Theo quan niệm dân gian phổ biến, cửa két sắt nên quay vào phía trong nhà hoặc về phía chủ nhà, không quay thẳng ra cửa chính hay cửa sổ; quanh két có những điều kiêng như để két trống, chất đồ lên nóc két, để lẫn giấy nợ với tiền. Phần lớn các điều kiêng này có một lý do thực tế đi kèm, liên quan đến an ninh, độ bền của két và thói quen giữ của.
Bài này giải thích từng quan niệm, nguồn gốc nếu biết, và việc nên làm thật. Vị trí đặt két trong nhà có bài riêng trong danh mục này; ở đây chỉ bàn chiều cửa két và những gì xung quanh nó. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; không có điều kiêng nào quyết định tài sản của gia đình bạn.
Cửa két quay về đâu: những cách nói khác nhau
Cách nói phổ biến nhất là cửa két không được quay ra cửa chính, cửa sổ hay ban công, vì "tiền ra theo cửa". Cách nói thứ hai là cửa két nên quay vào trong nhà, về phía tâm nhà hoặc phía chỗ chủ nhà hay ngồi, với ý "tiền hướng về chủ". Cách thứ ba, của một số người theo Bát trạch, là cửa két quay về một trong các hướng cát của chủ nhà.
Ba cách nói này không mâu thuẫn nhiều trong thực hành: két thường đặt trong tủ, sát tường, nên cửa két tự nhiên quay vào phía trong phòng. Chỗ mâu thuẫn xuất hiện khi hướng cát của chủ lại trùng phía cửa phòng. Khi đó, nhiều người làm nghề ưu tiên để cửa két khuất khỏi cửa phòng, vì việc két mở ra mà người đứng ngoài hành lang nhìn thấy bên trong là rủi ro có thật.
Lý do thực tế của nguyên tắc "không quay ra cửa" khá đơn giản: lúc bạn mở két, người đứng ở cửa nhìn được bạn bấm mã gì và bên trong có gì. Quay cửa két vào góc khuất, cơ thể người mở che được bàn phím và lòng két, là cách giữ bí mật hiệu quả nhất.
Các điều kiêng quanh két và lý do thực tế
Bảng dưới gom những điều kiêng hay được nhắc khi nói về két sắt trong nhà và cửa hàng, cùng lý do thực tế mà bạn có thể dùng dù không tin phần quan niệm.
| Điều kiêng | Cách hiểu dân gian | Lý do thực tế |
|---|---|---|
| Để két trống hoàn toàn | Két trống là "hết của", nhiều nhà buôn giữ lại ít tiền gốc | Két trống thì người ta lơ là khoá; giữ một ít đồ cần thiết trong két tạo thói quen dùng |
| Chất đồ nặng lên nóc két | Đè lên chỗ giữ của, "đè tài" | Đồ trên nóc phải dời mỗi lần mở; vật rơi có thể làm hỏng bàn phím, tay nắm |
| Để két mở cửa qua đêm | Của "lộ" ra ngoài | Két mở thì chẳng khác gì không có két |
| Để tiền lẫn giấy nợ, giấy tờ cũ | Tiền nằm chung với nợ là điềm không hay | Giấy tờ lẫn lộn khó tìm, dễ thất lạc chứng từ quan trọng |
| Để thuốc men, đồ ăn trong két | Đồ tạp vật trong chỗ cất của | Đồ ăn hút ẩm, gây mùi, kiến; thuốc cần bảo quản riêng |
| Để két bám bụi, gỉ sét | Chỗ cất của mà bỏ bê | Bụi và gỉ làm kẹt khoá cơ, bản lề; bàn phím điện tử hỏng nhanh |
Hầu hết điều kiêng trong bảng đều quy về một ý: két là chỗ quan trọng, phải được dùng đúng, giữ sạch và đóng kín. Người xưa gói ý đó vào những lời kiêng để dễ nhớ.
Lệ không để két trống: từ tập quán nhà buôn đến thói quen giữ tiền
Nhiều gia đình buôn bán giữ lệ không bao giờ để két hay ngăn kéo tiền trống hẳn, kể cả lúc cuối năm. Một số người gọi đó là giữ "tiền gốc", "tiền cái", với ý cái này đẻ ra cái kia. Tập quán này có ở nhiều nơi, mỗi nhà một cách làm: có nhà giữ một tờ tiền mệnh giá lớn, có nhà giữ đồng xu cổ, có nhà bỏ vào một phong bao đỏ.
Nhìn từ góc quản lý tài chính gia đình, giữ một khoản dự phòng nhỏ bằng tiền mặt trong két là điều hợp lý: khi có việc gấp vào đêm khuya, mất điện, hệ thống thanh toán gặp sự cố, gia đình vẫn có tiền dùng. Khoản này nên có con số cố định và được bổ sung khi dùng, không phải để tiền tuỳ tiện.
Điều nên tránh là biến lệ này thành nỗi lo: két trống một hôm không có nghĩa gì. Đây là tập quán, ai thấy có ý nghĩa thì giữ, ai không thì thôi; điều chắc chắn có ích là khoản dự phòng và thói quen ghi chép.
Đồ thờ, vật phẩm trên hoặc cạnh két
Bàn thờ Thần Tài trên nóc két. Một số cửa hàng đặt bàn thờ Thần Tài nhỏ lên nóc két cho gọn. Nhiều người lại ngại, vì vừa "đè" lên két vừa phải dời đồ thờ mỗi lần mở. Về thực tế, nhang đèn trên nóc két dễ rơi tàn, chảy nến vào khe cửa và bàn phím. Nếu có thể, tách bàn thờ và két ra hai chỗ.
Vật phẩm trong két. Có người đặt một món vật phẩm nhỏ như đồng tiền xu, túi gấm vào trong két. Món đó nên nhỏ, khô, không chảy nước, không có mùi. Đây là biểu tượng, không có tác dụng gì với tiền trong két; có thể xem các món ghi rõ chất liệu trên Vật Phẩm Phong Thủy nếu muốn.
Gương soi vào két. Có quan niệm cho rằng gương chiếu vào két là "nhân đôi của cải", lại có quan niệm khác cho là "phản tài ra ngoài". Hai cách nói ngược nhau, nên quyết định theo lý do thực tế: gương làm người khác nhìn thấy két và mã số qua phản chiếu, nên tốt nhất không có gương soi vào két.
Cây cảnh, bể cá cạnh két. Nước và độ ẩm cạnh két là điều không nên. Theo quan niệm, đây là kim gặp thủy; theo thực tế, nước tưới cây và hơi ẩm bể cá làm gỉ két, mốc giấy tờ.
Mã số, chìa khoá và người được biết
Phần dễ bị xem nhẹ nhất lại là phần quyết định két có giữ được của hay không. Dưới đây là những việc nên làm:
- Đổi mã mặc định của nhà sản xuất ngay khi lắp; không dùng ngày sinh, số nhà, số điện thoại làm mã.
- Chìa khoá dự phòng không cất trong cùng phòng với két, không giấu dưới thảm hay trong ngăn bàn gần đó.
- Mã và chìa khoá chỉ người trong gia đình có trách nhiệm biết; khi có người rời nhà lâu dài thì đổi mã.
- Ghi lại cách mở két, mã và nơi cất chìa trong một phong bì niêm phong, gửi người tin cậy hoặc cất ở nơi an toàn khác.
- Pin của két điện tử cần thay định kỳ; két có ổ khoá cơ dự phòng thì giữ chìa cơ ở nơi khác.
- Không nói chuyện về két, số tiền trong két trước mặt người ngoài, kể cả trên mạng xã hội.
Những việc này không liên quan đến phong thủy, nhưng nếu nói theo ngôn ngữ phong thủy thì đây chính là phần "tàng" quan trọng nhất: thứ quý được giấu không chỉ bằng chỗ đặt mà bằng cả lời nói và thói quen.
Két ở cửa hàng khác két ở nhà thế nào
Két ở cửa hàng mở nhiều lần mỗi ngày, có nhiều người biết, và thường ở gần quầy thu ngân. Vì vậy, ngoài các điều kiêng chung, két cửa hàng cần quy trình rõ: ai được mở, mở lúc nào, tiền rút từ quầy vào két có ghi lại không. Nhiều cửa hàng dùng két có khe nạp tiền một chiều, để nhân viên ca chỉ bỏ tiền vào mà không mở được.
Về hướng cửa két, nguyên tắc "không quay ra phía khách" ở cửa hàng còn quan trọng hơn ở nhà. Két nên nằm phía sau người thu ngân, khuất khỏi tầm nhìn từ quầy, và người mở két quay lưng về phía khách. Theo quan niệm, đó là giữ "tài không lộ"; theo thực tế, đó là để không ai đứng ở quầy nhìn thấy bên trong két.
Cuối ngày, nhiều cửa hàng chuyển phần lớn tiền khỏi két cửa hàng về nhà hoặc nộp ngân hàng, chỉ giữ lại khoản cần cho sáng hôm sau. Đây là thói quen an ninh được khuyên nhiều, và cũng hợp với lệ giữ "tiền gốc" một cách vừa phải.
Khi nào nên dời két sang chỗ khác
Khi quá nhiều người biết chỗ. Sau một lần sửa nhà lớn, thợ thuyền ra vào nhiều ngày, hoặc sau khi người giúp việc nghỉ, nhiều gia đình dời két hoặc ít nhất đổi mã. Theo quan niệm là "đổi khí"; theo thực tế là giảm số người biết.
Khi chỗ cũ bị ẩm, thấm. Tường thấm, sàn ẩm sau mùa mưa là lúc nên kiểm két. Thấy giấy tờ bên trong có mùi mốc, bản lề gỉ là dấu hiệu cần dời hoặc xử lý chống ẩm ngay.
Khi bố trí phòng thay đổi. Đổi phòng ngủ, làm thêm cửa sổ, đổi chiều cửa phòng có thể khiến két vốn khuất trở nên lộ. Mỗi lần sửa nhà, nên xem lại két còn đáp ứng tiêu chí kín và không đối cửa không.
Không cần dời chỉ vì một lời phán. Nghe ai đó nói két đặt sai phương nên làm ăn kém thì không cần vội vàng khiêng két. Nếu chỗ đặt hiện tại kín, chắc, khô, việc dời chỉ vì một lời phán thường tốn công mà lại làm thêm nhiều người biết chỗ mới.
Hiểu lầm hay gặp: két càng to càng tụ của
Có người cho rằng két to, nặng thì "tụ khí" mạnh hơn, nên mua két lớn hơn nhu cầu nhiều lần. Phong thủy không có nguyên tắc nào nói vậy; ý "tàng" thiên về kín đáo hơn là to lớn. Một chiếc két khổng lồ đặt trong căn hộ nhỏ lại thu hút sự chú ý của mọi người vào nhà, từ thợ chuyển đồ đến hàng xóm.
Chọn két nên đi từ thứ cần cất: tiền dự phòng, vàng, giấy tờ nhà đất, sổ tiết kiệm, hộ chiếu. Đo thể tích cần dùng, cộng thêm một phần cho tương lai, rồi chọn két vừa với chỗ đặt và sàn chịu được. Két vừa phải, đặt khuất và bắt vít chắc giữ của tốt hơn két to đặt giữa phòng.
Một điểm nữa ít người tính: két càng lớn càng khó di chuyển khi chuyển nhà, sửa nhà, và có thể phải thuê đội chuyên chở riêng. Với nhà phố nhiều tầng có cầu thang hẹp, két lớn đặt ở tầng trên đôi khi không thể đưa xuống mà không tháo dỡ. Hãy tính trước đường đưa két vào và đưa ra khi chọn kích thước.
Câu hỏi thường gặp
Cửa két sắt quay về hướng Tây có sao không?
Không có quy tắc chung nào kiêng một hướng địa lý cho cửa két. Một số người theo Bát trạch tránh hướng xấu của chủ nhà; đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Điều nên tránh thật là cửa két quay ra cửa phòng, cửa sổ.
Có nên đặt két sắt dưới gầm giường không?
Một số người làm vậy cho kín. Nhiều người khác ngại nằm trên kim loại nặng, và gầm giường khó bắt vít, khó mở cửa két. Nếu đặt, nên dùng két nhỏ, bắt vít sàn và chừa đủ khoảng mở.
Két sắt cũ của người khác để lại có nên dùng không?
Có người ngại dùng két cũ của chủ nhà trước. Đây là quan niệm. Về thực tế, nếu dùng thì nên đổi mã, thay ổ khoá hoặc mời thợ kiểm tra, vì không biết bao nhiêu người đã có mã hoặc chìa của két đó.
Có nên để vàng và giấy tờ nhà đất chung một két không?
Được, nhưng nên chia ngăn và bỏ giấy tờ vào túi chống ẩm. Một số gia đình tách giấy tờ quan trọng ra két chống cháy riêng, vì vàng chịu nhiệt tốt hơn giấy.
Két sắt bị kêu, kẹt khoá có phải điềm xấu không?
Không. Két kêu, kẹt thường do pin yếu, bụi, gỉ ở bản lề hoặc chốt khoá. Gọi thợ bảo dưỡng của nhà cung cấp, không tự cạy mở vì có thể làm hỏng cơ chế khoá.
Có cần làm lễ khi đặt két mới không?
Một số gia đình, nhất là nhà buôn bán, có thắp hương khi đặt két mới như một nghi thức khởi đầu. Đây là tập quán tuỳ gia đình. Nếu làm, nên tách bàn thờ khỏi két để tránh tàn hương rơi vào khe cửa và bàn phím.