Các khu phụ của văn phòng công ty, gồm pantry, nhà vệ sinh, phòng nghỉ, phòng máy chủ và góc in ấn, theo phong thủy nên đặt ở phần "phụ" của mặt bằng: không nằm ở trung tâm văn phòng, không đối thẳng cửa chính, cửa phòng lãnh đạo hay phòng họp, và có lớp đệm với khu làm việc yên. Lý do thực tế đi kèm rất rõ: mùi, tiếng nước, tiếng máy, nhiệt và người qua lại.
Các bài phong thủy văn phòng thường chỉ nói tới sảnh, phòng giám đốc, bàn làm việc. Những khu phụ ít được bàn nhưng lại là nơi phát sinh phàn nàn nhiều nhất trong đời sống văn phòng hằng ngày. Bài này đi qua từng khu, ghi rõ phần quan niệm và phần kỹ thuật. Quan niệm là tham khảo, mức tin tuỳ mỗi người; các yêu cầu về điện, nước, an toàn cháy thì nên làm đúng theo quy chuẩn và quy định của toà nhà.
Nguyên tắc chung cho khu phụ
Phong thủy dùng ý niệm "trung cung" cho tâm của ngôi nhà, coi đó là chỗ nên sạch, sáng, ổn định. Nhà vệ sinh, bếp ở trung cung bị coi là không hợp vì mang uế khí hoặc hoả khí vào chỗ trung tâm. Áp vào văn phòng, khu phụ nên dồn về rìa mặt bằng hoặc sát lõi kỹ thuật của toà nhà, để phần giữa văn phòng dành cho người làm việc và lối đi.
Ý niệm thứ hai là "xung": cửa khu phụ không nên đối thẳng cửa chính, cửa phòng lãnh đạo, cửa phòng họp, hay chỗ ngồi cố định của ai. Thực tế, mỗi lần cửa nhà vệ sinh hay pantry mở là mùi, tiếng và tầm nhìn đi thẳng ra. Đặt cửa lệch, lùi vào một hành lang ngắn, hoặc dùng vách che, giải quyết cả hai.
Ý niệm thứ ba là động – tĩnh. Khu phụ là khu động: người qua lại nhiều, tiếng ồn từng đợt. Nên tách khỏi khu tĩnh như kế toán, lập trình bằng tủ, kệ hay một hành lang. Ở văn phòng trong toà nhà, nhà vệ sinh thường nằm sẵn ở lõi chung; khi đó khu phụ của bạn nên được đặt sao cho gần lõi, và khu làm việc yên nằm phía xa lõi.
Pantry: bếp nhỏ của văn phòng
Pantry là nơi có nước và nhiệt: bồn rửa, ấm đun, lò vi sóng, có khi bếp từ nhỏ. Phong thủy nhà ở nói nhiều về thủy – hoả cạnh nhau ở bếp; với pantry văn phòng, quan niệm phổ biến là không đặt pantry đối thẳng cửa chính hay phòng lãnh đạo, không đặt ngay trên hay dưới phòng giám đốc nếu văn phòng có nhiều tầng, và tách bồn rửa khỏi ổ điện, thiết bị nhiệt một khoảng.
Phần kỹ thuật cần chú ý hơn cả: đường cấp và thoát nước, chống thấm sàn, ổ cắm đủ công suất cho ấm đun và lò vi sóng chạy cùng lúc, quạt hút hoặc thông gió để mùi đồ ăn trưa không lan ra khu làm việc. Pantry ở văn phòng thuê thường phải đặt gần trục nước có sẵn của toà nhà; hãy hỏi ban quản lý trước khi vẽ.
Pantry cũng là nơi nhân viên gặp nhau ngoài công việc. Nhiều công ty đặt nó ở chỗ có cửa sổ, kèm vài ghế đứng, như một góc nghỉ ngắn. Theo quan niệm, chỗ này thuộc phần động, gần khu kinh doanh hay sảnh nội bộ thì hợp, đặt ngay cạnh khu kế toán thì không. Giữ pantry sạch, có lịch dọn tủ lạnh hằng tuần, là việc nhỏ mà ảnh hưởng lớn tới cảm giác chung về văn phòng.
Nhà vệ sinh văn phòng: các vị trí và cách xử lý
Nhà vệ sinh là khu phụ được phong thủy bàn nhiều nhất. Bảng dưới gom các tình huống thường gặp ở văn phòng.
| Tình huống | Quan niệm | Xử lý thực tế |
|---|---|---|
| Cửa nhà vệ sinh đối thẳng cửa chính văn phòng | Khí vào gặp uế ngay, bị coi là kém | Dời cửa sang mặt bên hoặc dựng vách che, cửa tự đóng |
| Nhà vệ sinh ở giữa văn phòng | Nằm ở trung cung, bị kiêng | Ưu tiên dời về rìa khi thiết kế; không dời được thì thông gió mạnh, cách âm |
| Cửa nhà vệ sinh đối cửa phòng giám đốc, phòng họp | Uế khí xung vào chỗ quan trọng | Đổi chiều cửa, thêm hành lang ngắn |
| Bàn làm việc quay lưng sát tường nhà vệ sinh | Tựa vào chỗ uế, bị coi là tựa không vững | Đổi chỗ ngồi, hoặc thêm lớp tủ cách âm |
| Nhà vệ sinh tầng trên nằm trên phòng giám đốc | Bị coi là đè lên chỗ quan trọng | Kiểm tra chống thấm; nếu có thể, đổi phòng giám đốc |
Với văn phòng thuê, nhà vệ sinh chung của toà thường cố định ở lõi; câu hỏi thực tế là đặt chỗ ngồi của ai gần lõi. Ưu tiên khu kho, phòng máy, pantry làm lớp đệm giữa lõi và chỗ ngồi.
Phòng nghỉ và góc gọi điện riêng
Phòng nghỉ cần tĩnh. Một số công ty có phòng nghỉ trưa, phòng cho mẹ bỉm sữa, phòng y tế nhỏ. Đây là khu "âm" theo cách nói phong thủy: cần yên, kín, ánh sáng dịu. Đặt xa pantry và máy in, cửa không mở ra lối đi chính.
Không biến phòng nghỉ thành kho. Phòng nghỉ ít người dùng hay bị chất thùng hàng, đồ sự kiện. Phong thủy coi đó là khí trệ, người dùng thấy không còn là chỗ nghỉ. Nên có quy định rõ không để đồ ở đây.
Góc gọi điện riêng. Văn phòng mở cần vài buồng nhỏ để gọi điện, họp trực tuyến một người. Đặt rải ở các khu, gần nhóm hay gọi điện như kinh doanh, chăm sóc khách hàng. Buồng nên có thông gió, vì buồng kín nhỏ nhanh bí.
Ghế nghỉ ngắn. Một vài ghế cạnh cửa sổ, gần pantry, cho người đứng dậy nghỉ mắt vài phút. Đây là phần động nhẹ, phù hợp với vùng giữa khu ồn và khu yên.
Kho văn phòng phẩm. Kho nhỏ chứa giấy, mực, đồ dùng chung nên đặt cạnh góc in hoặc gần hành chính, có kệ cố định vào tường, không chất cao quá tầm với. Phong thủy coi kho bừa là khí trệ; thực tế kho bừa khiến không ai biết còn gì, mua trùng và để quá hạn. Một danh sách kiểm kê dán trong cửa kho giải quyết phần lớn chuyện đó.
Phòng máy chủ, tủ mạng và góc in ấn
Phòng máy chủ, tủ mạng là nơi có nhiệt và điện tập trung. Phong thủy hiện đại hay xếp chúng vào hành Hoả hoặc coi là "động khí" mạnh, nên không đặt ngay sau lưng hay dưới chỗ ngồi của lãnh đạo, không đặt ở trung tâm văn phòng. Về kỹ thuật, yêu cầu còn chặt hơn: điều hoà riêng chạy liên tục, nguồn điện ổn định và có bộ lưu điện, khoá cửa, không đặt cạnh đường ống nước hay dưới khu vệ sinh tầng trên, có bình chữa cháy phù hợp với thiết bị điện.
Văn phòng nhỏ không có phòng máy riêng thường để tủ mạng trong một góc hay trong kho. Nên chọn góc khô, thoáng, ít người qua, có ổ khoá. Tránh để tủ mạng dưới gầm bàn ai đó: nóng chân, ồn quạt, và dễ đá trúng dây.
Góc in ấn gồm máy in, máy photo, máy hủy giấy là nguồn tiếng ồn, nhiệt và bụi mực. Đặt ở khu chung giữa các phòng ban, có thông gió, xa chỗ ngồi cố định. Phong thủy gọi đó là động khí; người ngồi cạnh máy in cả ngày thì gọi đó là đau đầu. Góc in cũng là nơi tài liệu nhạy cảm dễ bị bỏ quên, nên đặt trong tầm nhìn của nhóm hành chính hoặc dùng chức năng in có mã.
Ví dụ giả định: dồn khu phụ về một phía trên sàn 200 m²
Ví dụ giả định: một công ty thuê văn phòng khoảng 200 mét vuông hình chữ nhật trong toà nhà, cửa vào ở giữa cạnh dài phía hành lang, lõi thang và nhà vệ sinh chung của toà nằm ngay bên ngoài, sát góc phía tây. Mặt kính phía đông và phía bắc nhìn ra đường. Công ty cần một pantry, một phòng máy nhỏ, một góc in, một phòng nghỉ và hai buồng gọi điện.
Phương án: dồn pantry, phòng máy, góc in và kho văn phòng phẩm thành một dải dọc tường phía tây, sát lõi toà nhà, vì đường nước và trục kỹ thuật đều ở phía đó và đây cũng là phía nắng chiều không hợp chỗ ngồi cố định. Phòng máy đặt ở góc trong cùng của dải, có cửa khoá, xa pantry để tránh hơi nước. Góc in nằm giữa dải, mở ra lối đi chung để mọi phòng ban đi tới đều ngắn.
Phòng nghỉ và hai buồng gọi điện đặt ở phía bắc, xen giữa khu kinh doanh và khu kỹ thuật, vừa làm lớp đệm vừa có cửa sổ. Khu lãnh đạo ở góc đông bắc, xa dải khu phụ nhất. Từ cửa chính nhìn vào, người ta thấy quầy lễ tân và vách sau quầy, không thấy cửa pantry hay máy in. Phương án này chỉ minh hoạ cách nghĩ; mặt bằng thật cần kiến trúc sư và kỹ sư cơ điện kiểm tra đường nước, điện, thông gió trước khi chốt.
Kiểm tra nhanh khu phụ của văn phòng bạn
Nếu văn phòng đã đi vào hoạt động, danh sách dưới giúp phát hiện nhanh những chỗ nên chỉnh. Mỗi mục có thể kiểm trong vài phút:
- Đứng ở cửa chính nhìn vào: có thấy cửa nhà vệ sinh, pantry hay máy in không.
- Đứng ở cửa phòng giám đốc và phòng họp: cửa khu phụ có đối thẳng không.
- Đi quanh văn phòng giờ ăn trưa: mùi đồ ăn có lan tới khu làm việc không.
- Đo nhiệt độ cạnh tủ mạng, phòng máy và cạnh máy in sau giờ chạy liên tục.
- Nghe từ bàn gần nhà vệ sinh nhất: tiếng nước, tiếng quạt hút có rõ không.
- Mở tủ lạnh pantry, mở phòng nghỉ: có đồ để quá hạn, thùng hàng chiếm chỗ không.
- Kiểm tra bình chữa cháy ở pantry và phòng máy còn hạn, không bị che.
Mỗi điểm phát hiện được thường có cách sửa đơn giản: đổi chiều cửa, dời máy in, thêm quạt hút, đổi chỗ ngồi một người. Những sửa đổi nhỏ này mang lại cả cái "thuận" theo phong thủy lẫn sự thoải mái thật cho người làm việc.
Câu hỏi thường gặp
Pantry đặt cạnh phòng họp có được không?
Được nếu có vách cách âm và cửa không đối nhau. Nhiều văn phòng đặt pantry gần phòng họp để tiện phục vụ nước cho khách. Cần chú ý mùi đồ ăn và tiếng máy pha cà phê lúc đang họp.
Nhà vệ sinh văn phòng nên dùng cửa gì?
Cửa đặc, có tay co thuỷ lực tự đóng và gioăng giảm âm thường được ưa dùng. Theo quan niệm, cửa nhà vệ sinh nên luôn đóng; cửa tự đóng giúp điều đó xảy ra mà không cần nhắc nhở ai.
Có nên đặt cây trong nhà vệ sinh văn phòng?
Một chậu cây ưa bóng, chịu ẩm có thể làm không gian dễ chịu hơn. Quan niệm phong thủy coi cây xanh giúp làm dịu uế khí. Cây cần được chăm, thay khi héo; cây chết trong nhà vệ sinh gây phản tác dụng.
Phòng máy chủ có nên đặt ở góc tài lộc theo phong thủy?
Không có lý do để đặt phòng máy ở một góc cụ thể theo ý nghĩa tài lộc. Nên đặt theo yêu cầu kỹ thuật: khô, mát, an toàn điện, có khoá. Góc được coi là tốt theo quan niệm thường dành cho người đứng đầu hoặc khu tiếp khách.
Văn phòng nhỏ không đủ chỗ cho pantry riêng thì sao?
Có thể dùng một tủ bếp nhỏ có bồn rửa ở góc gần cửa sổ, cạnh lối đi, xa chỗ ngồi cố định. Ấm đun đặt trên mặt đá chịu nhiệt, ổ cắm riêng. Nếu không có nước, dùng bình nước lọc và rửa cốc ở khu vệ sinh chung.
Máy lọc nước, máy pha cà phê có cần đặt theo hướng nào?
Một số người đặt đồ liên quan tới nước ở phía Bắc theo ngũ hành phương vị, nhưng đây là lớp tham khảo. Ưu tiên chỗ gần nguồn nước, ổ điện an toàn, không nằm trên lối đi chính để tránh trơn trượt khi nước đổ.