Phong thủy coi phòng khách bừa bộn là chỗ "khí tù đọng": đồ hỏng để lâu, cây héo, đồ chất sau cửa chính, bàn trà phủ kín giấy tờ đều được khuyên dọn đi. Lý do thực tế cũng rõ: bụi, vấp ngã, khó lau dọn và cảm giác ngột ngạt mỗi lần bước vào nhà. Cách làm hiệu quả là dọn một lần theo từng nhóm đồ, rồi giữ bằng vài thói quen nhỏ hằng ngày.
Bài liệt kê những thứ hay bị nhắc tới, giải thích quan niệm và lý do đời thường của từng thứ, đưa ra quy trình dọn trong một buổi, cách xử lý những món khó bỏ như đồ thờ cũ, ảnh người đã khuất, quà của người lớn, và thói quen để phòng không bừa lại. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; còn một phòng khách gọn thì ai cũng thấy dễ chịu.
Vì sao phong thủy coi trọng sự gọn gàng ở phòng khách
Phòng khách là nội minh đường, chỗ khí từ cửa vào được dừng lại rồi lan đi trong nhà. Theo quan niệm, minh đường phải sáng và thông; đồ đạc chất đống làm khí "tắc", góc tối đọng đồ làm khí "tù". Từ đó sinh ra những lời khuyên quen thuộc: không để đồ hỏng, không chất đồ sau cửa, giữ mặt bàn trống.
Bỏ lớp ngôn ngữ về khí, ý nghĩa đời thường rất thẳng: chỗ nhiều đồ là chỗ nhiều bụi, khó lau, dễ có gián chuột; lối đi hẹp là lối dễ vấp; mặt bàn đầy giấy tờ là chỗ dễ thất lạc hoá đơn, thư từ. Phòng khách còn là chỗ người ngoài nhìn thấy đầu tiên, nên cảm giác "nhà này bề bộn" đến từ đây trước tiên.
Vì vậy, trong mọi lời khuyên phong thủy về phòng khách, dọn dẹp là lời khuyên rẻ nhất, dễ làm nhất và ít bị tranh cãi nhất. Nó không cần la bàn, không cần biết hướng nhà hay cung phi, và hiệu quả thấy ngay trong một buổi chiều.
Những thứ hay bị nhắc tới và lý do đằng sau
Đồ hỏng để lâu. Đồng hồ chết, bóng đèn cháy, ghế gãy chân, bình nứt, điều khiển hết pin. Quan niệm gọi là "khí suy". Thực tế: đồ hỏng chiếm chỗ, gây nguy hiểm như ghế gãy, và là lời nhắc thường trực về một việc chưa làm. Sửa ngay hoặc bỏ.
Cây héo, hoa tàn. Bị coi là sinh khí suy giảm. Thực tế: lá rụng, nước bình hoa đọng sinh mùi và muỗi. Thay hoa khi bắt đầu tàn; cây héo thì tìm nguyên nhân về ánh sáng, nước trước khi thay cây mới.
Đồ chất sau cửa chính. Cửa không mở hết được bị coi là "khí khẩu bị chèn". Thực tế: lối vào hẹp, khó khiêng đồ, khó thoát ra khi có sự cố. Giày dép, túi, thùng hàng sau cửa nên có chỗ cất riêng.
Bàn trà phủ đầy đồ. Mặt bàn được ví như "minh đường nhỏ" của khu ngồi. Thực tế: không có chỗ đặt chén trà khi có khách, giấy tờ dễ thất lạc. Giữ mặt bàn chỉ một khay và vài món.
Dây điện chằng chịt. Quan niệm ít nói tới, nhưng đây là thứ gây vấp ngã và chập cháy. Gom dây vào máng, ổ cắm đặt sau kệ, không kéo dây qua lối đi.
Quà biếu, thùng hàng chưa mở. Tích lại sau Tết, sau đợt mua sắm, nằm ở góc phòng khách hàng tháng. Mở ra, dùng hoặc tặng lại, cất vào kho.
Quy trình dọn phòng khách trong một buổi
Dọn theo nhóm đồ thay vì theo từng góc giúp không bị "dọn chỗ này đẩy sang chỗ kia". Chuẩn bị ba giỏ hoặc ba thùng ghi nhớ trong đầu: giữ lại, cất chỗ khác, bỏ hoặc cho.
- Mở hết cửa sổ, cửa chính cho thoáng; chụp một tấm ảnh phòng trước khi dọn để so sánh.
- Bắt đầu từ lối vào: dọn hết đồ sau cửa, trên tủ giày, dưới chân tường gần cửa.
- Dọn bàn trà: lấy hết mọi thứ xuống, chỉ đặt lại những gì dùng mỗi ngày.
- Gom đồ hỏng toàn phòng vào một chỗ; quyết định sửa trong tuần này hay bỏ, không có lựa chọn thứ ba.
- Dọn kệ, tủ trưng bày: lấy hết ra, lau, chỉ bày lại những món bạn thật sự muốn nhìn thấy.
- Đưa đồ không thuộc phòng khách về đúng chỗ: quần áo, đồ chơi, giấy tờ, dụng cụ.
- Gom dây điện, thay bóng cháy, lau đèn, lau kính cửa sổ.
- Lau sàn, giặt hoặc giũ thảm, áo gối sofa.
- Đứng ở cửa nhìn vào, so với ảnh lúc đầu, ghi lại những chỗ còn vướng để xử lý dần.
Một phòng khách bình thường dọn theo trình tự này mất chừng một buổi. Bạn không cần làm xong mọi thứ trong một ngày; làm xong ba bước đầu đã thấy khác. Nếu nhà có người lớn tuổi, nhờ họ cùng quyết định những món có kỷ niệm, để việc dọn không thành chuyện mất lòng, và để mọi người cùng biết đồ được cất ở đâu.
Những món khó bỏ: đồ thờ cũ, ảnh người đã khuất, quà của người lớn
Có những thứ trong phòng khách không thể đối xử như đồ thường. Đồ thờ cũ, bát hương đã thay, ảnh thờ, câu đối cũ nên được xử lý theo tập quán của gia đình và địa phương; nhiều nơi có cách hoá, gửi chùa, đình hoặc thả theo một cách riêng. Hỏi người lớn trong nhà hoặc nơi thờ tự gần nhà là cách làm chu đáo. Danh mục Phòng thờ của trang có bàn thêm về đồ thờ.
Ảnh người đã khuất bày ở phòng khách là chuyện nhạy cảm. Một số người nói không nên để ảnh người đã mất ở phòng khách; số khác coi đó là cách tưởng nhớ. Không có đúng sai chung, chỉ có cảm nhận của gia đình. Nếu muốn dời, có thể chuyển ảnh về khu thờ hoặc làm một góc kỷ niệm riêng, trang trọng hơn là để lẫn giữa đồ trang trí.
Quà của ông bà, cha mẹ, người thân có ý nghĩa tình cảm nhưng không hợp không gian là loại khó bỏ nhất. Bạn có thể giữ những món có ý nghĩa nhất và cất gọn những món còn lại vào tủ, thay phiên bày theo mùa. Phong thủy không đòi hỏi bạn bỏ đi những gì gắn với người thân; nó chỉ khuyên đừng để chúng chồng đống thành bừa bộn.
Giữ, sửa, cất hay bỏ: bảng quyết định nhanh
Khi đứng trước một món đồ mà phân vân, bảng dưới giúp quyết định nhanh dựa trên hai câu hỏi: có dùng không, có muốn nhìn thấy nó mỗi ngày không.
| Tình trạng món đồ | Quyết định | Lý do |
|---|---|---|
| Dùng hằng ngày, còn tốt | Giữ ở phòng khách | Đúng chỗ, đúng việc |
| Hỏng nhưng sửa được, còn cần | Sửa trong tuần | Để lâu thành đồ hỏng vĩnh viễn |
| Hỏng, không cần nữa | Bỏ hoặc mang đi tái chế | Chiếm chỗ, có khi nguy hiểm |
| Còn tốt, ít dùng, có ý nghĩa | Cất vào tủ, thay phiên bày | Giữ kỷ niệm mà phòng vẫn gọn |
| Còn tốt, không dùng, không ý nghĩa | Cho, tặng, bán lại | Người khác dùng được |
| Đồ thờ, đồ tâm linh cũ | Hỏi người lớn, xử lý theo tập quán | Tôn trọng niềm tin gia đình |
Nguyên tắc chung: món nào ở phòng khách cũng nên có lý do để ở đó. Món không trả lời được câu hỏi "để làm gì ở đây" thường là ứng viên đầu tiên cho thùng cất hoặc thùng cho.
Thói quen để phòng khách không bừa lại
Dọn một lần thì dễ, giữ được mới khó. Những thói quen dưới đây nhỏ nhưng có tác dụng lâu dài, và đều là cách biến lời khuyên "giữ minh đường thông thoáng" thành việc hằng ngày.
- Mười phút cuối ngày: trước khi đi ngủ, cả nhà dành mười phút đưa đồ về đúng chỗ.
- Một vào, một ra: thêm một món trang trí mới thì cất hoặc cho đi một món cũ.
- Khay cho đồ lặt vặt: chìa khoá, điều khiển, kính đặt trong một khay, không rải khắp bàn.
- Giỏ cho đồ chơi của trẻ: trẻ tự cất được, buổi tối đẩy vào góc.
- Chỗ riêng cho giấy tờ: hoá đơn, thư từ có một hộp hoặc ngăn kéo, không để trên bàn trà.
- Kiểm đồ hỏng mỗi tháng: bóng đèn, pin, cây, hoa.
- Không dùng phòng khách làm kho tạm: thùng hàng, đồ chờ gửi có chỗ khác.
Sau khi dọn, không cần làm lễ, đốt gì hay mua vật phẩm để "kích hoạt" lại không gian. Mở cửa cho thoáng, bật đèn sáng, đặt một bình hoa tươi nếu thích — vậy là đủ.
Mức tin: gọn gàng không thay được mọi thứ
Nhiều bài viết nói dọn dẹp theo phong thủy sẽ "mở đường tài lộc", "xua vận xui". Không có căn cứ cho những lời hứa như vậy. Điều chắc chắn hơn nhiều là một phòng khách gọn thì sạch hơn, an toàn hơn, dễ tiếp khách hơn, và nhiều người thấy đầu óc nhẹ nhõm hơn khi ngồi trong đó. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Cũng không cần biến gọn gàng thành áp lực. Phòng khách của một gia đình có trẻ nhỏ sẽ có đồ chơi, của người làm việc tại nhà sẽ có sách vở. Mục tiêu không phải là một căn phòng như trong ảnh quảng cáo, mà là lối đi thông, mặt bàn có chỗ đặt chén trà, không có đồ hỏng nằm chờ, và mọi người trong nhà muốn ngồi ở đó.
Nếu bạn làm hết các bài khác về phòng khách trên trang mà chỉ được chọn một việc để làm ngay hôm nay, hãy chọn việc này. Nó không tốn tiền, không cần thợ, và là nền để mọi điều chỉnh khác có tác dụng.
Ví dụ giả định: một gia đình ở Thanh Hoá dọn phòng khách sau Tết, gom được hai thùng quà chưa mở, một đồng hồ treo tường chết pin từ lâu, bốn chậu cây khô và một chồng báo cũ sau cửa. Ba tiếng sau, cửa chính mở hết được, bàn trà chỉ còn bộ ấm chén, và cả nhà nhận ra phòng khách rộng hơn hẳn mà không phải mua thêm thứ gì.
Câu hỏi thường gặp
Đồng hồ chết trong phòng khách có phải điềm xấu không?
Đây là quan niệm dân gian, không có căn cứ về điềm báo. Lý do thực tế để thay pin hay bỏ đồng hồ chết là nó báo sai giờ và là đồ hỏng chiếm chỗ. Thay pin hoặc sửa nếu còn dùng; không dùng nữa thì cất đi.
Có nên dọn phòng khách vào ngày giờ đẹp không?
Không cần chọn ngày cho việc dọn dẹp thường ngày. Một số gia đình chọn ngày cho các việc lớn như dọn nhà cuối năm hay chuyển đồ thờ, đó là tập quán riêng. Với việc dọn phòng khách hằng tuần, hằng tháng, lúc nào rảnh là lúc phù hợp.
Đồ thờ hỏng trong phòng khách xử lý thế nào?
Nên hỏi người lớn trong nhà hoặc nơi thờ tự gần nhà vì mỗi địa phương có cách làm riêng, như hoá, gửi chùa, đình hoặc chôn ở chỗ sạch. Không vứt chung với rác thường. Việc thay đồ thờ mới cũng nên theo tập quán của gia đình.
Cây héo trong phòng khách có nên vứt ngay không?
Trước khi vứt, xem cây héo vì thiếu sáng, thừa nước hay sâu bệnh, để cây mới không lặp lại. Nếu cây còn cứu được, đưa ra chỗ sáng chăm lại. Nếu đã chết, bỏ đi và chọn cây hợp ánh sáng thật của vị trí ấy.
Dọn xong có cần xông nhà hay tẩy uế không?
Không bắt buộc. Mở cửa cho thoáng, lau sạch và để ánh sáng vào là đủ cho một phòng khách sau khi dọn. Một số gia đình có thói quen xông trầm theo tập quán; nếu làm, chú ý thông gió, không đốt gần rèm và không để khói nhiều khi có trẻ nhỏ, người bị hen.
Làm sao để cả nhà cùng giữ phòng khách gọn?
Thống nhất vài quy tắc đơn giản và cho mỗi người một chỗ riêng cho đồ của mình: giỏ đồ chơi cho trẻ, khay chìa khoá cho người lớn, hộp giấy tờ chung. Mười phút cuối ngày cùng dọn là thói quen dễ duy trì nhất, nhất là khi người lớn làm trước.