Phong thủy phân biệt hai chuyện hay bị nhầm: bàn làm việc nhìn thấy cửa là điều được khuyến khích, còn bàn nằm thẳng trên trục cửa, cửa mở ra là thấy ngay mặt hoặc lưng người ngồi, là điều bị ngại và thường gọi là bị xung. Nói cách khác, cửa nên ở trong tầm mắt, theo đường chéo, chứ không nên thẳng hàng với chỗ ngồi.
Ở văn phòng có bốn loại cửa hay gây chuyện: cửa ra vào chính, cửa nhà vệ sinh, cửa thang máy và cửa phòng người quản lý. Mỗi loại có lý do quan niệm riêng và cũng có một vấn đề thực tế riêng. Bài giải thích cách tự đo xem bàn có thẳng trục không, rồi đi vào cách xử lý cho từng loại cửa.
Nhìn thấy cửa và ngồi thẳng trục cửa khác nhau thế nào
Trong phong thủy nhà ở, cửa chính được gọi là khí khẩu, nơi khí đi vào nhà. Quan niệm cho rằng khí vào nhà nên uốn lượn, chậm lại rồi mới tụ; nếu đi thẳng một mạch từ cửa tới một chỗ ngồi thì gọi là xung, như một luồng gió mạnh thổi thẳng vào người. Áp vào bàn làm việc, chỗ ngồi thẳng trục cửa là chỗ hứng trọn luồng đó.
Ngược lại, chỗ ngồi nhìn thấy cửa từ một góc chéo được coi là thế chủ động: biết ai vào, không bị bất ngờ, mà cũng không đứng ngay trên đường đi. Đây là lý do vị trí chéo góc với cửa, lưng tựa tường, được nhiều sách gọi là chỗ ngồi chủ.
Phần lý giải thực tế khá rõ. Người bước vào thường nhìn và đi thẳng về phía trước; ai ngồi đúng trên đường đó sẽ là người bị hỏi đầu tiên, bị chào, bị nhờ. Gió từ hành lang, từ cửa mở ra ngoài trời, hay hơi lạnh thoát ra khi cửa mở cũng đi thẳng theo trục. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, nhưng những điều thực tế này thì bạn tự quan sát được.
Tự đo xem bàn có nằm thẳng trục cửa không
Không cần la bàn hay thước chuyên dụng, chỉ cần một cuộn băng dính giấy và vài phút:
- Đứng giữa khung cửa, mở cửa hết cỡ, nhìn thẳng vào phòng theo hướng vuông góc với mặt cửa.
- Dán một dải băng dính trên sàn theo đường nhìn đó, kéo dài vài mét vào trong phòng. Bề rộng "trục" gần bằng bề rộng lọt lòng cửa.
- Xem ghế của bạn có nằm trong dải đó không. Nếu nằm trọn bên trong, bàn đang thẳng trục.
- Nếu chỉ một phần ghế chạm dải, mức độ nhẹ hơn; dịch thêm một đoạn ngắn là ra khỏi trục.
- Với cửa mở vào trong, chú ý thêm vùng quét của cánh cửa: ghế không được nằm trong vùng cánh cửa quét qua.
Cách đo này cho bạn một câu trả lời cụ thể thay cho cảm giác "hình như thẳng cửa". Nhiều khi chỉ cần dịch bàn nửa mét là đã ra khỏi trục.
Bàn kẹp giữa hai cửa đối nhau
Một tình huống khó hơn ngồi trước một cửa là ngồi giữa hai cửa nằm đối diện nhau, chẳng hạn cửa ra vào ở đầu này và cửa ra ban công hoặc cửa sang phòng khác ở đầu kia. Phong thủy gọi đường thẳng nối hai cửa là đường khí xuyên phòng, khí vào cửa này rồi đi thẳng ra cửa kia mà không dừng lại. Chỗ ngồi nằm trên đường đó vừa bị xung từ phía trước, vừa bị thoát khí phía sau theo cách nói của các sách.
Thực tế, đường nối hai cửa đối nhau là luồng gió mạnh nhất trong phòng khi cả hai cửa cùng mở, và cũng là lối tắt người ta hay đi. Văn phòng trong nhà phố cải tạo hay gặp kiểu này: cửa từ cầu thang đi vào, cửa sổ lớn hoặc cửa ra sân phía sau, bàn kê ngay giữa.
Cách xử lý giống với một cửa nhưng nên làm mạnh tay hơn: dịch bàn hẳn sang một bên, để lại đường đi thẳng giữa hai cửa cho người qua lại, hoặc đặt một lớp đệm như kệ, chậu cây ở khoảng giữa phòng cho luồng đi phải rẽ. Khi bàn đã ra khỏi đường nối, luồng gió xuyên phòng lại trở thành điều có lợi cho việc thông gió.
Cửa ở văn phòng nhỏ, văn phòng trong nhà phố
Văn phòng nhỏ năm đến mười người, nhất là văn phòng thuê tầng trong nhà phố, thường chỉ có một cửa vào và mặt bằng hẹp, dài. Ở đây khó tránh hoàn toàn việc có bàn gần cửa. Cách được nhiều người chọn là để khu gần cửa làm chỗ tiếp khách, kệ tài liệu dùng chung hoặc bàn của người hay ra ngoài, còn bàn của người cần tập trung đặt sâu vào trong, lưng tựa tường dọc.
Cầu thang trong nhà phố cũng đóng vai trò như một cánh cửa. Bàn đặt ngay đầu cầu thang, nhìn thẳng xuống bậc, theo quan niệm là chỗ khí lên xuống dồn dập. Thực tế là tiếng bước chân và người lên xuống liên tục, cộng thêm rủi ro va vào ghế ngay mép bậc. Nên chừa một khoảng trống ở đầu cầu thang trước khi kê bàn đầu tiên.
Với cửa cuốn mặt tiền của văn phòng tầng trệt, khi mở cửa cả mặt tiền là một khoảng hở lớn. Bàn kê sát mặt tiền nhận nắng, bụi và tiếng xe. Lùi bàn vào trong, dùng kính và rèm ở mặt tiền là cách làm phổ biến, vừa hợp quan niệm có khoảng minh đường phía trước, vừa đỡ bụi ồn.
Bốn loại cửa và cách xử lý
Mỗi loại cửa mang một mối ngại khác nhau trong quan niệm, nhưng cách xử lý thực tế lại có nhiều điểm chung.
| Loại cửa | Quan niệm phong thủy | Chuyện thực tế | Cách xử lý gợi ý |
|---|---|---|---|
| Cửa ra vào chính | Khí xung thẳng, người ngồi bị động | Gió lùa, bị chú ý mỗi lần có người vào, bị hỏi việc | Dịch bàn ra khỏi trục, đặt kệ thấp hoặc chậu cây làm lớp đệm |
| Cửa nhà vệ sinh | Uế khí, được coi là nên tránh nhất | Mùi, tiếng xả nước, tiếng cửa, người ra vào | Ưu tiên đổi chỗ; giữ cửa luôn đóng, có quạt hút, đặt vách che |
| Cửa thang máy | Khí ra vào dồn dập, đóng mở liên tục | Tiếng chuông, tiếng cửa, nhóm người bước ra cùng lúc | Lùi bàn xa sảnh thang, đặt vách hoặc kệ cao vừa |
| Cửa phòng người quản lý | Bị "áp", đối diện cấp trên | Cảm giác bị giám sát, người ra vào phòng sếp đi ngang qua bàn | Xoay bàn lệch góc, đặt màn hình quay lưng về phía cửa phòng |
Điểm chung của các cách xử lý là tạo một lớp đệm giữa cửa và chỗ ngồi để luồng người, luồng gió phải rẽ ra. Phong thủy gọi đó là làm khí uốn lượn; kiến trúc gọi là tạo không gian chuyển tiếp.
Riêng với cửa nhà vệ sinh
Trong các loại cửa, cửa nhà vệ sinh là chỗ mà gần như mọi trường phái đều khuyên tránh ngồi đối diện. Quan niệm cho rằng đây là nơi uế khí thoát ra. Về thực tế, lý do còn rõ hơn: mùi, độ ẩm, tiếng nước và người ra vào liên tục. Ngồi ngay trước cửa nhà vệ sinh, người ngồi cũng dễ thấy ngượng mỗi khi đồng nghiệp đi vào.
Nếu có lựa chọn, đây là trường hợp nên xin đổi chỗ trước tiên. Nếu không có lựa chọn, việc nên làm theo thứ tự là: đề nghị gắn tay co thuỷ lực để cửa tự đóng, kiểm tra quạt hút mùi có chạy không, xin một tấm vách hoặc bình phong chắn tầm nhìn thẳng vào cửa, và xoay bàn để không nhìn thẳng vào đó khi ngẩng lên.
Không nên treo gương, dán hình hay đặt vật phẩm hướng thẳng vào cửa nhà vệ sinh dùng chung. Những thứ đó khiến người khác khó chịu mà không giải quyết mùi hay tiếng ồn. Vệ sinh sạch sẽ và cửa luôn đóng làm được nhiều hơn mọi món đồ.
Lớp đệm giữa cửa và bàn: chọn gì cho hợp
Lớp đệm tốt phải chắn được tầm nhìn hoặc luồng đi mà không chắn lối thoát hiểm và ánh sáng. Một số lựa chọn thường dùng:
- Kệ sách hoặc kệ tài liệu thấp, mở hai mặt, cao ngang hông đến ngang ngực: chắn luồng đi, vẫn thông thoáng, dùng được để chứa đồ.
- Chậu cây lớn chân rộng: mềm mắt, dễ dời, hợp với văn phòng nhỏ; cần chọn cây chịu bóng và tưới không làm ướt sàn.
- Vách ngăn lắp ghép có phần kính mờ phía trên: chắn tầm nhìn nhưng vẫn lấy sáng.
- Bình phong gấp: tiện cho văn phòng thuê, không phải khoan tường; nên chọn loại chân nặng, không dễ đổ khi có gió từ cửa.
- Tủ hồ sơ cao đặt vuông góc với trục cửa: chắn mạnh nhất nhưng làm tối và chật, chỉ nên dùng khi phòng rộng.
Khi đặt lớp đệm, chừa lại lối đi đủ rộng để hai người tránh nhau thoải mái và không che bình chữa cháy, công tắc, tủ điện. Phong thủy không bao giờ là lý do để chắn đường thoát hiểm.
Khi chính bạn là người ngồi gần cửa vì công việc
Có những vị trí bắt buộc phải ở gần cửa: lễ tân, bảo vệ, người nhận hàng, người điều phối. Với các vị trí này, ngồi thẳng trục cửa đôi khi lại là đúng công năng, vì khách vào phải thấy ngay người đón. Lúc này phong thủy được áp theo hướng khác: bàn nên có mặt trước đủ cao để khách không nhìn thấy giấy tờ, ghế có tựa vững, và phía sau người ngồi nên là tường hoặc vách kín.
Bàn lễ tân thường được làm dạng quầy, phần mặt trước cao hơn mặt làm việc. Thiết kế này vừa che khu làm việc, vừa tạo khoảng cách lịch sự với khách, và theo cách nói của phong thủy là có "án" phía trước để khí dừng lại. Nếu văn phòng nhỏ chỉ dùng bàn thường làm lễ tân, một tấm chắn mặt trước cao chừng một gang tay đã giúp ích nhiều.
Ngồi gần cửa cũng có nghĩa là chịu gió và nhiệt độ thay đổi nhiều nhất. Nên xin vị trí lệch khỏi luồng gió chính, có rèm gió hoặc cửa tự đóng, và để sẵn một áo khoác mỏng cho những ngày điều hoà lạnh. Các nhận định về xung khí trong bài là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần gió và tiếng ồn là điều bạn cảm nhận rõ ngay.
Câu hỏi thường gặp
Bàn làm việc nhìn thẳng ra cửa có tốt không?
Nhìn thấy cửa là tốt, nhưng ngồi thẳng trục cửa thì bị ngại vì luồng người và gió dồn thẳng vào. Cách hợp nhất là ngồi chéo góc với cửa, lưng tựa tường, cửa nằm trong tầm mắt mà không thẳng hàng với ghế.
Dịch bàn bao xa thì được coi là ra khỏi trục cửa?
Khi ghế không còn nằm trong dải rộng bằng lọt lòng cửa kéo thẳng vào phòng, bàn coi như đã ra khỏi trục. Thông thường chỉ cần dịch nửa mét đến một mét, tuỳ bề rộng cửa và khoảng trống trong phòng.
Ngồi đối diện cửa phòng giám đốc có sao không?
Theo quan niệm là thế bị áp; thực tế là cảm giác bị nhìn và người ra vào phòng giám đốc đi ngang bàn. Xoay bàn lệch một góc, để màn hình không quay về phía cửa phòng đó là cách xử lý nhẹ nhàng và không gây chú ý.
Cửa thang máy đối diện bàn làm việc nên xử lý thế nào?
Nên lùi bàn xa khu sảnh thang nếu được, vì đây là nơi đông người và nhiều tiếng chuông. Nếu không được, đặt kệ hoặc vách cao vừa giữa sảnh và bàn, và tránh ngồi ở vị trí người bước ra khỏi thang nhìn thẳng thấy màn hình.
Có nên treo rèm hạt hay rèm vải trước cửa để chắn xung?
Rèm hạt, rèm vải là cách dân gian hay dùng ở nhà ở. Ở văn phòng, rèm treo ở cửa ra vào chung dễ vướng người và hàng hoá, có khi trái quy định toà nhà. Kệ thấp hoặc chậu cây đặt lệch trục thường gọn và an toàn hơn.
Bàn lễ tân đặt thẳng cửa ra vào có đúng phong thủy không?
Với vị trí đón khách, ngồi trong tầm nhìn của cửa là đúng công năng. Nhiều người làm nghề chấp nhận điều này, miễn bàn có mặt trước cao làm "án", phía sau người ngồi là tường kín, và luồng gió từ cửa được giảm bằng cửa tự đóng.