Khi hai anh chị em học chung một góc, cách kê được phong thủy khen nhiều nhất là chữ L hoặc song song cạnh nhau, mỗi người lưng có chỗ tựa và không ai ngồi quay lưng ra cửa; kiểu ngồi đối diện thẳng mặt và kiểu quay lưng vào nhau ít được khuyên. Với hai con chênh nhau nhiều tuổi, chữ L thường hợp hơn vì mỗi người có một mảng tường và nhịp học riêng.
Bài so sánh bốn cách kê phổ biến, gợi ý chọn theo khoảng cách tuổi, rồi đi vào những chuyện nhỏ mà hay gây cãi nhau: đèn, chỗ để đồ, giờ học lệch nhau. Phần phong thủy được ghi kèm lý do thực tế; đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Học chung một góc: phổ biến và có lợi
Trong nhà phố, căn hộ hai phòng ngủ, hai anh chị em ở chung phòng là chuyện bình thường. Kê hai bàn học riêng ở hai góc thường không đủ chỗ, nên nhiều gia đình chọn một bàn dài hoặc hai bàn ghép. Học chung có cái lợi riêng: anh chị có thể giảng cho em, em học theo nếp ngồi của anh chị, cha mẹ kèm một lúc được cả hai.
Phong thủy không có quy định riêng cho chuyện hai người học chung, nhưng các nguyên tắc chung về chỗ ngồi vẫn áp dụng cho từng người: lưng có chỗ tựa, trước mặt thoáng, không đối thẳng cửa, ánh sáng đủ. Cái khó là thoả được cả hai người trong cùng một mảng không gian. Ngoài ra, phong thủy rất coi trọng sự hoà thuận trong nhà; một cách kê làm hai con va chạm mỗi ngày thì dù đúng phương vẫn không phải cách kê tốt.
Nhìn như vậy, câu hỏi không phải là cách kê nào "chuẩn phong thủy", mà là cách nào giữ được cho mỗi con một chỗ ngồi vững, ít làm phiền nhau, và hợp với khoảng cách tuổi của hai đứa.
So sánh bốn cách kê bàn cho hai người học
Bảng dưới đặt các cách kê phổ biến cạnh nhau. Cột cuối gợi ý trường hợp phù hợp; không cách nào đúng cho mọi phòng.
| Cách kê | Phong thủy nhìn thế nào | Thực tế khi học | Hợp khi |
|---|---|---|---|
| Song song cạnh nhau, cùng quay vào tường hoặc ra phía trước | Cả hai cùng hướng, cùng tựa; ổn nếu lưng không quay ra cửa | Dễ giảng bài cho nhau, dễ nói chuyện riêng, khuỷu tay va nhau nếu bàn hẹp | Hai con gần tuổi, cùng cấp học |
| Chữ L, mỗi người một mảng tường | Mỗi người có chỗ tựa riêng, không đối mặt | Ít làm phiền nhau, vẫn quay lại hỏi được | Chênh tuổi, nhịp học khác nhau |
| Đối diện, ngồi hai bên một bàn | Hai người đối xung; thường có một người quay lưng ra cửa | Dễ nói chuyện, dễ nhìn bài của nhau, khó tập trung | Làm bài nhóm, vẽ, thủ công |
| Quay lưng vào nhau, mỗi người một tường | Cả hai đều lưng hở về phía giữa phòng | Ít nói chuyện nhưng hay ngoái lại, cha mẹ khó kèm | Phòng dài hẹp, hai con đều lớn |
Kiểu song song và kiểu chữ L được dùng nhiều nhất. Kiểu đối diện hợp với những hoạt động cần tương tác hơn là cho giờ làm bài. Kiểu quay lưng vào nhau ít được khuyên vì cả hai người đều mất chỗ tựa.
Chọn theo khoảng cách tuổi
Hai con sinh đôi hoặc cách nhau một hai tuổi. Thường học cùng cấp, giờ học gần nhau. Bàn dài song song hợp nhất. Nên chia rõ mặt bàn bằng hai đèn riêng, hai hộc riêng, để mỗi con biết đâu là phần của mình.
Cách nhau ba đến năm tuổi. Anh chị đã học lâu, em còn học ngắn hoặc mới tập viết. Kiểu chữ L giúp anh chị có mảng tường yên, em ngồi phía gần cửa phòng hơn để cha mẹ kèm dễ.
Một con đang ôn thi. Người ôn thi nên được ưu tiên chỗ yên và có chỗ tựa tốt nhất trong giai đoạn đó. Em có thể làm bài ở bàn chung ngoài phòng khách những tối anh chị học khuya.
Một con học chủ yếu trên máy tính. Màn hình sáng và tiếng gõ phím làm người bên cạnh xao nhãng. Đặt bàn máy ở cạnh trong của chữ L, màn hình quay về phía tường.
Theo nếp nhà về thứ bậc. Một số gia đình giữ nếp coi phía trái người ngồi nhìn ra, tức phía Thanh Long, là phía trên, nên xếp anh chị ngồi bên trái. Đây là nếp lễ nghi, không có ý nghĩa về học hành; làm hay không tuỳ nhà.
Đèn và ánh sáng khi hai người ngồi cạnh nhau
Chuyện đèn là chuyện hay gây cãi nhau nhất. Với kiểu song song, nếu hai con cùng thuận tay phải, mỗi người cần một đèn đặt bên trái mình; đèn của người ngồi bên phải vô tình nằm giữa hai người và có thể chiếu sang mặt bàn của người kia. Chọn đèn có chao hẹp, quay đúng xuống vùng sách của mỗi người giải quyết được phần lớn.
Nếu một con thuận tay trái, hãy xếp con đó ngồi bên trái, đèn đặt bên phải con; người thuận tay phải ngồi bên phải, đèn đặt bên trái mình. Hai chiếc đèn khi đó cùng nằm ở giữa, nghe có vẻ ngược nhưng thực ra mỗi người đều có ánh sáng từ phía đối diện tay viết, và hai khuỷu tay viết quay ra ngoài, không va nhau. Đây là cách sắp mà nhiều giáo viên tiểu học dùng khi xếp chỗ cho học sinh thuận tay trái.
Với kiểu chữ L, mỗi người có cửa sổ hay nguồn sáng khác nhau. Người ngồi xa cửa sổ cần đèn bàn mạnh hơn một chút. Dù kê kiểu gì, nên có thêm đèn trần sáng vừa để phòng không tối om ngoài hai quầng sáng trên bàn.
Dựng góc học chung trong một buổi cuối tuần
Ví dụ giả định: hai chị em lớp bảy và lớp ba ở chung phòng khoảng mười hai mét vuông. Các bước dưới đây giúp dựng góc học chung mà hai con đều thấy công bằng.
- Đo phòng, đánh dấu cửa đi, cửa sổ, giường, ổ điện lên một tờ giấy.
- Thử hai phương án, song song và chữ L, bằng cách kê tạm bàn ghế. Mỗi con ngồi thử từng chỗ vài phút.
- Chọn phương án giữ được lưng tựa cho cả hai và không ai quay lưng ra cửa phòng.
- Chia mặt bàn: mỗi người một đèn, một hộc hay khay đựng đồ, một tấm lót. Không dùng chung hộp bút.
- Thống nhất giờ học: giờ học chung, giờ chị học riêng khi em đã đi ngủ, quy ước dùng đèn bàn thay đèn trần sau giờ em ngủ.
- Cho mỗi con tự trang trí phần tường của mình bằng một hai thứ con thích.
- Sau hai tuần, hỏi lại hai con có gì bất tiện để chỉnh.
Phong thủy coi trọng sự hài hoà trong nhà; ở góc học chung, hài hoà bắt đầu từ chỗ mỗi con thấy mình được chia phần công bằng và có tiếng nói khi sắp xếp.
Giữ hoà khí khi học chung
Nhiều xích mích giữa anh chị em ở góc học chung không đến từ cách kê bàn mà từ những chuyện nhỏ hằng ngày. Một số quy ước đơn giản giúp giữ không khí yên:
- Mỗi người có phần bàn riêng, không lấy đồ của người kia khi chưa hỏi.
- Khi một người làm bài kiểm tra, ôn thi, người kia giữ yên lặng hoặc chuyển ra chỗ khác.
- Không bật nhạc ngoài loa ở góc học chung; ai muốn nghe thì dùng tai nghe, âm lượng vừa.
- Anh chị giảng bài cho em khi em hỏi, nhưng không bị bắt làm thay cha mẹ.
- Dọn phần bàn của mình trước khi đi ngủ.
- Cha mẹ không so sánh bài vở của hai con ngay tại góc học chung.
Những quy ước này không có trong sách phong thủy nào, nhưng chúng tạo ra đúng thứ phong thủy gọi là khí hoà: một không gian mà người ở trong đó thấy yên, thấy được tôn trọng.
Khi nào nên đổi cách kê, khi nào nên tách góc
Góc học chung không phải sắp một lần là xong. Một cách kê hợp khi hai con còn học tiểu học có thể trở nên chật chội khi anh chị lên cấp hai, sách vở dày gấp đôi, giờ học kéo sang buổi tối. Nhiều gia đình chỉ nhận ra khi thấy anh chị bắt đầu ôm sách ra bàn ăn, hoặc em than không có chỗ để vở. Đó là lúc nên nhìn lại, thay vì cố giữ cách kê cũ.
Dấu hiệu dễ thấy nhất là một con thường xuyên bỏ góc học chung để đi chỗ khác. Phong thủy gọi một chỗ ngồi mà người ta không muốn ngồi là chỗ không tụ được khí; đời thường thì đơn giản là chỗ đó không còn hợp với nhu cầu của người ngồi. Dấu hiệu thứ hai là xích mích lặp lại vì cùng một chuyện: đèn chói sang, ghế va nhau, đồ lấn phần bàn. Khi một chuyện nhỏ lặp lại mỗi tối, thường nguyên nhân nằm ở cách kê chứ không ở tính nết hai con.
Khi đổi, thứ tự hợp lý là giữ nguyên phòng nhưng đổi hình: từ song song sang chữ L, hoặc thêm một kệ thấp làm vách giữa hai phần bàn. Nếu vẫn chưa ổn, mới tính tách hẳn một người ra góc khác trong nhà, chẳng hạn một bàn gấp ở phòng khác hay một góc hành lang đủ sáng. Người được tách ra nên là con cần sự yên hơn trong giai đoạn đó, và nên hỏi ý con trước, để việc tách không bị hiểu là bị phạt hay bị đẩy ra.
Ví dụ giả định: hai anh em ở chung phòng tại một căn hộ ở Đà Nẵng, anh lên lớp mười bắt đầu học thêm buổi tối, em lớp năm đi ngủ lúc chín giờ. Gia đình giữ bàn chung cho giờ học chiều, còn buổi tối anh chuyển ra bàn đặt cạnh cửa sổ phòng khách, lưng tựa vách, có đèn riêng. Sau một học kỳ, khi lịch học của anh ổn định, cả nhà lại bàn có nên đổi tiếp hay không. Cách làm này không theo một sách phong thủy nào, nhưng giữ được hai điều phong thủy nhắc nhiều: mỗi người có chỗ ngồi vững và trong nhà giữ được hoà khí.
Câu hỏi thường gặp
Hai chị em ngồi đối diện nhau học có được không?
Được nhưng ít được khuyên. Theo quan niệm, ngồi đối diện là hai luồng khí đối xung và thường có một người quay lưng ra cửa. Thực tế hai con dễ nói chuyện, nhìn bài của nhau. Kiểu này hợp cho làm bài nhóm, vẽ, thủ công hơn là giờ tự học.
Bàn học đôi chữ L có tốn chỗ hơn bàn song song không?
Chữ L chiếm một góc phòng, thường tốn diện tích sàn tương đương bàn dài nhưng phân bổ ra hai mảng tường. Với phòng vuông, chữ L tận dụng góc tốt hơn. Với phòng dài hẹp, bàn song song dọc tường dài thường gọn hơn.
Em ngủ sớm mà chị học khuya thì đèn bàn đặt thế nào?
Chọn đèn có chao kín, quay xuống mặt bàn, đặt ở phía xa giường của em. Có thể dùng rèm giường hoặc kệ thấp ngăn giữa góc học và chỗ ngủ. Quy ước tắt đèn trần sau giờ em ngủ, chỉ dùng đèn bàn.
Có cần kê bàn theo phương Văn Xương của từng con không?
Không bắt buộc. Hai con thường có hai phương Văn Xương khác nhau theo can năm sinh, khó thoả cả hai trong một góc. Nhiều gia đình ưu tiên con đang ở giai đoạn học nặng hơn; đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Hai con hay cãi nhau ở góc học chung thì nên tách ra không?
Trước hết thử chia rõ phần bàn, đồ dùng và giờ học. Nếu vẫn cãi nhau thường xuyên, tách một con sang góc khác trong nhà như bàn ăn, hành lang tầng trên vào giờ học là cách đơn giản. Không cần cố giữ góc chung bằng mọi giá.
Nên kê bàn học chung quay vào tường hay quay ra giữa phòng?
Quay vào tường dọc cửa sổ, lưng hướng vào giữa phòng nhưng không đối cửa đi, là cách phổ biến và gọn. Quay ra giữa phòng, lưng tựa tường, được phong thủy khen hơn nhưng cần phòng đủ rộng phía trước bàn.