Nhà sát đường tàu được phong thủy hình thế xem là thế "xung": đường ray thẳng, dài như dòng nước chảy xiết, đoàn tàu lao qua mang theo luồng khí mạnh. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Với người ở, những thứ cảm nhận được rõ nhất là rung lắc khi tàu qua, tiếng còi lúc nửa đêm và nỗi lo an toàn cho trẻ nhỏ, người già.
Bài này đặt quan niệm cạnh từng vấn đề thực tế: rung và kết cấu nhà, tiếng ồn, quy định hành lang an toàn giao thông đường sắt, đường ngang, cách bố trí nhà và những điều nên kiểm khi mua. Cuối bài có phần riêng cho nhà gần ga và tuyến đường sắt đô thị, loại vị trí mới đang xuất hiện nhiều ở các thành phố lớn.
Phong thủy đọc đường ray thế nào
Phái hình thế xem mọi con đường như dòng nước. Đường ray có ba đặc điểm khiến nó bị coi là dòng nước "dữ": thẳng tắp trên quãng dài, không có chỗ uốn để khí dừng lại; vật chuyển động trên đó nặng và nhanh; và hai thanh ray kim loại song song, sáng loáng, được ví như hai lưỡi dao. Nhà nằm sát ray, nhất là nhà có cửa mở thẳng ra đường ray, bị nói là "hứng xung".
Trường hợp được bàn nhiều nhất là nhà nằm ở chỗ đường ray cong, phía lưng của khúc cong. Phong thủy gọi thế này là phản cung, giống nhà nằm ở lưng khúc sông cong, dòng nước như quay lưng hoặc như lưỡi liềm hướng vào nhà. Về thực tế, phía ngoài khúc cong là nơi tiếng rít bánh xe trên ray to hơn, và nếu có sự cố trật bánh, đây là phía chịu ảnh hưởng nhiều hơn.
Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Phần đáng để ý là các lời khuyên phong thủy, như không mở cửa chính thẳng ra ray, có tường hoặc cây làm vùng đệm, đều trùng với lời khuyên an toàn. Bạn có thể làm theo mà không cần tranh luận chuyện tin hay không tin.
Rung lắc khi tàu qua và chuyện kết cấu nhà
Khi đoàn tàu chạy qua, bánh xe và đường ray tạo ra rung động truyền xuống nền đất rồi lan sang móng nhà. Người trong nhà cảm thấy sàn rung nhẹ, cửa kính kêu lạch cạch, đồ trên kệ dịch dần. Mức rung phụ thuộc loại tàu, tốc độ, tình trạng đường ray, loại đất nền và khoảng cách từ nhà tới ray.
Với nhà xây kiên cố, móng tốt, rung động thông thường từ tàu khách hiếm khi gây hư hại kết cấu. Nhà cũ móng nông, tường gạch không có giằng, nhà xây trên đất yếu thì dễ xuất hiện vết nứt chân tường, nứt góc cửa theo thời gian. Khi xem nhà, hãy đi một vòng tìm vết nứt ở tường phía ray, góc cửa sổ, chỗ tiếp giáp sàn và tường; dán thử một mẩu giấy mỏng qua vết nứt để theo dõi xem nó có lớn dần không.
Nếu xây mới, hãy nói rõ với người thiết kế rằng nhà nằm cạnh đường sắt. Họ có thể tính móng phù hợp, tách khe lún với nhà bên, chọn cách cố định đồ đạc treo tường và kính cửa sổ. Kệ sách, tủ cao nên được bắt vít vào tường, nhất là trong phòng trẻ em.
Tiếng ồn và còi tàu: phần khó quen nhất
Tiếng ồn ngắt quãng. Khác với đường phố ồn đều, đường sắt yên phần lớn thời gian rồi ồn rất lớn trong vài chục giây khi tàu qua. Kiểu ồn ngắt quãng này dễ làm người đang ngủ giật mình, nhất là với chuyến tàu đêm.
Còi ở đường ngang và khúc cong. Tàu thường kéo còi khi đến gần đường ngang, cầu, khúc cong khuất tầm nhìn. Nhà ở gần những vị trí này nghe còi nhiều hơn hẳn nhà ở đoạn thẳng xa đường ngang.
Lịch tàu. Hỏi hàng xóm hoặc xem lịch chạy tàu để biết có bao nhiêu chuyến đêm, giờ nào. Có tuyến gần như không có tàu đêm, có tuyến tàu hàng chạy cả khuya.
Cách âm. Cửa kính hộp, khung cửa kín khít, rèm dày cho phòng phía ray. Tường phía ray có thể bố trí tủ âm tường, kệ sách làm lớp đệm. Phòng ngủ đặt ở phía xa ray nhất.
Thói quen theo thời gian. Nhiều người ở lâu năm nói đã "quen tai" với tiếng tàu. Điều này đúng với một số người nhưng không phải tất cả. Người ngủ nông, trẻ sơ sinh, người bệnh cần được tính đến khi gia đình quyết định.
Hành lang an toàn đường sắt và đường ngang: phần không được làm sai
Đường sắt có hành lang an toàn giao thông dọc hai bên tuyến. Trong phạm vi bảo vệ và hành lang an toàn, pháp luật về đường sắt cấm hoặc hạn chế xây dựng công trình, họp chợ, buôn bán, phơi phóng, để vật cản tầm nhìn, chăn thả gia súc. Chiều rộng cụ thể tuỳ loại đường sắt và địa hình; bạn nên hỏi cơ quan quản lý đường sắt hoặc chính quyền địa phương khi mua nhà sát ray.
Đường ngang là chỗ đường bộ cắt qua đường sắt. Đường ngang chính thức có người gác hoặc có cảnh báo tự động. Những lối đi tự mở qua ray, còn gọi là lối đi dân sinh, là nơi xảy ra nhiều tai nạn và đang được nhiều địa phương rà soát, rào chắn. Gia đình không nên tự mở lối đi qua ray, kể cả khi đó là đường tắt về nhà.
Ở một số khu phố, nhà dân nằm rất sát ray và việc buôn bán, tụ tập trên đường tàu từng gây lo ngại an toàn, nên chính quyền đã có những đợt chấn chỉnh. Nếu bạn mua nhà ở những khu như vậy, hãy biết rằng mặt bằng ven ray có thể không được dùng để kinh doanh như nhà mặt phố thông thường.
An toàn cho trẻ nhỏ và người già trong nhà
Với gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi, phần an toàn cần được làm trước mọi việc trang trí. Một vài điều nên có:
- Cổng và tường rào phía ray luôn đóng, chốt cao ngoài tầm với của trẻ nhỏ.
- Dạy trẻ không chạy nhảy, không nhặt đá, không đặt vật lên ray, không đi bộ dọc đường ray.
- Người lớn không đi trên ray khi đeo tai nghe, nghe điện thoại; không ngồi hóng mát trên ray buổi tối.
- Không phơi quần áo, để xe, chất đồ trong phạm vi hành lang an toàn đường sắt.
- Người già nghe kém nên có người đi cùng khi qua đường ngang, nhất là lúc trời tối hoặc mưa.
- Biết số điện thoại khẩn cấp và vị trí đường ngang có người gác gần nhất để báo khi thấy vật cản trên ray.
Những điều này đơn giản nhưng hiệu quả hơn mọi vật trấn trạch. Phong thủy nói về khí xung; tai nạn đường sắt thì không cần đến quan niệm nào để hiểu mức độ nghiêm trọng của nó.
Bố trí nhà sát đường tàu theo thứ tự ưu tiên
Khi cải tạo hoặc xây mới, các việc dưới đây xếp theo thứ tự từ quan trọng nhất. Phần lớn trùng với lời khuyên phong thủy về vùng đệm, nên một phương án làm được cả hai.
- Giữ toàn bộ công trình ngoài phạm vi hành lang an toàn đường sắt; phần đất trong hành lang chỉ dùng theo đúng quy định, không xây, không dựng mái che.
- Mở cửa chính ra phía đường bộ, không mở thẳng ra ray. Nếu nhà chỉ có một mặt giáp ray, làm sân và cổng có khoảng lùi trước khi bước ra ngoài.
- Xây tường rào đặc hoặc tường kết hợp hàng cây phía ray, vừa che tầm nhìn, vừa chặn trẻ nhỏ, vừa giảm một phần tiếng ồn ở tầng trệt.
- Đưa phòng ngủ, phòng học của trẻ sang phía xa ray hoặc lên tầng trên ở phía sau; phía ray dành cho cầu thang, kho, bếp, phòng vệ sinh.
- Dùng cửa kính hộp, khung kín khít cho mọi ô cửa phía ray; tường phía ray có thể dày hơn hoặc ốp thêm tủ âm tường.
- Bắt vít cố định tủ cao, kệ sách, gương, khung ảnh; dùng vật liệu treo chống rơi cho đèn trần ở phòng phía ray.
- Định kỳ mỗi năm kiểm vết nứt tường, mái, chân cột; ghi lại bằng ảnh để so sánh qua các năm.
Nếu phải chọn giữa đặt cửa chính "hợp hướng" theo một trường phái và đặt cửa chính quay lưng với đường ray, hãy ưu tiên an toàn. Đây cũng là lựa chọn mà phần lớn các thầy theo phái hình thế đồng tình.
Nhà gần ga tàu và tuyến đường sắt đô thị
Nhà gần ga khác nhà sát ray giữa tuyến. Ở ga, tàu chạy chậm, ít rung hơn, nhưng đông người: hành khách, xe ôm, xe khách, hàng quán, và còi tàu báo khi vào ga, rời ga. Phong thủy coi ga là chỗ khí tụ rồi tán theo giờ tàu, hợp buôn bán hơn ở. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Các thành phố lớn đang có thêm đường sắt đô thị, như tuyến Cát Linh – Hà Đông ở Hà Nội và tuyến metro số 1 ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều đoạn chạy trên cao, nên nhà dọc tuyến chịu tiếng ồn ở độ cao các tầng trên, tiếng rít khi tàu vào cua, ánh đèn nhà ga ban đêm, đồng thời có thể bị nhìn thẳng vào từ toa tàu. Nhà sát kết cấu trên cao cũng chịu cảm giác "bị đè" mà phong thủy hay nhắc.
Ngược lại, nhà ở cách ga đường sắt đô thị một quãng đi bộ ngắn thường được đánh giá cao vì thuận tiện đi lại. Vị trí ở cách vài trăm mét, không sát tuyến, không đối diện thẳng lối lên xuống nhà ga, thường cân bằng tốt nhất giữa tiện lợi và yên tĩnh.
Bảng kiểm khi xem nhà gần đường tàu
Mang bảng này khi đi xem, nên đến vào lúc có tàu chạy qua, ít nhất một lần buổi tối.
| Điều cần kiểm | Cách kiểm | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Khoảng cách từ nhà tới ray gần nhất | Đo bằng bước chân hoặc thước, hỏi phạm vi hành lang | Biết phần đất nào bị hạn chế sử dụng |
| Rung khi tàu qua | Đứng trong phòng phía ray, đặt cốc nước lên bàn | Ước mức rung, so với nhà khác |
| Vết nứt tường phía ray | Xem góc cửa, chân tường, chỗ nối sàn tường | Đánh giá ảnh hưởng lâu dài lên kết cấu |
| Khoảng cách tới đường ngang, khúc cong | Quan sát, hỏi hàng xóm | Gần đó thì còi nhiều hơn |
| Số chuyến tàu đêm | Hỏi hàng xóm, xem lịch chạy tàu | Ảnh hưởng giấc ngủ |
| Lối ra vào nhà | Xem lối có phải qua ray không, có đường ngang chính thức không | An toàn đi lại hằng ngày |
Nếu nhà vượt qua phần lớn bảng kiểm, sống cạnh đường tàu hoàn toàn có thể yên ổn, và nhiều người còn quý cảnh đoàn tàu chạy qua mỗi ngày. Nếu vướng ở lối ra vào phải qua ray không có đường ngang chính thức, đó là điểm nên cân nhắc nghiêm túc nhất.
Câu hỏi thường gặp
Nhà sát đường tàu có xấu theo phong thủy không?
Phái hình thế coi đường ray thẳng và tàu chạy nhanh là thế xung, nhà sát ray bị "hứng xung", nhất là nhà ở lưng khúc cong. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Thực tế cần xem là rung, còi tàu, hành lang an toàn và lối ra vào.
Tàu chạy qua có làm nứt nhà không?
Với nhà kiên cố, móng tốt, rung thông thường hiếm khi gây hư hại kết cấu. Nhà cũ móng nông, tường không giằng, đất yếu thì dễ nứt dần. Khi xem nhà, kiểm vết nứt ở tường phía ray và theo dõi xem chúng có lớn dần không.
Có được xây nhà, kinh doanh sát đường ray không?
Trong phạm vi bảo vệ và hành lang an toàn đường sắt, việc xây dựng, họp chợ, buôn bán, phơi phóng bị cấm hoặc hạn chế. Chiều rộng hành lang tuỳ loại đường sắt; hãy hỏi cơ quan quản lý đường sắt hoặc chính quyền địa phương trước khi mua.
Làm sao giảm tiếng còi tàu ban đêm?
Đặt phòng ngủ ở phía xa ray nhất, dùng cửa kính hộp, khung cửa kín khít, rèm dày, tủ âm tường làm lớp đệm. Nhà gần đường ngang, cầu, khúc cong nghe còi nhiều hơn; nên tính đến điều này khi chọn nhà.
Tự mở lối đi qua đường ray về nhà có được không?
Không nên. Lối đi tự mở qua ray là nơi xảy ra nhiều tai nạn và đang được nhiều địa phương rà soát, rào chắn. Hãy dùng đường ngang chính thức có người gác hoặc có cảnh báo, kể cả khi phải đi vòng xa hơn.
Nhà gần ga metro có nên mua không?
Nhà cách ga một quãng đi bộ ngắn thường thuận tiện và được ưa chuộng. Nhà sát kết cấu trên cao hoặc đối diện lối lên xuống ga thì chịu ồn, đèn, đông người và bị nhìn vào từ toa tàu. Vị trí cách vài trăm mét thường cân bằng tốt hơn.