Khi chọn bàn làm việc, các sách phong thủy phổ thông thường ưa bàn chữ nhật vuông vức, góc bo tròn, mặt gỗ màu ấm, chắc chân; dè dặt với bàn có hình dạng méo, góc nhọn chĩa ra và mặt kính trong suốt. Phần lớn các ưu tiên này có lý do thực tế đi kèm: góc tròn đỡ va đập, mặt gỗ mờ đỡ chói, bàn vuông vức dễ kê sát tường.
Bài đi qua ba quyết định khi mua hoặc đóng bàn: dáng bàn, góc cạnh và chất liệu mặt bàn. Mỗi phần nêu quan niệm theo ngũ hành và theo hình thế, rồi đối chiếu với chuyện dùng hằng ngày. Cuối bài là chuyện bàn cũ người khác để lại, một thắc mắc hay gặp khi nhận chỗ ngồi mới.
Dáng bàn: chữ nhật, chữ L, tròn và dáng tự do
Bàn chữ nhật. Được coi là dáng ổn định nhất, theo ngũ hành thuộc Thổ khi vuông vức, gợi cảm giác vững chãi. Về thực tế, bàn chữ nhật dễ kê sát tường, dễ ghép thành cụm, tận dụng góc phòng tốt. Đây là lựa chọn an toàn cho hầu hết mọi người.
Bàn chữ L. Có thêm một cánh phụ, ôm người ngồi vào giữa. Một số người theo phong thủy thích bàn chữ L vì tạo cảm giác "được bao bọc" như thế ngồi trong lòng núi; số khác lại ngại góc trong của chữ L tạo một góc khuất. Thực tế, bàn chữ L rất tiện cho người dùng hai màn hình hoặc vừa máy tính vừa giấy tờ; chỉ cần để ý góc ngoài của chữ L không chĩa vào lối đi.
Bàn tròn, bàn bầu dục. Theo ngũ hành, tròn thuộc Kim, gợi sự lưu chuyển, trao đổi. Bàn tròn hợp cho họp nhóm nhỏ, tiếp khách hơn là làm việc một mình, vì khó kê sát tường và không có cạnh thẳng để đặt màn hình. Nhiều văn phòng dùng một bàn tròn nhỏ làm chỗ trao đổi nhanh cạnh khu bàn làm việc.
Bàn dáng tự do, hình sóng, hình hạt đậu. Một số mẫu bàn thiết kế có cạnh cong theo vòng tay. Phong thủy không cấm, chỉ ngại những dáng có mũi nhọn hoặc phần nhô ra hướng vào người ngồi đối diện. Về dùng, bàn cong vừa vòng tay thường dễ chịu, nhưng khó ghép cụm và tốn chỗ.
Bàn méo, thiếu góc. Các sách hay khuyên tránh bàn hình thang, tam giác hoặc bị khuyết một góc. Thực tế các dáng này khó đặt đồ và để lại góc chết. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Góc cạnh: bo tròn hay vuông sắc
Phong thủy coi góc nhọn chĩa vào người là một dạng sát hình, nhỏ nhưng thường trực. Bàn có góc vuông sắc đặt sát lối đi, góc chĩa ra nơi người qua lại, theo quan niệm là đang "chĩa" vào người khác. Ở nhà ở, lời khuyên này hay gắn với góc bàn chĩa vào giường hoặc vào ghế sofa.
Về thực tế, chuyện góc bàn đơn giản là chuyện va đập. Cạnh bàn văn phòng thường ngang hông người lớn và ngang đầu trẻ nhỏ. Va hông vào góc bàn vuông là trải nghiệm ai cũng từng có, và với trẻ em đó có thể là chấn thương thật. Vì vậy góc bo tròn, dù bán kính nhỏ, vẫn là lựa chọn đáng ưu tiên, nhất là với bàn đặt ở chỗ có người đi qua, bàn trong nhà có trẻ nhỏ hoặc người già.
Nếu đã có bàn góc vuông, có thể dùng miếng bọc góc bằng cao su hoặc silicon. Một cách khác là xoay bàn để góc sắc nằm sát tường, chỉ để cạnh dài hướng ra lối đi. Cả hai cách đều vừa giải quyết quan niệm vừa giảm nguy cơ va đập.
Cạnh mặt bàn phía người ngồi cũng nên được để ý. Cạnh vát hoặc bo tròn giúp cổ tay đặt lên mặt bàn không bị cấn khi gõ phím lâu. Đây là chi tiết nhỏ mà nhiều người chỉ nhận ra sau vài tháng làm việc.
Chất liệu mặt bàn: ngũ hành và cảm giác dùng
Bảng đặt quan niệm ngũ hành của từng chất liệu cạnh những đặc điểm khi dùng hằng ngày. Ngũ hành ở đây là cách phân loại biểu tượng trong phong thủy, không phải tính chất vật lý.
| Chất liệu | Ngũ hành theo quan niệm | Ưu điểm khi dùng | Điều cần để ý |
|---|---|---|---|
| Gỗ tự nhiên | Mộc | Ấm tay, bề mặt mờ ít chói, sửa được khi trầy | Nặng, kỵ nước đọng, cần lớp phủ tốt trong mùa nồm |
| Gỗ công nghiệp phủ melamine, laminate | Mộc (theo vân), tuỳ màu | Bền mặt, chống trầy, dễ lau, phổ biến ở văn phòng | Cạnh dán dễ bong nếu ngấm nước; chọn mặt nhám mờ |
| Kính cường lực | Thủy | Trông nhẹ, sạch, dễ lau | Lạnh tay, phản chiếu đèn và màn hình, lộ dây và chân bên dưới, ồn khi đặt đồ |
| Kim loại sơn tĩnh điện | Kim | Chắc, mỏng, hợp phong cách công nghiệp | Lạnh tay, có thể ồn khi va, sơn bóng gây loá |
| Đá tự nhiên, đá nhân tạo | Thổ | Rất bền, sang, chịu nhiệt | Nặng, lạnh tay, cạnh cứng khi va, đá tự nhiên có thể thấm vết bẩn |
| Tre ép | Mộc | Nhẹ, vân đẹp, cứng hơn nhiều loại gỗ | Cần xử lý chống ẩm mốc tốt |
Một số người chọn chất liệu theo ngũ hành hợp mệnh. Cách chọn đó thuộc về các trang chuyên về tuổi và mệnh; ở đây chỉ cần biết rằng các nhận định về hành của vật liệu là quan niệm, còn cảm giác lạnh tay, chói, ồn là điều bạn kiểm được ngay ở cửa hàng.
Mặt kính: vì sao bị ngại và khi nào vẫn dùng được
Bàn mặt kính trong suốt là loại bị các sách phong thủy phổ thông nhắc tới nhiều nhất. Quan niệm cho rằng mặt kính "không giữ được" thứ gì, nhìn xuyên qua thấy chân bàn và sàn nhà, tạo cảm giác hẫng. Thêm vào đó, kính thuộc Thủy theo cách phân loại phổ biến, nên một số người cho rằng không hợp với chỗ cần tĩnh và vững.
Lý do thực tế khiến bàn kính khó dùng cho làm việc lâu khá cụ thể. Mặt kính phản chiếu đèn trần và màn hình, tạo vệt sáng dưới tay. Kính lạnh tay vào mùa lạnh hoặc phòng máy lạnh. Đặt cốc, đặt điện thoại lên kính gây tiếng động. Nhìn qua kính thấy rõ dây điện, chân người và đồ dưới gầm bàn, mặt bàn trông bừa hơn thực tế.
Nếu đã có bàn kính, cách xử lý đơn giản là trải một tấm lót bàn bằng da, nỉ hoặc gỗ mỏng lên vùng làm việc. Tấm lót vừa giảm chói, vừa ấm tay, vừa che bớt phần dưới gầm. Với bàn kính mờ hoặc kính sơn màu, vấn đề nhìn xuyên đã được giải quyết một nửa. Bàn kính vẫn hợp với bàn tiếp khách, bàn họp ngắn, nơi người ta ngồi ít và cần cảm giác gọn nhẹ.
Màu mặt bàn: chọn theo ánh sáng trước
Các sách phong thủy hay gợi ý màu bàn theo ngũ hành của phương vị hoặc của người ngồi: gỗ nâu thuộc Mộc, trắng và ghi thuộc Kim, đen thuộc Thủy, vàng đất thuộc Thổ. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Từ góc độ thị giác, điều quan trọng hơn là độ tương phản giữa mặt bàn và những thứ bạn nhìn nhiều. Mặt bàn trắng bóng phản chiếu nhiều ánh sáng, đặt giấy trắng lên thì mắt khó tách; mặt bàn đen bóng làm màn hình sáng nổi bật quá mức và lộ mọi vết bụi, vân tay. Các màu trung tính, độ sáng vừa phải như gỗ sáng, xám nhạt, be, với bề mặt mờ, thường dễ chịu cho mắt khi làm việc nhiều giờ.
Nếu muốn theo quan niệm về màu mà mặt bàn đã cố định, bạn có thể đưa màu vào bằng tấm lót bàn, hộp bút, chậu cây. Cách này linh hoạt, đổi được theo mùa và không cần thay cả chiếc bàn.
Với văn phòng nhiều bàn, nên giữ một màu mặt bàn thống nhất cho cả phòng. Mỗi người một màu theo mệnh nghe có vẻ chu đáo nhưng làm không gian rời rạc, khó mua bổ sung và khó đổi chỗ về sau.
Bàn cũ của người khác để lại
Nhận chỗ ngồi mới ở công ty, nhiều người được giao lại chiếc bàn của đồng nghiệp đã nghỉ hoặc chuyển bộ phận. Một số người lo bàn "còn khí của người cũ", nhất là khi nghe kể người đó nghỉ vì chuyện không vui. Quan niệm dân gian về đồ cũ mang theo vận của chủ cũ là có, nhưng đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và không nên vì thế mà phán xét người đã ngồi trước.
Việc nên làm thì rất thực tế: dọn sạch ngăn kéo, trả lại hoặc bàn giao đồ còn sót của người cũ cho bộ phận phụ trách, lau toàn bộ mặt bàn và tay nắm, kiểm tra chân bàn có lung lay không, sắp lại theo thói quen của mình. Nhiều người thấy sau một buổi dọn như vậy, chiếc bàn đã thành "của mình" về cảm giác.
Với bàn cũ mua lại cho nhà riêng, ngoài việc lau dọn nên kiểm tra mối mọt, mặt bàn cong vênh, mép dán bong, chân chịu lực. Một chiếc bàn chắc chắn, sạch sẽ thì dùng được, bất kể ai đã dùng trước bạn.
Kiểm một chiếc bàn ở cửa hàng
Trước khi mua hoặc nhận bàn mới, vài phút kiểm tra sau đây đáng giá hơn mọi lời giới thiệu:
- Đặt hai tay lên mặt bàn, ấn mạnh và lắc nhẹ; bàn không được rung lắc hay kêu.
- Ngồi thử với ghế cùng độ cao bạn sẽ dùng, kiểm chỗ để chân và khoảng cách đầu gối tới mặt dưới bàn.
- Nhìn mặt bàn dưới đèn cửa hàng xem có loá, có phản chiếu không.
- Sờ cạnh bàn phía người ngồi và các góc: có sắc, có cấn cổ tay không.
- Hỏi chất liệu lõi, lớp phủ mặt và cách vệ sinh; với bàn gỗ, hỏi cách chống ẩm mùa nồm.
- Đo lại kích thước thật bằng thước của bạn, so với chỗ đặt ở nhà hoặc văn phòng.
Khi đã có vài chiếc bàn đều đạt các bước trên, bạn có thể dùng thêm quan niệm về dáng, màu hay chất liệu để chọn chiếc mình thích nhất.
Câu hỏi thường gặp
Bàn làm việc mặt kính có xấu không?
Theo quan niệm, mặt kính trong bị ngại vì nhìn xuyên, tạo cảm giác hẫng. Thực tế, kính dễ chói, lạnh tay và ồn khi đặt đồ. Nếu đã dùng bàn kính, trải tấm lót bàn lên vùng làm việc là cách xử lý đơn giản và hiệu quả.
Bàn làm việc chữ L có hợp phong thủy không?
Bàn chữ L được nhiều người ưa vì ôm người ngồi vào giữa, tiện cho người dùng nhiều thiết bị. Chỉ cần để ý góc ngoài của chữ L không chĩa vào lối đi hay chỗ ngồi của người khác, và góc trong đủ sáng.
Có nên chọn màu bàn theo mệnh không?
Nếu bạn thích, có thể tham khảo, nhưng đây là quan niệm và các phái tính khác nhau. Nên ưu tiên màu trung tính, mặt mờ, ít chói cho việc làm lâu. Màu hợp ý có thể đưa vào bằng tấm lót bàn hay đồ dùng nhỏ.
Bàn có góc nhọn thì xử lý thế nào?
Xoay bàn để góc nhọn sát tường, hoặc gắn miếng bọc góc bằng cao su, silicon. Cách này vừa đáp ứng quan niệm tránh góc nhọn chĩa vào người, vừa giảm nguy cơ va đập, nhất là với trẻ nhỏ và người lớn tuổi.
Bàn kim loại có lạnh và ồn không?
Bàn mặt kim loại thường lạnh tay hơn gỗ và có thể kêu khi đặt đồ mạnh. Phần lớn bàn văn phòng hiện nay chỉ dùng kim loại ở khung chân, mặt bàn là gỗ công nghiệp, nên không gặp vấn đề này.
Nhận bàn của người đã nghỉ việc có sao không?
Không có lý do thực tế nào để lo. Quan niệm về khí của chủ cũ là tín ngưỡng dân gian, mức tin tuỳ mỗi người. Dọn sạch, bàn giao đồ còn sót, lau bàn và sắp lại theo thói quen của bạn là đủ.