Về chuyện gương đối diện cửa sổ có hai quan niệm trái nhau: một bên cho rằng gương "nhân" ánh sáng và cảnh xanh vào phòng, bên kia cho rằng gương đặt thẳng cửa sổ sẽ "đẩy" khí vừa vào ra ngoài. Cách dung hoà được nhiều người dùng là đặt gương ở tường vuông góc hoặc cạnh cửa sổ, không đặt thẳng đối diện. Vị trí này vừa hắt sáng vào sâu trong phòng, vừa tránh được hình ảnh khí bị dội ngược.
Bài này giải thích gương thực sự làm gì với ánh sáng, vì sao đặt sai chỗ lại gây chói và nóng, và cách thử bằng một tấm gương rời trước khi khoan tường. Phần "khí" là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; phần ánh sáng thì bạn nhìn thấy ngay trong một buổi chiều.
Hai quan niệm trái ngược về gương và cửa sổ
Quan niệm thứ nhất: gương mở rộng không gian. Nhiều người làm phong thủy hiện đại, nhất là theo lối trang trí phương Tây, khuyên đặt gương để phản chiếu cảnh đẹp ngoài cửa sổ như cây xanh, mặt nước, bầu trời, coi đó là "mời" cảnh vào nhà. Họ cũng dùng gương để làm sáng các góc tối, làm phòng hẹp trông rộng hơn.
Quan niệm thứ hai: gương dội khí ra ngoài. Một số trường phái truyền thống cho rằng khí vào nhà qua cửa, cửa sổ; nếu có gương đối diện, khí bị phản ngược trở ra, không lưu lại. Vì vậy họ khuyên không đặt gương thẳng cửa chính, và nhiều người áp luôn lời khuyên đó cho cửa sổ lớn.
Hai quan niệm không hẳn mâu thuẫn. Bên thứ nhất nói về cảnh và ánh sáng, bên thứ hai nói về đường đi của khí. Đặt gương ở tường bên cạnh, nơi nó bắt được ánh sáng từ cửa sổ nhưng không "nhìn" thẳng vào cửa, thoả cả hai cách nghĩ.
Đây đều là quan niệm. Không có trường phái nào được kiểm chứng để nói gương ở vị trí này làm gia đình tốt hơn hay xấu đi. Những gì kiểm chứng được là độ sáng, độ chói, nhiệt và cảm giác không gian; đó là căn cứ chắc chắn để quyết định.
Gương làm gì với ánh sáng: phản xạ, không khuếch tán
Gương phẳng phản xạ phần lớn ánh sáng chiếu tới theo đúng một hướng, góc phản xạ bằng góc tới. Nó không làm ánh sáng toả đều ra khắp phòng như một bức tường trắng. Vì vậy một tấm gương hứng nắng sẽ tạo ra một vệt sáng rõ ở đâu đó trong phòng, có khi rơi đúng vào mắt người ngồi sofa hoặc mặt tivi, chứ không làm cả phòng sáng đều lên.
Khi không có nắng chiếu trực tiếp, gương đối diện cửa sổ cho bạn thấy hình ảnh của cửa sổ đó: mắt người nhìn vào gương thấy một "ô cửa sổ thứ hai" sáng, nên cảm giác phòng sáng và rộng hơn. Đây chủ yếu là hiệu ứng thị giác. Độ rọi đo được trên mặt bàn có thể chỉ tăng nhẹ, nhưng cảm nhận của người trong phòng thì thay đổi đáng kể.
Từ hai điều trên có thể rút ra quy tắc dùng gương: muốn phòng "trông" sáng và rộng, đặt gương nơi mắt người thường nhìn và nơi nó phản chiếu được khoảng sáng; muốn tránh chói, kiểm xem nắng trực tiếp có chiếu vào gương vào giờ nào trong ngày, rồi hướng vệt phản xạ đó đi đâu.
Ba vị trí đặt gương so với cửa sổ
Bảng so sánh ba vị trí hay gặp. Vị trí ở giữa bảng thường là lựa chọn an toàn nhất cho phòng khách và hành lang.
| Vị trí | Hiệu quả ánh sáng | Rủi ro | Theo quan niệm phong thủy |
|---|---|---|---|
| Đối diện thẳng cửa sổ | Tạo "ô cửa thứ hai", phòng trông sâu hơn | Nắng chiều phản ngược gây chói, lộ cảnh nhà hàng xóm vào gương | Bị một số phái chê là dội khí ra ngoài |
| Tường vuông góc, cạnh cửa sổ | Hắt ánh sáng ngang vào sâu trong phòng | Ít chói hơn; cần tránh vệt nắng rơi vào chỗ ngồi | Ít bị chê, thường được khuyên |
| Ngay bên cạnh cửa sổ, cùng mặt tường | Làm khung cửa trông rộng hơn, ít tăng sáng | Gần như không chói | Trung tính |
| Trên trần hoặc sát sàn, nghiêng | Khó kiểm soát, dễ phản nắng vào mắt | Chói, khó lau, dễ vỡ | Ít được khuyên |
Với phòng hẹp dài, gương ở tường dọc vuông góc với cửa sổ phía cuối thường làm phòng trông rộng ra rõ rệt nhất. Với phòng vuông nhỏ, một tấm gương vừa phải cạnh cửa sổ là đủ, không cần ốp cả mảng tường.
Thử bằng gương rời trước khi khoan tường
Gương lớn treo cố định khó tháo và dễ để lại lỗ khoan. Bạn có thể thử vị trí trong vài ngày bằng một tấm gương đứng hoặc gương dựa tường:
- Đặt gương ở vị trí dự định vào buổi sáng, ngồi ở các chỗ hay ngồi (sofa, bàn ăn, giường) và nhìn xem gương phản chiếu gì: cảnh trời, cây hay nhà hàng xóm, bồn cầu, góc bừa bộn.
- Quay lại cùng vị trí vào buổi chiều, đặc biệt nếu cửa sổ hướng Tây hoặc Nam. Tìm xem nắng có chiếu vào gương không và vệt phản xạ rơi vào đâu.
- Đo ánh sáng bằng điện thoại ở góc tối nhất của phòng khi có và không có gương. Nếu con số gần như không đổi, gương chủ yếu cho hiệu ứng thị giác; quyết định dựa trên việc bạn có thích cảm giác đó không.
- Kiểm xem gương có phản chiếu cửa sổ nhà đối diện, khiến hàng xóm có cảm giác bị nhìn hoặc bị chiếu nắng không.
- Chỉ khi hài lòng mới treo cố định, dùng móc chịu lực đủ cho trọng lượng gương và nên chọn gương có lớp phim chống vỡ phía sau.
Mất vài ngày thử nhưng tránh được chuyện treo xong mới thấy chói mắt mỗi chiều, hoặc phát hiện gương đang soi thẳng vào nhà vệ sinh.
Gương và cửa sổ theo từng phòng
Phòng khách. Đây là nơi gương phát huy tốt nhất, vì phòng khách cần cảm giác sáng và thoáng. Đặt gương ở tường bên, phản chiếu khoảng sáng của cửa sổ hoặc ban công, tránh phản chiếu thẳng cửa chính theo quan niệm phổ biến.
Hành lang và cầu thang. Hành lang dài tối trong nhà ống được lợi nhiều từ một tấm gương ở cuối hoặc ở tường bên, đón ánh sáng từ giếng trời hay cửa sổ chiếu nghỉ. Gương ở cầu thang phải gắn chắc và không làm người đi bị loá khi bước xuống.
Phòng ngủ. Quan niệm phổ biến khuyên không để gương soi thẳng vào giường. Gương đối diện cửa sổ phòng ngủ còn hắt ánh sáng buổi sáng sớm và đèn đường ban đêm vào mặt người ngủ. Nếu cần gương, đặt trong cánh tủ hoặc ở góc không nhìn thấy từ giường.
Phòng tắm. Gương phòng tắm thường đối diện hoặc gần ô cửa sổ nhỏ. Lưu ý riêng tư: kiểm xem từ bên ngoài có nhìn được hình phản chiếu qua cửa sổ không, dùng kính mờ cho ô cửa nếu cần.
Phòng thờ. Hầu hết các gia đình không đặt gương trong phòng thờ, và nhiều người coi việc gương phản chiếu bàn thờ là không trang nghiêm. Phòng thờ tối nên được xử lý bằng ánh sáng gián tiếp và thông gió hơn là bằng gương.
Những chỗ nên tránh và lưu ý an toàn
Một vài trường hợp gương gây phiền thật, bất kể bạn tin phong thủy đến đâu:
- Gương hứng nắng chiều rồi phản vào mắt người ngồi, mặt tivi hay màn hình máy tính.
- Gương phản chiếu nắng sang cửa sổ nhà hàng xóm; ở nhà phố sát nhau, việc này dễ gây va chạm. Chính các sách phong thủy cũng khuyên không chiếu gương vào nhà người khác.
- Gương lớn đặt sát sàn ở nhà có trẻ nhỏ hoặc thú cưng, dễ va đập.
- Đồ thủy tinh tròn, quả cầu pha lê, bình nước tròn đặt trên bậu cửa sổ có nắng có thể hội tụ ánh sáng thành điểm nóng; đặt chúng ở chỗ không có nắng trực tiếp.
- Gương treo bằng keo dán ở nơi ẩm có thể bong sau một thời gian. Dùng móc cơ khí hoặc khung đỡ chắc chắn.
Nếu muốn có một món trang trí phản chiếu ánh sáng nhẹ nhàng hơn gương, bạn có thể tham khảo các vật phẩm có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy. Dù chọn món gì, vị trí và cách nó hắt ánh sáng vẫn là điều cần thử trước.
Chọn cỡ gương, khung và độ cao cho hợp với cửa sổ
Khi đã chọn được bức tường, còn ba quyết định nhỏ quyết định gương trông hài hoà hay lạc lõng: cỡ, khung và độ cao. Vài gợi ý dưới đây dựa trên tỉ lệ thị giác và thói quen sử dụng, không phải số đo bắt buộc:
- Cỡ gương nhỏ hơn cửa sổ. Một tấm gương to hơn hẳn ô cửa sổ bên cạnh sẽ thành thứ nổi bật nhất phòng, kéo mắt khỏi khoảng trời thật. Phần lớn nhà ở chỉ cần gương có chiều cao xấp xỉ hoặc thấp hơn ô cửa sổ một chút.
- Mép trên gương ngang mép trên cửa sổ. Khi hai đường ngang thẳng hàng, bức tường trông gọn và có chủ ý. Gương treo lệch cao lệch thấp so với khung cửa dễ làm tường trông lộn xộn.
- Khung mảnh cho phòng nhỏ, khung dày cho phòng rộng. Khung gỗ, mây hoặc kim loại mảnh giúp gương hoà vào tường. Khung chạm cầu kỳ hợp phòng khách rộng, trần cao.
- Gương nhiều ô thay cho một tấm lớn. Gương chia ô bằng nan gỗ hoặc thanh kim loại gợi hình một ô cửa sổ, vừa hắt sáng vừa không soi rõ toàn thân người đi qua, phù hợp với người không thích thấy mình trong gương suốt ngày.
- Gương soi toàn thân đặt sau cánh cửa. Nếu nhu cầu chính là soi khi thay đồ, hãy tách nó khỏi việc lấy sáng: gương sau cánh cửa phòng hoặc trong tủ, còn tường cạnh cửa sổ dùng gương trang trí nhỏ hơn.
Ở nhà thuê, gương đứng có chân hoặc gương dựa tường cho phép bạn đổi vị trí theo mùa: mùa đông xoay để đón vệt nắng xiên vào góc tối, mùa hè xoay tránh vệt nắng chiều.
Câu hỏi thường gặp
Gương đối diện cửa sổ có làm phòng sáng hơn thật không?
Có, nhưng chủ yếu về cảm giác. Gương tạo hình ảnh một ô cửa sáng thứ hai nên phòng trông sáng và rộng hơn. Độ rọi đo trên mặt bàn có thể chỉ tăng nhẹ, trừ khi gương hắt trực tiếp ánh nắng vào phòng.
Theo phong thủy, gương đối diện cửa sổ có xấu không?
Một số người làm phong thủy chê vị trí này vì cho rằng khí bị dội ra ngoài, số khác lại khuyến khích để phản chiếu cảnh đẹp. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Đặt gương ở tường bên cạnh là cách dung hoà được nhiều người chọn.
Gương hướng ra cửa sổ có gây cháy không?
Gương phẳng không hội tụ ánh sáng nên khó gây cháy. Vật cong như gương cầu lõm, quả cầu thủy tinh hay bình nước tròn thì có thể hội tụ nắng thành điểm nóng. Không đặt chúng ở bậu cửa sổ có nắng chiếu trực tiếp.
Phòng ngủ nhỏ muốn đặt gương thì đặt ở đâu?
Nên đặt trong cánh tủ áo, sau cửa hoặc ở tường không nhìn thấy từ giường. Như vậy vừa tránh quan niệm gương soi giường, vừa tránh ánh sáng ngoài cửa sổ phản vào mặt khi ngủ.
Cửa sổ nhìn ra cảnh xấu thì có nên đặt gương phản chiếu không?
Không nên. Gương sẽ đưa chính cảnh xấu đó vào phòng và lặp lại nó thêm một lần. Với cửa sổ nhìn ra cảnh không đẹp, xử lý bằng rèm voan, kính mờ hoặc cây trước rồi mới tính chuyện gương.
Dùng gương bát quái ở cửa sổ có được không?
Gương bát quái là một vật phẩm có quan niệm riêng và nhiều người khuyên không nên chiếu sang nhà hàng xóm. Nếu mục đích chỉ là làm sáng phòng, gương thường đặt trong nhà là đủ; gương bát quái không phải dụng cụ lấy sáng.