Trong một dãy trọ hay chung cư mini, vị trí phòng ảnh hưởng tới ánh sáng, tiếng ồn, độ nóng và lối thoát nhiều hơn mọi điều khác. Phong thủy có quan niệm riêng cho từng vị trí: phòng cuối hành lang bị coi là xuyên tâm, phòng đối cầu thang là khí trôi, phòng đầu dãy được coi là đón khí. Đặt cạnh các yếu tố thực tế, có vị trí phong thủy chê nhưng lại dễ sống, và ngược lại.
Người thuê thường được chủ nhà dẫn xem phòng đang trống, và chỉ có một hai lựa chọn. Nhưng nếu dãy có nhiều phòng trống, hoặc bạn có thể chờ thêm vài tuần, biết cách so các vị trí sẽ giúp chọn đúng. Bài đi lần lượt từng vị trí hay gặp, nêu quan niệm và lý do thực tế, rồi dành một phần riêng cho chuyện thoát nạn khi cháy, điều mà phong thủy cổ không nói tới nhưng với nhà nhiều phòng cho thuê là quan trọng nhất. Các đánh giá theo phong thủy là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Nhìn cả dãy trước khi nhìn từng phòng
Phong thủy xem nhà từ ngoài vào trong: thế đất, đường đi, nhà xung quanh, rồi mới tới cửa và phòng. Với dãy trọ, bước ngoài này là nhìn dãy nằm thế nào so với hẻm, với nắng và với các toà nhà quanh. Dãy chạy dọc theo hướng Đông Tây thì một mặt hứng nắng sáng, một mặt hứng nắng chiều; dãy chạy theo hướng Bắc Nam thì đầu hồi phía Tây nóng nhất.
Dãy trọ một tầng nằm sâu trong khu đất, hành lang chung mở ra sân, thường sáng và thoáng hơn dãy kẹp giữa hai bức tường cao. Chung cư mini năm sáu tầng trên mảnh đất hẹp thì phần lớn phòng chỉ có một mặt thoáng, các phòng phía trong lấy sáng qua giếng trời hoặc hành lang. Nếu toà có giếng trời ở giữa, phòng quanh giếng trời có thể sáng hơn phòng mặt tiền nhưng cũng nghe rõ tiếng của cả toà vọng qua giếng.
Một chi tiết nhỏ cho biết nhiều điều: chỗ để xe. Nhà để xe ở tầng trệt, ngay dưới cầu thang bộ duy nhất, nhiều xe điện cùng sạc qua đêm, là bố trí cần cân nhắc kỹ trước khi xét phòng nào trên đó. Phong thủy không có thuật ngữ cho điều này, nhưng người xem nhà cẩn thận đều để ý.
So các vị trí phòng hay gặp
Bảng dưới gom các vị trí phổ biến trong dãy trọ và chung cư mini, cột giữa là quan niệm phong thủy hay được nhắc, cột cuối là điều thực tế nên kiểm.
| Vị trí | Quan niệm phong thủy | Thực tế cần cân |
|---|---|---|
| Phòng đầu dãy, gần cổng | Đón khí đầu tiên, sáng sủa | Ồn tiếng xe, người qua lại, kém riêng tư |
| Phòng giữa dãy | Ổn định, được hai bên che chở | Thường tối hơn nếu chỉ có một mặt thoáng |
| Phòng cuối hành lang thẳng | Xuyên tâm, khí dồn thẳng vào cửa | Yên tĩnh, ít người đi qua; xa lối thoát |
| Phòng đối diện cầu thang | Khí trôi theo bậc, khó tụ | Ồn tiếng bước chân, người lên xuống nhìn vào |
| Phòng cạnh nhà vệ sinh chung | Uế khí sát bên | Mùi, tiếng nước, ẩm vách chung |
| Phòng tầng trệt | Dễ thiên về âm nếu tối, ẩm | Tiện đi lại, gần chỗ xe; ẩm, ít riêng tư |
| Phòng tầng trên cùng | Thiên về dương, nhiều nắng | Nóng mái, xa lối ra khi có sự cố |
| Phòng đầu hồi phía Tây | Hỏa khí vượng vào buổi chiều | Tường nóng hắt nhiệt vào ban đêm |
Ví dụ giả định: trong chung cư mini bảy tầng, bạn chọn giữa phòng tầng hai cạnh cầu thang và phòng tầng bảy cuối hành lang. Phòng tầng hai ồn hơn nhưng gần lối ra, mát hơn; phòng tầng bảy yên tĩnh, có ánh sáng tốt nhưng nóng và xa lối thoát. Nếu toà chỉ có một cầu thang bộ, phòng tầng hai là lựa chọn an toàn hơn rõ rệt.
Hành lang và cầu thang: hai thứ phong thủy nói nhiều nhất
Hành lang dài và thẳng. Phong thủy chê hành lang như một mũi tên chĩa vào cửa phòng cuối. Thực tế hành lang dài, hẹp, không có ánh sáng tự nhiên thường tối và bí, mùi từ các phòng dồn về cuối. Nhưng phòng cuối lại ít người đi ngang qua cửa. Nếu hành lang có cửa sổ ở cuối, phòng cuối thường được hưởng gió.
Cầu thang đối thẳng cửa phòng. Quan niệm cho rằng khí theo cầu thang lên xuống, không dừng ở phòng. Thực tế là tiếng ồn và riêng tư. Một tấm rèm cửa hoặc thói quen đóng cửa giải quyết được phần nhiều.
Cầu thang xoắn ở giữa toà. Chung cư mini đất hẹp hay dùng cầu thang xoắn hoặc cầu thang hẹp ở giữa. Phong thủy có người kiêng cầu thang xoắn giữa nhà, cho là như mũi khoan. Về thực tế, cầu thang hẹp, dốc là lối thoát khó đi khi đông người và có khói.
Phòng sát thang máy. Nhiều chung cư mini có thang máy nhỏ. Phòng sát thang máy nghe tiếng động cơ và tiếng cửa thang. Phong thủy thường xếp thang máy cùng loại với cầu thang về chuyện khí động. Kiểm bằng cách đứng trong phòng, đóng cửa, chờ thang chạy vài lượt.
Lối thoát khi cháy: phần quan trọng nhất mà phong thủy không nói
Nhà nhiều phòng cho thuê, nhất là chung cư mini, là loại nhà mà các cơ quan phòng cháy chữa cháy nhiều lần nhắc nhở về nguy cơ. Khi chọn phòng, những điều sau đáng xem hơn mọi lời kiêng:
- Toà có mấy lối thoát: một cầu thang bộ hay hai, có thang thoát hiểm ngoài nhà hay không, lối lên sân thượng có bị khoá.
- Khoảng cách từ phòng tới lối thoát: phòng xa cầu thang nhất ở tầng cao nhất là vị trí bất lợi nhất khi có khói.
- Cửa sổ phòng có lồng sắt kín hay có ô mở được từ bên trong; lồng sắt hàn chết biến cửa sổ thành bức tường khi có sự cố.
- Khu để xe và sạc xe điện ở đâu so với cầu thang: nếu xe đặt ngay chân cầu thang duy nhất, đám cháy ở đó chặn lối ra của cả toà.
- Có bình chữa cháy ở hành lang, có đầu báo khói, có đèn chỉ dẫn thoát hiểm hay không.
- Cổng toà khoá ban đêm thì ai giữ chìa, có cách mở từ bên trong không cần chìa hay không.
Những điều trên thuộc quy định phòng cháy chữa cháy cho nhà ở kết hợp cho thuê, và bạn nên hỏi chủ nhà trực tiếp. Phong thủy cổ được viết cho nhà thấp tầng, nhiều cửa, không có khái niệm một toà bảy tầng chung một cầu thang. Đây là chỗ mà kiến thức hiện đại phải đứng trước quan niệm.
Tầng nào thì hợp: cao hay thấp
Một số người theo phong thủy chọn tầng theo ngũ hành của số tầng và mệnh của mình, chẳng hạn số tầng tận cùng bằng 1 và 6 thuộc Thủy, 2 và 7 thuộc Hỏa theo Hà đồ. Cách tính này là một quan niệm, có nhiều phiên bản khác nhau, và chỉ nên dùng khi các yếu tố thực tế đã ngang nhau.
Về thực tế, tầng thấp có lợi về đi lại, thoát nạn, ít nóng mái; bất lợi về ẩm, bụi, tiếng ồn từ hẻm, ít riêng tư. Tầng cao có lợi về ánh sáng, gió, yên tĩnh; bất lợi về nóng, leo thang khi mất điện, xa lối thoát. Tầng giữa thường cân bằng nhất, đó cũng là điều phong thủy gọi là âm dương hài hoà theo chiều đứng.
Với người có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người đi lại khó khăn, tầng thấp gần lối ra nên được ưu tiên. Với người làm việc ban đêm, ngủ ban ngày, tầng cao, phòng ở phía ít nắng và xa cầu thang giúp ngủ yên hơn. Không có một tầng tốt cho mọi người; có tầng hợp với nếp sống của từng người.
Hướng cửa phòng và hướng cửa sổ: hai phòng cạnh nhau có thể khác hẳn
Trong dãy trọ, các phòng thường có cửa cùng quay ra một hành lang, nên người ta hay nghĩ phòng nào cũng cùng hướng. Thực tế, điều quyết định nắng và gió là cửa sổ, mà cửa sổ có thể nằm ở mặt sau, mặt hồi, hoặc mở vào giếng trời. Hai phòng cạnh nhau, một phòng có cửa sổ mở ra khoảng trống phía sau, một phòng có cửa sổ áp sát tường nhà bên, là hai căn phòng rất khác nhau dù cùng giá.
Phong thủy nhà ở thường lấy cửa chính để định hướng nhà. Với phòng trọ, nhiều người làm nghề xét theo cửa phòng, có người xét theo hướng của cả toà. Dù theo cách nào, khi đi xem bạn nên đo hai thứ: cửa ra vào nhìn về đâu và cửa sổ nhìn về đâu. Cửa sổ hướng Tây ở tầng cao thì phòng nóng chiều; cửa sổ hướng Đông thì nắng sớm, mát chiều; cửa sổ hướng Bắc ánh sáng đều, mùa đông miền Bắc có gió lạnh.
Một điểm hay bị lãng quên là cửa sổ đối diện cửa sổ phòng khác qua một khe hẹp hoặc giếng trời. Phong thủy gọi đây là đối song, quan niệm cho rằng hai nhà dễ va chạm; lý do thực tế là hai bên nhìn thẳng vào nhau, nghe rõ tiếng nhau. Rèm voan hoặc phim mờ dán kính, loại bóc ra được, giữ được ánh sáng mà không mất riêng tư.
Hàng xóm cùng dãy: yếu tố không có trong sách phong thủy
Phong thủy xem nhà xung quanh như một phần của môi trường: nhà đối diện cao hay thấp, góc mái có chĩa vào không. Trong dãy trọ, môi trường gần nhất là những người ở phòng bên. Phòng kế bên là nơi tụ tập bạn bè hay nấu nướng nhiều, bạn sẽ nghe và ngửi thấy hằng ngày. Phòng ở ghép năm sáu người thì hành lang trước cửa luôn đông.
Không có cách nào biết hết trước khi ở, nhưng có vài dấu hiệu: giày dép trước cửa phòng nhiều hay ít, hành lang có gọn không, có đồ đạc chất chắn lối thoát không. Đi xem vào buổi tối một lần sẽ biết dãy trọ yên hay ồn. Hỏi người đang ở, nếu họ sẵn lòng, thường được câu trả lời thật hơn lời chủ nhà.
Một dãy trọ sạch sẽ, hành lang thông thoáng, người ở giữ gìn chung là dấu hiệu của cách quản lý tốt. Phong thủy coi sự ngăn nắp của khu chung là nền để khí lưu thông, và người thuê nhà thì biết đó là nền để sống yên.
Câu hỏi thường gặp
Phòng cuối hành lang có nên thuê không?
Phong thủy chê vì quan niệm xuyên tâm, nhưng phòng cuối thường yên tĩnh, ít người đi ngang. Điều cần kiểm là hành lang có sáng, thoáng không, và phòng có xa lối thoát quá không. Nếu toà chỉ có một cầu thang ở đầu kia, khoảng cách thoát nạn nên được cân nhắc trước.
Chung cư mini có an toàn không?
Tuỳ từng toà. Những điểm nên kiểm là số lối thoát, khu để xe và sạc xe điện, cửa sổ có ô mở được, hệ thống báo cháy và bình chữa cháy. Nên hỏi chủ nhà trực tiếp và quan sát tận mắt, đồng thời tìm hiểu quy định phòng cháy hiện hành cho nhà ở kết hợp cho thuê.
Phòng đối diện thang máy có ồn không?
Thường có tiếng động cơ, tiếng cửa thang và tiếng người chờ thang. Mức ồn tuỳ loại thang và cách lắp. Cách kiểm là đứng trong phòng đóng cửa, chờ thang chạy vài lượt vào giờ cao điểm. Phong thủy xếp thang máy cùng nhóm với cầu thang về khí động.
Chọn tầng theo mệnh có cần thiết không?
Đây là quan niệm của một số người làm phong thủy, cách tính có nhiều phiên bản. Nếu hai phòng tương đương về ánh sáng, độ ồn, an toàn và giá, bạn có thể dùng nó để phân định. Không nên chọn tầng bất lợi về thoát nạn hay nóng bức chỉ vì hợp mệnh.
Phòng tầng trên cùng mái tôn có nóng lắm không?
Thường nóng hơn các tầng dưới, nhất là phòng hướng Tây và mùa hè. Hỏi chủ nhà có lớp chống nóng dưới mái không, sờ trần lúc chiều nắng, và xem phòng có cửa sổ, quạt hút để thoát nhiệt. Phong thủy gọi đây là hỏa khí vượng.
Có nên chọn phòng gần cổng để tiện đi lại không?
Tiện đi lại và gần lối ra là lợi thế, nhất là khi có sự cố. Đổi lại phòng gần cổng thường ồn và kém riêng tư hơn. Phong thủy coi phòng đầu dãy là nơi đón khí đầu tiên; bạn cân theo nếp sinh hoạt của mình, ví dụ người về khuya sẽ thấy tiện hơn.