Sau Tết, nhiều cửa hàng chọn mở lại vào mùng 4, mùng 6, mùng 8 hoặc mùng 10 tháng Giêng âm lịch. Lý do chung là các ngày mùng 3 và mùng 7 rơi vào Tam nương, mùng 5 là Nguyệt kỵ, nên người theo tục tránh; còn mùng 10 trùng ngày vía Thần Tài, ngày mà giới buôn bán coi là dịp mở hàng. Mùng 2 thì hay dành cho việc thăm nhà ngoại, chúc Tết thầy cô, nên ít cửa hàng mở.
Bài này giải thích vì sao các ngày đầu năm được chọn như vậy, đối chiếu với lịch Tết Đinh Mùi 2027 (mùng 1 rơi vào thứ Bảy, ngày 6/2/2027 dương lịch), và gợi ý cách cân giữa ngày đẹp với nhịp khách quay lại sau kỳ nghỉ. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; việc chọn ngày cuối cùng nên theo tình hình thực tế của cửa hàng.
Mười ngày đầu tháng Giêng năm 2027 và cách người buôn bán thường nhìn
Bảng dưới đối chiếu ngày âm và ngày dương của mười ngày đầu Tết Đinh Mùi, kèm cách hiểu phổ biến trong tục chọn ngày khai xuân. Can chi và giờ hoàng đạo của từng ngày cần tra thêm trên lịch bạn dùng.
| Ngày âm | Ngày dương 2027 | Thứ | Cách nhìn phổ biến |
|---|---|---|---|
| Mùng 1 | 6/2 | Thứ Bảy | Ngày Tết chính, đa số nghỉ; một số tiệm mở vài giờ sáng để mở hàng tượng trưng |
| Mùng 2 | 7/2 | Chủ nhật | Ngày chúc Tết bên ngoại, ít cửa hàng mở |
| Mùng 3 | 8/2 | Thứ Hai | Tam nương, nhiều người tránh |
| Mùng 4 | 9/2 | Thứ Ba | Ngày hay được chọn khai xuân sớm |
| Mùng 5 | 10/2 | Thứ Tư | Nguyệt kỵ, người buôn bán thường tránh |
| Mùng 6 | 11/2 | Thứ Năm | Ngày hay được chọn, nhiều nơi đã đi làm lại |
| Mùng 7 | 12/2 | Thứ Sáu | Tam nương; cũng là ngày nhiều nơi hạ nêu |
| Mùng 8 | 13/2 | Thứ Bảy | Ngày hay được chọn, cuối tuần khách đi mua sắm |
| Mùng 9 | 14/2 | Chủ nhật | Không trùng ngày kỵ dân gian, ít được nhắc |
| Mùng 10 | 15/2 | Thứ Hai | Vía Thần Tài, nhiều cửa hàng chọn mở hàng |
Đối chiếu ngày dương lịch dựa trên mốc mùng 1 Tết Đinh Mùi là 6/2/2027. Cột cuối là cách hiểu phổ biến theo tục, không phải lời khuyên cho tuổi hay ngành nghề cụ thể.
Vì sao mùng 4, mùng 6, mùng 8 hay được chọn
Nhìn bảng có thể thấy lý do chủ yếu là loại trừ: khi bỏ mùng 3, mùng 5, mùng 7 vì Tam nương và Nguyệt kỵ, bỏ mùng 1, mùng 2 vì dành cho gia đình, thì trong tuần đầu chỉ còn mùng 4 và mùng 6. Mùng 8 thường được chọn bởi những cửa hàng muốn nghỉ dài hơn, và còn được ưa vì con số 8 trong tiếng Hán gần âm với chữ "phát".
Một lý do khác mang tính thực tế: các ngày này rơi vào lúc người lao động bắt đầu quay lại thành phố, cơ quan đi làm lại. Cửa hàng mở vào lúc khách quay lại thì vừa hợp tục, vừa hợp nhịp mua. Ngược lại, mở quá sớm trong khi khu phố còn vắng thì người mở hàng chủ yếu là người nhà.
Cũng nên biết rằng các ngày này chỉ "đẹp" theo nghĩa không trùng ngày kỵ phổ biến. Khi tra kỹ lịch, mỗi ngày còn có can chi, trực, sao riêng, và những thông tin này thay đổi theo từng năm. Người theo tục chặt sẽ xem thêm những yếu tố đó; người theo tục nhẹ thì chỉ cần tránh mùng 3, mùng 5, mùng 7.
Mùng 10 vía Thần Tài và chuyện khai xuân dồn một ngày
Mùng 10 tháng Giêng là ngày vía Thần Tài theo tín ngưỡng của giới buôn bán, nhất là ở miền Nam và trong cộng đồng người Hoa. Nhiều cửa hàng chọn mở hàng đúng ngày này, có nhà làm lễ cúng Thần Tài rồi mới mở cửa. Những năm gần đây, ngày vía Thần Tài còn gắn với tục mua vàng lấy may, khiến các tiệm vàng đông khách bất thường.
Vì quá nhiều người chọn cùng một ngày, mùng 10 có những bất tiện thực tế: hoa tươi, trái cây cúng lên giá, dịch vụ múa lân kín lịch, khách quen bận đi dự nhiều nơi. Nếu cửa hàng của bạn đã mở bán từ mùng 4 hay mùng 6, có thể coi mùng 10 là ngày cúng vía, không cần là ngày mở cửa.
Năm 2027, mùng 10 rơi vào thứ Hai, ngày 15/2. Với cửa hàng phục vụ dân văn phòng, đây là ngày đầu tuần khách đã đi làm lại đông đủ; với cửa hàng ở khu du lịch, khách có thể đã về sau kỳ nghỉ cuối tuần. Đây là ví dụ cho thấy cùng một ngày đẹp, mỗi loại cửa hàng có cách nhìn khác nhau.
Một lưu ý với tiệm nhận đơn đặt trước: nhiều khách muốn nhận hàng đúng mùng 10 để lấy may, nên đơn dồn vào một ngày. Nếu biết trước, có thể nhận đặt từ trước Tết, chuẩn bị hàng sẵn và hẹn giờ giao rải đều trong ngày, tránh cảnh khách phải đợi lâu ngay ngày vía.
Lọc ngày khai xuân cho cửa hàng của bạn
Các bước dưới đây áp dụng cho bất kỳ năm nào, chỉ cần đổi bảng ngày dương tương ứng:
- Xác định ngày sớm nhất cửa hàng có thể mở lại: nhân viên về kịp, hàng hoá đủ, nhà cung cấp đã giao lại.
- Gạch các ngày Tam nương (mùng 3, mùng 7) và Nguyệt kỵ (mùng 5) trong khung mười ngày đầu tháng Giêng.
- Tra can chi các ngày còn lại, gạch ngày xung tuổi người đứng tên cửa hàng nếu gia đình có xét tuổi.
- Đối chiếu với nhịp khách: khu văn phòng mở lại khi cơ quan đi làm, chợ dân sinh thường đông sớm hơn, khu du lịch đông trong kỳ nghỉ.
- Chọn một ngày mở bán và, nếu muốn, một ngày cúng vía Thần Tài riêng.
- Báo ngày mở lại cho khách quen trước Tết, bằng giấy dán ở cửa hoặc tin nhắn, để khách khỏi đến khi tiệm còn đóng.
Năm nào mùng 1 rơi vào giữa tuần thì các ngày khai xuân phổ biến cũng dịch theo thứ khác trong tuần. Bước bốn vì thế cần làm lại mỗi năm, không thể dùng lại lịch của năm trước.
Khai xuân theo từng kiểu cửa hàng
Không phải cửa hàng nào cũng tự chọn được ngày mở lại. Mỗi kiểu mặt bằng có nhịp riêng sau Tết, và tục chọn ngày phải đặt vào nhịp đó:
- Cửa hàng trong trung tâm thương mại thường mở theo lịch chung của ban quản lý, có khi ngay từ mùng 1 hoặc mùng 2 vì đây là lúc người dân đi chơi Tết. Chủ tiệm vẫn có thể chọn ngày đẹp để cúng mở hàng, còn giờ mở cửa thì theo quy định chung.
- Sạp trong chợ dân sinh phụ thuộc vào việc chợ họp lại. Nhiều chợ có nếp riêng, tiểu thương cùng mở trong vài ngày; mở quá sớm khi cả dãy còn đóng thì ít khách.
- Quán ăn, cà phê ở khu du lịch thường bán xuyên Tết vì đây là mùa đông khách. Với nhóm này, "khai xuân" thường chỉ là buổi thắp hương đầu năm, không phải ngày mở cửa.
- Nhà thuốc, cửa hàng tiện lợi có nhu cầu phục vụ liên tục, nhiều nơi chỉ nghỉ một hai ngày rồi mở lại, không đợi ngày đẹp.
- Cửa hàng bán buôn, kho hàng thường mở muộn hơn bán lẻ vì phải chờ nhà xe, đơn vị vận chuyển chạy lại. Ngày khai xuân của họ hay rơi vào tuần thứ hai tháng Giêng.
Nhìn như vậy, ngày khai xuân đẹp nhất là ngày vừa thuận lịch vừa khớp nhịp của chính mặt bằng mình. Với cửa hàng phải mở theo lịch chung, tách lễ cúng mở hàng ra một ngày hợp là cách phổ biến nhất.
Những việc hay đi kèm buổi mở hàng đầu năm
Dọn dẹp lại cửa hàng. Sau mấy ngày đóng cửa, bụi, hơi ẩm và côn trùng là chuyện thường. Theo quan niệm phong thủy, cửa hàng đóng lâu là nơi khí tù; theo góc vận hành, đây là lúc kiểm lại hàng hết hạn, tủ lạnh, ổ điện.
Thắp hương bàn thờ Thần Tài – Thổ Địa. Nhiều cửa hàng thắp hương trước khi mở cửa sáng ngày khai xuân. Bài khấn theo sách văn khấn gia đình quen dùng.
Xuất hành theo hướng tốt của ngày. Một số chủ tiệm bước ra về hướng Hỷ thần hoặc Tài thần ghi trên lịch rồi mới quay vào mở hàng, giống cách làm ngày khai trương.
Lì xì nhân viên ngày đầu đi làm. Đây là tục phổ biến, mang ý chúc đầu năm. Khoản này nên tách khỏi thưởng Tết để nhân viên khỏi hiểu nhầm.
Người mở hàng đầu năm. Có nơi nhờ khách quen hoặc người thân mua món đầu tiên. Nên làm tế nhị, không ép khách hay từ chối khách vì tuổi.
Giữ chừng mực với chuyện ngày đầu năm
Đầu năm là lúc người ta dễ lo lắng nhất về chuyện may rủi, và cũng là lúc nhiều lời khuyên kèm chi phí xuất hiện: mua vật phẩm "kích tài lộc", làm lễ cầu an cho cửa hàng, đổi màu biển hiệu theo năm. Phần lớn những lời khuyên này không xuất phát từ lý thuyết chọn ngày, và không có căn cứ để tin chúng làm thay đổi kết quả kinh doanh.
Phần có giá trị của tục khai xuân là nhịp và nghi thức: cả cửa hàng cùng dọn dẹp, cùng bắt đầu một năm mới vào một ngày đã thống nhất, khách quen biết khi nào quay lại. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; còn việc báo lịch mở cửa rõ ràng cho khách thì lợi cho mọi cửa hàng.
Nếu vì lý do nào đó bạn phải mở vào mùng 5 hay mùng 7, chẳng hạn vì đơn hàng đã hẹn, cũng không cần làm thêm gì. Mở cửa, phục vụ tốt khách đầu năm, và để ngày cúng vía Thần Tài làm phần nghi lễ nếu gia đình muốn.
Một điều ít ai nói: ngày khai xuân cũng là ngày đầu tiên nhân viên quay lại sau kỳ nghỉ. Một buổi sáng nhẹ nhàng, có lời chúc, có phong bao nhỏ và phân việc rõ ràng thường làm không khí cửa hàng tốt hơn cả tuần, điều mà khách quen nhận ra ngay khi bước vào.
Câu hỏi thường gặp
Tết 2027 mùng 1 rơi vào ngày nào dương lịch?
Mùng 1 Tết Đinh Mùi rơi vào thứ Bảy, ngày 6/2/2027 dương lịch. Từ mốc này có thể suy ra các ngày còn lại của tháng Giêng, ví dụ rằm tháng Giêng là ngày 20/2/2027.
Mùng 2 Tết có nên mở cửa hàng không?
Không có kiêng kỵ chung với mùng 2. Ít cửa hàng mở vì đây là ngày nhiều gia đình đi chúc Tết bên ngoại. Nếu khách của bạn có nhu cầu vào mùng 2, mở cửa hoàn toàn bình thường.
Mở hàng mùng 1 Tết có được không?
Được. Một số tiệm mở vài giờ sáng mùng 1 để mở hàng tượng trưng, bán cho người thân hoặc khách quen, rồi đóng cửa nghỉ tiếp. Đây là tục của từng gia đình.
Mùng 10 vía Thần Tài có bắt buộc phải mở cửa không?
Không bắt buộc. Nhiều cửa hàng đã mở từ trước và chỉ cúng vía vào mùng 10. Cửa hàng còn nghỉ cũng có thể cúng vía tại nhà hoặc tại cửa hàng rồi mở bán sau.
Tháng Giêng có cần tránh các ngày khác ngoài mùng 3, 5, 7 không?
Các ngày Tam nương và Nguyệt kỵ lặp lại trong tháng: Tam nương có thêm 13, 18, 22, 27; Nguyệt kỵ có thêm 14, 23. Ngoài ra lịch còn ghi các sao riêng của từng ngày, mỗi lịch có thể khác.
Cửa hàng online có cần chọn ngày khai xuân không?
Người theo tục vẫn chọn ngày đẹp để đăng bài mở bán lại. Quan trọng hơn là báo trước cho khách lịch giao hàng sau Tết, vì đơn vị vận chuyển thường hoạt động lại theo lịch riêng.