Trong phòng trọ một gian, giường nên đặt ở góc xa cửa nhất, đầu tựa vào một bức tường đặc, không nằm trên đường thẳng từ cửa vào, cách bếp càng xa càng tốt và không đối thẳng cửa nhà vệ sinh. Khi không đáp ứng được hết, thứ tự ưu tiên hợp lý là: an toàn với bếp, rồi chỗ dựa, rồi tránh cửa, sau cùng mới tới hướng đầu nằm theo tuổi.
Phòng trọ mười lăm, hai mươi mét vuông thường gom cả bốn chức năng của một ngôi nhà: ngủ, nấu, ăn, học hay làm việc. Phong thủy nhà ở tách các khu này bằng phòng riêng, còn ở đây bạn phải tách bằng khoảng cách và đồ đạc. Bài đi qua từng nguyên tắc, giải thích quan niệm và lý do thực tế, rồi đưa ra vài cách bố trí mẫu theo ví dụ giả định. Các đánh giá tốt xấu là quan niệm của phong thủy, mức tin tuỳ mỗi người.
Vì sao giường là món cần đặt chỗ trước tiên
Phong thủy coi chỗ ngủ là nơi con người nạp lại sức, nên đặt nó vào chỗ yên nhất, kín nhất của nhà. Trong căn phòng chỉ có một gian, câu hỏi kín nhất trở thành: góc nào ít bị nhìn từ cửa, ít người đi qua, ít tiếng ồn và ít mùi. Câu trả lời thường là góc chéo xa cửa ra vào, nhưng phải xét thêm vị trí bếp và nhà vệ sinh.
Có một lý do thực tế để chọn chỗ giường trước rồi mới xếp những thứ khác: giường là món to nhất, khó xoay nhất. Bàn học, kệ bếp, tủ quần áo nhỏ có thể dịch theo giường, còn giường đặt sai thì cả phòng bị kéo lệch. Người thuê trọ hay mắc lỗi kê giường ngay chỗ trống khi dọn vào, sau đó mới thấy bếp sát đầu giường hoặc mở cửa ra là thấy ngay người đang ngủ.
Nguyên tắc nhỏ khác: giường không đặt ở lối đi bắt buộc. Nếu muốn ra nhà vệ sinh hay vào bếp phải đi vòng qua chân giường trong khoảng hẹp, đêm tối rất dễ vấp. Phong thủy gọi chỗ ngủ nằm trên đường khí đi là không yên; đời thường gọi là ngủ cạnh lối đi.
Bốn nguyên tắc nền cho chỗ ngủ trong phòng trọ
Đầu giường tựa tường đặc. Phong thủy gọi là có huyền vũ, tức có chỗ dựa phía sau. Tường gạch đặc cách âm và giữ nhiệt tốt hơn vách tôn, vách thạch cao ngăn phòng. Nếu chỉ có vách mỏng, đặt thêm một kệ đầu giường hoặc tủ thấp giữa vách và giường để tăng khoảng đệm.
Giường không thẳng cửa ra vào. Quan niệm cho rằng khí từ cửa đi thẳng vào người nằm làm giấc ngủ không yên; dân gian còn kiêng nằm chân quay thẳng ra cửa. Thực tế dễ thấy nhất là riêng tư: mở cửa ra là thấy người đang ngủ. Một tấm rèm treo bằng thanh căng không cần khoan đã giải quyết được phần lớn.
Giường xa bếp. Bếp là hỏa, giường cần tĩnh; phong thủy kiêng để hai thứ sát nhau. Lý do thực tế mạnh hơn nhiều: khói dầu bám chăn gối, nhiệt từ bếp, và nguy cơ cháy khi nấu rồi ngủ quên. Trong phòng nhỏ, ít nhất giường không nên nằm cạnh mặt bếp và không nằm dưới hướng khói bay.
Giường không đối cửa nhà vệ sinh. Phong thủy kiêng uế khí hướng vào chỗ nằm. Thực tế là mùi, hơi ẩm và tiếng nước. Nếu không tránh được, giữ cửa nhà vệ sinh luôn đóng, bật quạt hút sau khi tắm và đặt một vật chắn tầm nhìn như kệ đứng hay rèm.
Thứ tự ưu tiên khi không thể đáp ứng tất cả
Phòng trọ hiếm khi đủ chỗ cho mọi nguyên tắc. Bảng dưới xếp các yêu cầu theo mức ảnh hưởng thực tế, từ cao xuống thấp, để bạn biết nên giữ cái nào khi phải bỏ một cái.
| Ưu tiên | Yêu cầu | Vì sao đứng ở mức này |
|---|---|---|
| 1 | Xa bếp, không dưới đường khói | Liên quan an toàn cháy và sức khoẻ hô hấp |
| 2 | Không chắn lối thoát ra cửa | Ban đêm có sự cố phải ra được ngay |
| 3 | Đầu tựa tường đặc, không dưới dầm | Giấc ngủ, cách âm, cảm giác an toàn |
| 4 | Không thẳng cửa ra vào, cửa vệ sinh | Riêng tư, mùi, ánh sáng hành lang |
| 5 | Không dưới cửa sổ, không sát tường ẩm | Gió lùa, nắng sớm, nấm mốc |
| 6 | Hướng đầu nằm hợp cung phi | Quan niệm Bát trạch, tuỳ mức tin |
Hướng đầu nằm theo tuổi đặt ở cuối không có nghĩa là bị coi nhẹ, mà vì nó là yêu cầu duy nhất trong bảng không có hệ quả thực tế đo được. Khi các điều kiện kia đã ổn, bạn vẫn có thể xoay đầu giường theo hướng mình tin là tốt nếu căn phòng còn chỗ.
Tách khu bếp và khu ngủ bằng đồ rời
Không được xây vách, bạn vẫn tạo được ranh giới giữa khu nấu và khu ngủ. Phong thủy gọi đó là phân động tĩnh: khu động là bếp, cửa, lối đi; khu tĩnh là giường. Những cách sau đây không cần khoan đục:
- Kệ đứng hai mặt cao ngang vai, đặt vuông góc với tường, vừa làm chỗ để đồ vừa chắn tầm nhìn từ bếp sang giường. Kệ hở để ánh sáng vẫn đi qua, chú ý chằng chống đổ bằng dây buộc vào chân giường hoặc chọn kệ có đế rộng.
- Rèm treo trên thanh căng giữa hai tường, kéo ra khi ngủ, kéo vào ban ngày cho phòng thoáng. Chọn vải khó bắt lửa và giữ rèm cách bếp đủ xa.
- Tủ quần áo vải hoặc tủ nhựa đặt làm vách giữa hai khu, mặt tủ quay về phía giường để lấy đồ thuận.
- Thảm dưới khu giường và khu bàn học giúp mắt nhận ra hai vùng khác nhau, dù không có vách.
- Đèn riêng cho từng khu: đèn trắng sáng cho bếp và bàn học, đèn vàng dịu cho đầu giường. Ánh sáng khác nhau cũng là một cách phân động tĩnh.
Dù chọn cách nào, giữ khoảng trống từ giường tới cửa ra vào thông suốt. Một vách ngăn tạm làm phòng đẹp hơn nhưng chặn mất lối thoát thì được ít mất nhiều.
Ba cách bố trí mẫu cho phòng hình chữ nhật
Ví dụ giả định thứ nhất: phòng dài, cửa ở đầu hẹp, nhà vệ sinh ngay cạnh cửa, bếp đặt dọc tường bên phải gần cửa. Cách hợp lý là đưa giường vào sâu bên trong, đầu tựa vào bức tường cuối phòng, kê sát tường trái để chừa lối đi bên phải. Bàn học đặt giữa phòng, sát tường trái, đóng vai trò khoảng đệm giữa bếp và giường. Từ cửa nhìn vào sẽ thấy bàn học trước, không thấy ngay chỗ ngủ.
Ví dụ giả định thứ hai: phòng gần vuông, cửa ở giữa một cạnh, cửa sổ ở cạnh đối diện. Giường đặt vào một trong hai góc phía cửa sổ, đầu tựa tường bên, không tựa vào bức tường có cửa sổ để tránh gió lùa và nắng sớm vào đầu. Góc còn lại phía cửa sổ là chỗ đặt bàn học, đón sáng bên hông. Bếp đặt ở góc phía cửa, xa giường nhất.
Ví dụ giả định thứ ba: phòng có gác lửng, tầng dưới chỉ cao vừa người đứng. Nhiều người ngủ trên gác, dưới là bếp và bàn. Cách này có lợi là tách hẳn khu ngủ khỏi khu nấu theo chiều đứng, nhưng phải xét hơi nóng từ bếp bốc lên gác và độ chắc của cầu thang. Phần này được bàn kỹ trong bài riêng về gác lửng phòng trọ trên trang.
Cả ba ví dụ đều theo một logic: đi từ cửa vào là khu động, càng vào sâu càng tĩnh. Đây là bố cục mà phong thủy nhà ở truyền thống vẫn dùng cho nhà nhiều gian, chỉ thu nhỏ lại trong một phòng.
Bàn học và chỗ ăn: đặt sau giường nhưng không kém quan trọng
Sau khi giường đã có chỗ, bàn học hay bàn làm việc là món thứ hai cần tính. Phong thủy chuộng người ngồi làm việc có lưng tựa tường, mặt nhìn được cửa ra vào, ánh sáng đến từ bên hông. Trong phòng trọ, điều kiện ánh sáng thường quyết định: bàn đặt cạnh cửa sổ, ánh sáng chiếu từ bên trái với người thuận tay phải để bóng tay không che trang giấy. Nếu buộc phải quay lưng ra cửa, một tấm gương nhỏ trên bàn giúp thấy người đi vào, đây cũng là cách phong thủy hay gợi ý.
Không nên để bàn học quay mặt thẳng vào giường, vì mắt cứ thấy chỗ nằm là dễ muốn nằm, và cũng không nên dùng giường làm bàn học thường xuyên. Phong thủy gọi đó là lẫn khu động với khu tĩnh; người học thì biết đó là lý do vì sao học trên giường hay buồn ngủ, còn nằm trên giường lại hay nghĩ tới bài vở.
Chỗ ăn trong phòng một gian thường là bàn học kiêm luôn, hoặc một bàn gấp. Điều nên giữ là ăn xong dọn ngay, không để bát đĩa qua đêm trên bàn cạnh giường. Mùi thức ăn, kiến và gián là ba thứ biến căn phòng nhỏ thành chỗ khó chịu nhanh nhất. Phong thủy coi sự gọn sạch là điều kiện để khí lưu thông, một cách nói khác của chuyện phòng thoáng và dễ thở.
Những thứ không nên để quanh giường trong phòng trọ
Gương soi lớn đối thẳng giường là điều phong thủy hay nhắc. Quan niệm cho rằng gương phản chiếu làm phân tán khí; lý giải thực tế là giật mình khi nửa đêm thức dậy thấy bóng người, và gương phản ánh sáng đèn hành lang vào mắt. Gương có thể đặt ở mặt trong cánh tủ hoặc góc khuất.
Ổ cắm nhiều đầu với sạc điện thoại, sạc pin, quạt, đèn cùng cắm sát gối là thói quen phổ biến của người ở trọ. Phong thủy không nói về điều này, nhưng về an toàn thì nên tránh để sạc pin, nhất là pin xe điện và pin dự phòng, trên đệm hay gối. Đặt sạc trên mặt cứng, không che phủ, xa chăn màn.
Gầm giường chất đầy đồ là chuyện khó tránh ở phòng nhỏ. Phong thủy chuộng gầm giường thoáng để khí lưu thông; lý do thực tế là gầm kín dễ ẩm, bám bụi, thành chỗ ở của gián. Nếu phải dùng gầm, đựng đồ trong hộp có nắp, chừa khoảng thoáng ở giữa và lau dọn định kỳ.
Cuối cùng là cây cảnh: một chậu nhỏ trên bệ cửa sổ làm phòng dễ chịu hơn, nhưng nhiều chậu sát giường trong phòng bí thì làm tăng độ ẩm. Dân gian có quan niệm hạn chế cây trong phòng ngủ vì lý do này.
Câu hỏi thường gặp
Phòng trọ chỉ có một chỗ kê giường mà lại đối cửa thì làm sao?
Treo rèm hoặc đặt kệ thấp ở phía chân giường để chắn tầm nhìn từ cửa. Có thể xoay giường để cạnh dài song song với hướng cửa thay vì chân giường chĩa thẳng ra cửa. Theo quan niệm phong thủy, che chắn là cách điều chỉnh được chấp nhận.
Giường sát bếp từ có sao không?
Bếp từ không có lửa trần nên ít nguy cơ cháy hơn bếp gas, nhưng vẫn có nhiệt, hơi nước và khói dầu khi nấu. Nên để ít nhất một khoảng trống hoặc vật chắn giữa mặt bếp và giường, và không để chăn gối gần mặt bếp. Phong thủy vẫn coi bếp từ là thuộc khu bếp, tức khu động.
Hướng đầu giường trong phòng trọ nên quay về đâu?
Theo Bát trạch, quay về một trong bốn hướng tốt theo cung phi của bạn. Nhưng trong phòng trọ, chỗ tựa vững, xa bếp và không thẳng cửa quan trọng hơn hướng. Nếu các điều kiện kia đã ổn và còn lựa chọn, khi đó mới xét hướng theo tuổi.
Kê giường giữa phòng trọ có được không?
Được nếu đầu giường có vật tựa như tủ hoặc kệ đầu giường, nhưng phòng nhỏ kê giữa sẽ mất nhiều diện tích đi lại. Phong thủy không cấm, chỉ chuộng đầu giường có chỗ dựa. Phần lớn phòng trọ nhỏ hợp với giường sát tường hơn.
Ở ghép hai người trong phòng một gian thì kê giường thế nào?
Nếu hai giường đơn, kê chữ L hoặc hai bên tường đối diện, mỗi giường đầu tựa một bức tường riêng. Nếu một giường đôi dùng chung, ưu tiên các nguyên tắc chung như xa bếp, không thẳng cửa. Mỗi người nên có một kệ nhỏ riêng để giữ ranh giới đồ đạc.
Có nên dùng đệm trải sàn thay giường trong phòng trọ không?
Phong thủy chuộng giường có chân để không khí lưu thông dưới chỗ nằm, và sàn tầng trệt thường lạnh, ẩm hơn. Nếu dùng đệm sàn, nên kê trên tấm phản thấp hoặc pallet gỗ, dựng đệm lên phơi định kỳ để tránh mốc mặt dưới.