn kém.
- Kích thước lọt lòng đủ cho xe và cho người mở cửa xe hai bên, có chỗ đi lại quanh xe; nên đo theo xe lớn nhất mà gia đình có thể mua trong vài năm tới.
- Bán kính quay xe từ đường vào gara: đường hẹp, ngõ nhỏ cần cửa gara rộng hơn để xe vào được trong một lần đánh lái.
- Độ dốc lối xe vừa phải, có rãnh thu nước ở đầu dốc để nước mưa từ đường không chảy ngược vào gara và vào nhà.
- Thông gió ra ngoài: lỗ thông gió, cửa có ô thoáng hoặc quạt hút, để khí thải không đọng lại.
- Cửa nối từ gara vào nhà kín khít, tự đóng; tường và trần ngăn với phần nhà ở dùng vật liệu khó cháy.
- Đường điện riêng cho đèn, cửa cuốn và ổ sạc xe điện nếu có, kèm thiết bị bảo vệ phù hợp.
- Tầm nhìn khi lùi xe ra đường: không để cây, tường rào che khuất người đi bộ và xe đi tới.
Lối xe và con đường phía trước
Trong phong thủy, đường trước nhà được ví như dòng nước, còn lối xe từ đường vào gara là một nhánh nước rẽ vào nhà. Lối xe thẳng tắp, dốc xuống đâm thẳng vào gara dưới nhà bị coi là nước đổ dồn vào; lối xe cong nhẹ, bằng phẳng được coi là nước vào chậm và êm. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Về thực tế, lối xe dốc thẳng vào gara là đường nước mưa chảy vào gara nếu không có rãnh chặn. Nhà ở mặt đường đông, xe lùi ra phải băng qua vỉa hè và làn xe máy, nên tầm nhìn là chuyện an toàn trước hết. Nhiều gia đình lắp gương cầu lồi đối diện lối ra, cắt tỉa cây che khuất, gắn đèn báo khi cửa cuốn mở.
Nếu lối xe phải cắt qua vỉa hè hoặc hạ cốt vỉa hè, cần hỏi chính quyền địa phương về quy định. Việc tự ý làm dốc lấn ra lòng đường, vỉa hè vừa gây nguy hiểm cho người đi bộ vừa có thể bị yêu cầu tháo dỡ. Phong thủy không thay được những quy định này.
Gara tầng hầm, bán hầm ở nhà phố: bốn việc phải tính trước
Nước mưa và nước ngập. Tầng hầm là chỗ thấp nhất của ngôi nhà, nên mọi dòng nước đều có xu hướng chảy về đó. Đầu dốc xuống cần một gờ chặn cao hơn mặt vỉa hè và một rãnh thu có song chắn rác, đáy hầm cần hố thu và máy bơm, tốt nhất có máy bơm dự phòng. Ở những tuyến phố hay ngập sau mưa lớn, nhiều gia đình chọn bán hầm hoặc nâng cốt nền thay vì đào sâu. Phong thủy nói tầng hầm dễ "tụ âm", còn thực tế là dễ tụ nước.
Độ dốc và chiều dài lối xuống. Nhà phố mặt tiền hẹp thường không đủ chiều dài cho một đường dốc thoải, dẫn tới dốc gắt, xe gầm thấp dễ chạm đầu xe hoặc gầm. Dốc cần mặt nhám chống trượt và đoạn chuyển tiếp ở hai đầu; con số cụ thể nên để người thiết kế tính theo lô đất và loại xe.
Thông gió và khí thải. Khí thải nặng hơn không khí thường đọng ở chỗ thấp. Hầm cần lối hút gió ra ngoài, không đẩy thẳng vào sân trong hay cửa sổ nhà bên. Đây là điều quan trọng hơn mọi lời bàn về hướng hầm.
Kết cấu và chống thấm. Đào hầm ảnh hưởng tới móng nhà mình và nhà liền kề, cần khảo sát địa chất, biện pháp chống vách và chống thấm từ đầu, kèm giấy phép theo quy định. Phong thủy không thay được những tính toán này; một tầng hầm thấm dột lâu năm mới là thứ khiến ngôi nhà "nặng nề" thật sự.
Ví dụ giả định: nhà vườn ở Lâm Đồng tách gara thành khối riêng
Ví dụ giả định: một gia đình ở Lâm Đồng xây nhà vườn trên lô đất rộng, mặt tiền nhìn ra đường đất đỏ dẫn lên đồi thông. Bản vẽ đầu tiên đặt gara ngay dưới phòng ngủ chính, chiếm nửa mặt tiền tầng trệt, cửa chính nằm lọt thỏm bên cạnh cửa gara rất lớn. Gia chủ thấy mặt tiền "bị cửa gara nuốt mất", người lớn tuổi trong nhà lại muốn có phòng ngủ yên tĩnh.
Người thiết kế đưa gara ra một khối riêng bên phải, lùi sau mặt tiền nhà chính khoảng vài mét, nối với nhà bằng một hành lang có mái. Mặt tiền nhà chính giờ chỉ còn cửa chính có hiên rộng, hai bên là cửa sổ phòng khách. Phía trên gara làm sân phơi và kho nhỏ. Lối xe từ đường vào uốn nhẹ qua sân, có rãnh thu nước ở đầu dốc.
Kết quả là phòng ngủ không còn nằm trên chỗ để xe, khí thải và tiếng ồn tách hẳn khỏi nhà chính, mặt tiền có cửa chính làm điểm nhấn. Theo cách nhìn phong thủy, gara đã về đúng vị trí không gian phục vụ ở rìa nhà; theo cách nhìn kiến trúc, các khối chức năng được tách hợp lý. Tất nhiên giải pháp này chỉ khả thi khi đất đủ rộng.
Câu hỏi thường gặp
Gara nên đặt bên trái hay bên phải nhà theo phong thủy?
Một số người dựa vào thế Thanh Long, Bạch Hổ để chọn bên, nhưng các trường phái nói khác nhau và không có quy tắc chung. Thực tế nên chọn bên có lối xe thuận, tầm nhìn tốt và không chắn ánh sáng các phòng chính.
Nhà phố có nên làm gara ở tầng hầm không?
Có thể, nếu xử lý được chống thấm, thoát nước, thông gió và độ dốc lối xuống. Một số người ngại vì gara nằm dưới cả ngôi nhà, đây là quan niệm. Tầng hầm tốn chi phí và cần thiết kế kết cấu kỹ hơn nhiều so với gara tầng trệt.
Đặt gara ở hướng xấu theo bát trạch có đúng không?
Đó là cách một số người áp nguyên tắc dành phương tốt cho cửa, phòng ngủ, bếp, còn phương xấu cho không gian phục vụ. Đây là quan niệm của một trường phái, không phải quy định chung. Lối xe và an toàn vẫn nên được ưu tiên.
Gara có cần cửa thông thẳng vào nhà không?
Cửa thông vào nhà tiện khi trời mưa và khi mang đồ, nhưng cần là cửa kín khít, tự đóng, tốt nhất có khả năng chống cháy. Nên tránh cửa thông thẳng vào bếp hoặc phòng ngủ.
Có nên chứa đồ chung trong gara không?
Có thể chứa đồ nếu có kệ gọn, không chắn lối đi quanh xe và không chất đồ dễ cháy sát xe, sát cầu dao. Gara chất đầy đồ vừa mất chỗ vừa bị phong thủy coi là chỗ khí đọng.
Nhà không có gara, đỗ xe ngoài đường có ảnh hưởng gì về phong thủy không?
Không có quan niệm phổ biến nào coi đó là xấu. Điều nên để ý là xe đỗ không chắn cửa chính của nhà mình và nhà hàng xóm, không lấn lòng đường trái quy định và giữ lối thoát khi cần.