Ngày người hành nghề phong thủy đến xem nhà, việc của chủ nhà gồm bốn phần: chuẩn bị không gian để đi lại và đo đạc dễ dàng, sắp xếp người quyết định có mặt, đi cùng suốt buổi để nghe và ghi chép, và hỏi lại "vì sao" ngay tại chỗ. Một buổi xem nhà ở thường kéo dài từ một đến vài giờ tuỳ quy mô.
Bài này dành cho gia đình có nhà đang ở hoặc nhà sắp sửa, mời người tư vấn đến tận nơi. Phần chuẩn bị hồ sơ trước đó và cách đọc bản tư vấn sau đó được bàn ở những bài khác trong chuyên mục. Ở đây là chuyện của một buổi: từ lúc mở cửa đón khách đến khi tiễn khách về.
Một buổi xem tại nhà thường diễn ra theo trình tự nào
Mỗi người hành nghề có thói quen riêng, nhưng phần lớn buổi xem nhà ở đi theo trình tự gần giống nhau. Biết trước trình tự giúp bạn theo kịp.
- Trao đổi đầu buổi: người tư vấn hỏi lại những băn khoăn của gia đình, xem lại bản vẽ, ảnh đã gửi.
- Xem bên ngoài: đi ra đầu ngõ hoặc ra đường, nhìn hình thế xung quanh, hướng đường, nhà bên cạnh, cây lớn, cột điện, dòng nước mưa.
- Đo hướng: thường đo ở cửa chính và ở khoảng giữa nhà, có khi đo thêm ngoài sân để đối chiếu.
- Xác định tâm nhà: dựa trên mặt bằng, để đặt lưới phương vị lên các phòng.
- Đi từng phòng: cửa chính, phòng khách, bếp, phòng ngủ, nhà vệ sinh, cầu thang, bàn thờ, ban công, sân thượng.
- Tổng kết tại chỗ: nêu các nhận xét chính, trả lời câu hỏi, hẹn thời gian gửi bản tư vấn nếu có.
Nếu người tư vấn bỏ qua phần đo hướng và đi thẳng vào phán xét, bạn có thể đề nghị đo trước để cả nhà cùng thấy con số. Đo hướng là dữ kiện nền của hầu hết các trường phái lý khí.
Chuẩn bị không gian trước giờ hẹn
Không cần dọn nhà như đón Tết, nhưng vài việc nhỏ giúp buổi xem trôi chảy hơn nhiều.
- Mở sẵn cửa các phòng, kể cả kho, phòng ngủ của người vắng nhà, lối lên mái hoặc sân thượng.
- Bật đèn những chỗ tối như hành lang, gầm cầu thang, nhà vệ sinh không có cửa sổ.
- Dọn lối đi ở cửa chính và giữa nhà để người tư vấn đứng đo hướng thoải mái.
- Dời xe máy, xe đạp, đồ sắt lớn khỏi chỗ ngay cửa nếu được, vì chúng làm lệch kim la bàn.
- Nhốt hoặc trông vật nuôi để không ai bị phân tâm hay bị cắn.
- Chuẩn bị bản vẽ, thước dây, giấy bút trên một chiếc bàn ở phòng khách, cùng ấm trà hoặc nước uống.
Giữ nguyên cách bày biện thường ngày. Người tư vấn cần thấy gia đình thật sự sống thế nào: giường kê ra sao, bếp nấu bên nào, đồ đạc thường để đâu. Một căn nhà bày lại cho đẹp trong một buổi sáng sẽ cho ra những nhận xét không đúng với thực tế.
Ai nên có mặt trong buổi xem
Người cần có mặt nhất là người quyết định cuối cùng về việc sửa chữa, thường là người đứng tên nhà hoặc người trụ cột tài chính. Nếu người này vắng, mọi khuyến nghị sẽ phải kể lại, và kể lại thì luôn thiếu và lệch.
Người thứ hai là người dùng không gian nhiều nhất. Người nấu ăn chính biết bếp có khói không, gió lùa từ đâu, chậu rửa có bất tiện không. Người làm việc ở nhà biết góc nào chói nắng buổi chiều. Ý kiến của họ giúp người tư vấn đưa ra phương án sát thực tế, thay vì chỉ theo sơ đồ.
Với gia đình nhiều thế hệ, nên mời người lớn tuổi cùng nghe, nhất là khi chính họ là người muốn mời thầy. Nghe trực tiếp một lời giải thích bài bản thường giúp ông bà yên tâm hơn là nghe con cháu kể lại. Trẻ nhỏ thì không cần tham gia cả buổi, nhưng nếu buổi xem có bàn về phòng của trẻ, có thể để trẻ lớn nói phòng mình thấy thế nào.
Với nhà đang thuê thầu sửa chữa, mời thêm người đại diện đội thợ hoặc kiến trúc sư tới vào cuối buổi là một cách hay. Họ nghe trực tiếp những điểm người tư vấn lưu ý, hỏi lại ngay những gì liên quan tới kết cấu, điện nước, và cho gia đình biết việc nào làm được, việc nào vướng kỹ thuật. Một cuộc trao đổi ba bên mười lăm phút có khi tiết kiệm được cả tuần nhắn tin qua lại.
Đi cùng khi đo hướng: nhìn gì, hỏi gì
Đo hướng là bước nhiều người bỏ qua vì nghĩ đó là việc của thầy. Nhưng nếu bạn đi cùng và nhìn, bạn sẽ hiểu bản tư vấn sau này dựa trên con số nào. Bạn nên quan sát người tư vấn đo ở mấy điểm, có tránh khung cửa sắt, xe máy, tủ lạnh không, và có so với số đo bạn đã tự đo trước đó không.
Nếu hai con số lệch nhiều, hỏi lại ngay: lệch vì đâu, lấy số nào làm chuẩn. Với nhà có mặt tiền không vuông góc với đường, hay nhà có hai cửa vào, hỏi người tư vấn coi mặt nào là mặt hướng và vì sao. Đây là chỗ các trường phái có thể có quy ước khác nhau, và bạn cần biết người đang làm việc với mình theo quy ước nào.
Bạn có thể đề nghị chụp ảnh la kinh lúc đo, kèm khung cảnh. Một người làm nghề nghiêm túc sẽ không ngại. Ảnh này rất có ích khi sau đó gia đình làm việc với kiến trúc sư hay khi muốn hỏi thêm ý kiến người khác.
Ghi chép theo bốn cột để không quên
Lời nói trong buổi xem trôi qua rất nhanh. Nhiều gia đình về đến tối đã không nhớ người tư vấn nói gì về cái gương ở hành lang. Ghi theo bốn cột như dưới đây giúp bạn giữ được cả nhận xét lẫn lý do.
| Vị trí | Nhận xét | Lý do được nêu | Mức ưu tiên gia đình đánh dấu |
|---|---|---|---|
| Cửa chính | Nhìn thẳng cầu thang | Theo quan niệm khí đi thẳng; thực tế thiếu riêng tư | Cân nhắc làm vách lửng |
| Bếp | Lưng bếp sát cửa sổ | Gió thổi tắt lửa, quan niệm bếp thiếu chỗ tựa | Ưu tiên cao |
| Phòng ngủ tầng hai | Giường dưới dầm | Cảm giác đè nén, quan niệm dân gian kiêng | Dễ làm, đổi chiều giường |
| Hành lang | Gương đối cửa phòng | Giật mình ban đêm, quan niệm phản chiếu | Dời gương |
Cột "lý do được nêu" quan trọng nhất. Nếu một nhận xét không có lý do nào ngoài "phong thủy kiêng", bạn vẫn ghi lại, nhưng đánh dấu để hỏi thêm. Những nhận xét "tốt", "xấu" theo trường phái là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; lý do thực tế giúp bạn tự cân nhắc.
Ba câu nên hỏi ngay tại chỗ
"Vì sao chỗ này được coi là không ổn?" Người có nghề sẽ giải thích theo phái họ theo và thường kèm một lý do thực tế. Hỏi ngay tại chỗ, khi cả hai đang đứng nhìn cùng một góc, dễ hiểu hơn nhiều so với hỏi qua điện thoại sau này.
"Nếu gia đình chưa sửa được thì sao?" Câu này giúp phân biệt việc cần làm ngay vì an toàn hay công năng, với việc có thể để sau hoặc chỉ là quan niệm. Người tư vấn bình tĩnh sẽ trả lời rõ ràng, không hù doạ.
"Có cách nào nhẹ hơn không?" Đổi chiều kê đồ, dùng rèm, bình phong, đổi chiều mở cửa thường rẻ và nhanh hơn đục phá. Hỏi để biết các phương án từ nhẹ đến nặng, rồi gia đình chọn.
"Nhận xét này theo phái nào?" Cùng một chỗ trong nhà, phái hình thế có thể thấy ổn trong khi phái lý khí lại lưu ý. Biết nhận xét thuộc phái nào giúp bạn hiểu vì sao người khác nhận xét khác, và không hoang mang khi đọc thêm sách hay nghe ý kiến thứ hai.
Khi buổi xem đi chệch khỏi việc của ngôi nhà
Đôi khi buổi xem bắt đầu bằng cửa, bếp, phòng ngủ rồi trượt dần sang chuyện khác: vận hạn của từng người, chuyện con cái học hành, chuyện làm ăn năm tới. Có người tư vấn chỉ nói vì được hỏi; có người chủ động dẫn câu chuyện sang hướng đó.
Chủ nhà có quyền kéo buổi làm việc về đúng việc đã hẹn một cách lịch sự, chẳng hạn: "Hôm nay gia đình chỉ muốn tập trung vào bố trí nhà, chuyện khác xin để dịp khác." Điều này đặc biệt quan trọng khi có người lớn tuổi hay người đang lo lắng ngồi nghe, vì những lời phán về sức khoẻ hay vận hạn cá nhân dễ để lại nỗi bất an kéo dài.
Nếu sau khi đã nhắc mà buổi xem vẫn quay về những lời doạ, hay dẫn tới việc phải mua đồ, làm lễ ở nơi chỉ định, gia đình có thể kết thúc sớm, thanh toán phần đã làm như thoả thuận và không cần giải thích thêm.
Sau khi người tư vấn về: việc trong hai ngày đầu
Những gì làm trong một hai ngày sau buổi xem quyết định bạn giữ được bao nhiêu phần giá trị của nó.
- Cả nhà ngồi lại đọc bảng ghi chép, bổ sung những gì người này nghe mà người kia không nghe.
- Gạch chân những điểm cả nhà đồng ý, khoanh tròn những điểm còn băn khoăn.
- Gửi lại người tư vấn những câu hỏi còn lại bằng tin nhắn, kèm ảnh vị trí để tránh hiểu nhầm.
- Làm ngay những việc nhỏ dễ làm: dời gương, đổi chiều giường, dọn lối vào. Thấy hiệu quả thực tế ở việc nhỏ giúp gia đình bình tĩnh khi bàn việc lớn.
- Với những việc liên quan tới kết cấu, điện nước, gửi ghi chép cho kiến trúc sư hoặc kỹ sư trước khi quyết định.
Nếu thoả thuận có bản tư vấn bằng văn bản, đối chiếu bản đó với ghi chép của gia đình khi nhận được. Chỗ nào khác nhau thì hỏi lại.
Câu hỏi thường gặp
Buổi xem phong thủy nhà ở thường kéo dài bao lâu?
Tuỳ quy mô và cách làm của người tư vấn. Một căn hộ có thể chỉ cần khoảng một giờ; một nhà phố nhiều tầng hay nhà có sân vườn có thể mất vài giờ. Hỏi trước để gia đình sắp xếp thời gian và để người quyết định có mặt suốt buổi.
Có nên chọn giờ đẹp để đón thầy đến xem không?
Không cần. Buổi xem là buổi làm việc, nên chọn giờ có ánh sáng tự nhiên để nhìn rõ các phòng và có đủ người trong nhà. Ban ngày, trời không mưa to thường thuận lợi nhất cho việc đo hướng và xem ngoại cảnh.
Có cần chuẩn bị lễ khi thầy phong thủy đến nhà không?
Một buổi xem nhà không bắt buộc phải có lễ. Nếu gia đình có nếp riêng, có thể làm theo nếp đó. Nếu người tư vấn đề nghị làm lễ và gia đình không muốn, bạn hoàn toàn có thể từ chối một cách lịch sự.
Có được ghi âm buổi xem phong thủy không?
Nên hỏi ý người tư vấn trước khi ghi âm. Nhiều người đồng ý vì nó giúp gia đình nhớ đúng. Nếu họ không muốn, bạn ghi chép tay theo bảng bốn cột. Điều quan trọng là có bản ghi lại lý do của từng nhận xét.
Thầy nói một điều khiến người lớn trong nhà lo lắng thì xử lý thế nào?
Hỏi lại ngay lý do cụ thể và phương án điều chỉnh, để người lớn nghe được rằng có cách xử lý bình thường. Sau buổi xem, cả nhà nói chuyện lại, nhắc rằng đó là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và cân nhắc cùng các yếu tố thực tế.