Nếu theo Bát trạch, người ta thường lấy tuổi của người ở thật sự và gánh vai trò chủ gia đình trong căn nhà đó, chứ không lấy tuổi chủ sở hữu đứng tên sổ. Chủ nhà cho thuê không sống trong nhà nên không phải là trạch chủ theo nghĩa phong thủy. Còn các phái không dùng tuổi, như Loan đầu hay Huyền không, thì không đặt câu hỏi này.
Câu hỏi nghe đơn giản nhưng liên quan tới nhiều tình huống thật: một người thuê phòng một mình, đôi vợ chồng trẻ thuê căn hộ, nhóm bạn ở ghép, gia đình thuê nhà nguyên căn nhưng hợp đồng đứng tên người khác. Bài này đi qua từng tình huống, nói rõ trường phái nào nói gì, và vì sao với nhà thuê, chuyện hướng hợp tuổi nên đặt sau những thứ khác. Mọi đánh giá tốt xấu ở đây là quan niệm của trường phái, mức tin tuỳ mỗi người.
Trạch chủ là ai và vì sao câu hỏi này nảy sinh
Trong phong thủy dương trạch, ngôi nhà được xem là gắn với một người chủ. Bát trạch, trường phái phổ biến nhất ở Việt Nam, chia người theo cung phi tính từ năm sinh và giới tính, rồi chia nhà theo hướng toạ. Người thuộc Đông tứ mệnh được coi là hợp với Đông tứ trạch, người Tây tứ mệnh hợp Tây tứ trạch. Muốn so hợp hay không thì phải chọn ra một người để lấy cung phi, và người đó gọi là trạch chủ.
Với nhà tự xây, câu trả lời thường rõ: người chủ gia đình, người đứng ra làm nhà. Nhà thuê thì khác, vì quyền sở hữu, quyền sử dụng và người sống trong nhà tách rời nhau. Chủ nhà có sổ nhưng không ở; người ký hợp đồng có thể là bố mẹ thuê cho con đi học; người ở có thể là nhiều người không chung gia đình. Mỗi người lại có một cung phi khác nhau.
Phần lớn sách và người làm nghề theo Bát trạch xử lý chuyện này theo một nguyên tắc chung: phong thủy xét sự tương tác giữa người với nơi người ấy sống hàng ngày. Ai ngủ, ăn, làm việc trong căn nhà thì căn nhà tác động tới người đó. Giấy tờ sở hữu hay chữ ký trên hợp đồng không phải yếu tố mà phong thủy cổ quan tâm, vì hợp đồng thuê kiểu ngày nay vốn không có trong bối cảnh hình thành các sách ấy.
Từng tình huống thuê nhà: lấy tuổi ai theo Bát trạch
Bảng dưới tổng hợp cách làm hay gặp ở những người theo Bát trạch. Đây là thực hành phổ biến, không phải quy tắc thống nhất; các thầy khác nhau có thể chọn khác.
| Tình huống | Thường lấy tuổi ai | Ghi chú |
|---|---|---|
| Một người thuê phòng ở một mình | Chính người ở | Không có gì phải bàn |
| Vợ chồng thuê nhà | Người trụ cột, thường lấy chồng; nhiều nơi lấy người có thu nhập chính | Có phái xét cả hai, ưu tiên chỗ ngủ chung hợp cả hai ở mức trung bình |
| Bố mẹ thuê cho con đi học | Người con ở thật | Bố mẹ ký hợp đồng không phải trạch chủ |
| Nhóm bạn ở ghép | Không có trạch chủ chung | Mỗi người xét hướng giường, bàn của riêng mình |
| Gia đình nhiều thế hệ thuê nhà nguyên căn | Người đứng ra lo kinh tế gia đình | Có nơi lấy người lớn tuổi nhất còn làm chủ hộ |
| Thuê nhà làm cửa hàng, văn phòng | Người chủ kinh doanh | Phần này thuộc phong thủy kinh doanh, tính khác nhà ở |
Ví dụ giả định: hai bạn sinh viên, một người thuộc Đông tứ mệnh, một người Tây tứ mệnh, thuê chung một phòng hướng Đông. Không ai trong hai người là trạch chủ của phòng; theo Bát trạch, mỗi người chỉ cần chọn chỗ đặt giường, hướng đầu nằm và hướng ngồi học hợp với cung phi của mình nếu muốn, và phòng vẫn dùng chung bình thường.
Vì sao nhiều người theo Bát trạch vẫn nhẹ tay với nhà thuê
Ngay trong số người tin theo Bát trạch, ít ai khuyên chọn nhà thuê chỉ vì hướng hợp tuổi. Lý do đầu tiên là thời gian: nhà thuê thường ở vài tháng tới vài năm, và người thuê không có quyền đổi cửa, dời bếp, xoay hướng. Phong thủy nhà ở vốn được viết cho ngôi nhà gắn bó lâu dài, nơi chủ nhà có toàn quyền bố trí.
Lý do thứ hai là Bát trạch có sẵn cách vận dụng ở mức trong phòng. Cùng một căn phòng, mỗi người có bốn hướng được coi là tốt và bốn hướng kém theo cung phi. Thay vì đòi cả căn nhà quay về hướng tốt, người thuê có thể chọn đầu giường quay về một hướng tốt của mình, ngồi bàn làm việc nhìn về một hướng tốt. Cách này vừa giữ được quan niệm, vừa không phải đổi nhà.
Lý do thứ ba thực tế hơn: thị trường thuê nhà không cho phép lựa chọn nhiều. Ở các đô thị lớn, người thuê thường chọn theo khoảng cách tới chỗ làm, giá, an ninh, ánh sáng. Đặt thêm điều kiện hướng hợp tuổi có thể loại đi phần lớn các căn đáng ở, trong khi lợi ích của nó chỉ nằm ở mức quan niệm. Nếu hai căn tương đương mọi mặt, chọn căn hợp hướng là một cách quyết định nhẹ nhàng; nếu phải đánh đổi ánh sáng hay an ninh để lấy hướng, đó là đổi cái thật lấy cái tin.
Các trường phái khác nhìn câu hỏi này thế nào
Loan đầu (hình thế). Phái này xét địa hình, đường đi, nhà xung quanh, hình dáng ngôi nhà. Không dùng tuổi, nên mọi người ở trong nhà đều chịu chung một môi trường. Với nhà thuê, đây là phần dễ kiểm nhất: hẻm có lộ xung không, nhà có bị toà cao chèn không, phòng có ánh sáng và gió không.
Huyền không phi tinh. Xét hướng nhà và thời điểm xây hoặc sửa lớn để lập tinh bàn, đánh giá từng khu trong nhà theo thời gian. Phái này cũng không lấy tuổi người ở làm gốc, dù một số người làm nghề có kết hợp thêm. Người thuê khó biết năm xây và lần sửa lớn gần nhất, nên áp dụng cho nhà thuê thường chỉ ở mức tham khảo.
Tam hợp và các phái dùng thuỷ khẩu. Chủ yếu xét long, hướng, thuỷ của khu đất và ngôi nhà, phù hợp với nhà riêng có sân vườn, cổng ngõ. Căn hộ, phòng trọ trong một toà nhiều phòng gần như nằm ngoài phạm vi các phái này.
Phong thủy theo cửa vào kiểu phương Tây. Cách đặt lưới bát quái theo cửa vào, không theo la bàn và không theo tuổi, khá phổ biến trong sách trang trí nội thất nước ngoài. Nó dễ áp dụng cho phòng thuê vì chỉ cần biết cửa nằm ở cạnh nào, nhưng bị các phái dùng la kinh coi là một nhánh riêng, khác gốc.
Nếu bạn muốn áp Bát trạch cho phòng thuê: làm theo thứ tự này
Với người tin theo Bát trạch, cách hợp lý là áp dụng ở mức chỗ ngủ và chỗ làm việc, sau khi đã chọn được căn phòng đạt các tiêu chí thực tế. Thứ tự dưới đây giúp bạn không biến việc xem hướng thành việc đổi nhà.
- Chọn phòng trước theo ánh sáng, gió, độ khô, an ninh, khoảng cách, giá thuê. Hướng hợp tuổi chỉ dùng để phân định khi hai lựa chọn ngang nhau.
- Xác định người cần xét: người ở thật, hoặc từng người nếu ở ghép. Tính cung phi bằng công cụ tra cứu hoặc bảng theo năm sinh âm lịch, người sinh tháng Một, tháng Hai dương lịch cần xem kỹ mốc đầu năm, vì có cách tính theo Tết, có cách tính theo tiết Lập Xuân.
- Đo hướng căn phòng bằng la bàn đứng ở cửa nhìn ra, tránh khung sắt và thiết bị điện. Ghi lại để biết các phương trong phòng.
- Trong số các vị trí kê giường khả thi, ưu tiên chỗ đầu giường tựa tường đặc, không dưới dầm, không sát bếp; sau đó mới chọn hướng đầu nằm quay về một trong bốn hướng tốt của mình.
- Bàn làm việc hoặc bàn học: ưu tiên chỗ có ánh sáng bên cạnh, lưng không quay ra cửa; nếu còn lựa chọn thì quay mặt về hướng tốt theo cung phi.
- Không đổi những thứ không được phép: không khoan tường khi chưa hỏi, không dời bếp, không đổi cửa. Những gì làm được bằng đồ rời thì làm, còn lại chấp nhận như điều kiện của nhà thuê.
Cách làm này cũng hợp với nhà ở ghép: mỗi người tự lo chỗ của mình, không ai phải ép cả nhóm đổi phòng vì tuổi của một người.
Hợp đồng đứng tên người khác thì có ảnh hưởng gì không
Nhiều gia đình thuê nhà nhờ người quen ký hợp đồng, hoặc công ty thuê nhà cho nhân viên ở. Theo cách hiểu phổ biến của phong thủy, người ký không ở trong nhà thì không phải trạch chủ và không chịu tác động gì từ hướng nhà. Phong thủy không có khái niệm vận may đi theo chữ ký.
Điều đáng lưu tâm ở đây thuộc về pháp lý và quan hệ thuê nhà hơn là phong thủy. Người ở thật nên được ghi tên trong hợp đồng hoặc phụ lục, và việc đăng ký tạm trú làm theo hướng dẫn của cơ quan công an nơi cư trú theo quy định hiện hành. Khi có tranh chấp về tiền cọc, sửa chữa hay chấm dứt hợp đồng, người không có tên trong giấy tờ thường gặp nhiều bất lợi hơn mọi chuyện hướng nhà.
Tương tự, chủ nhà cho thuê không bị ảnh hưởng gì theo phong thủy khi người thuê có tuổi không hợp với nhà. Thỉnh thoảng có chủ nhà từ chối người thuê vì tuổi, hoặc người thuê từ chối nhà vì tuổi chủ nhà. Theo quan niệm của chính các trường phái, cả hai cách làm này đều không có cơ sở, vì chủ nhà và người thuê không cùng sống trong một mái nhà.
Đặt chuyện hợp tuổi đúng chỗ trong quyết định thuê nhà
Phong thủy, khi được hiểu như kiến thức văn hoá và kiến trúc, có ích nhất ở những gì nó dạy về quan sát: nhìn nắng, nhìn gió, nhìn chỗ dựa, nhìn lối vào. Những điều ấy áp dụng cho bất kỳ ai, không phân tuổi. Phần hợp tuổi là lớp thêm của một số trường phái, có ý nghĩa với người tin, và không thay được lớp quan sát nền.
Nếu bạn là người thuê nhà lần đầu và đang phân vân, một nguyên tắc dễ nhớ là: hướng hợp tuổi chỉ nên là tiêu chí phụ cuối cùng. Một căn sáng, khô, yên tĩnh, đi làm thuận tiện mà hướng không hợp theo bảng, bạn vẫn có thể chỉnh chỗ ngủ và chỗ ngồi. Một căn hợp hướng mà tối, ẩm, ồn thì không có cách chỉnh nào bù được.
Nếu có người nói căn nhà không hợp tuổi bạn và đề nghị bán vật phẩm hay làm lễ để giải, hãy nhớ rằng ngay cả trong Bát trạch, cách điều chỉnh truyền thống là bố trí lại giường, bếp, cửa, không phải mua thêm đồ. Những ai muốn tìm hiểu sâu hơn về cung phi có thể đọc các bài trong chuyên mục Bát trạch và Mệnh, cung phi trên trang.
Câu hỏi thường gặp
Thuê nhà có cần xem tuổi chủ nhà không?
Theo phong thủy thì không. Chủ nhà cho thuê không sống trong căn nhà nên không phải trạch chủ, và tuổi của họ không liên quan tới việc bạn ở có hợp hay không. Điều nên tìm hiểu về chủ nhà là sự rõ ràng trong hợp đồng, tiền cọc và trách nhiệm sửa chữa.
Vợ chồng khác cung phi thuê nhà thì lấy tuổi ai?
Bát trạch thường lấy người trụ cột gia đình, nhiều nơi mặc định là chồng. Cũng có người làm nghề khuyên chọn hướng giường và chỗ ngủ chung ở mức chấp nhận được cho cả hai, thay vì tối ưu cho một người. Đây là thực hành khác nhau giữa các thầy, không có quy định thống nhất.
Ở ghép với bạn thì phòng thuộc tuổi ai?
Không ai là trạch chủ chung. Mỗi người có thể tự chọn chỗ kê giường hoặc hướng ngồi hợp với cung phi của mình nếu muốn. Khi không thể chiều được tất cả, nên để ánh sáng, riêng tư và sự thoải mái chung quyết định cách chia chỗ.
Thuê nhà hướng không hợp tuổi có cần làm gì để hoá giải không?
Theo cách nghĩ của chính Bát trạch, điều chỉnh bằng bố trí là đủ: đặt đầu giường, bàn làm việc quay về hướng tốt của bạn. Không cần làm lễ hay mua vật phẩm. Những lời đề nghị chi tiền để giải hạn cho nhà thuê nên được cân nhắc kỹ.
Con đi học thuê trọ, bố mẹ có cần xem tuổi mình không?
Không cần. Người ở trong phòng là con, nên nếu muốn xét theo Bát trạch thì lấy năm sinh của con. Bố mẹ có thể cùng con xem phòng theo các tiêu chí thực tế như ánh sáng, an ninh, khoảng cách tới trường và an toàn điện.
Phòng trọ có tính là một ngôi nhà để xét hướng không?
Có nhiều cách hiểu. Có người xét theo hướng của cả toà nhà, có người xét theo cửa phòng, có người chỉ xét hướng giường và bàn. Với phòng trọ một gian, cách cuối cùng là thực tế nhất vì bạn chỉ điều chỉnh được đồ đạc bên trong.