Bếp đối diện cửa nhà vệ sinh bị phong thủy kiêng vì nơi nấu ăn nhìn thẳng vào nơi uế, thêm cách giải thích "thủy hỏa tương xung"; bếp đối diện cửa phòng ngủ bị kiêng vì hơi nóng và mùi khói đi thẳng vào chỗ nghỉ. Hai điều kiêng này đều có lý do thực tế rõ ràng: mùi, hơi ẩm, côn trùng, vệ sinh thực phẩm, nhiệt và tiếng ồn.
Vì có lý do thực tế, cách xử lý cũng thực tế: giữ cửa nhà vệ sinh luôn đóng, hút khí đúng chiều, dời hoặc đổi chiều mở cửa, đặt một khối đệm ở giữa. Bài dưới đây giúp bạn phân biệt mức độ, rồi chọn cách sửa từ nhẹ đến nặng. Mọi đánh giá tốt xấu là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; chuyện mùi và vệ sinh thì ai cũng kiểm được bằng mũi.
Ba điều kiêng hay bị gộp làm một
Khi nghe "bếp phạm nhà vệ sinh", người ta có thể đang nói một trong ba chuyện khác nhau. Chuyện thứ nhất là bếp và cửa nhà vệ sinh nhìn thẳng vào nhau, đứng ở bếp thấy cửa nhà vệ sinh. Chuyện thứ hai là bếp và nhà vệ sinh chung một bức tường, lưng bếp tựa vào tường nhà vệ sinh. Chuyện thứ ba là nhà vệ sinh tầng trên nằm ngay trên đầu bếp tầng dưới.
Ba chuyện này có lý do và cách xử lý khác nhau. Chuyện chung tường thường được giải quyết bằng chống thấm, chống ẩm, không để đường ống thoát chạy ngay sau mặt bếp. Chuyện nhà vệ sinh trên đầu bếp là chuyện của trần, ống và chống thấm, đã có bài riêng ở chuyên mục nhà vệ sinh. Bài này chỉ bàn chuyện thứ nhất: hai cửa nhìn nhau, cộng thêm trường hợp tương tự với cửa phòng ngủ.
Tách ra như vậy giúp bạn không xử lý nhầm. Rất nhiều gia đình lo lắng về chữ "phạm" nhưng thực ra chỉ cần lắp một chiếc bản lề tự đóng cho cửa nhà vệ sinh, việc mất mười phút, là giải quyết được phần lớn lý do phía sau.
Vì sao bếp đối diện cửa nhà vệ sinh bị kiêng
Theo quan niệm: nơi sạch đối nơi uế. Bếp là nơi chuẩn bị thức ăn, được coi là chỗ cần sạch, ấm, giữ lửa của gia đình. Nhà vệ sinh là nơi thải bỏ. Hai thứ nhìn thẳng vào nhau bị coi là "uế khí xông bếp". Đây là cách nói biểu tượng, đồng thời là một nguyên tắc vệ sinh rất cũ.
Theo ngũ hành: thủy hỏa tương xung. Nhà vệ sinh có nước, được xếp vào hành Thủy; bếp có lửa, thuộc Hỏa. Một số tài liệu coi hai thứ đối diện là xung. Cách giải thích này cũng hay được dùng cho chuyện bếp sát chậu rửa, tủ lạnh, và mức nặng nhẹ khác nhau tuỳ người thầy.
Theo thực tế: mùi và vi khuẩn. Khi xả bồn cầu, các giọt nước li ti có thể bắn lên không khí. Nếu cửa nhà vệ sinh mở thẳng ra bếp, không khí trong đó dễ theo luồng gió tràn ra khu nấu. Đây là lý do vệ sinh thực sự đáng lưu tâm, nhất là khi trong bếp có thức ăn để ngoài.
Theo thực tế: hơi ẩm và côn trùng. Nhà vệ sinh là nơi ẩm nhất nhà, hay có gián, kiến, muỗi. Cửa mở thẳng ra bếp là con đường ngắn nhất để chúng tìm tới thức ăn.
Theo cảm giác: bữa ăn không ngon. Ngồi ăn mà nhìn thấy cửa nhà vệ sinh, nghe tiếng xả nước, là điều nhiều người thấy khó chịu, dù không theo phong thủy.
Vì sao bếp đối diện cửa phòng ngủ bị kiêng
Theo quan niệm: hỏa khí vào chỗ nghỉ. Phòng ngủ là chỗ tĩnh, cần yên; bếp là chỗ động, có lửa. Một số tài liệu cho rằng hơi nóng của bếp đi thẳng vào phòng làm người ngủ khó yên. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Theo thực tế: mùi dầu mỡ bám vào vải. Chăn, gối, rèm, quần áo là những thứ giữ mùi rất lâu. Cửa phòng ngủ mở ngay trước bếp thì sau vài bữa chiên rán, phòng sẽ có mùi.
Theo thực tế: nhiệt và tiếng ồn. Bếp nấu bữa trưa, bữa tối làm nóng một vùng xung quanh, cộng tiếng xèo xèo, tiếng máy hút mùi. Người già ngủ trưa, trẻ nhỏ ngủ sớm ở phòng đối diện sẽ dễ bị đánh thức.
Theo thực tế: khí từ bếp gas. Bếp gas khi cháy sinh ra hơi nóng và khí thải, cần được hút ra ngoài. Phòng ngủ đóng kín cửa sổ, mở cửa ra phía bếp, không phải chỗ tốt để khí ấy đi vào.
Đánh giá mức độ trước khi sửa
Không phải mọi trường hợp đều nặng như nhau. Bảng dưới gợi ý cách xếp mức theo những gì bạn quan sát được ở nhà mình.
| Tình huống | Mức quan tâm | Điều cần làm trước |
|---|---|---|
| Cửa nhà vệ sinh mở thẳng ra mặt bếp, cách vài bước | Cao | Cửa tự đóng, quạt hút, cân nhắc đổi vị trí cửa |
| Cửa nhà vệ sinh nằm chéo, phải quay người mới thấy | Thấp | Giữ cửa đóng, quạt hút chạy đủ lâu |
| Cửa nhà vệ sinh ở hành lang cách bếp một phòng ăn | Thấp | Không cần xử lý thêm ngoài thói quen đóng cửa |
| Cửa phòng ngủ mở thẳng vào bếp, không có gì ở giữa | Trung bình đến cao | Hút mùi mạnh, cửa phòng kín, cân nhắc vách đệm |
| Cửa phòng ngủ đối diện phòng ăn, bếp ở xa | Thấp | Thường không cần xử lý |
Một phép thử đơn giản: chiên một món có mùi, mười lăm phút sau vào phòng ngủ và đứng trước cửa nhà vệ sinh xem mùi đi tới đâu; ngược lại, xịt một chút nước hoa trong nhà vệ sinh đang mở cửa rồi đứng ở bếp. Mũi của bạn sẽ cho biết luồng khí đang đi theo chiều nào, chính xác hơn mọi bảng tra.
Căn hộ nhỏ, nhà trọ, studio: khi mọi thứ buộc phải gần nhau
Ở căn hộ studio hay phòng trọ có bếp, khoảng cách từ bếp tới cửa nhà vệ sinh và tới giường có khi chỉ hai ba bước. Bạn gần như không thể làm cho chúng "không nhìn nhau". Trong trường hợp này, nhiều người theo phong thủy cũng thừa nhận rằng nguyên tắc chỉ áp được ở mức tối thiểu, và trọng tâm chuyển sang thói quen sinh hoạt.
Ba thói quen quan trọng nhất là: cửa nhà vệ sinh luôn đóng, quạt hút chạy sau mỗi lần dùng; nấu xong mở cửa sổ hoặc bật quạt cho mùi thoát ngay, không để qua đêm; thức ăn chín luôn đậy nắp hoặc cất vào hộp. Ba việc này làm giảm gần hết lý do thực tế phía sau hai điều kiêng.
Nếu có thể chọn đồ, một chiếc tủ quần áo cao hoặc kệ sách đặt vuông góc với tường sẽ tách giường khỏi khu bếp, vừa che tầm nhìn vừa giữ mùi phần nào. Rèm vải ngăn khu ngủ cũng dùng được, miễn là treo xa bếp. Ở không gian nhỏ, bếp từ đơn và nồi điện thường hợp hơn bếp gas, vì ít hơi nóng và không có khí đốt trong phòng kín.
Ví dụ giả định: một phòng trọ hai mươi mét vuông, bếp từ đơn đặt trên kệ cạnh cửa nhà vệ sinh. Người thuê dời kệ bếp sang tường đối diện cạnh cửa sổ, dán ron cửa nhà vệ sinh, đặt một kệ sách thấp ngang giữa giường và khu bếp. Chỉ mất một buổi chiều mà phòng bớt mùi rõ rệt.
Xử lý cửa nhà vệ sinh nhìn vào bếp, từ nhẹ đến nặng
Thứ tự dưới đây đi từ việc làm trong buổi chiều đến việc chỉ nên làm khi sửa nhà. Phần lớn gia đình chỉ cần dừng ở bước thứ ba.
- Lắp bản lề tự đóng hoặc tay co thủy lực cho cửa nhà vệ sinh, để cửa luôn khép sau khi dùng. Đây là cách rẻ nhất mà hiệu quả nhất.
- Kiểm quạt hút nhà vệ sinh: quạt phải hút khí ra ngoài nhà, chạy đủ lâu sau mỗi lần dùng. Khi quạt chạy, không khí sẽ đi từ bếp vào nhà vệ sinh rồi ra ngoài, không đi ngược chiều.
- Đậy nắp bồn cầu trước khi xả và giữ sàn nhà vệ sinh khô; đặt thảm chặn ẩm ở cửa.
- Đổi chiều mở cánh cửa, sao cho khi mở, cánh cửa che tầm nhìn từ bếp vào bên trong.
- Đặt một khối đệm ở giữa như tủ cao, vách nan, kệ, nếu khoảng cách đủ và không chắn lối đi.
- Khi sửa nhà, dịch cửa nhà vệ sinh sang vách khác, hoặc chuyển bếp sang đoạn tường không nhìn thẳng vào cửa.
Đừng chọn cách treo rèm vải dày ở cửa nhà vệ sinh: rèm hút ẩm, nhanh mốc, lại thành ổ vi khuẩn. Cũng không cần vật phẩm "trấn" nào; một chiếc cửa đóng kín và một chiếc quạt hút đúng chiều làm được nhiều hơn.
Xử lý cửa phòng ngủ đối diện bếp và một ví dụ giả định
Với cửa phòng ngủ, mục tiêu là giữ mùi và hơi nóng không đi vào phòng. Cách đầu tiên là máy hút mùi có ống thoát ra ngoài, bật trước khi nấu và tắt sau khi nấu xong vài phút. Cách thứ hai là cửa phòng ngủ có gioăng kín, đóng khi bếp đang nấu. Cách thứ ba là dịch cửa phòng sang vách khác khi sửa nhà, hoặc tạo một hành lang ngắn, một tủ quần áo âm làm khoảng đệm giữa cửa phòng và bếp.
Ví dụ giả định: một căn hộ hai phòng ngủ, bếp chữ I ở đầu hành lang, cửa phòng ngủ nhỏ ở cuối hành lang nhìn thẳng vào mặt bếp, cửa nhà vệ sinh chung nằm chéo bên trái. Gia đình đã làm ba việc: lắp tay co cho cửa nhà vệ sinh và đổi quạt hút loại chạy hẹn giờ; thay cửa phòng ngủ bằng cửa có gioăng; dịch mặt bếp từ trên dãy tủ sang đoạn cuối, để từ cửa phòng không còn nhìn thẳng vào ngọn lửa. Không đục tường nào.
Sau ba việc này, gia đình kiểm lại bằng phép thử mùi như ở trên. Mùi chiên rán không còn vào phòng ngủ, cửa nhà vệ sinh luôn khép. Những gì quan niệm phong thủy lo lắng đã được giải quyết ở phần lý do thực tế, và người trong nhà cũng yên tâm hơn.
Nếu nhà bạn đang trong giai đoạn thiết kế, nguyên tắc đơn giản là xếp cửa nhà vệ sinh và cửa phòng ngủ ra khỏi tầm nhìn thẳng của mặt bếp, có ít nhất một bức tường hoặc một góc rẽ ở giữa. Việc này gần như không tốn thêm diện tích nếu tính từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Bếp đối diện cửa nhà vệ sinh nhưng luôn đóng cửa thì còn cần xử lý gì không?
Nếu cửa luôn đóng, quạt hút chạy đúng chiều và không có mùi ra bếp, phần lý do thực tế đã được giải quyết. Một số người theo phong thủy vẫn muốn có thêm vật đệm như tủ hoặc vách. Mức xử lý tuỳ bạn, vì đây là quan niệm.
Có nên treo gương trên cửa nhà vệ sinh để phản lại không?
Không nên. Gương không giải quyết mùi, ẩm hay vi khuẩn; gương phản chiếu bếp hoặc nhà vệ sinh lại là điều mà nhiều trường phái kiêng khác. Cửa tự đóng và quạt hút là hai thứ có tác dụng thực.
Nhà vệ sinh ở dưới gầm cầu thang đối diện bếp có nặng hơn không?
Nhà vệ sinh dưới gầm cầu thang thường nhỏ, thấp, khó thông gió, nên mùi và ẩm dễ thoát ra ngoài hơn. Nếu nó lại nhìn thẳng vào bếp, nên ưu tiên quạt hút ra ngoài nhà và cửa tự đóng. Vị trí gầm cầu thang có bài riêng ở chuyên mục cầu thang.
Bếp đối diện cửa phòng ngủ trẻ nhỏ cần lưu ý gì thêm?
Ngoài mùi và hơi nóng, trẻ nhỏ chạy từ phòng ra rất dễ lao thẳng vào khu bếp. Nên có cửa chắn hoặc rào an toàn ở lối vào bếp, để núm vặn bếp ngoài tầm với của trẻ và đặt nồi nóng ở họng bếp phía trong.
Dùng bếp từ thì cửa phòng ngủ đối diện có đỡ hơn không?
Có, bếp từ không sinh khí đốt như bếp gas nên không khí đỡ nặng hơn. Mùi dầu mỡ và hơi nóng từ nồi chảo thì vẫn còn. Máy hút mùi và cửa phòng kín vẫn là hai việc nên làm.
Nhà thuê không được sửa thì làm gì?
Những cách không cần khoan đục: tay co dán hoặc nam châm giữ cửa nhà vệ sinh khép, quạt hút cắm điện đặt ở cửa sổ nhà vệ sinh, kệ hoặc tủ đặt làm khoảng đệm. Hỏi chủ nhà trước nếu cần lắp gì cố định.