Khi hai người dùng chung một phòng làm việc tại nhà, có bốn cách kê bàn chính: song song cạnh nhau, đối diện nhau, quay lưng vào nhau, và chữ L ở hai tường kề. Theo quan niệm phong thủy, đối diện thẳng mặt dễ thành thế "đối đầu", quay lưng sát nhau thì không ai có chỗ dựa; về thực tế, kiểu chữ L hoặc hai bàn ở hai tường kề thường dung hoà nhất vì mỗi người có lưng tựa, thấy được cửa và ít lọt vào khung hình của nhau khi họp.
Phòng làm việc chung giờ khá phổ biến ở các gia đình có hai người cùng làm từ xa hoặc làm nghề tự do. Bài toán không chỉ là kê sao cho đẹp, mà còn là âm thanh, ánh sáng, giờ giấc và sự riêng tư. Bài này so sánh từng cách kê, chỉ ra kiểu nào hợp với kiểu công việc nào, và các quy ước nhỏ giữa hai người để dùng chung một phòng mà không mệt nhau.
So sánh bốn cách kê
Mỗi cách kê có điểm mạnh riêng. Bảng dưới so sánh theo các tiêu chí mà người dùng chung phòng hay gặp vấn đề nhất.
| Cách kê | Lưng tựa, thấy cửa | Tiếng ồn, khung hình họp | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Song song cạnh nhau | Cả hai tựa cùng một tường, cùng thấy cửa | Nghe rõ tiếng nhau, dễ lọt khung hình | Hai người cùng dự án, hay trao đổi |
| Đối diện nhau | Một người thường quay lưng ra cửa | Giọng nói hướng thẳng vào người kia | Bàn đôi lớn, ít họp |
| Quay lưng vào nhau | Không ai có lưng tựa vững | Ít nhìn thấy nhau, vẫn nghe tiếng | Phòng dài, việc độc lập |
| Chữ L, hai tường kề | Mỗi người tựa một tường | Giọng hướng ra hai phía khác nhau | Hai người họp nhiều, việc riêng |
Không có cách kê nào thắng tuyệt đối. Nếu hai người làm chung một việc và hay trao đổi, song song là tự nhiên nhất. Nếu mỗi người một nghề, họp trực tuyến nhiều, chữ L thường ít va chạm nhất.
Bàn đối diện: vì sao phong thủy hay ngại
Hai người ngồi đối diện nhau qua một mặt bàn bị phong thủy dân gian xem là thế đối đầu, dễ sinh va chạm. Đây là cách diễn đạt bằng hình ảnh, nhưng nó có phần thực tế: khi ngồi đối diện, mắt hai người gặp nhau mỗi lần ngẩng lên, giọng nói khi gọi điện hướng thẳng vào người kia, và mọi biểu cảm khó chịu, mệt mỏi đều được nhìn thấy.
Vấn đề thứ hai là hướng cửa. Trong phòng làm việc gia đình, bàn đôi đặt giữa phòng thường khiến một người quay lưng ra cửa. Người đó mất thế ngồi chỉ huy và dễ bị giật mình khi có người vào.
Nếu vẫn muốn dùng bàn đôi đối diện, ví dụ vì phòng hẹp chỉ kê được một bàn lớn, có thể đặt giữa hai màn hình một vách thấp hoặc một kệ nhỏ cao chừng ba bốn chục phân. Vách này đủ che tầm mắt khi ngồi, nhưng không cắt hẳn giao tiếp khi cần. Người quay lưng ra cửa nên là người ít họp, ít ra vào hơn. Mọi nhận định về thế đối đầu là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần ánh mắt và âm thanh thì bạn tự kiểm được sau một tuần ngồi thử.
Kiểu chữ L và các biến thể
Hai bàn ở hai tường kề. Mỗi người tựa lưng vào một tường, mặt nhìn ra giữa phòng, góc nhìn hai người lệch nhau chín mươi độ. Cả hai thấy được cửa nếu cửa ở bức tường thứ ba. Đây là kiểu được nhiều người chọn nhất khi phòng có diện tích từ 10 m² trở lên.
Một bàn chữ L chia hai cánh. Tiết kiệm hơn hai bàn rời, nhưng hai người ngồi khá sát ở chỗ góc. Nên để góc trong cho máy in, đèn chung, và hai người ngồi ở hai đầu cánh.
Hai bàn ở hai tường đối diện, quay lưng vào nhau. Mỗi người mặt nhìn tường, lưng hướng vào giữa phòng. Kiểu này dùng được cho phòng dài, nhưng ai cũng thiếu chỗ tựa và không thấy cửa. Nếu chọn, mỗi người nên có một tủ thấp hoặc kệ sau lưng ghế.
Biến thể so le. Hai bàn cùng một tường nhưng cách nhau một tủ hoặc một kệ đứng. Hai người vẫn song song, nhưng tủ ở giữa làm vách ngăn âm thanh và hình ảnh. Kiểu này hợp với phòng dài, một tường đặc đủ rộng.
Âm thanh và họp trực tuyến: chuyện hay gây cãi nhau nhất
Phòng làm việc chung hiếm khi hỏng vì bố cục, mà hỏng vì âm thanh. Một số cách giảm va chạm:
- Thống nhất lịch họp chung trong tuần: ai họp lúc nào, cuộc nào cần im lặng tuyệt đối. Người không họp có thể đổi sang việc yên lặng hoặc sang phòng khác.
- Dùng tai nghe có micro định hướng cho cả hai người. Tiếng nói qua loa ngoài là nguồn ồn lớn nhất trong phòng làm việc chung.
- Rèm vải dày, thảm, kệ sách đầy sách đều làm giảm tiếng vọng. Phòng nhiều bề mặt cứng như gạch men, kính, tường trơn thì tiếng nói bị dội lại rõ.
- Khi họp có hình, kiểm khung hình: người kia có lọt vào phía sau không, màn hình người kia có hiện thông tin không nên lộ không. Kiểu chữ L thường tránh được chuyện này.
- Thoả thuận về gõ phím cơ, nghe nhạc, ăn uống tại bàn. Những chuyện nhỏ này dồn lại sau vài tháng dễ thành bực bội lớn.
- Nếu phòng có cửa đóng được, treo một dấu hiệu đơn giản như một tấm vải màu trên tay nắm cửa để báo cho người nhà biết đang có cuộc họp, tránh trẻ con chạy vào giữa chừng.
Theo cách nói của phong thủy, phòng có "khí" hoà thì người trong đó dễ chịu. Ở phòng làm việc chung, phần lớn cái hoà ấy nằm ở những quy ước như trên hơn là ở hướng bàn.
Ánh sáng và nhiệt độ khi hai người khác thói quen
Hai người hiếm khi hợp nhau hoàn toàn về ánh sáng và nhiệt độ. Một người thích phòng sáng trắng, người kia thích đèn vàng dịu; một người làm buổi sáng với rèm mở, người kia làm đêm và cần tối. Phòng chung nên có đèn trần cho sáng nền, cộng với đèn bàn riêng cho mỗi người, để mỗi người tự chỉnh vùng sáng của mình mà không ảnh hưởng người kia.
Cửa sổ trong phòng chung nên nằm bên hông cả hai bàn nếu được, để không ai bị ngược sáng. Nếu chỉ một người được ngồi gần cửa sổ, người kia nên được ưu tiên vị trí thấy cửa ra vào, để hai bên đều có một điểm lợi.
Máy lạnh không nên thổi thẳng vào một trong hai người. Nếu buộc phải chọn, đặt hướng gió chéo lên trần và dùng quạt nhỏ riêng cho người cần mát hơn. Những điều chỉnh này nghe nhỏ, nhưng khi ngồi chung tám tiếng mỗi ngày, chúng quyết định việc phòng có dễ chịu cho cả hai hay không.
Về quan niệm, nhiều sách phong thủy khuyên hai người dùng chung phòng nên ngồi theo hướng tốt của riêng mình theo cung phi. Kiểu chữ L làm việc này dễ hơn vì hai hướng ngồi khác nhau chín mươi độ; nếu cả hai tin theo bát trạch, bạn có thể xoay phương án chữ L để mỗi người rơi vào một hướng được coi là tốt.
Thiết lập phòng chung trong một buổi chiều
Nếu hai người sắp bắt đầu dùng chung phòng, có thể đi theo trình tự sau để tránh phải kê đi kê lại nhiều lần:
- Mỗi người liệt kê ba điều quan trọng nhất với mình: yên tĩnh, ánh sáng, thấy cửa, gần ổ điện, chỗ để tài liệu.
- Vẽ sơ đồ phòng với cửa, cửa sổ, ổ điện, máy lạnh. Đánh dấu các đoạn tường đặc có thể làm chỗ tựa.
- Thử hai phương án trên giấy, so với danh sách ưu tiên của từng người.
- Kê thử phương án được chọn bằng đồ thật, ngồi làm việc trong ba đến năm ngày.
- Ghi lại những lần bị làm phiền, những lúc ánh sáng hay nhiệt độ không ổn.
- Điều chỉnh: thêm vách, đổi chỗ ngồi, thêm đèn riêng. Chốt phương án và thống nhất quy ước họp, giờ giấc.
- Hẹn một buổi xem lại sau một tháng. Công việc thay đổi, lịch họp thay đổi, và cách kê hợp lúc đầu có thể không còn hợp nữa.
Trình tự này nghe có vẻ cầu kỳ cho một việc kê bàn, nhưng nó giúp hai người nói ra mong muốn trước khi chúng thành bực bội. Phòng làm việc chung bền nhất thường là phòng mà cả hai cùng tham gia sắp xếp, không phải phòng do một người kê rồi người kia phải chịu. Khi có bất đồng về hướng ngồi theo tuổi, hãy ưu tiên phần chức năng mà cả hai cùng thấy được, rồi mới tính tới phần quan niệm.
Đồ dùng chung và đồ riêng
Một phòng làm việc chung có hai loại đồ: đồ dùng chung như máy in, tủ hồ sơ gia đình, kệ văn phòng phẩm, bảng ghi việc nhà; và đồ riêng như màn hình, giấy tờ công việc, sách nghề. Lẫn hai loại này là nguồn bừa bộn nhanh nhất.
Cách làm hiệu quả là đặt đồ dùng chung ở vùng giữa, nơi cả hai đều với tới mà không phải đi qua bàn người kia. Trong kiểu chữ L, vùng giữa chính là góc trong; trong kiểu song song, đó là tủ hoặc kệ đặt giữa hai bàn. Đồ riêng ở lại trên bàn và trong ngăn kéo của từng người, có thể khoá nếu là tài liệu bảo mật của công ty.
Phong thủy hay nói đến chuyện giữ "khí" của mỗi người không lẫn vào nhau. Trong đời thường, điều đó nghĩa là mỗi người có một vùng mà người kia không tự ý xếp lại hay mượn đồ mà không hỏi. Ranh giới này càng rõ thì càng ít va chạm, nhất là khi một người ngăn nắp còn người kia quen để đồ theo kiểu riêng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Hai vợ chồng ngồi làm việc đối diện nhau có kiêng không?
Theo quan niệm, ngồi đối diện thẳng mặt là thế đối đầu nên nhiều người tránh. Về thực tế, ngồi đối diện làm giọng nói và ánh mắt dễ va nhau. Nếu phòng chỉ kê được bàn đôi, bạn đặt vách thấp ở giữa và chọn người ít họp ngồi quay lưng ra cửa.
Phòng bao nhiêu mét vuông thì đủ cho hai người làm việc?
Khoảng 9 đến 10 m² trở lên là kê được hai bàn tiêu chuẩn kèm lối đi và tủ nhỏ. Dưới mức đó vẫn dùng được với bàn chữ L hoặc hai bàn hẹp song song, nhưng âm thanh và khoảng lùi ghế sẽ chật hơn.
Một người họp nhiều, một người cần yên tĩnh thì xếp thế nào?
Người họp nhiều nên ngồi xa cửa sổ có tiếng đường, quay mặt về tường đặc để giọng không dội ra phòng, dùng tai nghe. Người cần yên tĩnh ngồi phía xa người kia nhất. Nếu vẫn ồn, nên dời một người sang không gian khác vào giờ họp.
Có nên dùng chung một bàn dài cho cả hai người không?
Bàn dài chung tiện cho hai người làm chung dự án, hay trao đổi. Nếu công việc riêng biệt, bàn chung dễ lấn đồ của nhau. Bạn có thể chia mặt bàn bằng khay hoặc kệ nhỏ ở giữa, mỗi người một vùng rõ ràng.
Phòng chung có cần chia theo hướng tốt của từng người không?
Chỉ khi cả hai tin theo bát trạch. Kiểu chữ L giúp hai người ngồi hai hướng khác nhau, dễ xoay để mỗi người được hướng mình muốn. Nếu không tin, ưu tiên lưng tựa, thấy cửa và ánh sáng cho cả hai là đủ.
Làm sao để không lọt vào khung hình khi người kia họp trực tuyến?
Kiểu chữ L hoặc hai bàn quay lưng thường tránh được. Nếu ngồi song song, người họp nên xoay camera về phía tường đặc phía sau mình, hoặc người kia rời khỏi phòng trong cuộc họp quan trọng. Kiểm khung hình một lần trước buổi họp là cách chắc nhất.