Mời người tư vấn phong thủy cho cửa hàng hay văn phòng khác xem nhà ở ở ba điểm: mặt bằng thường là đi thuê nên phạm vi sửa bị hợp đồng giới hạn, không gian phục vụ nhiều người với niềm tin khác nhau, và mục tiêu là vận hành thuận lợi chứ không chỉ là ở cho yên. Thời điểm tốt nhất để mời là trước khi ký thuê và trước khi thiết kế.
Bài này dành cho chủ cửa hàng, chủ quán, người quản lý văn phòng nhỏ đang cân nhắc mời một người có nghề. Bài không bàn chi tiết cách bố trí từng loại cửa hàng (đã có ở các chuyên mục cửa hàng bán lẻ, quán ăn, văn phòng của trang), mà tập trung vào cách làm việc với người tư vấn trong bối cảnh kinh doanh. Mọi đánh giá "tốt", "xấu" là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và không ai cam kết được doanh thu.
Ba khác biệt gốc so với nhà ở
Khác biệt thứ nhất là quyền sửa. Nhà của mình thì muốn đổi cửa, dời bếp là việc của gia đình và cơ quan cấp phép. Mặt bằng thuê thì phần lớn quyền sửa nằm trong tay chủ nhà, và hợp đồng thuê thường quy định rõ được làm gì, không được làm gì, phải trả lại hiện trạng ra sao khi hết hạn. Một lời khuyên dời cửa có thể đơn giản là không làm được.
Khác biệt thứ hai là số người dùng. Cửa hàng có chủ, nhân viên, khách; văn phòng có lãnh đạo, nhiều phòng ban, khách đến làm việc. Mỗi người có thói quen, nhu cầu và niềm tin khác nhau. Bố trí theo năm sinh của một người có thể bất tiện cho mười người khác.
Khác biệt thứ ba là mục tiêu. Ở nhà, người ta mong yên ổn, thoải mái. Ở cửa hàng, văn phòng, mục tiêu cụ thể hơn: khách dễ thấy, dễ vào, dễ tìm hàng; nhân viên làm việc thuận tiện; quầy thu ngân an toàn. Nhiều nguyên tắc phong thủy về cửa, lối đi, ánh sáng trùng khớp với những mục tiêu này; người tư vấn giỏi sẽ nói được cả hai lớp lý do.
Lấy năm sinh của ai: tập quán và cách chọn
Chủ doanh nghiệp hoặc chủ cửa hàng. Cách làm phổ biến nhất, đặc biệt với hộ kinh doanh và cửa hàng nhỏ, nơi người chủ cũng là người điều hành hằng ngày.
Người điều hành trực tiếp. Với chuỗi cửa hàng hay công ty có người quản lý chi nhánh, một số người tư vấn lấy người quản lý chi nhánh vì họ là người gắn với không gian đó nhiều nhất.
Không dùng năm sinh. Một số người tư vấn, nhất là theo phái hình thế hoặc Huyền không, chủ yếu dựa vào hướng và hình thế của mặt bằng, ít hoặc không dùng năm sinh cá nhân. Cách này hợp với nơi có nhiều người dùng.
Nguyên tắc chung. Đây là chỗ các phái, các thầy khác nhau, và đều là quan niệm. Doanh nghiệp nên thống nhất trước với người tư vấn sẽ lấy theo ai, và vì sao, để tránh mỗi lần đổi người quản lý lại phải bố trí lại toàn bộ.
Hợp đồng thuê, quy định phòng cháy và biển hiệu: những giới hạn có trước
Trước khi mời người tư vấn, đọc lại hợp đồng thuê mặt bằng, phần nói về sửa chữa, cải tạo, lắp đặt. Ghi lại những gì được làm tự do, những gì cần chủ nhà đồng ý bằng văn bản, những gì bị cấm. Đưa danh sách này cho người tư vấn ngay từ đầu, để họ đưa ra khuyến nghị nằm trong phạm vi có thể làm.
Cửa hàng, văn phòng còn chịu những quy định riêng mà nhà ở thường không gặp ở cùng mức: yêu cầu về lối thoát nạn, thiết bị phòng cháy, biển hiệu và quảng cáo ngoài trời, vệ sinh an toàn thực phẩm với quán ăn. Mức yêu cầu cụ thể phụ thuộc loại hình và quy mô, bạn nên kiểm tra theo quy định hiện hành tại địa phương. Một lời khuyên đặt bình phong chắn ngay sau cửa chính, nếu làm hẹp lối thoát nạn, thì không nên làm.
Với văn phòng trong toà nhà, ban quản lý toà nhà còn có quy định riêng về thi công, giờ làm việc, vật liệu. Hỏi trước khi lên kế hoạch.
Hạng mục hay được xem: góc phong thủy và góc vận hành
Bảng dưới đây đặt hai góc nhìn cạnh nhau cho những hạng mục hay được người tư vấn nhận xét. Khi hai góc trùng nhau, việc nên làm khá rõ; khi khác nhau, chủ cửa hàng cân nhắc.
| Hạng mục | Quan niệm phong thủy hay nói | Góc vận hành, khách hàng |
|---|---|---|
| Cửa chính | Thoáng, không bị vật cản đâm thẳng | Khách nhìn thấy từ xa, dễ bước vào, không vướng xe |
| Quầy thu ngân | Có chỗ tựa, nhìn được cửa | Quan sát được khách ra vào, an toàn tiền hàng |
| Lối đi | Không thẳng tuột từ cửa ra cửa sau | Khách đi qua nhiều kệ hàng hơn, không bị kẹt |
| Ánh sáng | Đủ sáng, không có góc tối | Hàng hoá rõ màu, nhân viên làm việc đỡ mỏi mắt |
| Phòng lãnh đạo | Ở vị trí vững, xa cửa ra vào | Yên tĩnh, có chỗ tiếp khách riêng |
| Kho, nhà vệ sinh | Không đặt ở vị trí trung tâm | Không ảnh hưởng không gian đón khách, dễ vệ sinh |
Có thể thấy nhiều nguyên tắc phong thủy trùng với góc vận hành, và đó là lý do chúng tồn tại lâu. Khi người tư vấn đưa một khuyến nghị không có lý do vận hành nào đi kèm, chủ cửa hàng nên hỏi lại và cân nhắc chi phí.
Tôn trọng nhân viên có niềm tin khác nhau
Một văn phòng hai mươi người có thể có người theo đạo Phật, người theo Công giáo, người không theo tôn giáo nào, người tin phong thủy, người không quan tâm. Bố trí không gian chung theo phong thủy là quyền của chủ doanh nghiệp, nhưng nên làm theo cách không áp đặt niềm tin lên người khác.
Cách làm phổ biến là giữ phần phong thủy ở mức bố trí kiến trúc và trang trí trung tính: hướng bàn, lối đi, ánh sáng, cây xanh, tranh phong cảnh. Những thứ mang tính tín ngưỡng rõ hơn như bàn thờ, lễ cúng nên đặt ở khu vực riêng, và việc tham gia là tự nguyện. Không nên yêu cầu nhân viên khai năm sinh để xếp chỗ, hay đổi chỗ ngồi của ai đó vì "tuổi không hợp".
Khi chuẩn bị mời người tư vấn, có thể thông báo ngắn cho nhân viên về mục đích, rằng đây là việc bố trí lại văn phòng có tham khảo ý kiến về phong thủy, không ảnh hưởng tới đánh giá công việc của ai. Sự minh bạch nhỏ này tránh được những đồn đoán không cần thiết.
Chọn thời điểm mời cho đúng
Với cửa hàng và văn phòng, thời điểm mời quyết định phần lớn giá trị của buổi tư vấn.
- Trước khi ký thuê: xem mặt bằng, hình thế xung quanh, lối vào, đường trước cửa. Đây là lúc ý kiến có giá trị nhất, vì sau khi ký thì vị trí đã cố định.
- Trước khi thiết kế nội thất: góp ý bố cục cửa, quầy, lối đi, phòng lãnh đạo, kho. Làm cùng người thiết kế để khuyến nghị nằm ngay trong bản vẽ.
- Trong lúc thi công: chỉ khi cần, như định vị quầy thu ngân, đặt khung cửa.
- Trước khai trương: xem lại bố trí cuối cùng; một số gia đình kinh doanh chọn ngày khai trương theo tập quán.
- Khi mở rộng hoặc chuyển chỗ: làm lại từ đầu với mặt bằng mới.
Mời người tư vấn sau khi cửa hàng đã chạy một thời gian vẫn được, nhưng phạm vi điều chỉnh khi đó hẹp hơn, chủ yếu là sắp xếp lại.
Ví dụ giả định: quán cà phê nhỏ trước khi ký thuê
Ví dụ giả định: hai người bạn ở Đà Lạt định thuê một mặt bằng góc phố để mở quán cà phê nhỏ. Trước khi ký, họ mời một người hành nghề phong thủy đi xem cùng, kèm theo bản hợp đồng thuê dự thảo và một bản phác bố trí quầy bar, chỗ ngồi.
Người tư vấn nhận xét mặt bằng có hai mặt tiền, mặt chính nhìn ra con dốc nên xe đổ xuống khá nhanh, cửa đặt ngay góc thì khách đỗ xe khó và nguy hiểm. Lý do theo quan niệm là "lộ xung", lý do thực tế là an toàn giao thông. Người tư vấn gợi ý dùng mặt phụ, phía đường bằng, làm lối vào chính. Hợp đồng dự thảo cho phép đổi cửa kính nếu chủ nhà đồng ý, nên hai người bạn đưa yêu cầu này vào khi thương lượng.
Về bên trong, quầy bar được đặt dựa lưng vào bức tường đặc, nhìn ra cả hai cửa, vừa hợp quan niệm "có chỗ tựa" vừa giúp nhân viên quan sát khách. Họ không mua thêm vật phẩm nào, chỉ trồng mấy chậu cây ở lối vào. Chi phí tư vấn được tính như một khoản chuẩn bị mặt bằng, cùng với tiền khảo sát điện nước.
Đo hiệu quả bằng gì cho tỉnh táo
Đây là chỗ dễ trượt nhất. Sau khi sửa theo tư vấn, nếu doanh thu tháng sau tăng, người ta dễ gán cho phong thủy; nếu giảm, dễ nghĩ sửa chưa đúng và mời thầy lần nữa. Doanh thu của một cửa hàng phụ thuộc vào mùa vụ, giá cả, đối thủ, chất lượng hàng, thái độ nhân viên, kinh tế chung. Gán sự thay đổi cho một yếu tố là cách nhìn thiếu căn cứ.
Thay vào đó, đo những thứ mà việc bố trí lại thật sự ảnh hưởng tới: khách có dễ tìm thấy cửa hàng hơn không, khách có đi sâu vào trong hơn không, nhân viên có còn phàn nàn về chỗ ngồi chói nắng, lối đi chật không, quầy thu ngân có quan sát được cửa không. Những điều này quan sát được, so sánh được trước và sau.
Nếu cửa hàng muốn trang trí thêm bằng vật phẩm mang ý nghĩa biểu tượng, chủ cửa hàng có thể xem vật phẩm có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy, coi đó là trang trí theo niềm tin, không phải khoản đầu tư để tăng doanh thu.
Câu hỏi thường gặp
Mặt bằng thuê có nên mời thầy phong thủy không?
Có thể, nhất là trước khi ký thuê. Lúc đó người tư vấn giúp bạn đánh giá vị trí, lối vào, hình thế xung quanh. Sau khi đã thuê, việc tư vấn chủ yếu là bố trí bên trong trong phạm vi hợp đồng cho phép, nên cần đưa hợp đồng cho người tư vấn biết trước.
Văn phòng nhiều người thì xem theo tuổi ai?
Tuỳ trường phái và tập quán. Phổ biến là theo chủ doanh nghiệp hoặc người điều hành; có người tư vấn chỉ dựa vào hướng và hình thế, không dùng năm sinh. Doanh nghiệp nên thống nhất từ đầu, và không nên xếp chỗ ngồi nhân viên theo tuổi.
Chủ nhà không cho dời cửa thì có cách nào khác không?
Có nhiều cách điều chỉnh trong phạm vi được phép: đổi vị trí quầy, kệ hàng, dùng vách ngăn di động, rèm, cây xanh, ánh sáng. Hỏi người tư vấn những phương án không đụng tới kết cấu, và lấy đồng ý bằng văn bản của chủ nhà với mọi thay đổi cố định.
Có nên làm bàn thờ Thần Tài trong văn phòng công ty không?
Đây là tập quán của nhiều cơ sở kinh doanh, do chủ doanh nghiệp quyết định theo niềm tin của mình. Nên đặt ở khu vực phù hợp, an toàn về lửa hương, không bắt buộc nhân viên tham gia, và tôn trọng những người có niềm tin khác.
Sửa cửa hàng theo phong thủy rồi mà buôn bán vẫn chậm thì sao?
Doanh thu phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như sản phẩm, giá, vị trí, mùa vụ, cách phục vụ. Nên xem lại những yếu tố kinh doanh đó trước. Việc bố trí chỉ là một phần, và không ai có thể cam kết doanh thu nhờ phong thủy.