Phòng tắm và nhà vệ sinh gần như luôn cần gương, nên phong thủy không khuyên bỏ gương ở đây, mà khuyên đặt gương trên tường lavabo, tránh để gương soi thẳng ra cửa phòng và tránh soi trực diện bồn cầu. Với phòng tắm khép kín trong phòng ngủ, điều được nhắc nhiều nhất là đừng để người nằm trên giường nhìn qua cửa phòng tắm mà thấy gương.
Bài này đi qua từng vị trí gương trong một phòng tắm điển hình của nhà phố và căn hộ Việt Nam, giải thích quan niệm đi kèm và lý do thực tế (riêng tư, ánh sáng, hơi ẩm), rồi đưa cách xử lý khi gương đã gắn cố định. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần chống ố mép và chống mờ hơi nước thì giúp gương bền hơn dù bạn có tin phong thủy hay không.
Vì sao gương ở nhà vệ sinh được bàn riêng
Trong phong thủy nhà ở, nhà vệ sinh được coi là nơi "uế khí", chỗ thải nước và chất bẩn của cả nhà. Nhiều trường phái khuyên nhà vệ sinh nên kín đáo, cửa đóng, không đối diện cửa chính, bếp hay giường. Gương lại bị coi là vật phản chiếu và "nhân lên" những gì nó nhìn thấy. Vì thế người ta lo rằng gương đặt sai chỗ sẽ đưa hình ảnh, và theo quan niệm là cả khí, của nhà vệ sinh ra các không gian khác.
Đặt sang ngôn ngữ đời thường, lời khuyên này có hai phần dễ hiểu. Một là riêng tư: gương đối cửa nhà vệ sinh làm người đứng ngoài thấy được bên trong khi cửa hé. Hai là cảm giác sạch sẽ: không ai muốn đang ngồi ăn hay nằm nghỉ mà thấy bồn cầu qua một tấm gương. Hai điều này đúng với cả người không quan tâm đến phong thủy.
Phòng tắm hiện đại ở Việt Nam thường gộp tắm, rửa mặt và vệ sinh trong một không gian nhỏ, từ ba đến năm mét vuông. Lavabo, bồn cầu, vòi sen nằm sát nhau, nên vị trí gương ít khi có nhiều lựa chọn. Điều cần làm là chọn đúng bức tường trong số ít bức tường có thể, và xử lý cửa cho hợp.
Các vị trí gương trong phòng tắm và cách đọc
Bảng dưới gom các vị trí gương hay gặp trong phòng tắm nhà phố và căn hộ. Cột cuối là cách xử lý nhẹ nhất nếu gương đã gắn.
| Vị trí gương | Theo quan niệm | Lý do thực tế | Xử lý nhẹ |
|---|---|---|---|
| Trên lavabo, tường bên cửa | Hợp, được khuyên nhiều nhất | Dùng đúng việc, không nhìn ra ngoài | Giữ nguyên |
| Trên lavabo, tường đối diện cửa | Nên tránh nếu cửa hay mở | Người ngoài thấy bên trong qua gương | Giữ cửa đóng, lắp tay co thuỷ lực |
| Gương soi thẳng bồn cầu | Nên tránh | Hình ảnh không dễ chịu khi soi mặt | Nghiêng gương hoặc dời bồn cầu khi cải tạo |
| Gương toàn thân sau cánh cửa | Tuỳ, cần xét khi cửa mở | Cửa mở thì gương quay ra phòng ngoài | Gắn mặt trong cánh tủ thay vì cánh cửa |
| Gương trong khu tắm đứng | Không nên | Ướt thường xuyên, mau ố | Dùng gương nhỏ chống hơi nước ngoài khu tắm |
| Gương cửa tủ treo tường | Hợp nếu trên lavabo | Vừa có gương vừa có chỗ cất đồ | Chọn tủ có gioăng chống ẩm |
Phần lớn phòng tắm chỉ cần một gương chính trên lavabo là đủ. Gương thứ hai, nếu có, nên ở tường vuông góc với gương chính để tránh hai gương soi vào nhau.
Phòng tắm khép kín trong phòng ngủ: chỗ cần để ý nhất
Cửa phòng tắm đối giường. Căn hộ hiện nay thường có phòng tắm mở trực tiếp ra phòng ngủ chính. Nếu cửa phòng tắm đối diện giường và gương lavabo nằm trên tường đối diện cửa, nằm trên giường nhìn qua cửa sẽ thấy gương, thấy cả ánh đèn phòng tắm khi người khác dậy ban đêm. Đây là trường hợp được nhắc nhiều nhất.
Ánh sáng đêm. Một người dậy đi vệ sinh lúc nửa đêm bật đèn phòng tắm, ánh sáng phản qua gương rồi hắt ra giường. Người còn ngủ dễ bị đánh thức. Đèn phòng tắm có chế độ sáng dịu ban đêm, hoặc đèn cảm biến chiếu thấp, giảm rõ chuyện này.
Hơi ẩm và mùi. Phòng tắm khép kín hay bị chê vì đưa hơi ẩm và mùi vào phòng ngủ. Phong thủy diễn đạt điều đó bằng chữ "uế khí"; kỹ thuật thì nói đến quạt hút đủ công suất, cửa kín và thoát sàn có bẫy mùi. Gương không gây mùi, nhưng gương mờ hơi nước lâu tan là dấu hiệu phòng tắm thông gió kém.
Cửa luôn đóng. Cách xử lý được cả quan niệm lẫn thực tế đồng ý là giữ cửa phòng tắm luôn đóng. Một bản lề tự đóng hoặc tay co thuỷ lực nhỏ giúp việc này thành thói quen mà không phải nhắc nhau.
Xử lý khi gương đã gắn chết vào tường
Nhiều phòng tắm dán gương bằng keo trực tiếp lên gạch, cạy ra dễ vỡ và bong gạch. Có thể xử lý theo thứ tự sau mà không phải đập phá:
- Đứng ở các chỗ quan trọng ngoài phòng tắm, như cửa chính, bàn ăn, đầu giường, kiểm xem có nhìn thấy gương qua cửa không. Nếu không thấy, gương ở vị trí đó không đáng lo theo đa số cách hiểu.
- Nếu thấy gương qua cửa, ưu tiên xử lý cửa: lắp tay co để cửa tự đóng, hoặc treo rèm vải chống nước ở khung cửa.
- Nếu gương soi thẳng bồn cầu, có thể đặt một vách ngăn thấp hoặc kệ cao giữa lavabo và bồn cầu, vừa che tầm nhìn vừa thêm chỗ để đồ.
- Với gương toàn thân treo sau cửa, tháo ra và gắn vào mặt trong cánh tủ quần áo, hoặc đổi sang móc treo phía trong cánh cửa để khi cửa mở, gương quay vào tường phòng tắm.
- Khi cải tạo lớn, cân nhắc đổi chỗ lavabo sang tường bên cửa ngay từ bản vẽ; việc dời ống cấp, ống thoát cần thợ có kinh nghiệm và kiểm độ dốc thoát nước.
Ví dụ giả định: một căn hộ ở Đà Nẵng có phòng tắm khép kín, gương lavabo đối cửa, cửa đối giường. Chủ nhà lắp tay co thuỷ lực và đèn cảm biến chiếu thấp cho ban đêm. Không đụng đến gương, nhưng từ giường không còn thấy gương lẫn ánh đèn.
Cỡ gương và độ cao treo trên lavabo
Phần lớn câu hỏi phong thủy về gương phòng tắm xoay quanh vị trí, nhưng cỡ và độ cao gương ảnh hưởng đến cảm giác dùng hằng ngày nhiều hơn. Một nguyên tắc người làm nội thất hay dùng là gương không rộng hơn mặt lavabo quá nhiều, thường bằng hoặc hẹp hơn một chút, để cụm lavabo – gương trông cân. Gương quá rộng so với lavabo nhỏ làm bức tường trông nặng, và theo quan niệm cũng làm phòng tắm "động" hơn mức cần.
Độ cao treo nên tính theo người dùng chính: tâm gương ngang tầm mắt người lớn trung bình trong nhà, mép dưới cách mặt lavabo đủ để nước bắn không chạm gương. Nhà có trẻ nhỏ thường thêm một bục bước chân cho trẻ thay vì hạ gương, vì gương thấp dễ bị bắn nước và nhanh ố mép dưới. Nhà có người già hay ngồi xe lăn thì có thể chọn gương nghiêng nhẹ xuống phía dưới.
Đèn gương nên chiếu từ hai bên hoặc từ phía trước xuống mặt người soi, không chỉ từ trần ngay trên đầu. Ánh sáng đều giúp cạo râu, trang điểm, chăm sóc da dễ hơn, và cũng giảm bóng đổ khiến gương trông u tối. Theo quan niệm, phòng tắm sáng sủa, khô ráo là phòng tắm "sạch khí"; theo cách nhìn thường ngày, đó đơn giản là phòng tắm dễ dùng và dễ giữ sạch.
Gương phòng tắm bền hơn: ố mép, mờ hơi nước, vỡ
Một tấm gương ố đen ở mép, mờ mãi không tan, theo quan niệm là "gương bệnh" nên thay. Ở góc kỹ thuật, đó là lớp tráng bạc phía sau đã bị ẩm và hoá chất ăn mòn. Vài điều giúp gương phòng tắm bền:
- Chọn gương có lớp bảo vệ mặt sau tốt và mép đã được mài, phủ kín. Mép gương là chỗ ẩm vào đầu tiên.
- Không dán gương bằng keo silicone loại có tính axit. Loại keo này có mùi giấm khi khô và có thể ăn vào lớp tráng bạc. Keo chuyên dùng cho gương hoặc keo trung tính an toàn hơn.
- Chừa khe thoáng sau gương nếu treo bằng ke, để hơi nước không đọng giữa gương và tường.
- Lau bằng khăn sợi nhỏ, nước sạch hoặc dung dịch nhẹ, tránh xịt nước lau trực tiếp vào mép gương.
- Bật quạt hút sau khi tắm mười đến mười lăm phút; gương tan hơi nhanh là dấu hiệu phòng thoáng.
- Chọn gương có phim an toàn mặt sau, nhất là phòng tắm có trẻ nhỏ hoặc người già, để khi vỡ các mảnh không văng ra sàn ướt.
Gương sấy chống hơi nước có dây sưởi phía sau là lựa chọn tiện, nhưng cần đi điện đúng cho khu vực ẩm ướt, có thiết bị chống giật và do thợ điện có kinh nghiệm lắp.
Gương ở nhà vệ sinh chung và nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang
Nhà phố nhiều tầng thường có một nhà vệ sinh chung ở tầng trệt, nhiều khi nằm dưới gầm cầu thang, cạnh phòng khách hoặc bếp. Không gian này nhỏ, trần thấp, cửa mở ra khu sinh hoạt chung. Gương ở đây nên nhỏ, đặt trên lavabo ở tường không nhìn ra cửa, vì khách và người nhà đi qua lại liên tục ngay bên ngoài.
Một số gia đình dán gương lớn trong nhà vệ sinh gầm cầu thang để chỗ chật trông rộng hơn. Ý định này hợp lý về thị giác, nhưng nếu gương lớn nằm đối cửa thì mỗi lần cửa mở, người ngồi ở phòng khách thấy rõ bên trong. Gương dọc hẹp ở tường bên thường cho hiệu quả mở rộng gần tương đương mà kín đáo hơn.
Ở nhà ở quê, nhà vệ sinh đôi khi tách khỏi nhà chính, đi ra qua sân. Gương thường chỉ là một tấm nhỏ treo ở chỗ rửa tay ngoài trời. Vị trí này ít liên quan đến quan niệm về cửa, nhưng cần gương chịu được nắng mưa, treo chắc vì gió, và không đặt chỗ nắng chiếu vào gương rồi hắt sang nhà hàng xóm.
Câu hỏi thường gặp
Có nên để gương trong nhà vệ sinh không?
Có. Gần như mọi trường phái đều coi gương ở lavabo là cần thiết cho sinh hoạt. Lời khuyên theo quan niệm chỉ tập trung vào vị trí: không soi thẳng ra cửa, không soi trực diện bồn cầu, và không để từ giường hay bàn ăn nhìn thấy gương qua cửa.
Gương nhà vệ sinh đối diện cửa phòng ngủ thì xử lý thế nào?
Cách gọn nhất là giữ cửa nhà vệ sinh luôn đóng bằng tay co thuỷ lực, và dùng đèn ban đêm chiếu thấp. Nếu cải tạo, có thể dời gương sang tường bên cửa. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, nhưng giữ cửa đóng cũng giúp giảm mùi và ẩm.
Gương soi bồn cầu có kiêng không?
Nhiều người làm phong thủy khuyên tránh vì gương "nhân" hình ảnh của chỗ thải bẩn. Về thực tế, đó là hình ảnh không dễ chịu khi soi mặt. Nghiêng gương, đặt vách ngăn thấp hay dời bồn cầu khi cải tạo đều xử lý được.
Vì sao gương phòng tắm hay bị đen mép?
Đốm đen ở mép là do ẩm và hoá chất thấm vào lớp tráng bạc phía sau qua mép gương chưa được phủ kín. Keo có tính axit và nước lau xịt trực tiếp vào mép làm nhanh quá trình này. Khi đốm lan rộng thì nên thay gương.
Gương sấy chống hơi nước có an toàn trong phòng tắm không?
Gương sấy dùng điện nên phải lắp đúng tiêu chuẩn cho khu vực ẩm ướt: có thiết bị chống giật, dây đi kín, ổ cắm ngoài vùng nước bắn. Việc này nên giao cho thợ điện có kinh nghiệm, không tự đấu nối.
Phòng tắm không có cửa sổ, có nên lắp gương lớn để sáng hơn không?
Gương lớn giúp phòng trông rộng và phản ánh đèn tốt hơn, nhưng không thay được thông gió. Phòng tắm không cửa sổ cần quạt hút đủ mạnh trước tiên; gương lớn chỉ nên đặt ở tường lavabo, không đối cửa.