Trong căn hộ chung cư, phòng trẻ em thường là phòng ngủ nhỏ nhất, rộng chừng 7 đến 10 m², và việc cần làm trước tiên là chọn phòng có cửa sổ, cách xa cửa chính căn hộ, rồi kê giường sát bức tường trong, tránh đầu giường dưới điều hoà và sát cửa kính. Phong thủy căn hộ không thay đổi được hướng toà nhà, nhưng vẫn có nhiều thứ bạn điều chỉnh được bên trong một căn phòng.
Bài đi theo những tình huống riêng của chung cư: phòng nhỏ, cửa kính lớn, điều hoà treo tường, ban công mở ra phòng ngủ, tiếng thang máy và đường ống. Mỗi lời khuyên kèm lý do theo quan niệm và lý do thực tế. Quan niệm thì mức tin tuỳ mỗi người; phần an toàn cửa sổ và ban công thì nên làm dù bạn tin hay không.
Căn hộ hai phòng ngủ: phòng nào cho con
Căn hộ hai phòng ngủ phổ biến ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh thường có một phòng lớn kèm nhà vệ sinh và một phòng nhỏ không có vệ sinh riêng. Theo thói quen, phòng lớn dành cho bố mẹ, phòng nhỏ cho con. Phong thủy cũng ủng hộ cách chia này: phòng chủ nên là phòng "vững" nhất, thường ở sâu trong căn hộ, còn phòng con là phòng phụ ở gần.
Có hai trường hợp nên cân nhắc đổi. Một là phòng nhỏ nằm sát cửa chính căn hộ, ngay chỗ hành lang chung, nghe rõ tiếng thang máy và tiếng người qua lại. Hai là phòng nhỏ không có cửa sổ ra ngoài mà chỉ có ô kính thông sang lô gia hay hành lang. Khi đó, đổi cho con ở phòng lớn trong vài năm đầu có khi hợp lý hơn, vì trẻ ngủ nhiều giờ hơn người lớn.
Với căn ba phòng ngủ, phòng nằm giữa hai phòng còn lại thường yên nhất, vì hai bên đều là phòng ngủ, ít tiếng động từ bếp hay hành lang. Đây cũng là chỗ dễ giữ bố mẹ và con ở gần nhau. Nếu căn hộ có phòng nhỏ sát bếp hoặc sát lô gia phơi đồ và máy giặt, nên dùng phòng đó làm phòng làm việc hay phòng kho, đừng dành cho trẻ đang tuổi ngủ trưa.
Kê giường trong phòng 7–10 m²
Giường sát bức tường trong, không sát vách kính. Vách kính lớn hay tường ngoài toà nhà hứng nắng, nóng về chiều và lạnh khi điều hoà chạy; giường áp sát vào đó trẻ dễ bị nóng lạnh thất thường. Phong thủy gọi là "đầu giường không có chỗ tựa"; thực tế là nhiệt và tiếng gió.
Đầu giường không nằm ngay dưới điều hoà. Gió lạnh thổi thẳng xuống đầu trẻ là điều cả người tin phong thủy lẫn bác sĩ nhi đều khuyên tránh. Nếu phòng hẹp, xoay giường để luồng gió đi dọc thân, hoặc lắp tấm hướng gió.
Chừa một lối đi ít nhất bằng một người đi ngang. Phòng nhỏ dễ kê kín chân giường. Lối đi tối thiểu giúp trẻ đi vệ sinh đêm không vấp và người lớn vào bế con không đá vào thành giường.
Giường thấp cho trẻ dưới sáu tuổi. Giường thấp giảm độ cao khi trẻ lăn rơi, và trong quan niệm phong thủy cũng tránh được cảm giác "lơ lửng". Giường ngăn kéo bên dưới tận dụng được chỗ cất đồ mà vẫn thấp.
Không kê giường ngang lối từ cửa phòng tới cửa sổ. Phòng có cửa đi và cửa sổ thẳng hàng tạo luồng gió xuyên. Phong thủy gọi đây là khí đi thẳng, không tụ; với trẻ ngủ, đó là luồng gió lùa qua người. Kê giường lệch khỏi đường thẳng ấy là đủ.
Cửa sổ, vách kính và ban công: phần không được tiết kiệm
Căn hộ trên cao có những rủi ro mà nhà phố ít gặp. Phong thủy gọi cửa sổ lớn là chỗ "khí thoát", còn kỹ thuật an toàn thì nhìn thấy khoảng trống mấy chục mét bên ngoài. Hai bên đi tới cùng một kết luận: phải che chắn.
- Cửa sổ mở quay hoặc mở hất cần khoá hạn chế, chỉ cho hé một khoảng nhỏ đủ thông gió mà trẻ không chui lọt.
- Ban công, lô gia nối với phòng trẻ nên lắp lưới an toàn hoặc khung bảo vệ đúng quy định của ban quản lý toà nhà, và cửa ra ban công có chốt ở độ cao người lớn mới với tới.
- Không kê giường, ghế, rương đồ chơi, tủ thấp sát cửa sổ hay lan can — trẻ trèo lên được là chuyện chỉ mất vài giây.
- Vách kính sát sàn nên dán phim an toàn để khi vỡ không văng mảnh sắc, và dán vài miếng trang trí ở tầm mắt trẻ để con không chạy đâm vào.
- Rèm có dây kéo phải buộc gọn dây lên cao hoặc dùng loại không dây, tránh nguy cơ dây quấn cổ.
- Cây trồng ở ban công phòng trẻ chọn loại không độc, không gai, chậu nặng đặt sát chân tường.
Những việc trên không có gì huyền bí. Trong sách phong thủy, cửa sổ phòng ngủ nên có rèm để "giữ khí"; trong căn hộ, rèm dày còn giữ nhiệt và che ánh đèn thành phố ban đêm. Một biện pháp, hai lý do.
Tiếng ồn trong chung cư: thang máy, đường ống, hàng xóm
Phòng ngủ sát hộp kỹ thuật, sát lõi thang máy hoặc sát đường ống thoát nước chung là chuyện hay gặp ở chung cư. Phong thủy căn hộ hay kiêng phòng ngủ "đối thang máy" vì thang máy là khí động lên xuống liên tục. Nếu dịch sang đời thường, đó là tiếng ù ù của động cơ và tiếng cửa thang mở đóng ban đêm, thứ đánh thức trẻ ngủ nông.
Cách kiểm đơn giản là nằm thử trong phòng lúc mười giờ đêm, tắt quạt, nghe xem có tiếng nước chảy trong tường, tiếng thang máy, tiếng bước chân tầng trên không. Nếu có, kê giường ở bức tường xa nguồn âm, dùng kệ sách hay tủ áo áp lên bức tường ồn để làm lớp đệm. Rèm dày và thảm cũng giảm tiếng vang trong phòng nhỏ.
Một số gia đình mở tiếng ồn trắng hoặc tiếng mưa nhỏ để át tiếng động xung quanh. Cách này được nhiều cha mẹ dùng, nhưng nên để máy xa giường và âm lượng nhỏ. Với trẻ sơ sinh, các hiệp hội nhi khoa khuyên giữ âm lượng thấp và không đặt máy sát tai trẻ. Phòng trẻ yên tĩnh tự nhiên vẫn tốt hơn mọi thiết bị.
Các tình huống hay gặp trong phòng trẻ chung cư
Bảng này đặt cạnh nhau ba thứ: điều người ta hay lo theo phong thủy, điều thật sự đáng lo, và cách xử lý gọn trong căn hộ.
| Tình huống | Quan niệm phong thủy | Điều thật sự cần để ý | Cách xử lý |
|---|---|---|---|
| Cửa phòng trẻ đối diện cửa nhà vệ sinh chung | Uế khí xông vào phòng ngủ | Mùi, ẩm, tiếng xả nước ban đêm | Luôn đóng cửa vệ sinh, quạt hút chạy đủ, rèm cửa phòng |
| Cửa phòng trẻ thẳng cửa chính căn hộ | Khí xung thẳng vào phòng | Tiếng hành lang, người lạ nhìn thẳng vào phòng | Kệ hoặc vách lửng ở sảnh, rèm cửa phòng |
| Dầm bê tông chạy ngang trên giường | Xà đè, áp lực lên người nằm | Cảm giác trần thấp, khó chịu | Kê giường lệch dầm hoặc làm trần thạch cao phẳng |
| Phòng có hai cửa: cửa đi và cửa ra lô gia | Khí tán, khó tụ | Gió lùa, khó giữ nhiệt độ, trẻ đi ra lô gia | Khoá cửa lô gia, rèm dày, giường tránh trục hai cửa |
| Phòng nhìn ra toà nhà đối diện có góc nhọn | Sát góc nhọn chĩa vào | Ánh đèn, tầm nhìn riêng tư bị lộ | Rèm voan ban ngày, rèm dày ban đêm |
Cột cuối cho thấy phần lớn cách xử lý đều là rèm, kệ, cách kê giường — những thứ rẻ và đảo ngược được. Nếu ai đó khuyên phải treo gương bát quái ra cửa sổ chung cư để "trả" góc nhọn, hãy nhớ rằng mặt ngoài toà nhà thuộc quản lý chung và gương phản chiếu có thể làm phiền hàng xóm.
Không khí trong phòng kín: điều hoà, cửa đóng cả đêm
Phòng ngủ chung cư thường đóng kín cửa suốt đêm để chạy điều hoà. Phong thủy chuộng phòng ngủ "tụ khí", nhưng tụ khí không có nghĩa là bí khí. Một căn phòng 8 m² có hai người ngủ, cửa đóng tám tiếng, không có cấp gió tươi thì sáng ra thường thấy ngột, mũi khô; nhiều gia đình dùng máy đo khí CO2 loại để bàn mới thấy chỉ số tăng khá cao về gần sáng.
Cách xử lý không tốn kém: mở cửa sổ và cửa phòng chừng mười lăm, hai mươi phút mỗi sáng sau khi con dậy để thay không khí; nếu được, để hé cửa phòng ban đêm cho thông với phòng khách; chọn điều hoà có chế độ hút gió tươi khi thay mới. Trong phòng không đặt máy tạo mùi, nến thơm, nhang trầm cho trẻ nhỏ; khói và hương nồng đều không hợp đường thở non.
Ẩm mốc là vấn đề thứ hai. Căn hộ miền Bắc vào mùa nồm dễ đọng nước trên tường và kính. Góc sau tủ, dưới gầm giường áp tường là chỗ mốc lên đầu tiên. Kê đồ cách tường vài phân, chạy chế độ hút ẩm những ngày nồm, lau khô kính buổi sáng. Phong thủy gọi phòng ẩm tối là phòng nặng âm khí; khoa học gọi tên cụ thể hơn là nấm mốc, thứ không tốt cho trẻ hay viêm mũi.
Đồ đạc cho phòng nhỏ mà không rối
Phòng nhỏ chứa quá nhiều đồ là điều phong thủy gọi là "khí tắc": không có khoảng trống cho khí lưu thông. Với trẻ, căn phòng chật đồ là căn phòng dễ vấp ngã và khó dọn. Nguyên tắc chung là ít món, mỗi món nhiều việc: giường có ngăn kéo, bàn học gập vào tường, kệ treo cao cho đồ người lớn quản lý, thùng thấp có nắp cho đồ chơi.
Tủ cao trong phòng nhỏ phải bắt vít chống đổ vào tường. Đây là việc hay bị bỏ qua nhất ở chung cư vì ngại khoan tường bê tông. Trẻ hai ba tuổi kéo ngăn kéo để trèo là đủ làm một tủ áo không neo đổ về phía trước. Hãy hỏi ban quản lý quy định khoan tường, rồi neo tủ ngay từ ngày lắp.
Về màu sắc, phòng nhỏ hợp với tường sáng, mát, ít hoa văn; điểm nhấn để ở chăn ga, gối, tranh nhỏ. Phong thủy có cách chọn màu theo ngũ hành của phương, nhưng trong căn hộ, ánh sáng tự nhiên ít hơn nhà phố, nên ưu tiên màu sáng để phòng không tối. Nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ chuyện màu, bài riêng về màu sơn phòng trẻ trong cùng chuyên mục sẽ đi sâu hơn.
Câu hỏi thường gặp
Phòng trẻ chung cư hướng ra mặt đường lớn có ổn không?
Ổn nếu xử lý được tiếng ồn và ánh đèn. Kính hai lớp hoặc cửa có gioăng kín, rèm dày, và kê giường ở bức tường xa cửa sổ giúp nhiều. Phong thủy coi mặt đường lớn là khí động; ở tầng cao, nó chủ yếu là tiếng ồn.
Có nên cho con ngủ ở phòng có lô gia phơi đồ không?
Không nên nếu lô gia đặt máy giặt, máy sấy và là chỗ phơi đồ hằng ngày, vì ồn, ẩm và người lớn ra vào. Nếu bắt buộc, khoá cửa lô gia, chạy máy giặt ban ngày và dùng rèm dày ngăn hơi ẩm.
Phòng trẻ quá nhỏ có nên phá vách để mở rộng không?
Trong chung cư, vách nào được phá phải theo quy định của ban quản lý và thiết kế kết cấu. Đây là việc phải hỏi trước, không làm tuỳ ý. Nhiều khi đổi giường thấp có ngăn kéo và bàn gập đã đủ rộng mà không cần đập phá.
Đặt điều hoà ở đâu trong phòng trẻ chung cư?
Vị trí điều hoà thường cố định theo chỗ chờ ống của căn hộ. Việc bạn làm được là kê giường để gió không thổi thẳng vào đầu, lắp tấm hướng gió, đặt nhiệt độ vừa phải và vệ sinh lưới lọc định kỳ để không khí sạch.
Ban công phòng trẻ có cần lưới an toàn không?
Nên có. Đây không phải chuyện phong thủy mà là an toàn trên cao. Chọn loại được ban quản lý toà nhà cho phép, kiểm định kỳ độ căng và điểm neo. Đồng thời không kê đồ đạc mà trẻ có thể trèo lên sát lan can.
Căn hộ không có phòng riêng cho con thì bố trí thế nào?
Nhiều gia đình chia một góc trong phòng bố mẹ bằng kệ thấp hoặc rèm, kê giường con sát tường trong. Phong thủy gọi đây là "tiểu thái cực" trong một phòng. Giữ góc của con gọn, sáng, có đèn ngủ riêng là đủ dùng trong vài năm đầu.