Khi góc tường, cạnh toà nhà, đầu hồi mái hay mép mái tôn của nhà đối diện chĩa thẳng vào cửa chính hoặc cửa sổ, phong thủy gọi là thương sát hay tiêm giác sát, ví như mũi giáo nhắm vào nhà. Cách xử lý phổ biến và ít tốn kém nhất là che tầm nhìn tới góc ấy bằng cây có tán, lam chắn, vách hoặc rèm, đồng thời đổi chỗ ngồi chính trong nhà để không nhìn thẳng vào nó.
Góc nhọn không có lực gì bắn vào nhà, và đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Nhưng cảm giác bị một cạnh sắc chĩa vào là cảm giác thật của nhiều người; góc nhà to, gần còn kéo theo gió xoáy, ánh chói và cảm giác bị nhìn vào. Bài này đi theo hướng thực hành: phân loại, chấm mức độ, chọn giải pháp theo khoảng cách và cách cư xử với nhà hàng xóm.
Thương sát, tiêm giác sát nghĩa là gì
Trong sách phong thủy phổ thông, "thương" là ngọn giáo, "tiêm giác" là góc nhọn. Hai tên cùng chỉ một hình ảnh: một cạnh sắc, thường là góc vuông hoặc góc nhọn của công trình khác, chĩa thẳng vào nhà mình. Một số sách còn gọi riêng góc của mái nhà là "ốc giác sát", gọi đầu hồi tam giác của mái ngói là "hoả hình sát" vì hình tam giác được xếp vào hành Hoả trong ngũ hành.
Cách hình dung của phong thủy là dòng khí chạm vào cạnh sắc sẽ bị tách ra và bắn về phía trước, giống nước chảy qua mũi thuyền. Nhà nằm đúng hướng mũi ấy được cho là hứng luồng khí dữ. Theo quan niệm truyền thống, mức độ phụ thuộc vào độ lớn và độ nhọn của góc, khoảng cách tới nhà và việc góc ấy có chĩa vào cửa chính, cửa phòng ngủ hay không.
Điều đáng chú ý là thương sát chỉ được tính khi bạn nhìn thấy góc đó từ cửa hoặc từ chỗ sinh hoạt chính. Một góc nhà bị hàng cây, toà nhà khác che khuất, hoặc chỉ nhìn thấy khi bước hẳn ra ngoài ngõ, thường được người làm nghề coi là không đáng kể. Nguyên tắc "không thấy thì không tính" này khá thống nhất giữa các trường phái loan đầu, và nó cũng mở ra hướng xử lý chính: làm cho góc ấy không còn hiện ra trước mắt.
Những thứ hay bị gọi là góc chĩa vào nhà
Khi đi quanh nhà để kiểm, bạn sẽ gặp nhiều dạng góc khác nhau. Gom lại có mấy nhóm chính:
- Góc toà nhà. Cạnh đứng của một toà chung cư, văn phòng, khách sạn nằm chéo với nhà bạn. Toà càng cao, càng gần thì góc càng nổi bật.
- Đầu hồi mái ngói, mái thái. Hình tam giác của đầu hồi nhà đối diện quay thẳng vào cửa, rất hay gặp ở nhà phố mái thái và nhà ở quê.
- Mép mái tôn, mái che. Mép mái tôn nhô ra, đặc biệt là mái che vỉa hè của quán xá đối diện, cạnh thẳng và sắc.
- Góc tường rào, bồn hoa xây. Thường thấp, ít khi nhìn thấy từ trong nhà, nhưng nằm ngay lối đi thì có nguy cơ va quệt thật.
- Cạnh khung biển quảng cáo, mái hiên, ban công. Khung thép, ban công đúc nhô ra của nhà bên cạnh, nhìn từ cửa sổ tầng trên như một lưỡi cắt ngang.
- Cột vuông lớn. Cột của cầu, của nhà xe, của toà nhà đặt chéo trước cửa; nhiều sách xếp riêng vào "trụ sát".
- Góc trong nhà. Góc tủ, góc cột, góc tường chĩa vào giường, sofa, bàn làm việc; đây là thương sát trong nhà, dễ xử lý nhất.
Chấm mức độ theo khoảng cách, góc nhìn và kích thước
Bảng sau là khung chấm tham khảo, giúp bạn so các trường hợp với nhau thay vì gọi chung là "phạm". Các mốc khoảng cách là ví dụ giả định để hình dung, không phải quy chuẩn của trường phái nào.
| Yếu tố | Mức nhẹ | Mức vừa | Mức rõ |
|---|---|---|---|
| Khoảng cách tới cửa | Xa, bên kia đường lớn hoặc quảng trường | Bên kia một con đường nhỏ | Sát ngay, vài bước chân |
| Góc nhìn từ trong nhà | Chỉ thấy khi bước ra ngoài | Thấy qua cửa sổ phụ | Thấy thẳng từ sofa, đầu giường, bàn làm việc |
| Kích thước góc | Góc tường rào thấp, mép mái nhỏ | Đầu hồi nhà hai ba tầng | Cạnh toà nhà cao tầng |
| Độ sắc | Góc bo tròn, có cây phủ | Góc vuông | Góc nhọn, cạnh kim loại, kính |
| Hiện tượng đi kèm | Không có gì đáng kể | Gió xoáy nhẹ, ánh phản chiếu buổi chiều | Gió giật, chói nhiều giờ, mất riêng tư |
Phần lớn các trường hợp thực tế rơi vào mức nhẹ hoặc vừa, và chỉ cần một hai giải pháp đơn giản. Trường hợp có từ ba ô ở mức rõ mới đáng tính phương án lâu dài như lam cố định, đổi bố trí phòng. Dù chấm thế nào, đây vẫn là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần gió, chói, riêng tư thì đo được và nên xử lý.
Những điều thật đi kèm một góc nhà to
Góc của một toà nhà cao là nơi gió đổi hướng đột ngột. Khi gió thổi vào mặt đứng của toà nhà, một phần dòng khí bị đẩy sang hai bên và tăng tốc khi vòng qua cạnh. Người đi bộ ở chân góc nhà cao tầng hay cảm thấy một luồng gió mạnh bất thường; nếu cửa nhà bạn nằm đúng hướng dòng gió vòng qua góc ấy, bụi và lá cây cũng bị cuốn vào nhiều hơn.
Cạnh nhà ốp kính hoặc ốp kim loại còn tạo ánh phản chiếu. Vào một số giờ trong ngày, ánh nắng đập vào mặt kính và hắt sang theo một dải hẹp; nếu dải đó rơi vào cửa sổ nhà bạn, phòng sẽ chói và nóng lên. Chuyện này được bàn kỹ hơn ở bài về quang sát trong cùng danh mục.
Ngoài ra là chuyện tâm lý và riêng tư. Một góc toà nhà nhô sát ra trước cửa thường đi kèm cửa sổ của những căn nhìn xuống nhà bạn. Nhiều người kể rằng họ thấy bứt rứt khi ngồi ở phòng khách nhìn ra một khối tường sắc lạnh. Đây là cảm nhận cá nhân, mức độ khác nhau tuỳ người, nhưng cũng là lý do hợp lý để che chắn: bạn đang thiết kế cho chính cảm giác của mình khi ở trong nhà.
Chọn giải pháp che chắn theo khoảng cách
Nguyên tắc chung: góc càng gần, giải pháp càng nên nằm sát cửa hoặc bên trong nhà; góc càng xa, che bằng lớp cảnh quan ở xa cửa là đủ.
| Tình huống | Giải pháp gợi ý | Lưu ý |
|---|---|---|
| Góc xa, chỉ thấy từ sân | Một hai cây có tán ở sân hoặc chậu cây lớn ở hiên | Chọn cây hợp nắng gió, không che hết ánh sáng |
| Góc vừa, thấy qua cửa chính | Hàng cây bụi, giàn dây leo trên khung, vách lam ngoài hiên | Lam đứng chắn tầm nhìn ngang, lam ngang chắn nắng |
| Góc gần, ngay trước cửa | Vách lam cố định sau cửa, cửa có ô kính mờ, đổi hướng lối vào | Kiểm gió và ánh sáng sau khi làm, tránh nhà tối |
| Góc thấy từ cửa sổ tầng trên | Rèm lớp, phim mờ phần dưới kính, chậu cây trên bậu cửa | Giữ phần trên kính trong để lấy sáng |
| Góc tường rào sát lối đi | Bo tròn góc, trồng cây bụi bọc góc, đèn chiếu sáng lối | Ưu tiên an toàn va quệt cho trẻ nhỏ, người già |
| Góc tủ, cột trong nhà | Bo cạnh, kê lại đồ, đặt chậu cây hoặc kệ che góc | Rẻ và hiệu quả nhất trong mọi loại thương sát |
Cây xanh là giải pháp được cả phong thủy lẫn kiến trúc ưa dùng vì nó làm mềm cạnh sắc, chắn gió, chắn chói mà không bịt kín. Khi trồng cây sát nhà, nhớ tính tán và rễ khi cây trưởng thành để không làm hỏng tường, móng hay đường ống.
Sắp xếp bên trong để góc chĩa không chiếm tầm mắt
Đổi hướng ghế chính. Sofa, ghế đọc sách, bàn làm việc xoay để tầm nhìn chính hướng vào trong phòng hoặc ra một khoảng xanh, không nhìn thẳng ra góc nhà đối diện. Đây là cách không tốn tiền.
Đổi công năng phòng. Phòng có cửa sổ nhìn thẳng góc nhà lớn có thể làm phòng kho, phòng thay đồ, phòng làm việc ít dùng; phòng ngủ chuyển sang mặt khác của nhà nếu có thể.
Lớp rèm hai tầng. Lớp voan mỏng ban ngày giữ sáng mà làm mờ hình khối bên ngoài, lớp dày ban đêm che hoàn toàn. Đơn giản, dễ thay khi chán.
Điểm nhìn thay thế. Đặt một bức tranh, kệ sách, chậu cây ở vị trí mắt hay dừng lại khi bước vào nhà, kéo sự chú ý khỏi khung cửa. Mẹo này hay dùng trong thiết kế nội thất nói chung.
Ánh sáng buổi tối. Ban đêm, nhà đối diện bật đèn làm góc tường nổi bật hơn ban ngày, còn nhà bạn sáng đèn thì người bên kia nhìn vào rõ hơn. Rèm dày kéo lúc chạng vạng và đèn trong nhà chiếu xuống, chiếu vào tường thay vì chiếu ra cửa kính, giữ được cả riêng tư lẫn cảm giác yên.
Ứng xử với nhà đối diện: đừng biến che chắn thành đối đầu
Có một tập quán là treo gương bát quái, gương lồi hoặc vật nhọn hướng ngược về phía góc nhà đối diện để "trả" sát khí. Nhiều người làm phong thủy cũng không khuyến khích việc này, vì nó tạo thế đối đầu giữa hai nhà, và nhà đối diện nhìn sang có thể cảm thấy bị xúc phạm. Gương còn hắt ánh nắng vào nhà người khác, gây chói thật. Không ít mâu thuẫn hàng xóm bắt đầu từ một chiếc gương treo trước cổng.
Giải pháp kiến trúc như cây, lam, rèm có ưu điểm là chỉ tác động lên phía nhà bạn và không gửi thông điệp gì sang nhà kia. Nếu góc đối diện gây vấn đề thật, như mép mái tôn che vỉa hè sắc nhọn ngang tầm đầu người đi bộ, cách hợp lý là trao đổi trực tiếp với chủ nhà hoặc báo tổ dân phố để xử lý an toàn chung.
Ngược lại, khi bạn xây hoặc sửa nhà, cũng nên nghĩ xem góc nhà mình có chĩa thẳng vào cửa ai không. Bo tròn góc tường rào, trồng cây ở đầu hồi, chọn mái hiên có mép bo là những chi tiết nhỏ giúp hai nhà dễ sống cạnh nhau hơn.
Câu hỏi thường gặp
Góc nhà đối diện chĩa vào nhưng cách một con đường lớn thì có sao không?
Theo cách đánh giá phổ biến, góc ở xa, có đường lớn và cây xanh xen giữa được coi là nhẹ. Bạn có thể kiểm thêm xem góc đó có gây gió xoáy, chói nắng vào nhà không. Nếu không có hiện tượng gì và không nhìn thấy từ chỗ ngồi chính, thường không cần xử lý.
Đầu hồi mái nhà hàng xóm quay thẳng vào cửa sổ phòng ngủ thì làm gì?
Cách gọn là rèm hai lớp, phim mờ phần dưới kính và một chậu cây trên bậu cửa hoặc ban công. Nếu có thể, đổi hướng giường để không nằm nhìn thẳng ra cửa sổ đó. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần rèm còn giúp ngủ ngon vì chắn ánh sáng.
Trồng cây gì để che góc nhọn trước nhà?
Ưu tiên cây có tán dày ở độ cao che được góc nhìn, hợp nắng gió địa phương, rễ không phá nền, ít rụng lá. Ở sân nhỏ có thể dùng giàn dây leo trên khung thép mảnh. Hỏi người trồng cây ở địa phương để chọn loại phù hợp khí hậu vùng mình.
Treo gương bát quái hướng về góc nhà đối diện có nên không?
Nhiều người làm phong thủy cũng khuyên hạn chế vì gương hắt ánh sáng sang nhà khác và dễ gây hiểu lầm giữa hai nhà. Nếu muốn dùng vật biểu tượng, đặt kín đáo và không hướng vào cửa người khác. Giải pháp cây, lam, rèm vẫn hiệu quả hơn với các hiện tượng thật.
Góc cột trong phòng khách chĩa vào sofa có phải thương sát không?
Theo cách gọi phong thủy, đó là thương sát trong nhà. Cách xử lý đơn giản là kê lại sofa, bo cạnh cột, đặt chậu cây cao hoặc kệ ở trước góc. Ngoài ý nghĩa quan niệm, góc cột sắc cạnh lối đi còn dễ làm trẻ nhỏ va đầu, nên bo cạnh là việc đáng làm.
Nhà mình có góc chĩa sang nhà người khác thì nên làm gì?
Nếu đang xây hoặc sửa, có thể bo tròn góc tường rào, trồng cây ở đầu hồi, chọn mép mái hiên bo tròn. Những chi tiết này vừa an toàn hơn cho người đi qua, vừa tránh để hàng xóm phải bận tâm. Cư xử như vậy cũng là cách giữ quan hệ láng giềng tốt.