Các lời khuyên phong thủy cho thăng tiến thường xoay quanh ba ý: ngồi có chỗ tựa, nhìn thấy lối vào, và giữ một góc bàn sáng sủa có biểu tượng học hành như tháp Văn Xương. Hai ý đầu có lý do dễ hiểu ở văn phòng hiện đại: bạn tập trung hơn, ít bị giật mình, giao tiếp chủ động hơn. Ý thứ ba thuộc về biểu tượng. Còn việc được đề bạt, cuối cùng vẫn do kết quả công việc, năng lực và nhu cầu của tổ chức quyết định.
Bài này gom các lời khuyên hay gặp, giải thích chúng đến từ đâu trong lý thuyết phong thủy, chỉ ra phần nào có thể áp dụng ở chỗ làm mà không phiền ai, và đặt chúng cạnh những yếu tố thật sự ảnh hưởng tới con đường thăng tiến. Cách chọn chỗ ngồi cụ thể trong văn phòng mở được bàn kỹ ở các bài về bàn làm việc trên trang; ở đây chỉ bàn từ góc thăng tiến.
"Thăng tiến" trong quan niệm phong thủy được hiểu ra sao
Phong thủy hình thành trong một xã hội mà con đường tiến thân chính là học hành, thi cử, làm quan. Vì vậy những gì ngày nay gọi là "thăng tiến" được cổ nhân diễn đạt qua chữ quan lộc, công danh, văn xương. Nhà nào có con đỗ đạt, được bổ làm quan thì được coi là đất có "khí văn". Các khẩu quyết như tựa sơn, có án phía trước, có thế bao bọc hai bên đều được giải thích một phần bằng chuyện công danh.
Trong phong thủy nhà ở, công danh thường gắn với hai ý. Thứ nhất là "chỗ dựa": phía sau có núi, có tường vững thì người ở có thế, có người nâng đỡ. Thứ hai là "văn khí": một phương vị được cho là hợp với học hành, chữ nghĩa, như phương có sao Văn Xương theo cách tính của Huyền không, hoặc góc Văn Xương tính theo thiên can năm sinh trong một số sách phổ thông.
Cần phân biệt với tử vi: cung Quan lộc trên lá số là chuyện của tử vi, không phải phong thủy nhà cửa. Hai môn hay bị trộn vào nhau trong các bài viết trên mạng. Bài này chỉ bàn phần bố trí không gian, và mọi điều nói về tốt xấu ở đây là quan niệm theo trường phái, không phải lời đoán vận hạn của ai.
Những lời khuyên phong thủy cho thăng tiến hay gặp nhất
Ngồi có tựa lưng. Ghế quay lưng vào tường đặc hoặc vách cao được ví là có "núi dựa", tượng cho có cấp trên, đồng nghiệp đỡ lưng. Ngồi quay lưng ra lối đi thì bị coi là "không có chỗ dựa".
Nhìn thấy cửa ra vào. Chỗ ngồi chéo góc với cửa, mắt thấy người đi vào, được gọi là vị trí "chủ động", tượng cho người nắm được thế. Ngồi quay lưng hẳn với cửa bị cho là dễ bị "đâm sau lưng".
Không ngồi thẳng trục cửa. Bàn đặt ngay trên đường từ cửa thẳng vào được cho là hứng "khí xung". Ở văn phòng, đây là chỗ người qua lại nhiều nhất.
Đặt biểu tượng học hành, văn chương. Tháp Văn Xương, bút, sách, cây bút lông được đặt ở góc bàn hoặc phương Văn Xương với ý cầu thông minh, thi cử, ghi nhận. Đây hoàn toàn là biểu tượng.
Bàn sáng, gọn, có cây xanh nhỏ. Bàn bừa bộn bị coi là "khí trệ"; cây khoẻ, đèn sáng tượng cho sinh khí. Phần này trùng với lời khuyên về không gian làm việc của nhiều ngành khác.
Tránh ngồi dưới xà ngang, sát góc cột nhọn. Xà đè lên đầu, góc cột chĩa vào người bị gọi là "sát". Thực tế là cảm giác nặng nề, vướng víu khi ngồi lâu.
Đặt lời khuyên cạnh thực tế văn phòng
Bảng dưới không chấm đúng sai cho quan niệm, chỉ ghi lại phần có thể giải thích bằng trải nghiệm làm việc và mức độ nên làm khi bạn ngồi trong một văn phòng chung.
| Lời khuyên | Gốc quan niệm | Phần có thể giải thích ở công sở | Nên làm không |
|---|---|---|---|
| Ngồi có tựa lưng | Thế tựa sơn | Ít bị người đi sau lưng làm phân tâm, màn hình kín đáo hơn | Nên, nếu được chọn chỗ |
| Nhìn thấy cửa | Vị trí chủ động | Thấy người đến, chào hỏi kịp, không giật mình | Nên, nếu được chọn chỗ |
| Tránh trục cửa | Khí xung | Ồn, gió điều hoà và người qua lại nhiều | Nên nếu có chỗ khác |
| Đặt tháp Văn Xương | Biểu tượng văn khí | Một lời nhắc về mục tiêu học hỏi | Tuỳ thích, món nhỏ |
| Bàn gọn, có cây nhỏ | Sinh khí, tránh khí trệ | Dễ tìm tài liệu, ấn tượng chỉn chu với người ghé qua | Nên |
| Đổi hướng ghế theo hướng hợp tuổi | Bát trạch | Chủ yếu tâm lý | Chỉ khi không ngược sáng, không phiền ai |
Có thể thấy, những lời khuyên về thế ngồi có phần trùng với kinh nghiệm thiết kế văn phòng: chỗ ngồi kín lưng, nhìn được lối vào thường được coi là dễ chịu. Còn biểu tượng và hướng hợp tuổi thuộc phần quan niệm, làm hay không tuỳ bạn.
Văn Xương và quý nhân: biểu tượng, và chỗ nên dừng
Văn Xương vốn là tên một chòm sao trong thiên văn cổ Trung Hoa, về sau được thờ như vị thần trông coi văn chương, khoa cử. Trong Huyền không phi tinh, sao số bốn, Tứ lục, được gọi là Văn Xương, và người theo trường phái này thường khuyên đặt bàn học, bàn làm việc ở phương sao bốn đóng trong năm. Tháp Văn Xương, hình ngọn tháp nhiều tầng, là vật biểu tượng cho ý đó.
Quý nhân trong cách nói dân gian là người giúp mình lúc cần: cấp trên tin tưởng, đồng nghiệp đi trước chỉ đường, khách hàng giới thiệu thêm khách. Phong thủy dùng chữ này cho một số phương vị hoặc vật phẩm, nhưng trong đời thực, quý nhân là những mối quan hệ được vun đắp qua thời gian, bằng sự đáng tin và sẵn lòng giúp lại người khác.
Nếu bạn thích, một tháp Văn Xương nhỏ trên bàn có thể là lời nhắc dễ thương về việc học thêm, như một số người đặt quyển sách đang đọc ở góc bàn. Chỗ nên dừng là khi biểu tượng thay thế việc thật: mua vật phẩm giá cao vì được hứa "chắc chắn lên chức", hoặc đổi chỗ ngồi trái quy định nơi làm việc. Đây là quan niệm, và không vật nào quyết định thay cho kết quả công việc của bạn.
Những gì thật sự quyết định một lần đề bạt
Ở hầu hết tổ chức, đề bạt dựa trên vài nhóm yếu tố quen thuộc. Trước hết là kết quả công việc nhìn thấy được và đo được: chỉ tiêu, dự án hoàn thành, vấn đề được giải quyết. Tiếp theo là năng lực cho vị trí mới, nhất là kỹ năng quản lý con người nếu đó là vị trí trưởng nhóm. Rồi đến sự tin cậy: người quản lý có yên tâm giao việc khó cho bạn không, đồng nghiệp có muốn làm việc cùng bạn không.
Một yếu tố hay bị bỏ qua là nhu cầu của tổ chức. Có những năm công ty không mở thêm vị trí, dù bạn làm tốt đến đâu. Khi ấy, không có hướng ngồi nào thay đổi được thực tế đó; điều có ích là trao đổi thẳng với quản lý về lộ trình, hoặc tính tới cơ hội ở nơi khác.
Thêm vào đó là sự hiện diện: người làm tốt nhưng không ai biết mình làm gì thường thiệt thòi hơn người biết báo cáo kết quả rõ ràng, đúng lúc. Ở điểm này, lời khuyên "nhìn thấy cửa, chủ động chào người đến" của phong thủy lại gặp lời khuyên của nghề quản trị nhân sự: nên để người khác thấy bạn và công việc của bạn.
Bàn làm việc như tấm danh thiếp: giữ gọn và tôn trọng nơi chung
Dù tin phong thủy nhiều hay ít, chiếc bàn ở văn phòng vẫn nói về bạn với mọi người đi qua. Vài nguyên tắc vừa hợp quan niệm "khí thông", vừa hợp phép lịch sự công sở:
- Giữ mặt bàn chỉ những thứ dùng trong ngày; tài liệu xong việc thì cất hoặc lưu, không để chồng cao.
- Tài liệu nội bộ, hồ sơ khách hàng không để lộ trên bàn khi rời chỗ; màn hình khoá khi đứng dậy.
- Một chậu cây nhỏ dễ chăm như trầu bà, lưỡi hổ là đủ; tránh cây rụng lá, cây cần tưới nhiều làm đọng nước trên bàn.
- Không thắp hương, đốt nến trong văn phòng chung; đây là chuyện an toàn cháy nổ và tôn trọng người khác.
- Vật phẩm mang tính tín ngưỡng nên nhỏ, kín đáo, vì đồng nghiệp có thể theo tôn giáo, tín ngưỡng khác.
- Hỏi quy định của công ty trước khi kê lại bàn, thêm vách ngăn hay đổi chỗ ngồi; nhiều nơi bố trí theo nhóm và an toàn thoát hiểm.
Nếu muốn chọn một món trang trí mang ý nghĩa học hành, bạn có thể xem thêm các mẫu nhỏ gọn trên Vật Phẩm Phong Thủy, và hãy coi đó là đồ trang trí có ý nghĩa, không phải lời hứa thăng chức.
Một kế hoạch sáu tháng, kết hợp chỗ ngồi gọn và việc thật
Nếu bạn đang nhắm tới một vị trí cao hơn, có thể thử trình tự dưới đây. Các bước đầu là việc thật, phần phong thủy đặt sau cùng và chỉ là phần thêm:
- Hỏi quản lý trực tiếp: vị trí bạn muốn cần những năng lực gì, thường được xét vào thời điểm nào trong năm.
- Chọn hai, ba kết quả cụ thể có thể đạt trong sáu tháng, ghi ra giấy và thống nhất với quản lý.
- Ghi nhật ký công việc mỗi tuần: làm gì, kết quả ra sao, học được gì. Đến kỳ đánh giá, bạn có sẵn bằng chứng.
- Học thêm một kỹ năng mà vị trí mới cần, ví dụ điều phối nhóm, trình bày, phân tích số liệu.
- Tìm một người đi trước để hỏi ý kiến định kỳ; đây là "quý nhân" theo nghĩa thực tế nhất.
- Sắp xếp lại chỗ ngồi trong phạm vi được phép: dọn bàn, xin đổi sang chỗ kín lưng nếu có chỗ trống, đặt một vật nhỏ nhắc mục tiêu nếu thích.
Ví dụ giả định: một nhân viên kinh doanh ở Thành phố Hồ Chí Minh muốn lên trưởng nhóm. Anh làm đủ các bước trên, trong đó có xin chuyển sang chiếc bàn sát tường đang trống. Sau sáu tháng, điều được nhắc tới trong buổi đánh giá là hai khách hàng lớn anh giữ được và cách anh hướng dẫn người mới; chỗ ngồi chỉ giúp anh tập trung hơn khi gọi điện cho khách.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt tháp Văn Xương trên bàn làm việc ở công ty không?
Nếu là món nhỏ, không chiếm chỗ và công ty không cấm, bạn có thể đặt như một đồ trang trí mang ý nghĩa học hỏi. Nên tránh món quá lớn hay quá nổi bật trong văn phòng chung, và đừng coi nó là điều kiện để được thăng chức.
Chỗ ngồi được xếp sẵn quay lưng ra cửa thì sao?
Bạn có thể đặt một chậu cây cao, một kệ tài liệu thấp phía sau ghế, hoặc dùng một gương nhỏ trên bàn để thấy người đến, nếu công ty cho phép. Nếu không đổi được gì, hãy chấp nhận; nhiều người ngồi như vậy vẫn làm việc rất tốt.
Hướng ngồi hợp tuổi có giúp được đề bạt không?
Đó là quan niệm của Bát trạch, không có bằng chứng ảnh hưởng tới quyết định đề bạt. Nếu đổi hướng ghế dễ dàng, không ngược sáng, không phiền đồng nghiệp thì cứ thử cho yên tâm; nếu phải xin xáo trộn cả dãy bàn thì không đáng.
Làm việc tốt mà mãi không được thăng chức thì nên xem lại phong thủy không?
Trước hết nên hỏi thẳng quản lý về tiêu chí và lộ trình, xem tổ chức có mở vị trí không, kết quả của bạn có được ghi nhận đúng không. Nếu sau đó vẫn bế tắc, cân nhắc học thêm hoặc tìm cơ hội nơi khác hợp lý hơn là đổi chỗ đặt đồ.
Có nên mời thầy xem phong thủy văn phòng để thăng tiến không?
Văn phòng là nơi chung, chỗ ngồi thường do công ty quyết. Mời người xem riêng cho chỗ ngồi của mình ít khi thực hiện được. Nếu bạn là chủ doanh nghiệp đang thiết kế văn phòng, hãy ưu tiên kiến trúc sư và tiêu chuẩn an toàn, phần quan niệm chỉ là phần thêm.
Phong thủy và tử vi, môn nào bàn về chuyện thăng tiến?
Cả hai đều có bàn, theo cách khác nhau. Tử vi xem cung Quan lộc trên lá số; phong thủy bàn chỗ ở, chỗ ngồi. Cả hai đều là quan niệm văn hoá để tham khảo, không thay được năng lực và kết quả công việc.