Theo một quan niệm phổ biến trong sách phong thủy hiện đại, gương soi được mặt bàn ăn là tốt vì "nhân đôi" mâm cơm, gợi ý đủ đầy. Gương nên treo ở tường bên cạnh bàn, ngang tầm thấy mặt bàn; nên tránh gương soi thẳng cửa chính, soi bếp nấu, soi bàn thờ, và gương đặt ngay trước mặt một người ngồi ăn.
Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Bên cạnh đó, gương trong phòng ăn có những tác dụng thấy được: làm phòng nhỏ trông rộng, đưa ánh sáng cửa sổ vào sâu hơn. Nó cũng có những điều phiền thật: chói khi bắt đèn, làm người ngồi mất tự nhiên khi thấy mình đang ăn, bám hơi dầu, ố mép trong mùa ẩm. Bài đi qua cả hai lớp để bạn tự quyết định nên treo hay không và treo ở đâu.
Quan niệm "gương nhân đôi bàn ăn" đến từ đâu
Ý tưởng dùng gương soi bàn ăn chủ yếu xuất hiện trong sách phong thủy phổ thông viết bằng tiếng Hoa và tiếng Anh vài chục năm gần đây, rồi lan sang Việt Nam qua sách dịch và báo chí. Lập luận rất đơn giản: thức ăn tượng trưng cho sự no đủ, gương làm thức ăn nhân lên gấp đôi trong mắt người nhìn, nên phòng ăn có gương được hiểu như lời chúc đủ đầy. Đây là cách đọc tượng trưng, cùng loại với việc treo tranh cá vì chữ "cá" đồng âm chữ "dư".
Trong nhà truyền thống Việt, gương lớn treo tường gần như không có ở chỗ ăn. Bữa cơm thường dọn trên phản, trên chiếu hoặc ở gian bên cạnh bếp; gương soi là vật nhỏ, đặt trong buồng. Vì thế quan niệm gương phòng ăn không thuộc nếp cũ của người Việt mà là một lớp mới, đi cùng căn hộ và nhà phố có phòng ăn riêng.
Biết được nguồn gốc giúp bạn đặt quan niệm này đúng chỗ. Nó không phải điều bắt buộc, cũng không có chuyện thiếu gương thì kém lộc. Nếu gia đình thích ý nghĩa đó và phòng ăn có tường phù hợp, treo một tấm gương là cách trang trí dễ chịu; nếu không thích nhìn thấy mình khi ăn, bỏ qua cũng chẳng thiếu gì.
Chỗ treo nên chọn và nên tránh
Bảng dưới gom các vị trí hay gặp. Cột quan niệm ghi lời khuyên phong thủy phổ biến; cột thực tế ghi lý do có thể kiểm bằng mắt.
| Vị trí gương | Quan niệm thường gặp | Lý do thực tế | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Tường bên cạnh bàn, thấy mặt bàn | Tốt, "nhân đôi" mâm cơm | Không soi thẳng mặt ai, phòng trông rộng | Vị trí an toàn nhất nếu muốn treo |
| Ngay trước mặt một ghế | Không hợp, người ngồi bị "soi" | Thấy mình nhai, nuốt suốt bữa, khó chịu | Dịch gương sang bên hoặc lên cao |
| Đối diện cửa chính | Kiêng, "đẩy khí ra ngoài" | Khách vừa vào đã thấy mình; dễ giật mình ban đêm | Đổi sang tường vuông góc với cửa |
| Soi thẳng bếp nấu | Kiêng, "nhân đôi lửa" | Ánh lửa, hơi dầu bám mặt gương | Treo xa khu nấu ít nhất vài mét |
| Soi thấy bàn thờ | Kiêng, thiếu trang nghiêm | Ánh nến, hương phản chiếu gây rối mắt | Xoay góc gương hoặc chọn tường khác |
| Soi nhà vệ sinh, cửa phòng ngủ | Không hợp | Nhìn vào những chỗ riêng tư khi đang ăn | Đổi vị trí |
Các lời kiêng ở đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; nhưng gần như mỗi lời kiêng đều trùng với một khó chịu có thật. Vì vậy cách kiểm đơn giản nhất là ngồi vào từng ghế và nhìn quanh: gương nào khiến bạn thấy mình, thấy cửa ra vào hay thấy bếp lửa ngay trong tầm mắt thì nên dời.
Gương và ánh sáng trong phòng ăn
Gương vuông góc với cửa sổ đưa ánh sáng vào sâu. Đặt gương ở tường vuông góc hoặc chếch với cửa sổ, ánh sáng ban ngày được phản chiếu sang phía trong phòng, góc ăn tối đi được sáng hơn. Gương đối diện thẳng cửa sổ lại là một câu chuyện khác, đã có bài riêng ở chuyên mục cửa sổ và ánh sáng.
Gương bắt đèn có thể gây chói. Đèn treo trên bàn ăn phản chiếu vào gương thành một điểm sáng thứ hai. Nếu điểm sáng đó rơi đúng tầm mắt người ngồi, bữa ăn trở nên chói. Trước khi khoan, nên bật đèn ăn, ngồi vào từng ghế và di chuyển tấm gương thử để tìm góc không bị loá.
Gương nhân đôi cả sự bừa bộn. Gương soi được mặt bàn thì cũng soi được bát đĩa chồng đống, túi ni lông, hộp đồ ăn để tạm. Phòng ăn có gương đòi hỏi gọn hơn phòng ăn không gương; nếu nhà thường để đồ trên bàn, gương sẽ làm cảm giác chật tăng lên.
Gương màu khói, gương đồng cho ánh sáng ấm hơn. Gương trắng thông thường phản chiếu nguyên màu ánh sáng. Gương màu khói hoặc gương màu đồng làm hình phản chiếu dịu và ấm hơn, hợp với phòng ăn dùng ánh sáng vàng, và bớt cảm giác người ngồi bị soi rõ từng chi tiết.
Khi người ngồi nhìn thấy mình đang ăn
Một điều ít được sách phong thủy nhắc nhưng người dùng phàn nàn nhiều: ngồi ăn mà thấy chính mình trong gương. Nhiều người thấy mất tự nhiên, ăn vội hơn, hoặc liếc nhìn liên tục. Với trẻ nhỏ, gương trước mặt dễ thành thứ để nghịch, làm bữa ăn kéo dài. Người đang ăn kiêng hoặc nhạy cảm với ngoại hình có thể thấy áp lực khi nhìn mình suốt bữa.
Cách tránh là đặt mép dưới gương cao hơn tầm mắt người ngồi, hoặc đặt gương ở tường bên sao cho mỗi người chỉ thấy mặt bàn và người đối diện qua gương, không thấy chính mình. Với tường dài sau một dãy ghế, gương lại soi lưng những người ngồi dãy đó và mặt những người ngồi dãy đối diện; trường hợp này nên hỏi ý cả nhà trước.
Một số gia đình chọn gương có khung lớn, chia ô hoặc gương cổ có lớp tráng mờ theo thời gian. Những loại gương này phản chiếu không rõ nét, giữ được cảm giác rộng và sáng mà người ngồi không bị soi kỹ. Đó là lựa chọn trung gian dễ chịu cho người thích ý nghĩa tượng trưng nhưng ngại thấy mình.
Loại gương, cách gắn và an toàn
Phòng ăn có ghế kéo qua kéo lại, trẻ chạy quanh bàn và hơi nước từ nồi canh, nên gương ở đây cần chú ý hơn gương phòng ngủ:
- Gương khổ lớn ốp tường nên được gắn bằng keo chuyên dụng cho gương kết hợp nẹp hoặc ke đỡ chân, không chỉ treo móc; gương lớn rất nặng.
- Nhà có trẻ nhỏ nên dùng gương có lớp phim an toàn dán mặt sau, khi vỡ mảnh kính dính lại thay vì văng ra.
- Cạnh gương nên được mài hoặc có khung, nhất là mép dưới gần lưng ghế.
- Mùa nồm, phòng ăn liền bếp làm lớp tráng bạc mặt sau dễ bị ăn mòn, thành vệt đen loang từ mép vào. Chọn gương có lớp sơn bảo vệ mặt sau tốt, không dán gương sát tường đang thấm.
- Tủ có cánh gương là cách đưa gương vào phòng ăn mà không cần khoan tường lớn, đồng thời che được đồ trong tủ.
- Gương vỡ, nứt nên thay ngay. Dân gian kiêng gương vỡ; còn về an toàn, một vết nứt nhỏ có thể lan rộng khi có va chạm.
Việc khoan tường gắn gương lớn nên tránh đường điện, đường nước âm tường. Nếu không chắc, hỏi lại bản vẽ điện nước hoặc nhờ thợ có máy dò.
Phòng ăn nhỏ trong căn hộ và nhà ống: gương làm được gì
Phòng ăn trong căn hộ và nhà ống thường là một góc hẹp kẹp giữa bếp và phòng khách, ánh sáng đến từ một phía. Một tấm gương dọc treo ở tường bên cạnh bàn làm góc này trông sâu gấp đôi, và nếu đặt đúng thì nhận được ánh sáng từ cửa sổ hoặc ban công. Đây là cách nhà thiết kế dùng từ lâu, không riêng gì phong thủy.
Ví dụ giả định: một căn hộ ở Đà Nẵng có bàn ăn bốn chỗ kê sát tường bên phải, đối diện là quầy bếp, cửa sổ nằm ở cuối phòng. Gia đình dán một tấm gương dọc khổ hẹp ở tường cạnh bàn, mép dưới ngang mặt bàn, mép trên cao hơn đầu người đứng. Người ngồi ghế chính chỉ thấy mặt bàn và cửa sổ trong gương, không thấy mình; góc ăn sáng hơn hẳn vào buổi sáng.
Nhưng gương không sửa được mọi thứ. Phòng ăn đã chật mà treo nhiều gương ở nhiều mặt tường sẽ tạo cảm giác rối, hình phản chiếu chồng lên nhau. Một tấm gương đúng chỗ thường hiệu quả hơn ba tấm đặt tuỳ ý. Nếu phòng ăn tối vì không có cửa sổ, gương chỉ nhân đôi ánh đèn; khi đó chỉnh đèn là việc nên làm trước.
Thử vị trí gương trước khi khoan
Một tấm gương lớn khoan rồi khó dời, nên thử trước theo các bước sau:
- Chọn hai ba tường ứng viên, loại trước tường đối diện cửa chính, tường đối diện bếp nấu và tường soi thấy bàn thờ.
- Nhờ một người cầm tấm gương hoặc tấm bìa phủ giấy bạc áp vào từng vị trí.
- Ngồi lần lượt vào các ghế, nhìn xem có thấy mình, thấy cửa ra vào hay thấy bếp lửa không.
- Bật đèn ăn buổi tối, kiểm điểm loá.
- Đứng ở cửa phòng ăn nhìn vào, xem tấm gương có làm phòng rộng ra hay chỉ thêm rối.
- Chốt vị trí, đo độ cao, kiểm đường điện nước rồi mới khoan và gắn.
Những bước này mất chừng nửa giờ nhưng tránh được một lỗ khoan sai trên tường. Với gương đặt sàn dựa tường, vẫn nên có dây hoặc ke giữ chân để gương không đổ khi có người va vào.
Câu hỏi thường gặp
Treo gương soi bàn ăn có tốt không?
Theo quan niệm trong sách phong thủy hiện đại, gương soi mặt bàn ăn tượng trưng cho mâm cơm nhân đôi, gợi ý đủ đầy. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Nếu treo, nên đặt ở tường bên cạnh để không ai phải nhìn thấy mình khi ăn.
Gương phòng ăn đối diện cửa chính có sao không?
Phong thủy phổ thông kiêng gương đối diện cửa chính vì cho rằng gương đẩy khí ra ngoài. Về thực tế, người vừa bước vào sẽ thấy ngay hình mình, ban đêm dễ giật mình. Nên dời gương sang tường vuông góc với cửa.
Gương trong phòng ăn bị ố đen ở mép là vì sao?
Thường do hơi ẩm làm hỏng lớp tráng bạc ở mặt sau gương, bắt đầu từ mép. Phòng ăn liền bếp và mùa nồm làm hiện tượng này nhanh hơn. Gương ố không sửa lại được mặt tráng, chỉ có thể thay hoặc che bằng khung.
Tủ có cánh gương trong phòng ăn có được tính như gương treo không?
Theo cách nghĩ phong thủy, mặt gương nào soi được bàn ăn cũng có cùng ý nghĩa tượng trưng. Tủ cánh gương tiện vì vừa có chỗ chứa vừa thêm ánh sáng, nhưng cũng cần kiểm để cánh gương không soi thẳng cửa chính hay bếp nấu.
Nhà có trẻ nhỏ treo gương phòng ăn thế nào cho an toàn?
Nên chọn gương có dán phim an toàn mặt sau, cạnh mài, gắn bằng keo chuyên dụng kết hợp ke đỡ. Mép dưới gương nên cao hơn tầm ghế để trẻ không đập vào khi trèo lên ghế, và không đặt gương đứng dựa tường không có dây giữ.
Phòng ăn không có cửa sổ thì gương có giúp sáng hơn không?
Gương chỉ phản chiếu ánh sáng sẵn có. Phòng không có cửa sổ thì gương chỉ nhân đôi ánh đèn, thêm điểm loá nếu đặt sai. Nên chỉnh đèn trước: đèn treo ấm trên bàn, đèn nền dịu cho phòng, rồi mới tính có cần gương hay không.