Trong quan niệm phong thủy, biển hiệu là "mặt" của cửa hàng: biển nên ngay ngắn, cân với mặt tiền, đặt trên cửa nhưng không đè sụp xuống khí khẩu, không nghiêng lệch, không cũ nát. Phần lớn những điều này có lý do thực tế rất rõ: biển phải được đọc từ xa, không che cửa và cửa sổ tầng trên, chắc chắn trước gió bão, và nằm trong khuôn khổ quy định về biển hiệu, quảng cáo của địa phương.
Bài này chỉ bàn về vị trí, kích thước tương đối, hình dạng và cách lắp biển hiệu. Màu, tên và logo thương hiệu theo ngũ hành có danh mục riêng trên trang này nên không nhắc lại. Mọi điều nói tốt – xấu ở đây là quan niệm truyền thống, kèm lý do thực tế để bạn tự cân.
Biển hiệu được phong thủy đọc như thế nào
Người xưa không có biển hiệu đèn như ngày nay, nhưng cửa hiệu buôn ở các phố cổ đã có bảng gỗ, cờ, đèn lồng treo trước cửa để báo tên hiệu và mặt hàng. Khi phong thủy được dùng để xem cửa hàng hiện đại, biển hiệu được đọc bằng các ẩn dụ quen thuộc: biển là mặt, là "trán" của ngôi nhà; cửa là miệng; tầng trên là đầu.
Từ cách ví đó sinh ra các lời khuyên: mặt phải sáng sủa và ngay ngắn; trán không được sụp xuống che mắt và miệng; không có vật nhọn đâm ra phía trước mặt người đi đường. Mỗi lời khuyên đều có thể soi bằng một câu hỏi thực tế: người đi đường đọc được biển không, biển có che cửa không, biển có an toàn không.
Điều nên nhớ là biển hiệu tại Việt Nam thuộc phạm vi quy định về quảng cáo và quản lý đô thị. Kích thước, vị trí, độ nhô ra vỉa hè, số lượng biển trên một mặt tiền và nội dung ghi trên biển đều có quy định, và mỗi tỉnh, thành có thể có quy chế riêng cho từng tuyến phố. Phong thủy chỉ là lớp cân nhắc thêm, không thay được các quy định này. Trước khi làm biển, nên hỏi cơ quan quản lý địa phương hoặc đơn vị làm biển có kinh nghiệm về quy định hiện hành.
Các vị trí biển hay gặp
Mặt tiền phố Việt Nam thường có vài vị trí treo biển quen thuộc. Bảng dưới đặt cách đọc phong thủy cạnh lý do thực tế cho từng vị trí.
| Vị trí biển | Quan niệm phong thủy | Lý do thực tế |
|---|---|---|
| Ngang trên cửa, cân giữa mặt tiền | Mặt ngay ngắn, chính danh | Dễ đọc từ hai phía, gắn được với kết cấu chắc |
| Ngang trên cửa nhưng to, sụp xuống che một phần cửa | Trán đè mắt, ép khí khẩu | Làm cửa thấp và tối, khách khó nhìn vào |
| Biển che kín cửa sổ, ban công tầng trên | Che mặt, bít khí của tầng trên | Mất ánh sáng, thông gió tầng trên; khó thoát hiểm |
| Biển dọc cạnh cửa hoặc chạy dọc cột nhà | Thêm một "cột" cho mặt tiền | Dễ thấy khi đi dọc phố; cần cố định chắc |
| Biển nhô ra vuông góc với mặt nhà | Có người ngại như vật đâm ra | Người đi dọc phố thấy rõ; phải đúng quy định độ nhô và độ cao |
Biển nhô ra vuông góc là trường hợp hay bị tranh luận nhất: có người gọi là "đao" chĩa ra đường, có người lại cho là cánh tay vẫy khách. Hai cách nói ngược nhau cho thấy đây là chuyện quan niệm; cái nên quyết định là quy định của tuyến phố và độ an toàn khi có gió lớn.
Cao, thấp và tỉ lệ với mặt tiền
Biển treo quá cao. Có người cho rằng biển cao thì "danh vọng cao". Về thực tế, biển treo sát mái nhà ống bốn năm tầng rất khó đọc với người đi xe máy ở khoảng cách gần, mà phần lớn khách đi ngang chính là người đi xe máy. Biển nên nằm trong tầm mắt hơi ngước lên của người đi đường.
Biển treo quá thấp. Biển thấp sát đầu người đi qua bị coi là đè người, gây cảm giác ngột. Thực tế, biển thấp dễ va đầu, dễ bị xe tải, xe chở hàng cao quẹt vào, và che cửa.
Biển to quá mặt tiền. Một tấm biển chiếm gần hết mặt tiền được ví như mặt nạ che kín, nhà "không thở được". Thực tế, biển to làm tầng trên mất sáng, tăng tải trọng và sức cản gió, dễ vượt khuôn khổ quy định.
Biển nhỏ quá. Biển nhỏ lọt thỏm giữa mặt tiền rộng bị nói là "mặt nhỏ, khí yếu". Thực tế, khách không đọc được tên tiệm từ bên kia đường. Cách cân thường dùng là biển dài gần bằng bề ngang cửa, cao vừa đủ để chữ đọc được từ khoảng cách người đi xe thường nhìn.
Biển nghiêng, biển cũ, biển có góc nhọn
Ngoài vị trí, phong thủy còn để ý tình trạng và hình dạng của biển. Những trường hợp dưới đây hay gặp ở các tuyến phố cũ.
- Biển nghiêng, lệch: bị coi là điềm "mặt méo", thiếu chính danh. Lý do thật là khung đỡ đã yếu, nguy cơ rơi cao, nhất là ở các tỉnh miền Trung và ven biển hay có bão. Cần sửa khung, không chỉ chỉnh lại cho thẳng.
- Biển cũ bạc màu, bong chữ: dân gian ngại vì "mặt kém tươi". Thực tế, khách đọc không được và nghĩ tiệm đã ngưng hoạt động.
- Đèn biển hỏng một phần: chữ sáng chữ tối, có khi đọc thành nghĩa khác. Nên thay đèn hoặc tắt hẳn đến khi sửa xong.
- Biển có góc nhọn, hình mũi tên chĩa ra: bị coi là sát khí chĩa vào nhà đối diện hoặc người qua đường. Nên bo góc, hoặc chọn hình dạng chữ nhật, tròn, bầu dục.
- Biển của chủ cũ còn để lại: nhiều người kiêng giữ biển cũ vì "khí của người trước". Thực tế, biển cũ làm khách nhầm tiệm; tháo biển cũ trước khi treo biển mới là việc nên làm.
Phần lớn lời kiêng ở đây đi kèm một lý do an toàn hoặc nhận diện. Dù bạn tin vào phần quan niệm tới đâu, kiểm khung biển định kỳ trước mùa mưa bão là việc không nên bỏ qua.
Trình tự chọn vị trí biển hiệu cho cửa hàng mới
Khi nhận mặt bằng mới, thứ tự dưới đây giúp bạn chốt vị trí biển mà không phải làm lại.
- Hỏi chủ nhà và ban quản lý (nếu có) về việc được treo biển ở đâu, có ràng buộc gì trong hợp đồng thuê.
- Tìm hiểu quy định về biển hiệu, quảng cáo của địa phương và tuyến phố: kích thước, độ nhô, độ cao, số biển, chất liệu.
- Đứng ở hai đầu dãy phố và bên kia đường, xem tầm nhìn của người đi bộ và người đi xe tới mặt tiền: vật gì che, khoảng nào trống.
- Đánh dấu vùng không được che: cửa vào, cửa sổ và lối thoát hiểm tầng trên, máy lạnh, đường điện.
- Chọn vị trí trong vùng còn lại, ưu tiên ngay ngắn trên cửa và cân với mặt tiền; cân thêm biển dọc nếu tiệm nằm giữa dãy dài.
- Yêu cầu đơn vị làm biển tính khung đỡ, điểm neo vào kết cấu chắc, dây điện đi trong ống và có cầu dao riêng.
Ví dụ giả định: một tiệm nằm giữa dãy nhà ống, mặt tiền bốn mét, tầng hai có ban công. Biển ngang treo trên cửa tầng trệt, dưới mép ban công, dài gần bằng cửa; thêm một biển dọc nhỏ ở cột bên trái để người đi dọc phố thấy. Ban công tầng hai giữ trống, đủ sáng và thoáng.
Biển hiệu và hàng xóm
Một khía cạnh ít được nhắc là biển hiệu của bạn cũng nằm trong tầm nhìn của nhà khác. Phong thủy hay khuyên tránh để vật nhọn, đèn chói hay mảng lớn chĩa thẳng vào cửa nhà đối diện vì cho rằng gây sát khí cho họ. Gạt phần quan niệm sang một bên, đây là chuyện cư xử láng giềng: biển đèn quá sáng chiếu vào phòng ngủ nhà bên kia đường, biển lấn sang phần mặt tiền nhà bên cạnh, là nguồn xích mích có thật.
Ở chiều ngược lại, nếu biển nhà bên cạnh che biển của bạn, cách tốt nhất vẫn là nói chuyện và cùng tìm phương án, chẳng hạn hai biển cùng độ cao, cùng chiều dài, mỗi nhà một khoảng. Treo đè lên hay treo vật gì đó để "trả" sát khí theo quan niệm thường chỉ làm căng thẳng thêm.
Với dãy phố có quy chế đồng bộ biển hiệu, việc này gần như được giải quyết sẵn. Biển đồng bộ có thể làm bạn thấy kém nổi bật, nhưng bù lại mặt phố gọn gàng, khách đi dọc phố dễ đọc từng tiệm, và không ai bị biển nhà bên che mất.
Biển hiệu ở những mặt bằng khó
Tiệm trong hẻm, ngõ. Biển ở mặt tiền tiệm chỉ người đã vào hẻm mới thấy. Nhiều chủ tiệm đặt thêm biển chỉ dẫn nhỏ ở đầu hẻm; việc này cần hỏi tổ dân phố và tuân theo quy định địa phương, vì đầu hẻm là không gian chung. Phong thủy coi đầu hẻm là "cửa ngõ" của khí; thực tế, đó là chỗ khách quyết định có rẽ vào hay không.
Tiệm lùi sâu sau sân hoặc chỗ để xe. Mặt tiền lùi vào làm biển trên cửa bị xa đường. Biển dọc hoặc biển đứng gần mép sân, trong phần đất của mình, giúp người đi đường nhận ra. Phong thủy coi khoảng sân này là minh đường; giữ nó gọn để biển không lẫn giữa xe cộ.
Tiệm ở tầng trệt chung cư, khối đế. Vị trí và kích thước biển thường do ban quản lý quy định thống nhất. Bạn ít được chọn, nên tập trung vào phần trong quyền của mình: đèn biển, tình trạng biển, tủ kính và cửa vào.
Tiệm trên tầng hai, tầng ba. Biển phải gánh việc kéo khách lên cầu thang. Thường cần một biển nhỏ ngang tầm mắt ở chân cầu thang, ngoài biển lớn ở tầng trên. Lối cầu thang cần sáng và sạch, vì khách sẽ đánh giá tiệm từ đó trước.
Tiệm bị cây xanh đường phố che. Không được tự ý chặt hay tỉa cây công cộng. Có thể đổi vị trí biển xuống thấp hơn tán cây, dùng biển dọc ở cột, hoặc liên hệ đơn vị quản lý cây xanh khi tán cây thật sự gây nguy hiểm.
Câu hỏi thường gặp
Biển hiệu cửa hàng nên treo cao bao nhiêu?
Phong thủy không cho con số cụ thể, chỉ khuyên biển không đè sụp xuống cửa và không treo quá cao khó thấy. Thực tế, biển nên nằm trong tầm mắt hơi ngước lên của người đi đường, đồng thời theo đúng quy định về độ cao, độ nhô của địa phương.
Biển hiệu che cửa sổ tầng trên có sao không?
Theo quan niệm, đây là che mặt, bít khí của tầng trên. Thực tế, tầng trên mất ánh sáng, mất thông gió và có thể bị cản lối thoát hiểm khi có cháy. Nên giữ cửa sổ và ban công tầng trên thông thoáng, biển đặt ở phần tường đặc.
Có nên treo biển hiệu nhô ra vuông góc với mặt nhà không?
Có người ngại vì coi như vật chĩa ra đường, có người lại thấy giúp khách đi dọc phố dễ nhận ra. Đây là quan niệm, không có thống nhất. Điều quyết định nên là quy định của tuyến phố về độ nhô và độ cao, cùng độ chắc của khung khi có gió lớn.
Thay biển hiệu có cần chọn ngày không?
Nhiều gia đình có thói quen chọn ngày đẹp để treo biển, coi như khởi đầu mới. Đây là tập quán, tin tới đâu tuỳ mỗi người. Về thực tế, nên chọn ngày khô ráo, ít gió, lắp vào giờ vắng người qua lại và có rào chắn an toàn bên dưới.
Biển hiệu cũ của chủ trước có nên giữ lại không?
Một số người kiêng giữ biển của chủ cũ. Lý do thực tế đáng kể hơn là khách quen của tiệm cũ sẽ nhầm, khách mới không biết tiệm đổi chủ. Nên tháo biển cũ, kiểm lại khung đỡ và điểm neo trước khi lắp biển mới lên đúng vị trí đó.
Cửa hàng ở góc phố nên treo biển ở mặt nào?
Thường treo ở cả hai mặt nếu quy định cho phép, ưu tiên mặt có nhiều người qua lại và có cửa vào. Một biển ở góc vát hoặc biển dọc ở cột góc giúp người đến từ cả hai hướng nhận ra tiệm. Giữ hai biển cùng phong cách để mặt tiền thống nhất.