Khi một phòng có hai giường, nguyên tắc phong thủy chung vẫn giữ: mỗi đầu giường tựa vào tường đặc, người nằm ở cả hai giường đều thấy cửa, không có giường nào nằm thẳng trục cửa hay dưới cửa sổ. Ba kiểu kê hay gặp là song song có lối đi giữa, chữ L ôm một góc, và nối đuôi dọc một bức tường dài; kiểu nào hợp tuỳ hình dạng phòng và ai ngủ chung với ai.
Phòng hai giường rất phổ biến trong nhà Việt: hai anh em chung phòng, bố mẹ kê thêm giường cho con nhỏ, ông bà lớn tuổi ngủ riêng giường vì một người ngáy. Bài này đi qua từng kiểu kê, so sánh theo quan niệm và theo tiện dùng, rồi bàn riêng từng trường hợp gia đình. Đây là kiến thức tham khảo; các lời khuyên về hướng theo trường phái là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Khi nào một phòng cần hai giường
Trường hợp phổ biến nhất là anh chị em ở chung một phòng vì nhà không đủ phòng. Trẻ cùng giới, chênh tuổi không nhiều thường ở chung đến tuổi đi học, có khi đến tuổi thiếu niên. Trường hợp thứ hai là bố mẹ kê thêm một giường nhỏ hay cũi cạnh giường mình cho con còn bé, để tiện chăm đêm. Trường hợp thứ ba là vợ chồng lớn tuổi, hoặc trung niên, chuyển sang ngủ hai giường riêng vì một người ngáy, mất ngủ, đau lưng cần nệm cứng khác.
Còn những trường hợp ít gặp hơn: phòng cho người giúp việc ở cùng người được chăm, phòng khách có hai giường cho hai người thân ở quê lên, phòng của hai chị em họ ở nhờ khi đi học. Mỗi trường hợp có nhu cầu riêng tư khác nhau, và chính điều đó quyết định kiểu kê hơn là quan niệm.
Theo phong thủy, một phòng hai giường chỉ thêm một điều cần lo: chia được chỗ tựa và tầm nhìn công bằng cho cả hai người, không để một giường "lép" ở chỗ gió lùa, dưới cửa sổ hay thẳng cửa. Phần còn lại giống như phòng ngủ thông thường.
Ba kiểu kê và so sánh
Bảng dưới so sánh ba kiểu kê hay gặp, với một phòng khoảng ba mét nhân bốn mét và hai giường đơn rộng một mét hoặc một mét hai.
| Kiểu kê | Mô tả | Theo quan niệm | Tiện dùng |
|---|---|---|---|
| Song song | Hai đầu giường cùng tựa một bức tường, lối đi ở giữa | Cả hai có chỗ tựa, cân đối | Dễ chia tủ đầu giường chung ở giữa; cần tường dài |
| Chữ L | Hai giường ôm một góc, đầu giường tựa hai tường vuông góc | Có chỗ tựa nếu hai tường đều đặc | Tiết kiệm chỗ, giữa phòng trống; hai đầu giường gần nhau |
| Nối đuôi | Hai giường nối dọc một tường dài, chân giường này gần đầu giường kia | Một giường dễ mất chỗ tựa đầu | Hợp phòng dài hẹp; ít riêng tư |
| Đối đầu qua phòng | Hai giường ở hai tường đối diện | Có chỗ tựa nhưng cửa thường kẹt giữa | Riêng tư hơn; tốn diện tích lối đi |
Kiểu song song được dùng nhiều nhất vì công bằng và dễ hiểu. Kiểu chữ L hợp phòng vuông nhỏ. Kiểu nối đuôi chỉ nên dùng khi phòng quá dài và hẹp; nếu dùng, đặt một tủ hoặc vách thấp giữa hai giường để giường sau có chỗ tựa đầu. Đây là quan niệm kết hợp kinh nghiệm bố trí, mức tin tuỳ mỗi người.
Giữ chỗ tựa và tầm nhìn công bằng cho cả hai
Lỗi hay gặp nhất là chỉ một giường được đặt đúng chỗ, giường còn lại "nhét vào chỗ trống": dưới cửa sổ, sau cánh cửa, sát nhà vệ sinh. Người nằm giường ấy thường là người nhỏ tuổi hơn hoặc người đến sau, và thường ngủ kém hơn mà không ai để ý vì sao.
Cách kiểm đơn giản là nằm thử lần lượt ở cả hai giường, tắt đèn, hỏi ba câu: đầu có tựa vào tường đặc không, có thấy cửa ra vào mà không phải quay đầu không, có gió điều hoà hay ánh đèn đường đổ thẳng vào mặt không. Giường nào trả lời "không" ở câu nào thì chỉnh chỗ ấy: dời giường, dựng vách đầu giường, kéo rèm, chỉnh cánh gió.
Với điều hoà, phòng hai giường cần đặt dàn lạnh sao cho gió đi dọc lối giữa hoặc lên trần, không thổi thẳng một giường. Với đèn, mỗi giường nên có đèn riêng để một người đọc sách mà người kia vẫn ngủ được. Sự công bằng ấy vừa hợp tinh thần cân đối của phong thủy, vừa giảm tranh cãi giữa người ngủ chung phòng.
Anh chị em chung phòng
Trẻ chung phòng cần hai thứ: chỗ ngủ yên và một góc riêng. Theo quan niệm, mỗi đứa trẻ có giường riêng, đầu giường tựa tường, không đứa nào nằm ở chỗ "kém" hơn. Theo kinh nghiệm nuôi dạy con, mỗi đứa cần một kệ, một ngăn tủ, một mảng tường được tự trang trí, để không thấy mình chỉ là "ở nhờ" phòng của anh hay chị.
Khi hai con chênh tuổi, giờ ngủ khác nhau, kiểu chữ L hoặc đối đầu qua phòng giúp tách nguồn sáng; đứa lớn học bài với đèn bàn quay lưng về phía đứa nhỏ đang ngủ. Một tấm rèm treo trần hay một kệ sách thấp giữa hai giường tạo cảm giác riêng mà không chặn gió.
Khi con lớn dần, nhất là bước vào tuổi dậy thì, nhu cầu riêng tư tăng lên. Lúc ấy, nếu có điều kiện, tách phòng; nếu chưa, tăng vách ngăn, rèm, và thống nhất "luật phòng" giữa hai con. Phong thủy không thay được việc trò chuyện với con về chỗ ở của chúng.
Bố mẹ kê thêm giường cho con nhỏ
Cũi sát giường bố mẹ. Với trẻ sơ sinh, nhiều hướng dẫn an toàn khuyên cho trẻ ngủ cùng phòng nhưng trên chỗ ngủ riêng, như cũi đặt cạnh giường bố mẹ. Cũi nên đặt phía người chăm đêm, xa cửa sổ, dây rèm, ổ cắm.
Giường phụ thấp cho trẻ lớn hơn. Trẻ vài tuổi có thể ngủ giường thấp kê vuông góc hoặc song song với giường bố mẹ. Đầu giường của trẻ vẫn nên tựa tường, có thanh chắn phía hở.
Giường ghép sát. Một số nhà ghép giường đơn sát giường đôi để cả nhà ngủ chung. Khe giữa hai giường là chỗ trẻ có thể kẹt, cần chèn kín bằng nệm ghép hoặc dây ghép chuyên dùng.
Khi nào chuyển con ra. Không có mốc phong thủy cho việc này. Thời điểm phù hợp tuỳ sự sẵn sàng của con và điều kiện nhà; nhiều gia đình chuyển dần, cho con ngủ trưa ở giường mới trước.
Vợ chồng lớn tuổi ngủ riêng giường
Ở tuổi trung niên trở đi, nhiều cặp vợ chồng chuyển sang hai giường đơn trong cùng một phòng. Lý do thường rất cụ thể: một người ngáy, một người hay trở mình, một người cần nệm cứng vì đau lưng, một người dậy đêm nhiều. Dân gian có người cho rằng ngủ riêng giường là điềm xa cách; đây là quan niệm, không có cơ sở chắc chắn, và nhiều cặp vẫn gắn bó sau hàng chục năm ngủ hai giường.
Bố trí phổ biến nhất là hai giường song song, đầu cùng tựa một bức tường, một tủ đầu giường chung ở giữa, mỗi bên ngoài thêm một tủ nhỏ. Khoảng giữa hai giường đủ để một người đi qua, nhưng không quá xa để vẫn trò chuyện được trước khi ngủ. Theo tinh thần cân đối của phong thủy, hai giường nên cùng cỡ, cùng kiểu, cùng độ cao, để không ai thấy mình "phụ".
Người lớn tuổi thì thêm các yêu cầu an toàn: giường cao vừa tầm, lối đi tới nhà vệ sinh không bị giường kia chắn, đèn đêm ở chân tường, công tắc trong tầm tay mỗi giường.
Giường tầng: quan niệm và an toàn
Giường tầng là cách phổ biến cho phòng hai con diện tích nhỏ. Một số người làm nghề phong thủy không ưa giường tầng, cho rằng người nằm tầng dưới bị tầng trên "đè", người nằm tầng trên quá gần trần. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; nó gặp lời khuyên thực tế ở chỗ tầng dưới thường tối, bí, còn tầng trên nóng hơn vì gần trần, nhất là nhà mái tôn hoặc tầng áp mái.
Về an toàn, nhiều hướng dẫn quốc tế khuyên trẻ nhỏ dưới khoảng sáu tuổi không ngủ tầng trên, lan can tầng trên phải đủ cao và kín bốn phía, thang chắc chắn, giường neo vào tường. Không treo dây, đai lên thành giường tầng vì nguy cơ vướng cổ. Khoảng cách từ mặt nệm tầng trên đến trần đủ để trẻ ngồi dậy không cụng đầu.
Nếu dùng giường tầng, đặt sao cho tầng trên không ngay dưới quạt trần hay đèn chùm, có đèn nhỏ riêng cho tầng dưới và quạt hoặc lỗ gió cho tầng trên. Khi con lớn và phòng cho phép, tách thành hai giường đơn là thay đổi mà nhiều gia đình thấy con ngủ ngon hơn.
Ví dụ giả định: phòng 3 m × 3,5 m cho hai chị em
Ví dụ giả định: phòng ba mét nhân ba mét rưỡi trong nhà phố, cửa ra vào ở giữa tường ngắn, cửa sổ ở tường ngắn đối diện. Hai chị em mười hai và bảy tuổi ở chung. Ban đầu hai giường đơn nối đuôi dọc tường dài bên trái, giường của em nằm phía cửa sổ, đầu giường em sát chân giường chị, không có chỗ tựa; bàn học của chị kê ngay cạnh giường em, đèn bàn sáng tới khuya.
Phương án sắp lại dùng kiểu chữ L: giường chị đầu tựa tường ngắn phía cửa sổ nhưng lệch hẳn sang góc trái, tránh khoảng dưới cửa sổ; giường em đầu tựa tường dài bên phải, ở nửa phía trong. Hai giường ôm góc trong cùng, cả hai người nằm đều thấy cửa ra vào ở góc chéo. Bàn học chuyển sang tường dài bên trái gần cửa ra vào, đèn bàn có chụp quay về phía tường, cách giường em hơn hai mét.
Mỗi bé có một kệ treo tường phía trên chân giường mình, không phải trên đầu, để đồ riêng. Giữa phòng còn khoảng trống để hai chị em ngồi chơi. Sau vài tuần, gia đình nhận thấy bé em ít thức giấc hơn. Đây là ví dụ minh hoạ, không phải lời hứa cho mọi gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Hai giường kê đối chân nhau có kiêng không?
Một số người kiêng hai giường chân đối chân thẳng hàng, cho là khí đối xung. Quan niệm này không phổ biến bằng chuyện giường thẳng cửa. Về thực tế, hai giường đối chân thường làm lối đi giữa bị chặn. Nếu phòng buộc như vậy, lệch hai giường một chút hoặc đặt rương thấp ở giữa.
Anh em khác giới có nên ở chung phòng không?
Đây là câu hỏi nuôi dạy con hơn là phong thủy. Khi còn nhỏ nhiều gia đình cho ở chung; khi trẻ lớn dần, nhu cầu riêng tư tăng lên, nên có vách ngăn, rèm hoặc tách phòng khi có điều kiện. Nên hỏi ý các con và quan sát sự thoải mái của từng đứa.
Giường tầng có làm trẻ ngủ không ngon không?
Không có bằng chứng chung. Một số trẻ thích tầng trên, một số thấy sợ. Tầng dưới hay tối và bí, tầng trên nóng hơn. Bố trí quạt, đèn riêng và chọn giường có lan can cao, thang chắc giúp cả hai tầng dễ chịu hơn. Đây là quan niệm kết hợp kinh nghiệm.
Tủ đầu giường chung ở giữa hai giường có được không?
Được và rất phổ biến. Tủ chung giúp tiết kiệm chỗ và tạo khoảng cách giữa hai giường. Nên có hai đèn riêng hoặc một đèn có chụp hướng xuống để không rọi vào mặt người kia. Mỗi người nên có ngăn riêng trong tủ.
Phòng hai giường thì hướng đầu giường theo tuổi ai?
Nếu theo phái Bát trạch, mỗi người có hướng riêng; hai giường song song thì cùng một hướng, nên nhiều người chọn kiểu chữ L để hai đầu giường có thể quay hai hướng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; chỗ tựa và tầm nhìn cửa nên đặt trước.
Có nên kê giường phụ cho người giúp việc trong phòng người được chăm sóc không?
Trong trường hợp chăm người ốm, người già, giường phụ trong cùng phòng giúp chăm sóc ban đêm. Nên đặt giường phụ gần cửa hoặc lối đi để người chăm dậy nhanh mà không làm phiền, có rèm để cả hai có chút riêng tư, đèn đêm đủ thấy đường.