Trong phòng làm việc, phong thủy thường khuyên treo tranh núi hoặc cảnh vững phía sau lưng ghế (mép dưới cao hơn đầu người ngồi), tranh cảnh mở như đồng xa, mặt hồ, con đường ở tường trước mặt hoặc tường bên để mắt có chỗ nghỉ, và tránh tranh dữ dội, màu gắt ngay trong tầm nhìn khi làm việc.
Phòng làm việc tại nhà ngày nay còn là phông nền của các cuộc họp trực tuyến, nên bức tranh phía sau ghế được nhìn bởi cả đồng nghiệp và đối tác. Bài đi qua từng vị trí, đề tài theo kiểu công việc và những lỗi hay gặp. Đây là quan niệm văn hoá, mức tin tuỳ mỗi người; bức tranh không làm công việc thuận hơn, nhưng có thể làm căn phòng dễ ngồi hơn.
Phòng làm việc cần gì từ một bức tranh
Phòng khách cần tranh để đón người, phòng ngủ cần tranh để dịu đi; phòng làm việc thì khác: người ngồi trong đó cần tập trung trong thời gian dài rồi thỉnh thoảng nhìn lên cho mắt nghỉ. Một bức tranh tốt cho phòng làm việc vì vậy phải làm được hai việc trái nhau: đủ yên để không kéo sự chú ý khỏi màn hình, và đủ sâu để khi ngẩng lên, mắt có chỗ đi xa.
Phong thủy diễn đạt điều này qua nguyên tắc tứ linh quen thuộc: sau lưng có "huyền vũ" vững, trước mặt có "chu tước" thoáng, hai bên có "thanh long, bạch hổ" ôm. Bức tranh là cách dễ nhất để mô phỏng nguyên tắc ấy khi căn phòng không cho phép kê bàn theo ý muốn.
Giới nhãn khoa hay nhắc người làm việc với màn hình thỉnh thoảng nhìn ra xa vài giây để mắt điều tiết lại. Một khung cửa sổ là lựa chọn tốt nhất; khi không có cửa sổ trong tầm nhìn, một bức tranh có chiều sâu là phương án thay thế dễ chịu. Tranh không thay được việc thật sự đứng dậy, đi lại vài phút sau mỗi quãng làm việc dài, nhưng nó là lời nhắc nhẹ để mắt rời màn hình.
Tranh sau lưng ghế: chỗ tựa
Vị trí được nhắc nhiều nhất là bức tường sau lưng người ngồi. Quan niệm chuộng tranh núi, tranh sơn thủy có núi chủ lớn, tranh cảnh rừng già, hoặc tranh chữ mang ý vững. Lý do biểu tượng là "lưng có núi tựa"; lý do cảm giác là phía sau có mảng đặc vững thì ngồi lâu yên tâm hơn so với sau lưng là lối đi hay cửa sổ trống.
Về kỹ thuật treo, mép dưới tranh nên cao hơn đầu người ngồi một khoảng, để khi ngả ghế không chạm khung. Bề ngang tranh nên tương đương hoặc nhỏ hơn chiều dài bàn, đặt cân giữa ghế. Với ghế có tựa cao, tranh treo cao hơn bình thường một chút.
Nếu sau lưng là cửa sổ, nhiều thầy khuyên kéo rèm khi làm việc hoặc đặt kệ sách thấp làm "tựa". Nếu sau lưng là lối đi, một vách ngăn thấp hay kệ sách đặt sát lưng ghế hiệu quả hơn bất kỳ bức tranh nào, vì nó thật sự che người đi qua phía sau.
Tranh trước mặt và tường bên: chỗ nghỉ mắt
Nếu bàn kê quay mặt vào tường, bức tường trước mặt là thứ bạn nhìn hàng giờ mỗi ngày. Tranh ở đây nên có cảnh mở: cánh đồng trải xa, mặt hồ lặng, con đường dẫn vào chân trời, bầu trời có mây. Phong thủy gọi đó là "minh đường trước mặt"; về thị giác, cảnh có đường chân trời giúp mắt nghỉ khi rời màn hình.
Nên tránh treo tranh nhiều chi tiết, màu chói, nhiều chữ ngay trên màn hình. Mắt sẽ liên tục bị kéo khỏi việc đang làm. Khoảng tường ngay sau màn hình tốt nhất là màu trơn, tranh treo cao hơn hoặc lệch sang một bên.
Tường bên phù hợp với tranh nhỏ, tranh chữ tự nhắc, hoặc một cụm ảnh kỷ niệm công việc. Một số người theo quan niệm tả thanh long hữu bạch hổ thích đặt đồ cao, tranh lớn hơn ở bên trái người ngồi và đồ thấp ở bên phải; đây là quy ước, tuỳ mức tin mỗi người.
Một cách thử đơn giản trước khi khoan: dán ảnh bức tranh định mua (in ra giấy, đúng khổ) lên tường trước mặt, làm việc với nó trong ba bốn ngày. Nếu sau vài giờ bạn thấy mắt cứ bị kéo vào một chi tiết, hoặc màu làm mỏi, đó là bức tranh hợp tường khác. Nếu bạn gần như quên nó khi đang làm việc nhưng thấy dễ chịu mỗi lần ngẩng lên, bức tranh đã đúng chỗ.
Đề tài tranh theo kiểu công việc
Gợi ý dưới đây dựa trên tính chất công việc và cảm giác bức tranh tạo ra. Đây là gợi ý tham khảo, không phải quy định.
| Kiểu công việc | Đề tài hay chọn | Tránh |
|---|---|---|
| Cần tập trung lâu: kế toán, lập trình, viết | Cảnh tĩnh, ít chi tiết, màu dịu, thuỷ mặc | Tranh động, nhiều màu, nhiều người |
| Sáng tạo: thiết kế, nội dung | Tranh màu, trừu tượng nhẹ, thay đổi theo mùa | Tranh quá trang nghiêm làm phòng nặng |
| Giao tiếp nhiều: kinh doanh, tư vấn qua mạng | Cảnh mở, thuyền buồm, con đường, phông nền gọn | Tranh có hình ảnh gây tranh cãi trên khung hình |
| Nghiên cứu, đọc nhiều | Tranh chữ, núi, rừng trúc | Tranh sặc sỡ khổ lớn trước mặt |
| Học tập của học sinh, sinh viên | Cảnh thiên nhiên dịu, bản đồ treo tường trơn | Áp phích nhiều chữ ngay trước mặt |
Nếu dùng chung phòng làm việc với người khác, chọn đề tài trung tính cho tường chung và để mỗi người tự chọn tranh nhỏ ở góc riêng của mình.
Tranh làm phông nền họp trực tuyến
Bức tường sau lưng giờ thường xuyên lên khung hình. Phong thủy cổ không bàn chuyện này, nhưng nguyên tắc "sau lưng vững" hoá ra hợp với phông họp: một bức tranh khổ vừa, đề tài trung tính, màu dịu sau lưng làm hình ảnh của bạn gọn gàng, chuyên nghiệp hơn một bức tường trống hay một kệ bừa bộn.
Vài điều nên kiểm khi bật camera: bức tranh có cắt ngang đầu bạn không (đường viền khung chạy ngang cổ hoặc đỉnh đầu trông kỳ); tranh có kính phản chiếu đèn hay cửa sổ không; đề tài có dễ gây hiểu lầm với đối tác không. Tranh chữ sau lưng sẽ hiện ngược trong khung tự xem của nhiều ứng dụng, nhưng người bên kia vẫn thấy đúng chiều, nên đừng lo khi thấy chữ bị lật.
Ánh sáng cho cuộc gọi cũng liên quan tới bức tranh: đèn chiếu vào mặt bạn từ phía trước sẽ hắt lên tranh sau lưng; nếu tranh có kính hoặc bề mặt bóng, hình trên camera sẽ có vệt sáng. Tranh mặt nhám, canvas không phủ bóng ít gặp chuyện này hơn.
Nếu không muốn bức tranh xuất hiện trong mọi cuộc gọi, có thể xoay bàn sao cho phía sau là tường trơn và đặt tranh ở tường bên, nơi bạn vẫn nhìn thấy khi ngẩng lên.
Tranh trong phòng giám đốc và văn phòng công ty
Phòng giám đốc. Tranh sau lưng ghế giám đốc thường là núi lớn, sơn thủy khổ rộng hoặc tranh chữ. Nên chọn bức trang nhã, tránh tranh mang ý khoe khoang hay thú dữ trừng mắt về phía ghế khách, vì khách ngồi đối diện sẽ thấy bị áp đảo.
Phòng họp. Tranh ở tường dài phòng họp nên trung tính, không chọn tranh có hướng con vật hay dòng nước chĩa vào một ghế riêng nào, tránh để người ngồi chỗ ấy thấy bị "nhắm".
Khu làm việc chung. Một vài bức tranh lớn ở tường cuối dãy bàn giúp không gian bớt đơn điệu và làm điểm nghỉ mắt cho nhiều người.
Sảnh lễ tân. Tranh mang nhận diện doanh nghiệp hoặc cảnh mở, sáng, đặt ở tường sau quầy để làm phông cho người tiếp khách. Chuyện bố cục văn phòng có danh mục riêng trên trang.
Hành lang văn phòng. Hành lang dài giữa các phòng hợp một chuỗi tranh cùng chủ đề, treo cùng độ cao; nó giúp lối đi bớt hun hút và cho người đi qua một nhịp nghỉ mắt ngắn.
Ánh sáng, chất liệu và kích thước cho tranh phòng làm việc
Phòng làm việc thường có đèn trần trắng và đèn bàn rọi. Tranh có kính đặt đối diện hai nguồn sáng này dễ loá; tranh canvas, sơn dầu, sơn mài hoặc tranh giấy đóng khung kính chống loá hợp hơn. Nếu phòng có cửa sổ, đừng treo tranh lụa, tranh giấy ở chỗ nắng chiều chiếu thẳng; màu sẽ phai nhanh hơn bạn tưởng.
Về kích thước, phòng làm việc tại nhà thường nhỏ, từ sáu đến mười mét vuông. Một bức tranh rộng chừng bằng nửa chiều dài bàn là vừa cho tường sau lưng; tường trước mặt có thể treo bức nhỏ hơn, hoặc hai bức dọc nếu có cửa sổ ở giữa. Tranh quá lớn trong phòng nhỏ làm người ngồi thấy bị vây.
Màu tranh nên hài hoà với màu tường đã chọn cho việc tập trung. Nhiều người sơn phòng làm việc tông trung tính và dùng tranh làm điểm màu duy nhất; cách này giúp căn phòng có điểm nhấn mà vẫn không ồn. Nếu muốn theo ngũ hành phương vị, đưa vào như một tiêu chí phụ khi chọn tông tranh.
Những lỗi hay gặp với tranh phòng làm việc
Mấy lỗi dưới đây gặp nhiều hơn mọi chuyện "phạm" theo quan niệm:
- Treo tranh lớn nhiều chi tiết ngay trên màn hình, mắt bị kéo đi liên tục.
- Tranh sau lưng treo quá thấp, đầu chạm khung mỗi khi ngả ghế.
- Tranh kính đối diện cửa sổ, ban ngày chỉ thấy vệt sáng.
- Dán quá nhiều giấy nhắc việc, áp phích lên tường trước mặt, biến bức tường thành bảng thông báo.
- Treo tranh "chiêu tài" nhiều đến mức phòng làm việc thành phòng trưng bày.
- Đặt tranh trên kệ, kê dựa tường không cố định, rơi khi va vào bàn.
- Đổi tranh liên tục theo lời khuyên mỗi nơi một kiểu, phòng không bao giờ ổn định đủ lâu để quen.
Nếu muốn đặt một món trang trí nhỏ cạnh tranh, như tượng gỗ hay thuyền buồm mô hình, nên chọn món ghi rõ chất liệu, ví dụ tham khảo tại Vật Phẩm Phong Thủy; món trang trí làm góc làm việc dễ chịu hơn, không quyết định kết quả công việc.
Câu hỏi thường gặp
Phòng làm việc nên treo tranh núi hay tranh nước?
Theo quan niệm phổ biến, tranh núi hợp treo sau lưng người ngồi vì gắn với ý có chỗ tựa; tranh nước hoặc cảnh mở hợp treo phía trước hay tường bên. Nếu chỉ treo một bức, nhiều người chọn sơn thủy có núi làm chủ và nước ở tiền cảnh.
Có nên treo tranh thuyền buồm trong phòng làm việc?
Nhiều người chọn vì ý "thuận buồm xuôi gió". Quan niệm thường khuyên mũi thuyền hướng vào phòng, buồm căng, sóng lặng. Đây là quy ước biểu tượng; về thẩm mỹ, tranh thuyền trên mặt nước rộng còn cho cảm giác mở, hợp tường trước mặt.
Phòng làm việc không có cửa sổ thì treo tranh gì?
Nên chọn tranh có chiều sâu, ánh sáng sáng: bầu trời, cánh đồng, mặt hồ, con đường đi xa. Tranh như vậy tạo cảm giác "cửa sổ giả" giúp mắt có chỗ nhìn xa. Kèm đèn chiếu sáng đủ và thông gió tốt quan trọng không kém bức tranh.
Treo bằng khen, giấy chứng nhận sau lưng ghế được không?
Nhiều người treo và thấy có động lực. Theo cách nhìn phong thủy, khung bằng khen nhiều chữ, nhiều khung nhỏ có thể làm tường sau lưng rối. Có thể gom vào một mảng tường bên hoặc một kệ riêng, để tường sau lưng cho một bức tranh vững.
Tranh trong phòng làm việc có cần hợp tuổi người ngồi không?
Một số trường phái ghép tranh với mệnh người dùng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Với phòng làm việc, tiêu chí thực tế quan trọng hơn: bức tranh có giúp tập trung không, có gây chói không, có hợp ánh sáng phòng không.
Có nên đặt tranh trên kệ thay vì treo?
Được, nhất là ở nhà thuê hay khi muốn đổi tranh thường xuyên. Tranh đặt trên kệ nên có chỗ chặn chân khung hoặc dây giữ phía sau để không rơi khi va bàn. Tranh khổ lớn nặng thì treo cố định an toàn hơn.