Theo quan niệm phong thủy phổ biến, gương có thể dùng để mở rộng một không gian chật, nhưng gương phủ kín cả bức tường, trần nhà hay nhiều cột thì bị coi là quá nhiều, làm khí "tán" và căn phòng mất chỗ tĩnh. Lời khuyên thường gặp là giới hạn gương ở một mảng chọn lọc, tránh trần gương trên giường và bàn ăn, và luôn tính đến an toàn khi gương lớn nằm trên cao.
Bài này dành cho những ai đang cân nhắc ốp gương mảng lớn, kiểu từng thịnh hành ở phòng khách nhà phố, sảnh nhà hàng và phòng karaoke: quan niệm nói gì, cảm giác của người ở ra sao, những rủi ro kỹ thuật thật sự, và cách dùng gương vừa đủ. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần an toàn của gương trên trần thì là chuyện kỹ thuật cần làm đúng.
Vì sao gương mảng lớn bị coi là "quá"
Trong phong thủy, gương được xem là vật có tính "động": phản chiếu, nhân đôi, kéo dài không gian. Dùng ít, nó làm một góc tối sáng lên, một hành lang hẹp rộng ra. Dùng nhiều, quan niệm cho rằng khí trong phòng bị dội khắp nơi, không có chỗ tụ lại, giống như căn phòng có quá nhiều cửa sổ. Lời giải thích hay gặp là "khí tán", "nhà không giữ được khí".
Một số nguồn còn cho rằng gương kín tường làm người ở bồn chồn, khó tập trung, dễ nóng nảy vì luôn thấy mình và người khác trong tầm mắt. Những diễn giải này không thống nhất giữa các nguồn và không có số đo nào cho "khí". Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Tuy vậy, cảm giác "quá nhiều gương" là điều nhiều người trải nghiệm thật khi bước vào một căn phòng ốp gương kín: khó xác định đâu là tường thật, thấy mình ở nhiều góc, ánh đèn bị nhân lên. Những gì quan niệm diễn đạt bằng chữ "khí" có điểm gặp gỡ với những gì người thiết kế diễn đạt bằng chữ "nhiễu thị giác". Phần dưới đi vào từng loại gương mảng lớn.
Các kiểu ốp gương lớn và cách nhìn
Không phải mọi mảng gương lớn đều bị coi giống nhau. Vị trí, công năng phòng và thời gian người ở trong đó quyết định nhiều hơn diện tích gương.
| Kiểu ốp gương | Theo quan niệm | Cảm giác và kỹ thuật | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Một mảng tường phòng khách, tường bên | Chấp nhận được nếu không đối cửa, không soi bàn thờ | Mở rộng chiều ngang, sáng hơn | Giới hạn ở một mảng, không quá nửa chiều dài tường |
| Kín một bức tường phòng ngủ | Nên tránh, nhất là đối giường | Phản đèn, chuyển động ban đêm | Thay bằng tủ cánh gương ở tường không nhìn giường |
| Trần gương trên giường | Tránh nhất | Gương lớn treo ngang trên người ngủ, rủi ro rơi | Không làm |
| Trần gương trên bàn ăn | Nên tránh | Thấy mình từ trên xuống khi ăn, chói đèn | Dùng trần thạch cao, đèn thả |
| Cột bọc gương | Trung tính, làm cột "biến mất" | Giảm cảm giác vướng cột, dễ va | Bọc phần trên, chân cột ốp vật liệu chịu va |
| Ốp gương sảnh, hành lang dài | Không đối cửa thì chấp nhận được | Chỗ đi qua, ít ảnh hưởng | Đặt lệch, tránh hai vách đối nhau |
Phòng khách và sảnh là nơi gương mảng lớn được chấp nhận nhiều nhất, vì người ở đó đi lại, tiếp khách, không ngồi yên lâu. Phòng ngủ và phòng ăn là nơi cần hạn chế nhất.
Trần gương: chuyện an toàn trước chuyện quan niệm
Gương nằm ngang chịu lực kém. Gương được làm để dựng đứng hoặc dán trên mặt phẳng đứng. Khi gắn trên trần, toàn bộ trọng lượng tấm gương treo lơ lửng nhờ keo và ke. Keo xuống cấp theo thời gian, nhiệt độ mái nóng ban ngày, lạnh ban đêm làm vật liệu co giãn liên tục.
Rơi từ trên cao nguy hiểm hơn. Một tấm gương rơi từ tường thường trượt xuống sàn sát chân tường; một tấm gương rơi từ trần rơi thẳng vào người hoặc đồ đạc phía dưới. Đây là lý do nhiều người thiết kế không khuyên làm gương trần thật, đặc biệt trên giường, ghế sofa, bàn ăn.
Nếu vẫn muốn hiệu ứng phản chiếu trên trần. Có thể dùng tấm nhựa tráng gương nhẹ, tấm kim loại đánh bóng hoặc trần sơn bóng, nhẹ hơn nhiều và không vỡ thành mảnh sắc. Nếu buộc dùng gương kính, phải có phim an toàn mặt sau, khung đỡ cơ học chứ không chỉ dán keo, và do thợ có kinh nghiệm làm.
Theo quan niệm. Gương trần trên giường bị coi là tránh nhất trong mọi vị trí gương, vì "đè" lên người ngủ và soi trực tiếp. Ở đây quan niệm và kỹ thuật cùng một kết luận, nên gần như không cần cân nhắc thêm.
Ốp gương tường cho đúng kỹ thuật
Nếu bạn quyết định ốp một mảng gương lớn trên tường phòng khách hay sảnh, vài điểm kỹ thuật giúp gương bền và an toàn:
- Tường phải phẳng và khô. Tường lồi lõm làm ảnh trong gương méo; tường ẩm, thấm làm keo bong và lớp tráng bạc ố từ phía sau.
- Chia thành tấm vừa phải. Gương ghép nhiều tấm dễ vận chuyển, dễ thay khi một tấm hỏng. Đường ghép mài cạnh hoặc nẹp mảnh tạo nhịp cho bức tường.
- Dùng keo chuyên cho gương, không dùng keo có tính axit; kèm ke đỡ ở mép dưới cho tấm lớn.
- Gương có phim an toàn mặt sau, nhất là ở tầm thấp có trẻ nhỏ chạy chơi hoặc ở lối đi.
- Tránh đặt ngay sau nguồn nhiệt như máy sưởi, lò sưởi trang trí, đèn công suất lớn chiếu sát.
- Chừa ổ điện, công tắc khoét đúng chỗ trước khi cắt gương, vì sửa lại sau khi đã dán rất khó.
- Chân tường có len hoặc nẹp để chổi lau nhà, máy hút bụi không va thẳng vào mép gương.
Một mảng gương lớn làm đúng kỹ thuật có thể dùng nhiều năm. Làm sai, nó thường hỏng từ mép dưới, nơi nước lau nhà và độ ẩm chân tường tác động nhiều nhất.
Gương vừa đủ: một cách ước lượng đơn giản
Không có con số chuẩn nào trong sách phong thủy cho tỉ lệ gương trong phòng. Một cách ước lượng thực dụng mà nhiều người thiết kế dùng là chỉ ốp gương trên một bức tường trong một phòng, và mảng gương không chiếm quá nửa chiều dài bức tường đó. Phần còn lại để tường thật, kệ, tranh, cửa sổ. Căn phòng như vậy vẫn rộng ra rõ rệt mà mắt người vẫn có chỗ bám.
Một cách kiểm khác là ngồi ở chỗ bạn ngồi lâu nhất trong phòng, như sofa, bàn làm việc, và xem trong tầm mắt có bao nhiêu hình mình hay hình người khác. Nếu nhìn đâu cũng thấy mình, phòng đã quá nhiều gương với bạn, dù diện tích gương trên bản vẽ không lớn. Nếu chỉ thấy cửa sổ, cây, tranh được nhân đôi, gương đang làm đúng việc.
Ví dụ giả định: phòng khách nhà phố ở Thành phố Hồ Chí Minh rộng bốn mét, sâu sáu mét. Chủ nhà định ốp gương kín tường dài bên phải. Sau khi ngồi thử ở sofa với vài tấm gương dựng tạm, họ chỉ ốp đoạn hai mét rưỡi đối diện cửa sổ bên trái, phần còn lại làm kệ sách. Phòng sáng thêm nhờ gương phản cửa sổ, ngồi sofa không thấy mình, và kệ sách cho bức tường chỗ tựa thị giác.
Ánh sáng và chuyện lau chùi mảng gương lớn
Mảng gương lớn làm phòng sáng hơn ban ngày, nhưng buổi tối nó cũng nhân đôi mọi nguồn đèn. Đèn chùm, đèn âm trần dạng điểm phản trong gương thành một dãy đốm sáng, nhìn lâu dễ mỏi mắt. Phòng có gương lớn hợp với đèn hắt gián tiếp, đèn chiếu tường, ánh sáng dịu và tản hơn là nhiều đèn điểm sáng gắt. Theo quan niệm, đây là cách làm cho "dương khí" của gương bớt gắt; theo cách nhìn thường ngày, đó là chống chói.
Gương lớn ở tầm thấp lộ dấu tay, vệt nước, bụi nhanh hơn tường sơn rất nhiều. Một bức tường gương mờ vết tay ngay cạnh sofa làm phòng khách trông kém sạch, điều mà quan niệm phong thủy gọi là gương "u ám" và khuyên giữ sáng. Hãy tính trước công lau: gương càng lớn, càng thấp, càng gần lối đi thì càng phải lau thường xuyên.
Lau gương mảng lớn nên dùng khăn sợi nhỏ, nước sạch hoặc dung dịch lau kính loại nhẹ, lau từ trên xuống, không xịt trực tiếp vào đường ghép và mép gương. Nhà có trẻ nhỏ thường chọn để phần dưới của mảng gương là tường ốp gỗ hoặc kệ thấp, chỉ bắt đầu ốp gương từ khoảng ngang hông người lớn trở lên. Cách này vừa đỡ dấu tay vừa giảm nguy cơ va vỡ.
Những không gian kinh doanh hay ốp gương nhiều
Tiệm tóc, phòng tập, phòng múa, cửa hàng thời trang là những nơi gương mảng lớn có công năng thật: người tập cần thấy tư thế, khách cần thấy kiểu tóc, kiểu áo. Ở đây quan niệm "gương nhiều làm khí tán" thường được đặt sau công năng. Điều người làm phong thủy hay khuyên chỉ là tránh hai vách gương đối nhau hoàn toàn và tránh gương đối thẳng cửa ra vào.
Nhà hàng, quán cà phê từng có thời chuộng ốp gương để quán nhỏ trông rộng. Nhiều khách lại thấy không thoải mái khi ngồi ăn mà thấy mình và người khác trong gương xung quanh. Ở góc kinh doanh, đó là một yếu tố đáng tính khi thiết kế: chỗ ngồi lâu nên ít gương, chỗ đi qua như lối vào, hành lang mới nên dùng gương để mở rộng.
Ở nhà ở, bài học từ những không gian này khá rõ: gương mảng lớn hợp với chỗ có hoạt động cần nhìn thấy mình, hoặc chỗ đi qua. Chỗ nghỉ ngơi, ăn uống, thờ cúng thì nên ít gương. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, nhưng nó trùng với cảm giác của đa số người dùng không gian.
Câu hỏi thường gặp
Ốp gương kín một bức tường phòng khách có xấu theo phong thủy không?
Theo quan niệm, gương kín tường dễ bị coi là quá nhiều, làm khí tán, mức tin tuỳ mỗi người. Nhiều người chọn giới hạn mảng gương ở khoảng nửa bức tường, không đối cửa, không soi bàn thờ, vừa giữ hiệu quả mở rộng vừa tránh cảm giác chao đảo.
Trần gương phòng ngủ có nên làm không?
Cả quan niệm lẫn kỹ thuật đều khuyên không làm. Gương lớn treo ngang trên người ngủ có rủi ro rơi khi keo xuống cấp, và phản chiếu trực tiếp xuống giường. Nếu thích hiệu ứng bóng, dùng sơn bóng hoặc vật liệu nhẹ không vỡ.
Cột giữa phòng khách bọc gương có được không?
Cột bọc gương thường được coi là trung tính, giúp cột bớt vướng mắt. Nên bọc phần trên và để chân cột bằng vật liệu chịu va như gỗ, đá, vì gương ở tầm thấp dễ bị đồ đạc, trẻ nhỏ va vào.
Gương ghép mảng nhỏ có đỡ hơn gương tấm lớn không?
Gương ghép mảng nhỏ tạo ảnh bị chia nhịp nên ít gây cảm giác "phòng nhân đôi" như tấm lớn liền. Về kỹ thuật, tấm nhỏ dễ thay khi hỏng. Theo quan niệm, phần lớn người coi gương ghép nhẹ hơn gương liền mảng.
Tháo bớt gương ốp tường có làm hỏng tường không?
Gương dán keo khi tháo thường kéo theo lớp sơn hoặc vữa mặt, cần trát và sơn lại. Nên dán băng keo kín mặt gương trước khi tháo để giữ mảnh nếu vỡ, và nhờ thợ với tấm lớn.
Nhà nhỏ muốn rộng mà không ốp nhiều gương thì làm gì?
Màu tường sáng, đồ nội thất chân cao, rèm mỏng, ánh sáng nhiều lớp và một tấm gương đặt đúng chỗ phản chiếu cửa sổ thường đủ để phòng nhỏ trông rộng hơn rõ rệt mà không cần ốp kín tường.