Trước khi mời thầy phong thủy, bạn nên chuẩn bị bốn nhóm thứ: bản vẽ hoặc sơ đồ nhà có mũi tên chỉ bắc, số đo hướng do chính bạn đo, thông tin người ở (năm sinh, giới tính, thói quen sinh hoạt) và một danh sách băn khoăn cụ thể. Có đủ bốn nhóm này, buổi làm việc thường ngắn hơn, ít phải quay lại, và bạn kiểm tra được người tư vấn có làm việc bài bản hay không.
Bài này đi qua từng nhóm, nói rõ cái gì cần, cái gì không cần, và những thông tin không nên đưa cho bất kỳ ai. Chuẩn bị kỹ cũng là cách giữ quyền chủ động: bạn dẫn dắt buổi làm việc theo câu hỏi của gia đình, thay vì nghe một bài giảng chung chung. Phong thủy được bàn ở đây như một hệ quan niệm văn hoá – kiến trúc, mức tin tuỳ mỗi người.
Vì sao chuẩn bị kỹ làm buổi xem ngắn mà sâu
Phần lớn thời gian của một buổi xem nhà thiếu chuẩn bị bị tiêu vào những việc lặt vặt: tìm bản vẽ, đo lại kích thước, hỏi đi hỏi lại năm sinh của từng người, đoán xem bếp sẽ đặt ở đâu. Người tư vấn phải tự dựng lại bức tranh, và khi bức tranh thiếu, lời khuyên cũng chung chung theo.
Ngược lại, khi bạn đặt lên bàn một bộ bản vẽ rõ ràng, một bảng số đo hướng tự đo, và năm câu hỏi đã viết sẵn, người hành nghề có thể đi thẳng vào phần chuyên môn. Bạn cũng dễ nhận ra ai làm việc nghiêm túc: người có nghề sẽ đối chiếu số đo của bạn với số đo của họ, hỏi lại chỗ vênh, và trả lời đúng từng câu bạn đặt ra.
Chuẩn bị còn có một tác dụng ít ai để ý: nó buộc cả gia đình nói chuyện với nhau trước. Khi ngồi viết danh sách băn khoăn, bạn sẽ thấy có những điều chỉ một người lo, có những điều cả nhà cùng lo, và có những điều chẳng ai thật sự để ý. Buổi xem sẽ tập trung vào phần cả nhà quan tâm.
Giấy tờ và bản vẽ nên có trên bàn
Không phải nhà nào cũng có đủ, nhưng có càng nhiều càng tốt. Bản sao hoặc ảnh chụp là đủ, không cần đưa bản gốc.
- Sơ đồ thửa đất trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: cho biết hình lô đất, kích thước các cạnh, vị trí so với đường. Phần thông tin cá nhân của chủ sở hữu có thể che đi.
- Bản vẽ xin phép xây dựng hoặc bản vẽ thiết kế: mặt bằng từng tầng, mặt đứng, mặt cắt. Kiểm tra xem bản vẽ có mũi tên chỉ bắc không; nếu không có, ghi chú cho người tư vấn biết.
- Bản vẽ hoàn công nếu nhà đã xây xong: nhiều nhà thi công khác bản vẽ xin phép, và người tư vấn cần biết hiện trạng thật.
- Sơ đồ tay nếu không có bản vẽ nào: vẽ trên giấy kẻ ô, ghi kích thước từng phòng bằng thước dây, đánh dấu cửa, cửa sổ, cầu thang, bếp, nhà vệ sinh, bàn thờ.
- Ảnh hiện trạng: ảnh mặt tiền, ảnh nhìn ra từ cửa chính, ảnh đầu ngõ, ảnh từng phòng chụp từ góc cửa vào.
- Thông tin quy hoạch nếu có: đường sắp mở, công trình lớn sắp xây gần nhà. Thứ này ảnh hưởng tới hình thế lâu dài hơn mọi thứ bên trong.
Nếu nhà đang trong giai đoạn thiết kế, mang theo phương án mới nhất của kiến trúc sư và ghi rõ số phiên bản. Nhiều buổi tư vấn bị phí vì hai bên nhìn hai phiên bản khác nhau.
Thông tin về người ở: cần gì và vì sao
Năm sinh và giới tính của người đứng chủ. Nhiều trường phái, đặc biệt là Bát trạch, tính cung phi từ năm sinh âm lịch và giới tính. Người sinh tháng Một, tháng Hai dương lịch cần ghi rõ ngày sinh để người tư vấn xác định đúng năm theo cách tính của họ.
Ai được coi là người đứng chủ. Tập quán phổ biến lấy người chồng hoặc người trụ cột tài chính, nhưng mỗi thầy, mỗi vùng có cách làm khác. Gia đình nên thống nhất trước và nói rõ, ví dụ nhà do vợ đứng tên và là người quyết định.
Số người, độ tuổi, ai ngủ phòng nào. Người lớn tuổi đi lại khó nên ở tầng trệt; trẻ nhỏ cần phòng gần phòng bố mẹ. Đây vừa là yêu cầu công năng vừa là dữ kiện để người tư vấn sắp xếp.
Thói quen sinh hoạt. Ai nấu ăn chính, nấu nhiều hay ít, có làm việc ở nhà không, có buôn bán ở tầng trệt không, có nuôi vật nuôi không. Những điều này quyết định bếp, phòng làm việc, cửa ra vào hơn mọi quy ước.
Những điều gia đình đang băn khoăn. Ghi bằng lời của gia đình, không cần dùng thuật ngữ. "Cầu thang đâm thẳng ra cửa có sao không" là một câu hỏi tốt.
Tự đo hướng trước, ghi lại để đối chiếu
Số đo hướng của bạn không thay được số đo của người có nghề, nhưng giúp bạn kiểm tra chéo. Nếu hai con số lệch nhiều, cả hai cùng đo lại tại chỗ.
- Xác định mặt tiền: thường là mặt có cửa chính nhìn ra đường hoặc ngõ. Với nhà có cửa chính phụ, ghi cả hai.
- Đứng giữa ngưỡng cửa chính, quay mặt ra ngoài, giữ la bàn hoặc điện thoại nằm phẳng, cách xa cửa sắt, cổng sắt, xe máy.
- Đọc số độ, ghi lại. Lùi vào trong nhà khoảng hai đến ba mét, đo lần nữa. Ra ngoài sân hoặc vỉa hè, cách nhà vài mét, đo lần thứ ba.
- Nếu ba số lệch nhau dưới năm độ, lấy số ở giữa. Nếu lệch nhiều hơn, ghi đủ cả ba và nơi đo, có thể khu vực đó có nhiễu từ.
- Chụp ảnh màn hình la bàn cùng khung cảnh xung quanh làm bằng chứng.
Người hành nghề thường đo bằng la kinh, tức loại la bàn có nhiều vòng ký hiệu của phong thủy. Số độ của họ và của bạn đều đo theo cùng một kim chỉ bắc từ, nên có thể so sánh trực tiếp.
Chuẩn bị thêm theo từng tình huống
Mỗi giai đoạn của ngôi nhà cần những thứ khác nhau. Bảng dưới đây giúp bạn biết nên mang thêm gì.
| Tình huống | Nên chuẩn bị thêm | Câu hỏi nên đặt sẵn |
|---|---|---|
| Đất trống sắp mua | Sơ đồ thửa, ảnh bốn phía, thông tin quy hoạch | Lô đất này có điểm gì cần cân nhắc trước khi đặt cọc? |
| Nhà đang thiết kế | Phương án mặt bằng mới nhất, yêu cầu của gia đình | Bếp, cửa chính, cầu thang đặt thế này đã ổn chưa? |
| Nhà đang ở, sắp sửa | Bản vẽ hoàn công, ảnh hiện trạng, phạm vi định sửa | Trong phạm vi này, nên ưu tiên sửa phần nào trước? |
| Nhà cũ sắp mua | Ảnh mọi phòng, ghi chú hư hỏng, lịch sử sửa chữa nếu biết | Có điểm nào phải sửa ngay nếu về ở không? |
| Cửa hàng, văn phòng | Mặt bằng, hợp đồng thuê (phần được sửa), luồng khách | Cửa, quầy, lối đi nên bố trí thế nào? |
Mỗi câu hỏi nên là một câu cụ thể, có thể trả lời bằng một phương án. Câu hỏi càng rộng, câu trả lời càng dễ trượt sang những lời khái quát khó kiểm chứng.
Ví dụ giả định: bộ hồ sơ của một gia đình ở nhà phố
Ví dụ giả định: một gia đình ba thế hệ ở nhà phố ba tầng, mặt tiền bốn mét, định sửa lại tầng trệt để mở cửa hàng nhỏ và chuyển bếp lên tầng hai. Họ mời một người hành nghề phong thủy đến xem trước khi gọi đội thợ.
Bộ hồ sơ họ chuẩn bị gồm: ảnh sơ đồ thửa đã che tên chủ; bản vẽ hoàn công ba tầng do đội thợ cũ để lại, có mũi tên chỉ bắc; bảng số đo hướng tự đo ở ba điểm, lệch nhau chừng ba độ; một tờ giấy ghi năm sinh của hai vợ chồng, ai nấu ăn chính, ông bà nội ở tầng trệt hay lên tầng; và sáu câu hỏi xếp theo thứ tự cả nhà thống nhất. Câu thứ nhất là cửa hàng nên mở cửa ở giữa hay lệch sang một bên; câu thứ hai là bếp ở tầng hai đặt phía trước hay phía sau; câu thứ ba là bàn thờ có cần dời lên tầng ba không.
Nhờ bộ hồ sơ này, buổi xem gói gọn trong khoảng hai giờ thay vì kéo dài nửa ngày. Người tư vấn đo lại hướng, thấy khớp với số đo của gia đình, rồi dành phần lớn thời gian trả lời đúng sáu câu hỏi. Gia đình cũng phát hiện ra một điều: câu hỏi về bàn thờ chỉ là băn khoăn của một người, cả nhà không ai thật sự muốn dời, nên họ gạch bỏ trước khi buổi xem bắt đầu.
Những thông tin không cần đưa, hoặc không nên đưa
Chuẩn bị đầy đủ không có nghĩa là đưa mọi thứ. Có những thông tin không liên quan tới việc xem nhà, và có những thông tin đưa ra là tự đặt mình vào rủi ro.
- Bản gốc giấy tờ nhà đất, giấy tờ tuỳ thân: không cần. Bản sao đã che thông tin cá nhân là đủ cho việc xem hình lô đất.
- Số tài khoản, mã xác thực, mật khẩu: không bao giờ đưa cho bất kỳ ai dưới bất kỳ lý do nào.
- Chi tiết bệnh án, chuyện riêng tư sâu của các thành viên: không liên quan tới bố trí nhà. Nếu người tư vấn gặng hỏi những chuyện này để "luận vận", đó là dấu hiệu họ đang đi chệch khỏi phần kiến trúc.
- Ngày giờ sinh chính xác đến từng phút của mọi người: phần lớn việc xem nhà chỉ cần năm sinh, đôi khi tháng sinh. Lá số chi tiết thuộc một lĩnh vực khác.
- Thông tin tài chính gia đình: bạn nói ngân sách dành cho việc sửa là đủ, không cần kê thu nhập hay tài sản.
Khi gửi tài liệu qua tin nhắn hoặc thư điện tử, nên che tên, số giấy tờ và địa chỉ chính xác nếu chưa cần thiết. Thói quen này bảo vệ gia đình trước những rủi ro lộ thông tin, vốn không liên quan gì tới phong thủy.
Câu hỏi thường gặp
Nhà không có bản vẽ thì có mời thầy phong thủy được không?
Được. Bạn vẽ một sơ đồ tay trên giấy kẻ ô, đo kích thước bằng thước dây, đánh dấu cửa, cửa sổ, cầu thang, bếp, nhà vệ sinh, bàn thờ. Kèm ảnh từng phòng và số đo hướng tự đo. Người có nghề sẽ đo lại khi đến nhà, nhưng sơ đồ giúp họ hình dung trước.
Cần năm sinh của tất cả mọi người trong nhà không?
Thường chỉ cần năm sinh của người đứng chủ và vợ hoặc chồng. Một số người tư vấn hỏi thêm năm sinh của những người ở lâu dài để sắp xếp phòng ngủ. Gia đình có quyền chỉ đưa những gì thấy cần và hỏi rõ thông tin đó được dùng vào việc gì.
Mũi tên chỉ bắc trên bản vẽ có đáng tin không?
Thường chỉ đúng tương đối. Mũi tên trên bản vẽ có thể là bắc địa lý, có thể vẽ ước lượng. Vì vậy nên tự đo bằng la bàn tại chỗ và đối chiếu. Nếu lệch nhiều độ, lấy số đo tại thực địa làm căn cứ và báo cho kiến trúc sư điều chỉnh.
Có nên gửi trước tài liệu cho thầy phong thủy không?
Nên, nếu người tư vấn đồng ý xem trước. Gửi trước giúp họ chuẩn bị, buổi gặp ngắn hơn. Hãy gửi bản đã che thông tin cá nhân, ghi rõ phiên bản bản vẽ và ngày chụp ảnh, và giữ lại danh sách những gì đã gửi để đối chiếu.
Nên viết bao nhiêu câu hỏi trước buổi xem?
Khoảng năm đến mười câu là vừa. Xếp theo thứ tự quan trọng với gia đình, câu nào cả nhà cùng lo thì đặt lên đầu. Nếu thời gian ngắn, ít nhất ba câu đầu được trả lời kỹ, các câu sau có thể hỏi thêm bằng tin nhắn hoặc trong lần trao đổi tiếp theo.
Có cần dọn dẹp nhà trước khi thầy đến không?
Nên dọn gọn để người tư vấn đi lại, nhìn rõ các góc và đo được ở tâm nhà, nhưng không cần bày biện khác thói quen hằng ngày. Họ cần thấy cách gia đình thật sự sống: bếp nấu ở đâu, ai ngủ phòng nào, đồ đạc thường để chỗ nào.