Phong thủy coi phòng bừa bộn, đồ hỏng để lâu, góc chất đầy giấy là nơi khí tù đọng, và khuyên dọn để khí lưu thông. Trong phòng làm việc tại nhà, dọn gọn quy về bốn việc cụ thể: giấy tờ có chỗ theo trạng thái (đang làm, chờ xử lý, lưu trữ), dây điện được gom và đi an toàn, đồ hỏng được sửa hoặc bỏ, và có nhịp dọn cố định thay vì dọn một lần thật lớn rồi để đó.
Bài này không bàn mặt bàn bày gì cho đẹp hay nên giữ bao nhiêu món đồ trang trí. Nó bàn chuyện cả căn phòng: những thứ tích tụ trên sàn, trên nóc tủ, sau bàn, dưới gầm, và những thói quen giữ phòng không quay lại cảnh cũ. Phần quan niệm về khí được nêu cùng lý do thực tế; mức tin vào phần quan niệm tuỳ mỗi người, còn phần thực tế thì bạn sẽ thấy ngay sau buổi dọn đầu tiên.
Khí tù đọng: quan niệm và cách hiểu đời thường
Trong phong thủy, khí được hình dung như dòng chảy đi qua nhà. Chỗ thông thoáng thì khí lưu chuyển; chỗ bị chất đầy, bị chắn, lâu không ai động tới thì khí tù lại. Phòng làm việc có những góc như vậy rất nhanh: chân bàn chất thùng giấy, nóc tủ chất hộp cũ, góc sau cửa dựng đồ hỏng chưa kịp mang đi sửa.
Cách hiểu đời thường của "khí tù" khá dễ kiểm: những góc ấy bám bụi, ẩm, có khi có gián, mọt; không khí quanh đó ngột hơn; và mỗi lần nhìn vào bạn lại thấy một danh sách việc tồn. Nhiều người làm việc tại nhà mô tả cảm giác mệt khi bước vào một phòng bừa, trước cả khi bắt đầu làm gì. Đó là điểm chung giữa lời khuyên phong thủy và kinh nghiệm của người làm.
Điều nên tránh là biến việc dọn thành nỗi lo: sợ một món đồ cũ "giữ khí xấu", sợ một tờ giấy nằm sai chỗ. Dọn phòng làm việc là để làm việc dễ hơn, không phải để đạt một chuẩn tuyệt đối nào. Phòng có dấu vết của người đang làm việc là chuyện bình thường.
Hệ ba khay cho giấy tờ
Giấy tờ là nguồn bừa lớn nhất trong phòng làm việc gia đình: hoá đơn, hợp đồng, giấy của con, thư từ, bản in nháp. Một hệ thống đơn giản giúp giấy có chỗ ngay khi vào phòng:
- Khay "đang làm": giấy tờ của việc bạn đang xử lý trong tuần. Đặt trong tầm tay ở bàn. Khay đầy là dấu hiệu bạn đang ôm quá nhiều việc cùng lúc.
- Khay "chờ": giấy cần người khác trả lời, cần chờ đến hạn, cần ký sau. Đặt ở kệ bên hông. Rà mỗi tuần một lần.
- Hộp "lưu trữ": giấy đã xong nhưng cần giữ, như hợp đồng, bảo hành, hồ sơ thuế, giấy tờ nhà. Chia theo nhóm, có nhãn, để trong tủ có cánh.
- Thùng "huỷ": giấy không cần giữ. Giấy có thông tin cá nhân, số tài khoản thì xé nhỏ hoặc dùng máy huỷ trước khi bỏ.
- Quy tắc khi giấy mới vào phòng: mở ra, quyết định ngay nó thuộc khay nào. Không đặt "tạm" lên bàn, lên ghế, vì chỗ tạm thường thành chỗ ở lâu dài.
Với tài liệu số, nguyên tắc tương tự: một thư mục cho việc đang làm, một cho việc chờ, một cho lưu trữ, và màn hình nền không phải là nơi chứa mọi thứ. Chụp hoặc quét giấy tờ quan trọng để có bản lưu dự phòng, nhưng vẫn giữ bản gốc với loại giấy cần bản gốc.
Dây điện: gọn và an toàn
Dây sạc, dây màn hình, dây mạng, ổ cắm kéo dài là thứ làm phòng làm việc trông rối nhất, và cũng là thứ có rủi ro thật. Một số cách làm:
- Gắn một máng hoặc khay đựng dây dưới mặt bàn, đặt ổ cắm kéo dài lên đó, để dây không nằm trên sàn chỗ chân ghế lăn qua.
- Dùng kẹp dây, dây dán gai để gom các dây đi cùng hướng thành một bó, dán nhãn ở đầu để biết dây nào của thiết bị nào.
- Ổ cắm kéo dài loại cuộn dây phải kéo hết dây ra khi cắm thiết bị tải lớn như máy sưởi, ấm đun, vì dây quấn kín sinh nhiệt. Tốt nhất không dùng loại này cho phòng làm việc lâu dài.
- Không cắm nối tiếp nhiều ổ kéo dài vào nhau; không để ổ cắm dưới chỗ có thể bị đổ nước như cạnh chậu cây, bình nước.
- Thay ngay dây bị nứt vỏ, phích cắm lỏng, ổ cắm có vết cháy sém. Những thứ này không phải chuyện thẩm mỹ.
- Rút sạc khi không dùng, tắt ổ khi rời phòng lâu.
Phong thủy hay nói dây rối dưới chân là khí rối, nhưng lý do đủ mạnh để dọn là chuyện vấp ngã và chập cháy. Gom dây gọn thì phòng trông rộng hơn, lau sàn dễ hơn, và bạn bớt một mối lo.
Đồ hỏng và đồ "để đó"
Đồng hồ chết, bóng đèn cháy. Quan niệm dân gian ngại đồng hồ đứng kim vì gợi thời gian ngừng trôi. Lý do thực tế: một chiếc đồng hồ sai giờ treo trong phòng làm việc chỉ gây nhầm. Thay pin hoặc tháo xuống. Bóng đèn cháy thì thay ngay, vì phòng thiếu một nguồn sáng là phòng lệch sáng.
Cây héo, cây chết. Phong thủy coi cây khô là khí suy. Thực tế là chậu cây chết giữ đất ẩm, dễ sinh muỗi, nấm. Bỏ cây chết, rửa chậu, và chỉ trồng lại loại cây bạn chăm được với ánh sáng của phòng.
Máy móc hỏng chờ sửa. Máy in kẹt giấy, màn hình hỏng, ghế gãy bánh hay nằm trong góc phòng hàng tháng. Đặt một hạn: trong hai tuần không mang đi sửa thì thanh lý hoặc mang đi tái chế đúng nơi nhận đồ điện tử.
Hộp đựng thiết bị. Nhiều người giữ hộp để phòng khi bảo hành hay bán lại. Giữ hộp của thiết bị đắt tiền còn trong hạn bảo hành, xếp lồng vào nhau ở chỗ cao; hộp còn lại thì bỏ.
Đồ của người khác gửi tạm. Phòng làm việc trong nhà hay thành kho chứa đồ của cả gia đình. Thoả thuận với người nhà về một góc riêng của bạn mà đồ của người khác không gửi vào.
Nhịp dọn: cuối ngày, cuối tuần, cuối quý
Dọn một lần thật kỹ rồi để đó thì vài tuần sau phòng lại như cũ. Nhịp dọn đều đặn với lượng việc nhỏ hiệu quả hơn. Bảng dưới là một nhịp gợi ý:
| Nhịp | Thời gian | Việc làm |
|---|---|---|
| Cuối ngày | Khoảng năm phút | Dọn cốc, đĩa; bỏ giấy nháp; đưa giấy tờ về đúng khay; tắt thiết bị |
| Cuối tuần | Khoảng ba mươi phút | Rà khay "chờ"; lau bàn, kệ; đổ rác; tưới cây; sạc thiết bị cho tuần sau |
| Cuối tháng | Khoảng một giờ | Chuyển giấy đã xong vào lưu trữ; kiểm ổ cắm, dây; lau cửa sổ, quạt |
| Cuối quý | Một buổi | Rà tủ sách, hộp lưu trữ; bỏ hoặc tặng thứ không còn dùng; kiểm ẩm mốc mặt sau tủ |
Năm phút cuối ngày là phần đáng giá nhất. Nó đánh dấu giờ kết thúc công việc, điều mà người làm việc tại nhà hay thiếu, và sáng hôm sau bạn bước vào một phòng sẵn sàng. Theo cách nói của phong thủy, đó là cách giữ cho khí của căn phòng được làm mới mỗi ngày.
Những vùng hay bị bỏ quên
Khi dọn phòng, người ta thường lau mặt bàn rồi dừng. Những vùng dưới đây mới là nơi đồ tích tụ lâu nhất:
- Gầm bàn: thùng giấy, túi đồ, bộ lưu điện, dây thừa. Gầm bàn nên chỉ có chỗ cho chân và những thiết bị bắt buộc; đồ khác chuyển vào tủ.
- Nóc tủ: hộp rỗng, đồ chưa biết để đâu, bụi dày. Nếu dùng nóc tủ để chứa, đặt hộp có nắp cùng cỡ để dễ lau và nhìn gọn.
- Sau cánh cửa: chỗ dựng ô, chân máy ảnh, ván ép, cuộn giấy. Treo móc sau cửa cho đồ dài, đừng dựng dưới sàn khiến cửa không mở hết.
- Bậu cửa sổ: dễ thành nơi đặt cốc, chậu cây hỏng, giấy tờ. Bậu cửa nên trống để mở cửa thông gió dễ dàng và ánh sáng vào trọn.
- Ghế phụ: chiếc ghế không ai ngồi thường thành chỗ vắt áo, chất sách. Nếu nó không dùng để ngồi, chuyển nó ra khỏi phòng.
- Ngăn kéo "linh tinh": mọi phòng làm việc đều có một ngăn như vậy. Đổ ra, chia hộp nhỏ bên trong, bỏ những thứ hết dùng như pin cạn, bút khô, chìa khoá không rõ của ổ nào.
Quan niệm phong thủy hay nhắc rằng khí tụ ở góc và gầm, nơi mắt không nhìn tới thường xuyên. Đó cũng chính là nơi bụi, gián, mọt tìm tới đầu tiên.
Khi phòng làm việc dùng chung với không gian khác
Phòng làm việc tại nhà ít khi là phòng chỉ để làm việc. Nó có thể là góc phòng ngủ, một nửa phòng khách, hay phòng kiêm chỗ ngủ cho khách. Trong những trường hợp này, việc dọn gọn còn có thêm một ý nghĩa: tách việc khỏi đời sống. Cuối ngày, khi gấp máy tính, cất hồ sơ vào tủ, kéo rèm che kệ, không gian trở về là phòng ngủ hay phòng khách.
Phong thủy có quan niệm không nên để đồ làm việc lộ ra trong phòng ngủ vì khí động của công việc lẫn vào chỗ nghỉ. Kinh nghiệm của nhiều người làm việc tại nhà cũng nói gần giống vậy: thấy màn hình, thấy chồng hồ sơ trước khi ngủ thì đầu óc khó dừng việc. Một chiếc tủ có cánh, một tấm rèm, hay đơn giản là một cái hộp lớn đựng đồ làm việc là đủ để tạo ranh giới này.
Điều quan trọng là ranh giới ấy được giữ hằng ngày, không chỉ khi có khách. Dọn phòng làm việc, rốt cuộc, là cách bạn nói với chính mình rằng ngày làm việc đã xong.
Câu hỏi thường gặp
Phòng làm việc bừa bộn có ảnh hưởng gì theo phong thủy?
Theo quan niệm, phòng bừa là nơi khí tù đọng, không lưu thông. Về thực tế, phòng bừa khó tìm đồ, bám bụi, dễ ẩm mốc và tạo cảm giác mệt khi bước vào. Dọn gọn giúp làm việc dễ hơn, còn phần quan niệm thì mức tin tuỳ mỗi người.
Có cần vứt hết đồ cũ trong phòng làm việc không?
Không. Giữ những gì bạn còn dùng hoặc có ý nghĩa với bạn. Thứ nên rà là đồ hỏng không sửa, giấy tờ hết hạn, hộp rỗng, đồ người khác gửi tạm. Mục tiêu là phòng dùng được, không phải phòng trống trơn.
Đồng hồ hỏng trong phòng làm việc có nên bỏ không?
Quan niệm ngại đồng hồ đứng kim. Về thực tế, đồng hồ sai giờ chỉ gây nhầm lẫn. Bạn thay pin, mang đi sửa nếu là đồ có giá trị kỷ niệm, hoặc tháo xuống cất đi nếu không định dùng.
Gom dây điện dưới bàn thế nào cho an toàn?
Gắn máng đựng dây dưới mặt bàn, đặt ổ kéo dài lên đó, gom dây bằng kẹp và tránh để dây trên lối đi. Không cắm nối tiếp nhiều ổ kéo dài, kéo hết dây ổ cuộn khi dùng tải lớn, và thay ngay dây nứt vỏ, ổ cháy sém.
Bao lâu nên dọn phòng làm việc một lần?
Năm phút cuối mỗi ngày cho bàn và giấy tờ, khoảng ba mươi phút mỗi tuần cho lau dọn và rà việc chờ, rồi một buổi mỗi quý cho tủ sách và hộp lưu trữ. Nhịp nhỏ đều đặn giữ phòng gọn lâu hơn một lần dọn lớn.
Giấy tờ quan trọng nên cất thế nào trong phòng làm việc?
Để trong hộp hoặc túi kín có nhãn, đặt trong tủ có cánh, cách xa tường ẩm và cửa sổ. Chụp hoặc quét bản lưu dự phòng, nhưng vẫn giữ bản gốc với các loại giấy cần bản gốc như giấy tờ nhà đất, văn bằng.