Theo nhiều người làm phong thủy, khi cửa gara lớn hơn và được dùng nhiều hơn cửa chính, nó trở thành lối khí vào nhà trên thực tế, làm cửa chính mất vai trò; cách xử lý thường được khuyên là phân vai rõ ràng: làm cửa chính nổi bật và được dùng hằng ngày, còn cửa gara hoà vào mặt tiền và đóng khi không có xe ra vào. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Về kiến trúc, đó cũng chính là câu hỏi lối vào nhà ở đâu, khách đến thì đứng chỗ nào.
Chuyện này hay gặp ở nhà phố có gara tầng trệt và cả ở nhà ống không gara nhưng có cửa cuốn rộng hết mặt tiền để dắt xe máy vào. Bài sẽ giải thích quan niệm, so sánh các kiểu mặt tiền thường gặp, rồi gợi ý cách phân vai bằng thiết kế và bằng thói quen ra vào.
Vì sao cửa gara lớn bị coi là lấn cửa chính
Phong thủy gọi cửa chính là khí khẩu, tức miệng hút khí của ngôi nhà. Mọi phép tính hướng, cung, sao của các trường phái lý khí đều bắt đầu từ cửa chính và hướng nhà. Vì vậy cửa chính được coi là "chủ" trong các lối vào. Khi mặt tiền có một cửa gara rộng vài mét đặt cạnh một cửa đi một cánh nhỏ, người ta nói cửa phụ lớn hơn cửa chủ, khách lấn chủ.
Quan trọng hơn kích thước là thói quen. Nhiều người làm phong thủy hiện đại cho rằng cửa nào gia đình dùng nhiều nhất để ra vào thì cửa đó mới thật sự là khí khẩu. Nếu cả nhà lái xe vào gara rồi đi qua cửa thông vào bếp, còn cửa chính gần như không mở, thì về mặt khí, cửa gara và lối qua gara mới là cửa chính. Khi đó các tính toán về hướng cửa chính trở nên thiếu cơ sở. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Ở góc độ kiến trúc, mặt tiền có cửa gara lấn át cũng làm khách đến lúng túng không biết bấm chuông ở đâu, đứng chờ chỗ nào. Ngôi nhà nhìn từ đường giống một nhà kho hơn là nhà ở. Đây là lý do nhiều kiến trúc sư cũng tìm cách làm cửa gara chìm xuống và nhấn cửa đi.
Các kiểu mặt tiền có gara thường gặp
Tuỳ chiều ngang lô đất, cửa gara và cửa chính được sắp xếp theo vài kiểu chính. Bảng dưới tóm tắt quan niệm và vấn đề thực tế của từng kiểu.
| Kiểu mặt tiền | Thường gặp ở | Quan niệm hay nhắc | Vấn đề thực tế |
|---|---|---|---|
| Cửa gara và cửa chính đặt cạnh nhau | Nhà phố mặt tiền từ 6 m | Ổn nếu cửa chính đủ nổi bật | Cửa chính dễ bị lu mờ vì nhỏ hơn nhiều |
| Cửa cuốn chiếm hết mặt tiền, cửa chính nằm bên trong | Nhà phố 4–5 m, nhà ống | Cửa chính "trốn" sau gara, khí phải đi qua chỗ để xe | Khách vào phải đi qua xe; mùi xăng, bụi vào nhà |
| Cửa chính ở mặt tiền, gara vào từ hông | Biệt thự, nhà góc | Thường được coi là gọn nhất | Cần lô đất rộng hoặc nhà góc hai mặt đường |
| Gara ở khối riêng, lùi sau mặt tiền | Nhà vườn, biệt thự | Cửa chính rõ ràng, gara không lấn | Lối xe dài hơn |
| Cửa gara lùi sâu hơn cửa chính | Nhà phố thiết kế mới | Cửa chính được đẩy lên làm chủ | Mất một phần diện tích gara |
Nếu nhà bạn thuộc kiểu thứ hai, việc phân vai khó hơn nhưng vẫn làm được bằng cách tạo một lối người đi tách khỏi xe ngay bên trong cửa cuốn, như phần ví dụ giả định cuối bài.
Làm cửa chính nổi bật hơn bằng thiết kế
Mái hiên hoặc ô văng riêng. Một mái che nhỏ trên cửa chính tạo ra chỗ đứng khô ráo khi trời mưa, đồng thời đánh dấu đây là lối vào. Phong thủy coi khoảng trước cửa là minh đường nhỏ, càng rõ ràng càng tốt.
Bậc thềm và khoảng sảnh. Một hai bậc thềm, một khoảng sảnh dù chỉ một mét vuông cũng giúp cửa chính có "tư thế" khác hẳn cửa gara phẳng với mặt đường.
Đèn riêng cho cửa chính. Đèn tường hai bên hoặc đèn trần ở hiên chỉ chiếu cho cửa chính. Buổi tối, mắt người nhìn từ đường sẽ dừng ở đó trước.
Vật liệu và màu cửa khác biệt. Cửa chính bằng gỗ hoặc màu ấm, có tay nắm đẹp; cửa gara cùng màu, cùng vật liệu với tường hoặc dùng lam gỗ đồng bộ với mặt tiền để hoà vào.
Cây hai bên cửa chính. Hai chậu cây cân đối hai bên cửa chính là cách truyền thống để đánh dấu lối vào. Tránh đặt cây trước cửa gara, vừa vướng xe vừa làm người nhìn nhầm lối.
Kích thước tham khảo và những điều cần lưu ý
Kích thước cửa phụ thuộc vào xe, lô đất và thiết kế; các con số dưới đây chỉ để bạn hình dung tương quan, không thay cho bản vẽ.
- Cửa gara cho một ô tô cỡ phổ thông thường rộng khoảng 2,4–3 m, cao khoảng 2,2–2,5 m; gara hai xe thường rộng gấp đôi hoặc dùng hai cửa riêng.
- Cửa chính đi bộ một cánh thường rộng khoảng 0,9–1,1 m, cửa hai cánh hoặc cửa có cánh phụ rộng khoảng 1,2–1,6 m.
- Nhiều gia đình chọn kích thước cửa, cổng theo thước Lỗ Ban; đây là quy ước dân gian, nên dùng để chọn trong khoảng kích thước đã đáp ứng công năng chứ không phải ép công năng theo thước.
- Hai cửa đặt cạnh nhau nên có cùng cao độ đầu cửa hoặc chênh có chủ ý, tránh lệch vài phân trông như sai sót.
- Cửa cuốn nên có cảm biến dừng khi gặp vật cản và cách mở bằng tay khi mất điện.
- Cửa gara không nên mở ra lấn vỉa hè; cửa chính mở vào trong hoặc có khoảng lùi để cánh mở ra không chạm người đi đường.
Phân vai bằng thói quen ra vào
Thiết kế chỉ là một nửa. Theo quan niệm khí khẩu là cửa được dùng nhiều nhất, thói quen của gia đình quyết định cửa nào là lối vào thật. Có thể bắt đầu từ những bước nhỏ.
- Quy ước khách đến luôn vào bằng cửa chính: đặt chuông, camera, hộp thư ở đó, không đặt ở cửa gara.
- Người nhà đi bộ, đi xe máy hoặc về bằng taxi thì vào bằng cửa chính, chỉ dùng cửa gara khi lái ô tô vào.
- Đóng cửa gara ngay sau khi xe vào hoặc ra, không để mở cả ngày làm lối đi chung.
- Giữ khu trước cửa chính sạch, sáng, có thảm chùi chân và chỗ để giày ngay bên trong.
- Mỗi sáng mở cửa chính một lúc để thông gió, kể cả khi không ai ra vào bằng cửa đó.
Những thói quen này nghe nhỏ nhưng làm thay đổi hẳn cách ngôi nhà vận hành: khách không còn đi qua chỗ để xe, bụi và mùi xăng ít vào nhà hơn, và cửa chính không còn là cánh cửa bị bỏ quên.
Chọn loại cửa gara: cửa cuốn, cửa lật, cửa trượt hay cửa xếp
Loại cửa quyết định cửa gara trông nặng hay nhẹ trên mặt tiền, cũng như độ ồn, độ kín và cách dùng khi mất điện. Phong thủy hiện đại thường khuyên cửa gara nên "lặng" hơn cửa chính, tức là ít gây chú ý; chọn loại cửa là một cách làm điều đó.
| Loại cửa | Ưu điểm | Điểm cần lưu ý | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Cửa cuốn tấm liền hoặc khe thoáng | Gọn, không chiếm chỗ khi mở, phổ biến | Ồn khi vận hành; mặt cửa dễ trông thô nếu chiếm hết mặt tiền | Nhà phố hẹp, gara tầng trệt |
| Cửa lật (cửa panel trượt trần) | Kín, cách nhiệt khá, mặt cửa phẳng dễ phối màu với tường | Cần khoảng trần phía trong đủ cao để ray chạy | Biệt thự, nhà phố có trần gara cao |
| Cửa trượt ngang | Không cần trần, thao tác êm | Cần tường bên đủ dài để cánh trượt vào | Gara bên hông, khối gara riêng |
| Cửa xếp, cửa kéo | Thoáng, dễ sửa | Kém kín, ồn, trông kém chỉn chu | Nhà cũ, gara tạm |
| Cửa lam gỗ hoặc lam nhôm mở cánh | Đồng bộ với mặt tiền, thoáng khí thải | Cánh mở ra cần khoảng trống, không lấn vỉa hè | Nhà vườn, nhà có sân trước |
Dù chọn loại nào, cửa gara nên có màu và vật liệu trùng với tường hoặc lam mặt tiền, còn cửa chính được phép khác biệt. Cách phân vai này không cần thước đo nào cả mà người đi đường vẫn nhận ra ngay đâu là lối vào nhà. Với cửa có động cơ, hỏi kỹ cách mở tay khi mất điện và cảm biến dừng khi có vật cản, nhất là khi nhà có trẻ nhỏ.
Ví dụ giả định: nhà phố 4,5 m ở Hải Phòng có cửa cuốn hết mặt tiền
Ví dụ giả định: một ngôi nhà phố ở Hải Phòng rộng 4,5 m, toàn bộ mặt tiền tầng trệt là một cửa cuốn. Bên trong, phía trước để một ô tô nhỏ và hai xe máy, cửa vào phòng khách là một cửa kính nằm sâu sau xe. Khách đến phải chờ mở cửa cuốn, lách qua đầu xe mới vào được phòng khách. Gia chủ nghe nói cửa chính bị gara lấn và muốn sửa mà không có điều kiện xây lại.
Gia đình thay một phần cửa cuốn bằng một cửa đi riêng rộng khoảng 1 m ở bên trái, cùng màu với cửa cuốn còn lại nhưng có tay nắm gỗ và đèn tường riêng. Bên trong, họ kẻ vạch và đặt một dãy chậu cây thấp tách lối người đi rộng khoảng 0,9 m dọc tường trái, dẫn thẳng tới cửa phòng khách. Cửa phòng khách đổi sang cửa gỗ kính có thảm và kệ giày phía trước.
Giờ khách và người đi bộ dùng cửa đi riêng, cửa cuốn chỉ mở khi xe ra vào. Theo cách nói phong thủy, khí đã có lối vào riêng không phải đi qua chỗ để xe, và cửa phòng khách lấy lại vai trò cửa chủ; theo thực tế, lối đi an toàn hơn, phòng khách ít bụi hơn. Mọi thay đổi ở mặt tiền nên hỏi quy định địa phương trước khi làm.
Câu hỏi thường gặp
Cửa gara to hơn cửa chính có xấu không?
Một số người theo phong thủy cho rằng cửa phụ lớn hơn cửa chủ là khách lấn chủ. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Điều đáng quan tâm hơn là cửa chính có được nhận ra và được dùng hằng ngày hay không.
Đi vào nhà qua gara mỗi ngày thì cửa nào là cửa chính?
Nhiều người làm phong thủy hiện đại cho rằng cửa được dùng nhiều nhất mới là khí khẩu thật. Nếu muốn giữ cửa chính làm chủ, nên tập thói quen ra vào bằng cửa chính và chỉ dùng cửa gara khi lái xe.
Có nên làm cửa gara cùng màu tường không?
Đây là cách hay dùng để cửa gara hoà vào mặt tiền, nhường vai trò điểm nhấn cho cửa chính. Lam gỗ, lam nhôm vân gỗ đồng bộ với mặt tiền cũng cho hiệu quả tương tự mà vẫn thoáng.
Cửa gara có cần đo theo thước Lỗ Ban không?
Nhiều gia đình dùng thước Lỗ Ban để chọn kích thước cửa, đây là quy ước dân gian. Nên chọn kích thước đủ cho xe ra vào an toàn trước, sau đó nếu muốn mới chỉnh vài phân trong khoảng cho phép theo thước.
Nhà không có gara nhưng cửa cuốn rộng hết mặt tiền thì sao?
Trường hợp này giống nhà có gara chiếm mặt tiền. Có thể tách một cửa đi nhỏ trong mặt tiền hoặc tạo lối người đi riêng bên trong, đặt chuông và đèn ở đó, để cửa vào nhà có vai trò rõ ràng.
Có cần đặt vật phẩm trước cửa gara không?
Không cần thiết. Vật trang trí trước cửa gara dễ vướng xe và làm người khác nhầm lối vào. Nếu muốn trang trí, nên tập trung vào cửa chính với đèn, cây và thảm.