Tủ điện tổng trong nhà nên đặt ở chỗ khô, dễ thấy, dễ với tới và gần lối vào: tường hành lang, cạnh cửa đi phía trong, gần chân cầu thang. Những chỗ nên tránh là trong nhà vệ sinh, sát bếp nấu, sau cánh cửa hay bị che, ngay trên đầu giường, phía trên hoặc sau bàn thờ, và các hốc kín không có lối tới. Phần lớn những chỗ phong thủy dân gian dặn tránh trùng với chỗ kỹ thuật điện không khuyến khích.
Phong thủy cổ không nói gì về điện, vì khi các sách ra đời chưa có điện. Người làm phong thủy ngày nay thường xếp thiết bị điện vào hành Hỏa và suy luận từ đó. Bài trả lời theo từng câu hỏi hay gặp, ghi rõ chỗ nào là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và chỗ nào là an toàn điện cần làm cho đúng.
Phong thủy nói gì về điện khi sách cổ không có chữ điện
Khi gặp một thứ mới, người làm phong thủy thường đối chiếu với ngũ hành. Điện sinh ra nhiệt, ánh sáng, có thể gây cháy, nên phần lớn xếp vào hành Hỏa. Từ đó họ suy ra vài lời khuyên: không để "hỏa" sát chỗ nước như nhà vệ sinh, không để "hỏa" đè lên chỗ cần yên như đầu giường, không để thiết bị điện sát bàn thờ vốn đã có lửa hương. Đây là quan niệm suy diễn, mức tin tuỳ mỗi người.
Điều thú vị là các suy diễn ấy gần như trùng với kỹ thuật. Thiết bị điện gần nơi ẩm dễ rò điện; tủ điện ngay đầu giường làm người ngủ khó chịu vì tiếng tạch của cầu dao, ánh đèn báo và nỗi lo cháy chập; ổ cắm và dây điện sau bàn thờ hứng bụi hương, khói, tàn nến, là chỗ dễ phát sinh sự cố. Vì vậy bạn có thể dùng phong thủy như một lời nhắc, còn quyết định cuối cùng nên dựa vào thợ điện có chuyên môn.
Một nguyên tắc chung khác là "khí khẩu" phải gọn. Cửa chính và lối vào được coi là mặt của ngôi nhà. Tủ điện, đồng hồ, dây cáp lộ ở ngay mặt tiền bị chê là rối. Đưa tủ điện vào trong, đi dây âm tường và gom dây cáp viễn thông vào một ống chung là cách làm gọn được cả hai mặt.
Các câu hỏi hay gặp về vị trí tủ điện
Đặt tủ điện sau cánh cửa chính có sao không? Theo quan niệm, chỗ sau cửa chính nên trống để cửa mở hết. Về kỹ thuật, tủ điện sau cánh cửa bị che khi cửa mở, lúc có sự cố tìm không ra, cánh cửa đập vào tủ nhiều lần làm lỏng. Nên đặt ở tường bên cạnh, không trong tầm quét của cánh cửa.
Tủ điện cạnh bàn thờ được không? Không nên đặt sát hoặc ngay phía trên, phía sau bàn thờ. Gian thờ cần trang nghiêm, và khói hương, tàn nến cạnh tủ điện là kết hợp không an toàn. Nếu tủ đã lỡ ở đó, giữ khoảng cách giữa bát hương và tủ, dùng đèn thờ điện thay nến.
Tủ điện đặt trong phòng ngủ có ảnh hưởng không? Tủ điện phụ cho từng tầng đặt trong phòng ngủ thì không nên ở ngay đầu giường. Đặt cạnh cửa phòng, ngang tầm tay, để khi cần ngắt điện không phải trèo qua giường.
Tủ điện trong gầm cầu thang có được không? Gầm cầu thang khô và có lối tới thì là chỗ khá hợp lý. Điều cần tránh là biến gầm thang thành kho chất đầy đồ trước tủ điện, khiến lúc cần không mở được.
Tủ điện ở bếp có kỵ không? Bếp vừa có lửa vừa có nước, hơi dầu mỡ bám vào tủ điện lâu ngày. Không đặt tủ điện sát bếp nấu hay bồn rửa. Nếu bếp là chỗ duy nhất, đặt ở tường xa bếp nấu, cao hơn mặt bàn và có cánh kín.
Bảng vị trí tủ điện, cầu dao, ổ cắm theo từng khu
Bảng tóm tắt chỗ nên và chỗ nên tránh cho các thiết bị điện hay hỏi. Cột cuối nêu lý do kỹ thuật, để bạn tự đối chiếu với nhà mình.
| Thiết bị | Chỗ nên đặt | Chỗ nên tránh | Lý do kỹ thuật |
|---|---|---|---|
| Tủ điện tổng | Hành lang, cạnh lối vào phía trong, gần chân cầu thang | Nhà vệ sinh, sát bếp, sau cánh cửa, hốc kín | Khô ráo, dễ thao tác khi có sự cố |
| Tủ điện từng tầng | Cạnh cửa phòng, đầu cầu thang tầng đó | Đầu giường, trong tủ quần áo | Ngắt nhanh, không phải đi qua phòng |
| Ổ cắm khu thờ | Dưới mặt bàn thờ, cách xa bát hương | Ngay sau bát hương, cạnh nến | Bụi hương, nhiệt, tàn nến |
| Ổ cắm đầu giường | Hai bên tab đầu giường, ngang mặt tab | Sau đầu giường bị giường che kín | Dễ rút, không bị đè dây |
| Ổ cắm nhà vệ sinh | Xa vòi sen, loại có nắp che | Trong vùng nước bắn | Nước, nguy cơ giật |
| Ổ cắm bếp | Trên mặt bếp, cách bếp nấu và bồn rửa | Ngay sau bếp gas, dưới bồn rửa | Nhiệt, nước, dầu mỡ |
Nếu nhà đang có tủ điện ở chỗ "nên tránh" nhưng chưa sửa được, ưu tiên làm cho chỗ đó khô, thông thoáng và luôn có lối tới, trước khi tính chuyện dời.
Kiểm hệ điện khi dọn về nhà mới hoặc mua nhà cũ
Phong thủy coi ngày dọn về là lúc "nhà nhận người". Về mặt kỹ thuật, đây là lúc hợp nhất để kiểm điện một lượt, vì đồ đạc chưa che kín tường.
- Tìm tủ điện tổng và tủ từng tầng, ghi chú bằng bút lên mặt trong cánh tủ cầu dao nào cấp cho khu nào.
- Hỏi thợ điện xem nhà đã có thiết bị chống dòng rò, chống giật chưa; nhà cũ thường chưa có.
- Kiểm ổ cắm khu ướt: nhà vệ sinh, bếp, ban công giặt phơi; thay loại có nắp nếu cần.
- Rà dây điện nổi, dây nối dài trong nhà cũ; dây đã cứng, nứt vỏ hoặc có mối nối quấn băng dính nên thay.
- Kiểm khu thờ: dây đèn thờ, ổ cắm sau bàn thờ có bám bụi hương, có vết cháy xém không.
- Thử ngắt cầu dao tổng một lần để cả nhà biết vị trí và cách làm khi có sự cố.
Những việc này nên giao cho thợ điện có chuyên môn. Chủ nhà chỉ nên quan sát và ghi lại, không tự mở tủ khi chưa ngắt điện.
Hành Hỏa trong nhà: dùng điện tới đâu là vừa theo quan niệm
Một số người làm phong thủy cho rằng nhà quá nhiều thiết bị điện là "hỏa vượng", khiến người ở nóng nảy, khó ngủ. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Phần có thể kiểm được là phòng ngủ nhiều thiết bị có đèn báo, tiếng quạt máy, nhiệt toả ra thì thật sự khó ngủ hơn. Gom thiết bị ra phòng khác, tắt bớt đèn báo ban đêm, để bộ sạc ngoài tầm đầu giường là cách xử lý vừa thuận quan niệm vừa thuận giấc ngủ.
Ở khu thờ, nhiều gia đình đã chuyển sang đèn thờ điện thay nến để giảm nguy cơ cháy. Người giữ nếp cũ có thể thấy đèn điện kém trang trọng, nhưng về an toàn đây là thay đổi hợp lý, nhất là với nhà phố, căn hộ đi vắng cả ngày. Điều cần lưu ý là dây đèn thờ phải gọn, không chạy ngang sau bát hương, ổ cắm không bị phủ tàn hương.
Ở khu bếp, theo quan niệm bếp đã là hành Hỏa, thêm nhiều thiết bị điện là "hỏa chồng hỏa". Thực tế bếp hiện đại có bếp từ, lò nướng, lò vi sóng, nồi cơm, ấm siêu tốc cùng lúc, nên cần chia mạch điện riêng cho thiết bị công suất lớn. Phong thủy và kỹ thuật lại một lần nữa nói cùng một ý: đừng dồn mọi thứ vào một chỗ.
Công tơ, hộp kỹ thuật ngoài cửa căn hộ chung cư
Ở chung cư, tủ công tơ và hộp kỹ thuật thường nằm ở hành lang chung, có khi ngay cạnh hoặc đối diện cửa căn hộ. Người mua hay hỏi như vậy có bị coi là "hỏa sát trước cửa" không. Theo quan niệm, thứ đứng ngay trước khí khẩu mà cứng, lạnh, nhiều dây thì không được ưa. Nhưng đây là hạ tầng chung của toà nhà, cư dân không được tự ý di dời hay che kín.
Cách xử lý hợp lý là làm gọn phía trong cửa căn hộ: một khoảng tiền sảnh nhỏ có tủ giày, đèn ấm, có thể thêm vách lửng để khi mở cửa mắt không nhìn thẳng ra hộp kỹ thuật. Một số toà nhà cho phép dán màng trang trí lên cửa hộp theo quy định của ban quản lý; nên hỏi trước, vì cửa hộp kỹ thuật thường cần mở nhanh khi kiểm tra hoặc có sự cố.
Phía trong căn hộ, tủ điện phụ hay được bố trí cạnh cửa vào hoặc trong tủ âm tường ở tiền sảnh. Khi làm nội thất, nhiều chủ nhà đóng tủ giày che luôn tủ điện cho gọn. Cách này được nếu vẫn chừa cánh mở trực tiếp vào tủ điện, không phải tháo đồ ra mới với tới cầu dao. Che cho đẹp mà không mở được thì khi có sự cố sẽ mất thời gian quý.
Ví dụ giả định: dời tủ điện khi sửa một nhà ống
Ví dụ giả định: một nhà ống ba tầng xây từ lâu có tủ điện tổng gắn ngay trên tường sau bàn thờ ở tầng một, vì hồi đó gian thờ đặt ở mặt tiền và dây điện vào nhà đi thẳng tới đó. Mỗi lần ngắt điện, người nhà phải với tay qua bát hương. Khói hương làm cánh tủ ám vàng, bên trong bám bụi.
Khi sửa nhà, gia đình chuyển tủ tổng sang tường hành lang cạnh chân cầu thang, ngang tầm ngực, cách xa khu ướt. Mỗi tầng có thêm một tủ phụ cạnh đầu cầu thang. Ổ cắm sau bàn thờ được dời xuống dưới mặt bàn, chỉ để một ổ cho đèn thờ. Thợ điện chia mạch riêng cho bếp, cho điều hoà và cho khu ướt, lắp thiết bị chống dòng rò.
Kết quả là gian thờ gọn, không còn dây lộ sau bát hương; người nhà biết ngay chỗ ngắt điện; mỗi khi sửa một tầng chỉ cần ngắt tủ phụ tầng đó. Không có gì trong số này là bí quyết phong thủy. Đó chỉ là chuyện đặt đúng chỗ, mà đặt đúng chỗ thì quan niệm dân gian và kỹ thuật điện thường đồng ý với nhau.
Câu hỏi thường gặp
Tủ điện đối diện cửa chính có kỵ không?
Theo quan niệm, khi mở cửa chính mà thấy ngay tủ điện là mặt tiền chưa gọn. Có thể sơn cánh tủ cùng màu tường hoặc làm ô che có cánh mở được. Điều quan trọng là vẫn để tủ dễ thấy với người trong nhà khi cần.
Ổ cắm ngay sau bàn thờ có nguy hiểm không?
Có nguy cơ, vì bụi hương, tàn nến và nhiệt bám vào ổ cắm lâu ngày. Nên dời ổ cắm xuống dưới mặt bàn thờ, cách xa bát hương, và định kỳ lau bụi. Dùng đèn thờ điện thì dây phải gọn và không đè lên nhau.
Đặt bộ phát wifi, ổ cắm ở đầu giường có sao không?
Theo quan niệm, đầu giường nên yên, ít thiết bị. Về thực tế, đèn báo và tiếng ồn nhỏ có thể làm khó ngủ. Có thể dời bộ phát ra hành lang và giữ ổ cắm đầu giường chỉ để sạc, rút sạc khi pin đầy.
Sửa nhà có cần chọn ngày để dời tủ điện không?
Không có tập quán phổ biến nào bắt chọn ngày cho việc dời tủ điện. Việc này nên làm cùng đợt sửa điện nước, do thợ có chuyên môn thực hiện, ngắt điện an toàn và nghiệm thu trước khi đóng tường.
Tủ điện đặt ngoài trời trước cổng có ổn không?
Công tơ điện thường do đơn vị điện lực đặt ở hộp ngoài nhà. Tủ điện tổng của gia đình nên đặt trong nhà để khô ráo và không bị người lạ đụng vào. Nếu buộc phải đặt ngoài, cần tủ chống nước có khoá.
Nhà cũ không có cầu dao chống giật có nên lắp thêm không?
Nên hỏi thợ điện để lắp thêm thiết bị chống dòng rò cho các mạch khu ướt và mạch ổ cắm. Đây là việc an toàn đáng làm sớm, không liên quan tới tốt xấu theo phong thủy mà liên quan tới tính mạng người trong nhà.