Tuyệt mệnh, Ngũ quỷ, Lục sát, Họa hại nghĩa là gì: đọc bốn hướng xấu cho bình tĩnh

Trong bát trạch, bốn hướng xấu (bốn du niên hung) là Tuyệt mệnh, Ngũ quỷ, Lục sát và Họa hại. Theo cách xếp phổ biến, Tuyệt mệnh được coi là nặng nhất, rồi đến Ngũ quỷ, Lục sát, Họa hại nhẹ nhất. Người Đông tứ mệnh có bốn hướng xấu là Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc, Tây; người Tây tứ mệnh có bốn hướng xấu là Bắc, Nam, Đông, Đông Nam.

Những cái tên này nghe dữ dằn, và chính vì vậy chúng hay bị dùng để doạ người. Thật ra trong bát trạch, chúng chỉ là nhãn gọi tên bốn kiểu quan hệ giữa hai quẻ, giống như bốn hướng tốt cũng chỉ là nhãn. Bài này giải nghĩa từng tên, cho bảng tám cung phi, và nói rõ trường phái bát trạch thật sự khuyên làm gì với hướng xấu. Mọi đánh giá tốt xấu dưới đây là quan niệm của trường phái, mức tin tuỳ mỗi người.

Vì sao bốn hướng xấu có những cái tên như vậy

Bát trạch thừa hưởng bộ tên du niên từ hệ thống quẻ và sao lâu đời. Mỗi du niên ứng với một sao: Tuyệt mệnh với Phá Quân, Ngũ quỷ với Liêm Trinh, Lục sát với Văn Khúc, Họa hại với Lộc Tồn. Cách gọi tên mang màu sắc ẩn dụ của văn chương cổ, nơi những chữ như "quỷ", "sát", "tuyệt" được dùng rất rộng rãi để chỉ sự bất lợi, va chạm, đứt đoạn.

Khi chuyển sang tiếng Việt hiện đại, những chữ ấy mang nặng sắc thái hơn nhiều so với nghĩa gốc. "Ngũ quỷ" dễ khiến người nghe nghĩ đến chuyện ma quái, trong khi trong sách đây chỉ là tên của một quan hệ quẻ cụ thể: hai quẻ khác nhau ở hai hào trên. "Tuyệt mệnh" nghe như lời tiên đoán, nhưng sách không gắn nó với một sự kiện cụ thể nào xảy ra cho người ở.

Hiểu được điều này giúp bạn đọc bảng hướng bình tĩnh hơn. Một ngôi nhà có cửa ở cung Ngũ quỷ không phải là một ngôi nhà "có quỷ". Đó chỉ là một ngôi nhà mà theo quy ước bát trạch, cửa nằm ở vị trí không được ưu tiên.

Ý nghĩa từng hướng theo cách hiểu phổ biến

Họa hại (Lộc Tồn). Được xếp nhẹ nhất. Thường gắn với những trục trặc nhỏ, việc làm không trôi chảy, hao hụt lặt vặt. Nhiều sách coi đây là chỗ đặt nhà kho, nhà vệ sinh khá hợp lý.

Lục sát (Văn Khúc). Gắn với chuyện thị phi, quan hệ tình cảm rối rắm, tranh cãi. Cũng như Họa hại, nó thường được khuyên dùng cho những không gian phụ như kho, nhà vệ sinh, phòng giặt.

Ngũ quỷ (Liêm Trinh). Gắn với lục đục trong nhà, mất mát, và trong quan niệm dân gian còn gắn với hoả hoạn vì sao Liêm Trinh thuộc Hỏa. Nếu cần một lý giải thực tế, có thể coi đây là lời nhắc kiểm tra an toàn điện và bếp. Còn nguy cơ cháy thật sự phụ thuộc vào dây điện, thiết bị, thói quen dùng lửa, không phụ thuộc vào cung.

Tuyệt mệnh (Phá Quân). Xếp nặng nhất trong bốn. Thường được nói là ảnh hưởng đến sức khoẻ, sự bền vững. Đây là chỗ hay bị dùng để doạ nhất, nên cần nhắc lại: sách bát trạch không đưa ra cơ chế nào, và không có bằng chứng nào cho thấy người ở nhà có cửa Tuyệt mệnh gặp chuyện nhiều hơn người khác.

Bốn hướng xấu của tám cung phi

Bảng dưới là phần bù của bảng bốn hướng tốt: ghép hai bảng lại là đủ tám hướng cho mỗi cung phi.

Để ý cột Tuyệt mệnh: các cặp Khảm – Khôn, Ly – Càn, Chấn – Đoài, Tốn – Cấn là Tuyệt mệnh của nhau. Nhiều người tưởng hướng đối diện với cung mình thì luôn xấu, nhưng bảng cho thấy không phải vậy: bốn cặp đối nhau qua tâm nhà rơi vào bốn du niên khác nhau, Khảm – Ly là Diên niên, Khôn – Cấn là Sinh khí, Chấn – Đoài là Tuyệt mệnh, Tốn – Càn là Họa hại.

Hướng xấu của người và cung xấu của nhà là hai chuyện

Bảng ở trên tính theo cung phi, tức là hướng xấu của một người. Ngôi nhà cũng có bốn cung xấu riêng, tính theo quẻ toạ của nhà. Ví dụ, nhà toạ Bắc (Khảm trạch) có cung Tây Nam là Tuyệt mệnh, cung Đông Bắc là Ngũ quỷ, cung Tây Bắc là Lục sát, cung Tây là Họa hại, bất kể ai ở trong đó.

Khi người và nhà cùng nhóm, hai bộ cung xấu trùng nhau hoàn toàn về hướng, chỉ khác tên du niên trong một số trường hợp. Khi người và nhà khác nhóm, bốn cung tốt của nhà lại là bốn hướng xấu của người, và ngược lại. Đây là lúc nhiều người hoảng vì thấy "nhà đâu cũng xấu".

Thật ra, ngay cả khi lệch nhóm, sách vẫn đưa ra cách sắp xếp: đặt phòng ngủ và bàn làm việc của chủ nhà quay về hướng tốt của chính người đó, dùng các cung còn lại cho không gian phụ. Bài về trạch mệnh tương phối trong danh mục này đi vào chi tiết. Điều cần nhớ ở đây: hướng xấu của người là thứ xoay được bằng cách quay giường, quay bàn; cung xấu của nhà là thứ cố định, dùng bằng cách chọn đúng việc cho nó.

Bát trạch khuyên làm gì với hướng xấu

Điều bất ngờ với nhiều người là bát trạch không coi hướng xấu là thứ phải "hoá giải" bằng vật phẩm. Logic của trường phái này rất thực dụng: nhà nào cũng có đủ tám cung, tức là luôn có bốn cung xấu. Không thể có ngôi nhà nào toàn cung tốt. Việc của người bố trí là dùng cung xấu cho đúng việc.

Theo đó, các sách thường khuyên đặt nhà vệ sinh, nhà kho, phòng giặt, cầu thang phụ, chỗ để xe ở cung xấu. Bếp có quy tắc riêng gọi là "toạ hung hướng cát": thân bếp nằm ở cung xấu, còn hướng của bếp quay về phía tốt. Ý của sách là dùng lửa bếp để "đè" cái xấu; nếu nhìn thực tế, bếp và khu phụ là những nơi có máy móc, nước, lửa, cần được sắp xếp riêng một khu, thông gió tốt và không chiếm chỗ đẹp nhất của nhà.

Còn với các điểm quan trọng như cửa chính, phòng ngủ chính, bàn làm việc, bát trạch khuyên tránh cung xấu nếu có thể. Chữ "nếu có thể" rất quan trọng: sách không đòi đập nhà, đổi hướng nhà khi điều kiện không cho phép. Những gì xoay được thì xoay, những gì không đổi được thì chấp nhận và chăm cho các phần khác tốt hơn.

Nếu ai đó nói rằng nhà bạn có hướng Tuyệt mệnh nên bắt buộc phải mua vật phẩm đắt tiền, làm lễ giải, hoặc phá dỡ gấp, bạn nên dừng lại để hỏi thêm ý kiến khác. Đó không phải nội dung của bát trạch, và các lời doạ kiểu này thường đi kèm một món hàng.

Những không gian hợp với cung xấu theo bát trạch

Danh sách dưới đây tổng hợp các gợi ý thường gặp, kèm lý do thực tế khiến chúng hợp lý ngay cả với người không theo phong thủy:

• Nhà vệ sinh: không gian dùng ngắn, nên đặt ở góc không cần ánh sáng đẹp; cần quạt hút, cửa sổ thông gió và ống thoát chống mùi.
• Nhà kho, phòng chứa đồ: không cần nắng đẹp; nên khô ráo và có lối đi riêng để không phải băng qua phòng ngủ.
• Phòng giặt, chỗ phơi: hợp với cung xấu theo sách, thực tế thì nên ở chỗ có nắng gió để phơi khô.
• Chỗ để xe trong nhà: xếp ở cung xấu theo bát trạch; thực tế cần thông thoáng để khí thải thoát ra và an toàn cháy nổ khi sạc xe điện.
• Thân bếp: nằm ở cung xấu theo lối "toạ hung hướng cát"; thực tế cần cửa sổ, hút mùi và xa nguồn gió lùa.
• Cầu thang phụ, hành lang kỹ thuật: nơi đi qua ngắn, hợp với cung không được ưu tiên.

Bạn sẽ thấy các gợi ý này trùng khá nhiều với cách kiến trúc sư vẫn phân khu "phụ" và "chính" trong một ngôi nhà. Đây là chỗ bát trạch và lẽ thường đi cùng nhau, nên làm theo cũng không mất gì.

Ba ngộ nhận hay gặp về hướng xấu

"Nhà có cửa ở hướng xấu thì phải đổi hướng nhà." Bát trạch không yêu cầu điều này. Trường phái này có cả một hệ thống điều chỉnh bên trong: chọn phòng ngủ ở cung tốt, quay giường, đặt bàn, sắp xếp bếp. Ngoài ra, nhiều trường phái khác không dùng du niên, nên cùng một ngôi nhà có thể được đánh giá rất khác nhau.

"Ngồi quay lưng về hướng xấu cũng xấu." Trong bát trạch, thứ được xét là hướng mặt nhìn về, không phải hướng lưng. Ngồi lưng về Tuyệt mệnh nghĩa là mặt nhìn về phía đối diện, có thể là một hướng tốt. Đây là chỗ nhiều người tự lo lắng không cần thiết.

"Hướng xấu với người này thì xấu với cả nhà." Du niên tính riêng cho từng cung phi. Một hướng là Tuyệt mệnh với người cung Khảm có thể là Sinh khí với người cung Cấn. Vì vậy bàn làm việc, giường của từng người có thể theo cung phi riêng của người đó.

Đọc hướng xấu như một thông tin, không như một lời phán

Cách tốt nhất để dùng bảng hướng xấu là coi nó như một tầng thông tin bổ sung khi bố trí nhà, đứng sau những yếu tố có tác động đo được như ánh sáng, gió, an toàn, kết cấu. Khi một phòng ngủ ở cung xấu nhưng là phòng thoáng nhất, yên tĩnh nhất của nhà, thì việc giữ nó làm phòng ngủ là hoàn toàn hợp lý.

Cũng nên nhớ rằng các trường phái phong thủy không thống nhất với nhau. Phái Huyền không đánh giá nhà theo vận và theo sao bay, nên một cung bát trạch gọi là xấu có thể được phái kia xem là đang vượng. Sự khác biệt này là bình thường trong một hệ tri thức dân gian có nhiều dòng.

Mọi điều bàn trong bài là quan niệm của trường phái bát trạch, mức tin tuỳ mỗi người. Một ngôi nhà được giữ sạch sẽ, sửa chữa kịp thời, có không khí gia đình dễ chịu luôn đáng giá hơn một ngôi nhà đúng hướng tuyệt đối mà ai ở cũng thấy bức bối.

Câu hỏi thường gặp

Hướng Tuyệt mệnh có đáng sợ không?

Không cần sợ. Tuyệt mệnh chỉ là tên trong bát trạch cho một kiểu quan hệ giữa quẻ của người và quẻ của hướng. Sách xếp nó là hướng hung nặng nhất, nhưng không có cơ chế hay bằng chứng nào cho thấy nó gây ra chuyện cụ thể. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.

Ngũ quỷ có liên quan đến ma quỷ không?

Không. Ngũ quỷ là tên du niên ứng với sao Liêm Trinh, chỉ quan hệ hai quẻ khác nhau ở hai hào trên. Chữ "quỷ" mang tính ẩn dụ văn chương cổ, không ám chỉ chuyện ma quái trong nhà.

Nhà vệ sinh đặt ở hướng xấu có đúng không?

Theo bát trạch thì đó là gợi ý phổ biến, với lý do dùng chỗ không được ưu tiên cho không gian phụ. Thực tế, điều quan trọng hơn là nhà vệ sinh có thông gió, thoát nước tốt và không nằm trên bếp hay phòng ngủ nếu tránh được.

Cửa chính ở hướng Ngũ quỷ thì có cần làm gì không?

Bát trạch không đòi đổi cửa khi không làm được. Bạn có thể ưu tiên đặt phòng ngủ chính, bàn làm việc, giường theo hướng tốt của chủ nhà. Nếu muốn, chú ý an toàn điện và bếp là cách hiểu thực tế cho lời nhắc của trường phái về hướng này.

Cùng một hướng mà người này xấu, người kia tốt thì sao?

Đúng vậy, vì du niên tính theo cung phi. Một gia đình có người Đông tứ và người Tây tứ sẽ có hướng tốt khác nhau. Sách thường lấy cung của người trụ cột làm chuẩn cho cửa và bếp, còn giường, bàn riêng theo cung từng người.

Có vật phẩm nào hoá giải được hướng xấu không?

Bát trạch không dạy dùng vật phẩm để hoá giải; cách của trường phái này là bố trí lại không gian. Nếu thích, bạn có thể dùng đồ trang trí cho đẹp và yên tâm, nhưng đừng mua vì bị doạ hay vì lời hứa thay đổi vận may.