Để xe máy trong phòng khách là chuyện thường ngày của nhà phố Việt, và hoàn toàn có thể làm cho gọn, sạch và an toàn: dồn xe về một bên sát tường gần cửa, ngăn khu xe với khu ngồi bằng vách thoáng hoặc kệ, không nổ máy trong nhà, không chắn lối thoát nạn, và sạc xe điện theo các khuyến cáo phòng cháy.
Phong thủy có cách nhìn riêng về chuyện xe nằm ở "minh đường", và phần lớn những lời khuyên ấy lại trùng với an toàn thực tế. Bài đi lần lượt từ quan niệm, tới rủi ro thật, rồi cách bố trí cụ thể cho từng kiểu nhà. Phần quan niệm là để tham khảo, mức tin tuỳ mỗi người; phần an toàn thì không nên bỏ qua.
Vì sao xe máy lại nằm trong phòng khách, và phong thủy nhìn thế nào
Nhà ống ở các đô thị Việt thường có mặt tiền ba đến năm mét, không có sân, không có gara riêng. Xe máy là phương tiện chính, và để ngoài đường qua đêm thì không yên tâm. Tầng trệt vì thế gánh hai việc: chỗ để xe và chỗ tiếp khách. Đây là một thực tế kiến trúc, không phải sai lầm của chủ nhà.
Theo quan niệm phong thủy, khu ngay sau cửa chính là nội minh đường, nơi khí vào và lắng lại; xe chắn ngay cửa bị coi là làm "nghẹn khí khẩu". Một số người còn nói máy móc, kim loại, mùi xăng dầu làm khí ở đây "tạp" và "động" quá mức cho một chỗ cần sự êm. Những cách nói này nghe trừu tượng, nhưng nếu dịch sang đời thường thì rất cụ thể: lối vào chật, mùi khó chịu, bụi bánh xe, tiếng nổ máy sáng sớm.
Phong thủy không cấm để xe trong nhà. Lời khuyên chung là để xe gọn một bên, không chắn thẳng cửa, đầu xe quay ra ngoài cho tiện dắt và theo ý "xuất hành thuận", và có ranh giới với khu ngồi. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và như phần sau cho thấy, nó khớp gần như trọn vẹn với cách bố trí an toàn.
Rủi ro thật khi xe và người dùng chung một phòng
Phần này không nhằm doạ. Đây là những rủi ro mà cơ quan phòng cháy và các bài hướng dẫn an toàn nhà ở thường nhắc, và hầu hết đều xử lý được bằng thói quen.
- Cháy từ khu để xe: nhiều vụ cháy nhà ống được ghi nhận bắt đầu ở tầng trệt, nơi để xe và sạc xe. Xăng trong bình, ắc quy, pin xe điện và dây điện tạm bợ là những nguồn cần để ý.
- Khí thải khi nổ máy: khởi động xe trong phòng kín, nhất là buổi sáng đóng cửa, đưa khí thải chứa cacbon monoxit vào chỗ người ngồi. Dắt xe ra ngoài mới nổ máy là thói quen đơn giản nhất.
- Lối thoát bị chắn: xe xếp kín bề ngang tầng trệt khiến người ở tầng trên khó thoát ra khi có sự cố, và lính cứu hoả khó vào.
- Bụi và dầu: bánh xe mang bùn đất, gầm xe có thể rỉ dầu xuống sàn, trẻ nhỏ bò chơi ngay cạnh.
- Bỏng và va quệt: ống xả còn nóng sau khi đi về, chân chống xe, gương xe ngang tầm mắt trẻ.
- Mùi: mùi xăng, dầu nhớt, cao su thấm vào rèm, đệm sofa nếu phòng kém thông gió.
Mỗi rủi ro trên đều có cách giảm. Phần dưới đi vào bố trí cụ thể, còn những quy định PCCC chi tiết cho nhà ở kết hợp kinh doanh thì bạn nên kiểm tra với cơ quan chức năng ở địa phương.
Cách chia khu xe và khu ngồi trong cùng một phòng
Dồn xe về một bên, sát cửa. Xe xếp dọc một bức tường, gần cửa chính nhất có thể, để lối đi bên cạnh luôn thông. Theo quan niệm, cửa không bị chắn thẳng; theo thực tế, dắt xe ra vào ngắn, bánh xe không lăn vào sâu trong nhà.
Đầu xe quay ra ngoài. Sáng ra chỉ việc dắt thẳng, không phải xoay xở trong phòng. Ống xả hướng vào trong khi xe đỗ cũng nghĩa là hơi nóng và mùi toả về phía tường thay vì về phía cửa, nên đặt xe sao cho ống xả không chĩa vào sofa hay rèm.
Ranh giới bằng vách thoáng. Vách lam gỗ hoặc lam nhôm, kệ thấp hai mặt, hoặc vách kính cường lực một phần là những lựa chọn hay gặp. Vách thoáng giữ được ánh sáng từ cửa vào khu ngồi, còn vách kín làm khu ngồi tối đi. Theo phong thủy, vách này đóng vai một "bình phong" mềm.
Đổi vật liệu sàn. Khu xe lát gạch nhám, dễ lau dầu; khu ngồi lát gỗ hoặc trải thảm. Chênh nhẹ vật liệu giúp mắt phân biệt hai khu mà không cần bậc cao dễ vấp.
Khu ngồi ở phía trong. Sofa đặt phía sau vách, lưng tựa tường hoặc tựa vách, không nhìn thẳng vào đầu xe. Đây vừa là thế "có tựa" theo quan niệm, vừa là chỗ xa mùi và bụi nhất.
Sạc xe điện ở tầng trệt: các bước cho an toàn
Xe máy điện và xe đạp điện ngày càng nhiều trong nhà phố. Các khuyến cáo phòng cháy được cơ quan chức năng phổ biến rộng rãi đều xoay quanh mấy việc dưới đây; chi tiết kỹ thuật nên hỏi thợ điện có chuyên môn.
- Dùng bộ sạc đúng loại theo xe, không dùng sạc trôi nổi không rõ nguồn gốc.
- Cắm vào ổ riêng có thiết bị đóng cắt bảo vệ, không cắm chung ổ kéo dài với nhiều thiết bị khác.
- Sạc ở nơi thoáng, xa rèm, đệm, thùng giấy và xa xe xăng khác nếu có thể.
- Không để xe sạc qua đêm khi cả nhà đã ngủ và không ai theo dõi; sạc đầy thì rút.
- Không đặt xe đang sạc chắn lối ra cửa hoặc chân cầu thang.
- Lắp đầu báo khói ở tầng trệt và để bình chữa cháy ở chỗ dễ lấy, cả nhà biết cách dùng.
- Để ý pin phồng, nóng bất thường, mùi khét: ngừng sạc và đem xe đi kiểm tra.
Phong thủy không có lời khuyên riêng cho xe điện, nhưng tinh thần "giữ khí khẩu thông, không để vật nguy hiểm ở minh đường" thì áp dụng trọn vẹn. Một chỗ sạc an toàn là chỗ sạc xa người ngủ, xa lối thoát và có người trông.
Mùi, bụi và thông gió cho khu ngồi
Mùi xăng dầu bám dai nhất ở vải. Nếu khu ngồi sát khu xe, ưu tiên sofa bọc da hoặc vải dễ tháo giặt, rèm ngắn không chạm sàn, thảm nhỏ dễ đem giặt. Đặt một khay hứng dưới gầm xe nếu xe hay rỉ dầu, và lau khu xe thường xuyên hơn khu ngồi.
Thông gió là việc quan trọng nhất. Mở cửa chính một lúc sau khi dắt xe vào, để hơi nóng và mùi thoát ra. Nếu tầng trệt kín, một quạt hút gắn tường phía khu xe, hút ra ngoài, giúp mùi không dồn vào trong. Theo cách nói của phong thủy, khí ở minh đường cần "lưu thông" chứ không "tù" — ở đây nó trùng nghĩa đen với chuyện không khí.
Thảm chùi chân ở cửa và một chỗ để giày ngay khu xe giữ bùn đất không theo vào khu ngồi. Với gia đình có trẻ nhỏ, một hàng rào chắn thấp hoặc cửa chặn giữa hai khu giúp trẻ không bò ra chỗ xe và ống xả nóng. Những chi tiết nhỏ như vậy quyết định phòng khách có thật sự dùng được để ngồi hay chỉ là "phòng khách trên bản vẽ".
Giữ khu xe khỏi thành nhà kho
Khu để xe trong phòng khách có xu hướng "nở" dần: mũ bảo hiểm, áo mưa, găng tay, can nhớt, bơm xe, thùng hàng chờ gửi. Theo quan niệm, đồ đạc chất đống ở minh đường làm khí tù đọng; theo thực tế, nó làm phòng trông bừa và lối đi hẹp lại. Một vài thói quen nhỏ giữ được trật tự lâu dài.
- Một giá treo tường cho mũ và áo mưa ngay cạnh chỗ đỗ, thay vì vắt lên yên xe hay để dưới sàn.
- Một tủ hoặc thùng có nắp cho đồ sửa xe, can nhớt, bình bơm; đồ dễ cháy để xa ổ điện và xa nơi sạc.
- Không dùng khu xe làm chỗ chờ hàng: thùng carton để tạm vài hôm thường thành vài tháng và là vật dễ bắt lửa.
- Đánh dấu chỗ đỗ bằng vạch sơn hoặc đổi màu gạch, để mỗi người biết xe mình đỗ tới đâu và lối đi còn lại bao nhiêu.
- Dọn khu xe mỗi tuần một lần, cùng lúc với lau sàn; đây cũng là lúc nhìn xem xe có rỉ dầu, pin có phồng hay không.
Những thói quen này nghe tầm thường, nhưng chính chúng quyết định cảm giác đầu tiên của khách khi bước vào nhà, và cả cảm giác của bạn mỗi tối đi làm về. Trong ngôn ngữ phong thủy, đó là giữ cho minh đường sáng sủa; trong ngôn ngữ đời thường, đó là nhà gọn.
Khi nào nên tính chuyện tách hẳn khu để xe
Nếu nhà có từ ba xe trở lên, có xe điện phải sạc hằng ngày, hoặc gia đình tiếp khách thường xuyên, việc dồn chung một phòng sẽ luôn chật. Lúc đó có vài hướng: làm tầng lửng để nâng khu ngồi lên trên, lùi tường mặt tiền tạo khoảng sân trước để xe, hoặc chuyển phòng khách lên tầng hai và dành trọn tầng trệt cho xe và lối đi.
Ví dụ giả định: một nhà ống ở Hà Nội rộng bốn mét, ba xe máy, một xe điện. Gia đình chuyển bộ sofa lên tầng hai, tầng trệt chỉ giữ một băng ghế ngồi chờ và kệ giày, khu sạc xe điện đặt sát cửa có quạt hút riêng. Phòng khách mới yên hơn hẳn, còn tầng trệt thành khu "để xe – thay giày" đúng nghĩa.
Mọi việc cải tạo kết cấu như làm lửng, lùi tường, đổi cửa cuốn đều cần thợ có chuyên môn và có thể cần xin phép theo quy định xây dựng hiện hành. Đừng để một lời khuyên phong thủy thúc bạn đục phá vội; làm đúng trình tự thì vừa yên tâm về an toàn, vừa không vướng pháp lý.
Câu hỏi thường gặp
Để xe máy trong phòng khách có phạm phong thủy không?
Phong thủy không coi đó là điều cấm. Các lời khuyên phổ biến chỉ nhấn mạnh không để xe chắn thẳng cửa chính, đặt gọn một bên và có ranh giới với khu ngồi. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần an toàn phòng cháy và thông gió mới là điều cần làm nghiêm túc.
Đầu xe nên quay vào trong hay ra ngoài?
Phần lớn người ta để đầu xe quay ra ngoài cho tiện dắt và theo ý xuất hành thuận lợi. Về thực tế, cách này cũng khiến ống xả hướng vào trong, nên đặt xe sao cho phía sau xe không sát sofa, rèm hay đồ dễ cháy.
Có nên làm vách kín hoàn toàn giữa khu xe và khu ngồi?
Vách kín ngăn mùi tốt hơn nhưng làm khu ngồi tối và bí, và có thể cản lối thoát nếu bố trí không khéo. Vách lam thoáng, kệ hai mặt hoặc vách kính một phần là cân bằng hợp lý hơn với nhà ống. Nếu muốn vách kín, nên có cửa rộng và thông gió riêng cho khu xe.
Sạc xe điện trong phòng khách có được không?
Được, nếu làm theo các khuyến cáo phòng cháy: sạc đúng loại, ổ riêng có bảo vệ, xa đồ dễ cháy, không sạc qua đêm khi không ai trông, không chắn lối thoát và có đầu báo khói. Nếu có chỗ thoáng hơn ngoài phòng khách như sân trước, ưu tiên sạc ở đó.
Mùi xăng trong nhà khử bằng cách nào?
Cách hiệu quả nhất là không để mùi sinh ra: dắt xe ra ngoài mới nổ máy, kiểm tra xe rò xăng, có khay hứng dầu. Sau đó là thông gió bằng cửa và quạt hút. Xông trầm hay đốt nến chỉ che mùi tạm thời và thêm khói, không thay được thông gió.
Nhà ống hẹp không có chỗ cho vách ngăn thì làm sao?
Có thể dùng thảm định khu ngồi, đổi vật liệu sàn ở khu xe, kê sofa hẹp sát tường đối diện và giữ lối đi giữa. Một chậu cây cao hoặc giá treo đồ cũng đủ làm ranh giới nhìn. Điều quan trọng nhất vẫn là giữ lối từ cửa vào trong luôn thông.