Phong thủy phổ biến khuyên không kê đầu giường ngay dưới cửa sổ, vì đầu giường cần tựa vào một bức tường đặc; cửa sổ phía sau đầu bị coi là "không có chỗ dựa", khí ra vào ngay sát đầu người ngủ. Bỏ chữ "khí" sang bên, vị trí này cũng có những phiền toái đo được: gió lùa vào cổ, ánh sáng sớm và đèn đường chiếu vào mặt, tiếng ồn ngoài đường, kính hấp nắng toả nhiệt về đêm.
Không phải phòng nào cũng đổi được chỗ giường. Bài này giải thích quan niệm, so ba cách kê giường quanh cửa sổ, đưa ra cách thử xoay giường trước khi kết luận và những cách xoay xở khi phòng quá hẹp. Phần quan niệm là để tham khảo, mức tin tuỳ mỗi người; phần giấc ngủ thì bạn tự kiểm được sau vài đêm.
Vì sao phong thủy ngại đầu giường dưới cửa sổ
Trong phong thủy, thế ngồi và thế nằm tốt thường được mô tả bằng hình ảnh tứ linh: phía sau có Huyền Vũ là chỗ tựa vững, phía trước có minh đường thoáng đãng, hai bên có Thanh Long, Bạch Hổ che chắn. Áp vào giường ngủ, phía sau đầu giường là "Huyền Vũ", nên nó được khuyên là một bức tường đặc, chắc chắn. Cửa sổ ở vị trí đó bị coi là chỗ dựa rỗng.
Lý do thứ hai liên quan đến đường đi của khí. Cửa sổ là chỗ khí ra vào nhà; theo quan niệm, đặt đầu người ngủ ngay chỗ khí lưu chuyển mạnh khiến giấc ngủ không yên. Một số sách còn nói người nằm như vậy dễ thấy bất an, hay giật mình. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và không có cơ sở để nói vị trí giường quyết định sức khoẻ hay vận may của ai.
Điều thú vị là cảm giác "thiếu chỗ dựa" có lời giải thích khá đời thường. Con người thấy yên tâm hơn khi phía sau được che và phía trước nhìn được ra lối vào, điều mà các nhà nghiên cứu tâm lý môi trường gọi là cặp "tầm nhìn và chỗ ẩn". Nằm quay đầu về phía một ô kính, nơi có tiếng động và ánh sáng thay đổi, nhiều người thấy khó thả lỏng hơn nằm tựa tường.
Những gì xảy ra thật khi ngủ ngay dưới cửa sổ
Gió lùa vào đầu và cổ. Cửa sổ dù đóng vẫn có khe hở quanh khung. Ban đêm, không khí lạnh hơn sát mặt kính chìm xuống và chảy dọc tường, đúng chỗ đầu người nằm. Ở miền Bắc mùa đông hoặc khi bật điều hoà mạnh, nhiều người thức dậy thấy cứng gáy, nghẹt mũi.
Ánh sáng đến sớm và đèn đường. Cửa sổ hướng Đông đón nắng từ rất sớm vào mùa hè. Ở phố, đèn đường, đèn biển hiệu, đèn xe chiếu qua kính vào thẳng mặt người ngủ. Ánh sáng ban đêm làm giấc ngủ chập chờn ở nhiều người, nên đây là lý do thực tế đáng kể nhất.
Tiếng ồn. Kính là chỗ cách âm kém nhất của bức tường. Đầu giường sát cửa sổ ra mặt đường đồng nghĩa với tiếng xe, tiếng rao sáng sớm ở ngay bên tai.
Nhiệt toả từ kính. Cửa sổ hướng Tây hấp nắng cả buổi chiều, đến tối mặt kính và khung vẫn toả nhiệt. Nằm sát đó vào mùa hè thấy hầm hơn giữa phòng.
An toàn. Kính vỡ khi có giông, chậu cây trên bậu rơi, rèm và giá treo rơi khi kéo mạnh. Với trẻ nhỏ, giường sát cửa sổ là bậc để trèo lên bậu cửa, rủi ro nghiêm trọng nhất trong danh sách này.
Ba cách kê giường quanh cửa sổ
Phần lớn phòng ngủ có cửa sổ ở một trong hai bức tường dài hoặc ở tường ngắn. Bảng dưới so ba cách đặt giường so với cửa sổ, theo quan niệm phong thủy và theo những gì kiểm được.
| Cách kê | Theo quan niệm phổ biến | Thực tế | Khi nào chấp nhận được |
|---|---|---|---|
| Đầu giường ngay dưới cửa sổ | Bị chê nhiều nhất: không có chỗ tựa | Gió lùa, ánh sáng, tiếng ồn dồn vào đầu | Cửa sổ nhỏ, bậu cao, có rèm cản sáng và đầu giường cao kín |
| Thân giường dọc theo cửa sổ | Trung tính đến nhẹ, tuỳ người | Gió lùa vào một bên người, sáng sớm chiếu ngang | Có rèm tốt, giường cách tường một khoảng nhỏ |
| Cửa sổ ở tường bên hoặc phía chân giường | Được khuyên: đầu tựa tường đặc, ánh sáng từ bên | Ít gió lùa vào đầu, sáng dậy thấy trời | Cách phù hợp nhất với đa số phòng |
Đặt chân giường hướng ra cửa sổ cũng có người kiêng vì cho rằng khí "đi ra" theo chân; ý kiến này không thống nhất giữa các thầy và thực tế gần như không có phiền toái nào. Nếu phải chọn giữa đầu giường dưới cửa sổ và chân giường hướng ra cửa sổ, cách sau hợp lý hơn.
Thử xoay giường trước khi kết luận phòng "không có chỗ khác"
Nhiều phòng tưởng chỉ có một cách kê nhưng thật ra có hai ba phương án. Bạn có thể kiểm trong một buổi tối mà chưa cần khiêng giường:
- Vẽ mặt bằng phòng lên giấy theo tỉ lệ ô vuông, đánh dấu cửa đi, cửa sổ, ổ điện, điều hoà và chiều mở của cánh tủ.
- Cắt một mảnh giấy đúng kích thước giường theo cùng tỉ lệ, đặt thử lên mọi bức tường đặc dài đủ cho đầu giường.
- Loại phương án làm cánh tủ không mở hết, chắn đường đi tới cửa sổ hoặc chắn lối ra cửa phòng.
- Với mỗi phương án còn lại, kiểm thêm hai điều phong thủy hay nhắc: đầu giường không thẳng trục cửa đi, nằm trên giường nhìn thấy được cửa phòng.
- Nếu có phương án đầu tựa tường đặc mà vẫn đi lại thoải mái, chuyển giường và ngủ thử một tuần. So độ dễ ngủ, số lần thức giấc, cảm giác khi dậy.
- Chỉ khi mọi phương án khác đều vướng, mới giữ đầu giường dưới cửa sổ và áp dụng các cách xoay xở ở mục sau.
Đổi giường cũng là dịp dọn gầm giường và lau bậu cửa sổ, hai chỗ bụi tích nhiều nhất trong phòng ngủ.
Khi không còn chỗ nào khác: xoay xở cho đầu giường dưới cửa sổ
Phòng ngủ chung cư nhỏ, phòng trọ, phòng con ở nhà ống có khi chỉ có một bức tường đủ dài và bức tường đó có cửa sổ. Những cách dưới đây giảm được phần lớn phiền toái thật, và cũng là những cách mà người làm phong thủy hay khuyên để "tạo chỗ tựa":
- Đầu giường cao và kín. Chọn giường có đầu giường bọc nệm hoặc gỗ đặc, cao hơn mép dưới cửa sổ. Đầu giường lúc đó vừa là chỗ tựa lưng khi ngồi đọc, vừa chắn luồng khí lạnh trượt xuống từ kính.
- Kê giường cách tường một khoảng nhỏ. Một khe hở vừa đủ giữa đầu giường và tường giúp khí lạnh đi xuống sàn thay vì vào gối, và tránh ẩm mốc ở mặt sau đầu giường.
- Rèm cản sáng hai lớp, buông qua mép cửa sổ. Rèm kéo kín ban đêm chặn đèn đường và gió lùa. Một số sách phong thủy coi rèm dày kéo kín là chỗ tựa tạm.
- Đóng cửa sổ khi ngủ, mở thông gió ban ngày. Nếu cần không khí ban đêm, mở hé cửa đi hoặc ô thoáng ở phía đối diện thay vì mở cửa sổ sau đầu.
- Dọn sạch bậu cửa. Không để chậu cây, lọ hoa, đồ thủy tinh trên bậu phía trên đầu người ngủ.
- Xử lý khe hở khung cửa. Thay gioăng cao su hoặc dán ron cho khung cũ. Đây là việc nhỏ mà giảm gió lùa rõ nhất.
- Chặn lối trèo với phòng trẻ. Lắp chốt hạn chế độ mở cánh hoặc song chắn trong, không kê giường trẻ nhỏ dưới cửa sổ không có chắn.
Mục tiêu không phải là "trấn" cửa sổ mà là làm cho người nằm thấy kín, ấm và yên. Khi đạt được điều đó, phần lớn lý do của lời khuyên phong thủy cũng đã được đáp ứng.
Từng trường hợp hay gặp
Phòng trẻ nhỏ. Ưu tiên an toàn trước mọi quan niệm: giường hoặc cũi không sát cửa sổ nếu cửa không có chốt hạn chế độ mở hay song chắn, dây rèm thu gọn ngoài tầm với. Phòng trẻ cũng cần tối khi ngủ trưa, nên rèm cản sáng là món đáng đầu tư.
Phòng ông bà. Người lớn tuổi nhạy với gió lạnh và hay dậy đêm. Đầu giường tựa tường đặc, cửa sổ ở tường bên để sáng dậy thấy trời, đèn ngủ thấp chiếu xuống lối đi là cách sắp xếp hợp lý hơn cả.
Phòng vợ chồng có giường lớn. Giường đôi rộng thường chỉ vừa một bức tường. Nếu bức tường ấy có cửa sổ nhỏ, có thể cân nhắc làm vách đầu giường ốp gỗ hoặc vải kín luôn ô cửa đó, biến nó thành ô thoáng phía trên. Việc bít cửa sổ ở mặt ngoài nhà cần hỏi quy định của địa phương hoặc ban quản lý toà nhà.
Phòng trọ. Không được sửa thì dùng rèm cản sáng treo bằng thanh căng không khoan, dán ron khe cửa loại bóc được khi trả phòng, kê giường cách tường. Giữ được giấc ngủ là đủ, không cần mua thêm vật phẩm.
Khi xây mới hoặc sửa phòng ngủ: đặt cửa sổ ở đâu cho giường dễ kê
Phần lớn chuyện giường dưới cửa sổ bắt nguồn từ bản vẽ: cửa sổ được đặt giữa bức tường đẹp nhất nhìn từ mặt tiền, còn chỗ kê giường thì tính sau. Nếu phòng ngủ còn trên giấy, hãy làm ngược lại: chọn bức tường đầu giường trước, rồi mới đặt cửa sổ ở những bức tường còn lại.
Một phòng ngủ dễ dùng thường có bức tường đầu giường đặc, dài hơn chiều rộng giường cộng hai tab đầu giường; cửa sổ ở tường bên, lệch về phía chân giường để ánh sáng sáng sớm chiếu ngang chứ không rọi vào mặt; cửa đi ở vị trí mà người nằm nhìn thấy được nhưng không thẳng trục giường. Bố cục này trùng gần như hoàn toàn với các lời khuyên phong thủy phổ biến về phòng ngủ, và cũng là bố cục mà nhiều kiến trúc sư dùng vì lý do công năng.
Với phòng nhỏ, có thể thay một cửa sổ lớn bằng hai ô cửa hẹp đặt cao ở tường bên: vẫn đủ sáng, gió vào được ở hai điểm, mà tường đầu giường giữ nguyên. Nếu buộc phải có cửa sổ ở tường đầu giường, đặt bậu cao hơn đầu giường và chọn cửa lật phía trên để gió không thổi xuống gối. Ghi rõ những yêu cầu này trong bản vẽ để thợ không tự đổi vị trí lúc thi công.
Câu hỏi thường gặp
Cửa sổ ở bên cạnh giường có sao không?
Phần lớn người làm phong thủy coi cửa sổ ở bên giường là bình thường, thậm chí tốt vì phòng có ánh sáng từ bên. Chỉ cần rèm đủ dày để chặn ánh sáng ban đêm và không để gió thổi trực tiếp vào người khi ngủ.
Ngủ dưới cửa sổ mở có tốt cho sức khoẻ vì thoáng không?
Thoáng là tốt, nhưng gió thổi thẳng vào đầu và cổ suốt đêm khiến nhiều người khó chịu, nhất là khi trời lạnh. Nên tạo luồng không khí đi qua phòng nhẹ nhàng bằng cách mở hé cửa sổ ở xa giường hoặc ô thoáng, thay vì mở toang ngay sau đầu.
Đầu giường dưới cửa sổ có ảnh hưởng tình cảm vợ chồng không?
Một số bài viết gán vị trí giường với chuyện tình cảm, nhưng đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và không có cơ sở để khẳng định. Điều kiểm được là giấc ngủ: nếu cả hai ngủ ngon thì vị trí đó đang ổn.
Có cần treo vật phẩm phía trên đầu giường để "chắn" cửa sổ không?
Không cần. Treo vật nặng trên đầu người ngủ còn có rủi ro rơi. Đầu giường cao, rèm dày và khung cửa kín là đủ để tạo cảm giác có chỗ tựa và chặn gió lùa.
Bậu cửa sổ sau đầu giường nên để gì?
Tốt nhất để trống hoặc chỉ để vật nhẹ, không vỡ. Chậu cây, đồ thủy tinh, đèn trên bậu dễ rơi khi kéo rèm hoặc khi có gió mạnh. Nếu cần chỗ để đồ, dùng tab đầu giường ở hai bên.
Có nên bít cửa sổ sau đầu giường cho hợp phong thủy?
Chỉ nên nghĩ tới khi phòng còn cửa khác để lấy sáng và thông gió. Bít cửa ở mặt ngoài nhà có thể cần xin phép, nên hỏi quy định địa phương và người có chuyên môn kết cấu. Phần lớn trường hợp, ốp vách đầu giường che cửa từ bên trong là đủ.