Cửa đối cửa là khi cửa chính nhà mình nhìn thẳng vào cửa chính nhà đối diện, thường gặp ở ngõ hẹp và chung cư hành lang giữa. Dân gian cho rằng hai cửa "đối môn" thì hai nhà dễ va chạm, khẩu thiệt, người trong nhà hay căng thẳng. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, và các sách phong thuỷ cũng không nói giống nhau về mức độ.
Gạt quan niệm sang một bên, cửa đối cửa vẫn có những phiền toái thật: mở cửa là chạm mặt, nhìn thẳng vào phòng khách nhà nhau, tiếng nói và mùi nấu nướng qua lại, cánh cửa vướng nhau ở hành lang hẹp. Bài này đi qua từng phiền toái đó, kèm cách xử lý ở nhà phố và căn hộ, và một điều quan trọng hơn mọi vật phẩm: đừng biến chuyện cửa nẻo thành chuyện bất hoà với người ở đối diện.
Quan niệm đối môn nói gì
Trong cách nhìn của phong thuỷ, cửa chính là nơi khí vào nhà. Hai cửa nhìn thẳng vào nhau thì "khí" của hai nhà đối đầu, giống hai người đứng sát mặt nói chuyện, nên dễ sinh lời qua tiếng lại. Có người phân biệt thêm: hai cửa to nhỏ khác nhau thì nhà cửa nhỏ "chịu thiệt", hai cửa lệch nhau nửa cánh lại được coi là khó chịu theo kiểu khác. Những phân biệt này không thống nhất giữa các thầy và các sách, nên bạn chỉ nên coi là tham khảo.
Đáng chú ý là ở làng xưa, nhà cửa thường không đối diện nhau trực tiếp: mỗi nhà có cổng ngõ riêng, sân, vườn, lối vào uốn lượn. Cửa đối cửa chủ yếu là sản phẩm của nhà ống trong ngõ phố và chung cư, nơi đất chật buộc các nhà phải xếp sát nhau. Vì vậy quan niệm này phần lớn được bàn trong bối cảnh đô thị, gắn với chuyện sống chen chúc.
Những phiền toái có thật khi hai cửa đối nhau
Chạm mặt và nhìn thẳng vào nhà nhau. Ngõ rộng hai ba mét, hai nhà mở cửa cùng lúc là thấy nhau từ phòng khách. Người nhạy cảm thấy bị theo dõi, không thoải mái ăn mặc tuỳ ý ở nhà.
Tiếng ồn và mùi. Ti vi, tiếng nói chuyện, mùi bếp, khói thuốc của nhà này đi thẳng sang nhà kia khi cả hai cùng mở cửa. Chung cư hành lang kín còn dồn mùi lại lâu hơn.
Cánh cửa va nhau. Hành lang chung cư hẹp, hai cánh cùng mở ra ngoài sẽ chắn nhau, có khi chắn cả lối thoát. Ngõ nhỏ mà cổng mở ra ngõ cũng vướng xe, vướng người.
Ánh sáng và gương. Đèn sáng chiếu thẳng sang nhà đối diện ban đêm, hoặc gương, vách kính phản chiếu nắng sang. Những chuyện nhỏ này là nguồn bực bội thật giữa hàng xóm.
An ninh. Người đứng trước nhà đối diện quan sát được nhà bạn mở hay đóng, có ai ở nhà không. Đây vừa là rủi ro, vừa là lợi thế nếu hai nhà quen nhau và trông nhà giúp nhau.
Nhà phố trong ngõ: xử lý từ phía nhà mình
Với nhà sắp xây hoặc sửa, cách gọn nhất là dời cửa chính lệch khỏi trục cửa nhà đối diện, dù chỉ nửa bề rộng cửa. Ở nhà ống mặt tiền bốn, năm mét, việc đặt cửa lệch về một bên còn giúp mặt trong có một mảng tường đủ dài để kê đồ, nên thường có lợi cả về bố trí.
Nếu không dời được cửa, có thể lùi cửa vào trong tạo một sảnh nhỏ, có mái che, để hai cửa không còn sát mặt nhau; hoặc làm cửa có phần kính mờ, kính hoa văn, vẫn lấy sáng mà không nhìn xuyên. Một chậu cây cao đặt chếch trước cửa, bên trong phần đất nhà mình, làm mềm tầm nhìn mà không cản đường ai.
Phía trong nhà, một vách lửng, kệ hai mặt hoặc tủ giày cao đặt sau cửa giúp phòng khách không bị nhìn thẳng từ ngoài. Đây là cách đơn giản nhất cho nhà đã ở lâu, đặt và bỏ đều dễ, không đụng tới ngõ chung hay mặt tiền.
Chung cư hành lang giữa: việc nên và không nên
Ở chung cư, cửa căn hộ và hành lang là phần liên quan đến sở hữu chung và an toàn phòng cháy của cả toà nhà, nên cách xử lý khác nhà phố:
| Việc | Nên hay không | Lý do |
|---|---|---|
| Đặt tủ giày, vách lửng ở sảnh trong căn | nên | nằm trong phần sở hữu riêng, chắn tầm nhìn khi mở cửa |
| Treo rèm hoặc cửa lưới phía trong cửa căn | nên | thoáng khí, giảm nhìn thẳng, tháo lắp dễ |
| Đổi chiều mở cánh cửa căn hộ | hỏi ban quản lý trước | cửa căn có thể là cửa ngăn cháy, chiều mở liên quan lối thoát nạn |
| Đặt chậu cây, kệ, vật trang trí ngoài hành lang | hạn chế | nhiều toà nhà cấm để đồ ở hành lang vì lối thoát nạn |
| Treo vật lên mặt ngoài cửa hướng sang nhà đối diện | không nên | dễ gây hiểu lầm, mất hoà khí |
| Thay cửa căn hộ bằng loại khác | theo quy định toà nhà | mặt ngoài đồng bộ, yêu cầu chống cháy |
Quy chế quản lý của từng toà nhà khác nhau; trước khi đụng vào cửa căn hộ hay để bất cứ thứ gì ra hành lang, bạn nên hỏi ban quản lý. Phần lớn nhu cầu "chắn" có thể giải quyết trọn trong căn hộ mà không cần ra hành lang.
Gương bát quái và vật treo hướng sang nhà đối diện
Một tập quán hay gặp là treo gương bát quái hoặc vật "trấn" lên cửa, quay thẳng sang nhà đối diện để "đẩy" khí xấu. Trong quan niệm của những người tin, gương bát quái lồi được dùng để phản lại sát khí từ bên ngoài. Vấn đề là nhìn từ phía nhà đối diện, một chiếc gương chĩa thẳng vào cửa nhà mình thường được hiểu là nhà kia đang "đẩy cái xấu sang". Không ít vụ hàng xóm giận nhau, thậm chí treo gương đáp trả, bắt đầu từ đây.
Gương còn phản chiếu nắng và đèn sang nhà người khác, gây chói thật. Vì vậy nhiều người làm nghề cũng khuyên không dùng gương bát quái với nhà hàng xóm đối diện, mà chỉ cân nhắc khi đối diện là công trình công cộng, cột điện, góc nhà kho, và kể cả khi đó cũng ưu tiên cây, rèm, vách trước.
Nếu gia đình muốn giữ một vật mang ý nghĩa tinh thần ở cửa, có thể chọn thứ trung tính như chậu cây, đèn treo, tấm thảm chùi chân đẹp; xem các vật phẩm có ghi rõ chất liệu tại Vật Phẩm Phong Thủy nếu cần tham khảo. Một mối quan hệ hàng xóm tốt, chào nhau mỗi sáng, trông nhà giúp nhau khi đi vắng, có giá trị thiết thực hơn bất cứ vật treo nào.
Khi nhà đối diện đã treo vật hướng sang nhà mình
Chuyện ngược lại cũng hay xảy ra: một sáng bạn thấy nhà đối diện treo gương bát quái, kéo, hay một vật lạ quay thẳng vào cửa nhà mình. Phản ứng tự nhiên là khó chịu, và lời khuyên quen thuộc là "treo cái gì đó đáp lại". Cách đó gần như chắc chắn làm căng thẳng leo thang, trong khi chẳng nhà nào được lợi gì.
Cách bình tĩnh hơn là hiểu rằng phần lớn người treo vật như vậy làm vì lo cho nhà họ, thường theo lời một ai đó, chứ không nhắm vào bạn. Nếu chiếc gương phản chiếu nắng gây chói, đó là lý do cụ thể, dễ nói, để trao đổi lịch sự: đề nghị xoay góc gương, hạ thấp xuống, hoặc thay bằng vật không phản quang. Nếu không gây phiền toái vật lý nào, nhiều gia đình chọn bỏ qua, kê một chậu cây trước cửa nhà mình cho dễ chịu và giữ mối quan hệ như cũ.
Trường hợp hai bên không nói chuyện được và vật treo gây ảnh hưởng thật như chói nắng, lấn ngõ chung, có thể nhờ tổ dân phố hoặc ban quản lý toà nhà hoà giải. Đây là chuyện quan hệ láng giềng và quy tắc chung, không phải chuyện ai "thắng" về phong thuỷ.
Cửa sổ, ban công đối nhau ở các tầng trên
Ở phố cũ và khu nhà liền kề, cửa sổ phòng ngủ tầng hai, tầng ba của hai nhà đối diện có khi chỉ cách nhau vài mét. Quan niệm đối môn thường chỉ bàn cửa chính, nhưng về sinh hoạt, cửa sổ phòng ngủ nhìn thẳng sang nhau còn phiền hơn cửa chính.
Cách xử lý giống nhau ở chỗ ưu tiên những thứ không cần khoan đục: rèm hai lớp (vải mỏng ban ngày, vải dày ban đêm), phim dán kính mờ cho nửa dưới cửa sổ, lam đứng xoay được ở mặt ngoài nếu kiến trúc cho phép, chậu cây trên bệ cửa. Khi xây mới, lệch cửa sổ khỏi cửa sổ nhà đối diện hoặc nâng bệ cửa cao hơn tầm mắt người đứng là cách gọn nhất, vẫn lấy được sáng và gió.
Ban công đối nhau cũng vậy: một giàn cây leo, vài chậu cây cao hoặc tấm lam gỗ đặt ở một đầu ban công đủ để hai nhà phơi đồ, ngồi uống trà mà không phải nhìn thẳng vào nhau. Nên chọn chậu nhẹ, đặt chắc chắn, không treo ra ngoài lan can để tránh rơi xuống ngõ.
Khi xây nhà mới trong ngõ có nhà đối diện
Vài việc nên làm ngay ở bước thiết kế, khi chưa tốn tiền:
- Đo và vẽ vị trí cửa chính, cửa sổ tầng một và ban công của nhà đối diện lên bản vẽ mặt bằng của mình.
- Đặt cửa chính lệch khỏi trục cửa nhà đối diện; nếu được, lệch cả cửa sổ phòng ngủ tầng trên khỏi cửa sổ, ban công bên kia.
- Chọn cánh cửa và cánh cổng mở vào trong, không lấn ra ngõ.
- Tính một sảnh lùi nhỏ hoặc mái hiên để có chỗ đứng mở khoá, cất ô, mà không đứng giữa ngõ.
- Thống nhất với hàng xóm nếu có việc đụng tới ngõ chung (cao độ, rãnh thoát nước, đèn), tránh để họ biết khi đã xây xong.
Ví dụ giả định: hai nhà đối diện trong ngõ rộng 2,5 m, nhà mới xây đặt cửa chính lệch 1,2 m sang phải so với cửa nhà cũ, lùi vào 0,8 m làm sảnh có mái. Hai gia đình mở cửa cùng lúc không còn nhìn thẳng vào phòng khách nhau, và người đứng mở cửa có chỗ tránh xe máy đi qua.
Câu hỏi thường gặp
Cửa nhà đối diện cửa nhà hàng xóm có xấu không?
Theo quan niệm dân gian, hai cửa đối thẳng dễ sinh va chạm giữa hai nhà. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Về thực tế, phiền toái chính là thiếu riêng tư, tiếng ồn và mùi; những thứ này xử lý được bằng vách, rèm, cửa kính mờ, không cần vật trấn.
Có nên treo gương bát quái khi cửa đối cửa nhà hàng xóm?
Nhiều người làm nghề khuyên không nên, vì gương chĩa thẳng sang nhà người khác dễ bị hiểu là xúc phạm và còn phản chiếu nắng gây chói. Các giải pháp trong phần đất nhà mình như vách lửng, cây, rèm vừa hiệu quả hơn vừa giữ được hoà khí.
Hai cửa căn hộ chung cư đối nhau thì làm gì?
Xử lý trong căn hộ là chính: tủ giày cao hoặc vách lửng ở sảnh vào, rèm hoặc cửa lưới bên trong. Không tự ý đổi cửa, đổi chiều mở hay đặt đồ ngoài hành lang khi chưa hỏi ban quản lý, vì liên quan an toàn phòng cháy và phần sở hữu chung.
Cửa nhà mình to hơn cửa nhà đối diện thì sao?
Một số người cho rằng nhà có cửa to hơn "lấn át" nhà kia, nhưng cách nói này không thống nhất và không có cơ sở thực tế. Kích thước cửa nên chọn theo nhu cầu đi lại, xe cộ và ánh sáng của nhà mình.
Nhà đối diện là cửa hàng mở cửa cả ngày thì có cách nào?
Cửa hàng đối diện thường kéo theo người qua lại, ánh đèn, tiếng ồn. Cửa chính nhà bạn có thể dùng kính mờ hoặc rèm phía trong, phòng khách bố trí lệch khỏi trục cửa, và ban đêm đóng cửa sớm. Nếu ồn quá mức thì trao đổi trực tiếp, lịch sự với chủ cửa hàng.
Có cần xin phép khi dời vị trí cửa chính nhà phố không?
Đổi vị trí cửa trên mặt tiền có thể làm thay đổi kiến trúc mặt ngoài, và ở nhiều nơi cần xem quy định về sửa chữa, cải tạo nhà ở. Nguyên tắc chung là hỏi cán bộ xây dựng phường, xã trước khi làm, và đảm bảo không động vào kết cấu chịu lực khi chưa có người tính toán.