Một công cụ tra cứu phong thủy chỉ biết đúng những gì bạn nhập vào: năm sinh, giới tính, một ngày, một kích thước, một hướng. Từ đó nó tra bảng và tính theo quy ước của một trường phái. Nó không nhìn thấy căn nhà, con đường trước cửa, cái cây bên hông, độ ẩm của bức tường hay thói quen sinh hoạt của gia đình bạn.
Hiểu ranh giới này giúp dùng công cụ đúng chỗ: nhanh, nhất quán, tiện chia sẻ cho những câu hỏi dựa trên con số; và biết dừng lại khi câu hỏi cần mắt thấy tai nghe tại chỗ. Bài đi qua từng nhóm việc: công cụ làm tốt, công cụ không làm được, những chữ trên trang kết quả nên đọc ở mức nào, và khi nào nên hỏi người có chuyên môn. Mọi tốt xấu theo trường phái đều là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Mỗi công cụ biết gì và không biết gì
Bảng dưới đi qua các công cụ chính của trang, chỉ ra đầu vào, những thứ nó tính được từ đầu vào đó, và những thứ nằm ngoài tầm của nó.
| Công cụ | Đầu vào | Tính được | Không biết |
|---|---|---|---|
| Tra cung mệnh | Năm sinh, giới tính | Mệnh nạp âm, cung phi, tám hướng, màu, số | Ngày giờ sinh, căn nhà, sở thích |
| Hướng nhà hợp tuổi | Năm sinh, giới tính, có thể thêm hướng | Hướng thuộc nhóm nào, gợi ý đặt phòng | Nắng, gió, mặt đường, hình dạng lô đất |
| Tuổi xây nhà | Năm sinh, năm làm | Tuổi mụ, ba hạn, bảng 12 năm | Phương năm, giấy phép, tài chính, mùa thi công |
| Thước Lỗ Ban | Loại thước, kích thước | Khoảng, cung, khoảng đẹp gần nhất | Món đồ là gì, đo đúng phần chưa, yêu cầu công năng |
| Xem ngày, lịch tháng | Ngày, có thể thêm năm sinh, việc | Ngày âm, trực, thần trực, giờ, tuổi xung | Thời tiết, lịch thợ, ngày nghỉ, tuổi người khác |
| Đổi lịch | Ngày âm hoặc dương | Ngày tương ứng, thứ, tháng nhuận | Tập quán giỗ tháng nhuận của từng nhà |
Cột cuối dài hơn cột thứ ba ở mọi dòng. Đó không phải khuyết điểm riêng của công cụ trên trang mà là bản chất của mọi công cụ tra cứu: chúng giỏi tính toán trên con số, còn đời sống trong một ngôi nhà gồm rất nhiều thứ không quy được về con số.
Phần chỉ thấy khi đứng trong nhà và quanh nhà
Trong phong thủy, trường phái loan đầu (hình thế) xem xét chính những thứ mà công cụ không thể biết: nhà tựa vào đâu, trước mặt thoáng hay bị chắn, đường đi tới nhà thẳng hay uốn, nước chảy về đâu, công trình lân cận cao thấp ra sao. Nhiều thầy coi lớp hình thế là nền, lớp lý khí tính theo hướng và năm là phần đặt lên trên. Một công cụ chỉ tính lý khí thì thiếu hẳn phần nền đó.
Ở góc nhìn kiến trúc, những thứ ấy cũng là thứ quyết định nhà dễ ở hay khó ở: căn nhà bị con đường đâm thẳng vào cửa thì ồn và bụi, có nguy cơ xe lao vào; căn nhà sát toà cao tầng thì thiếu sáng, gió quẩn; căn nhà ở cuối dốc thì mùa mưa nước dồn về. Không con số năm sinh nào nói được điều này.
Bên trong nhà cũng vậy. Ánh sáng tự nhiên vào phòng lúc nào, gió có xuyên phòng không, góc nào ẩm mốc, cầu thang có dốc quá không, bếp có thoát khói không, phòng ngủ có nghe tiếng ồn đường lớn không: tất cả đòi hỏi bạn đi một vòng, ở các giờ khác nhau trong ngày. Danh mục Tự xem phong thủy nhà của trang có quy trình chi tiết để làm việc này.
Vì vậy cách dùng hợp lý là để công cụ trả lời phần con số, còn phần hình thế và môi trường thì tự quan sát hoặc nhờ người có kinh nghiệm xem tại chỗ. Khi hai phần vênh nhau, phần quan sát được thường đáng tin hơn vì nó ảnh hưởng trực tiếp tới sinh hoạt hằng ngày.
Đọc chữ trên trang kết quả ở mức nào
Chữ của bảng tra là chữ của quy ước. Các công cụ dùng lời giải lấy từ bộ dữ liệu bát trạch, lịch truyền thống và thước Lỗ Ban, nên có những chữ khá mạnh như "xấu nhất", "tuyệt đối tránh", "không thể tiến hành". Đó là cách sách cũ phân loại, không phải lời cảnh báo nguy hiểm. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Kết quả theo năm sinh là kết quả theo nhóm. Mọi người cùng năm sinh và cùng giới tính nhận đúng một bảng hướng, một danh sách màu. Nó không nói gì riêng về tính cách, sức khoẻ hay tương lai của bạn, và cũng không nên được dùng để đánh giá người khác.
Không có kết quả nào cần "hoá giải" bằng tiền. Công cụ không bán gì và cũng không yêu cầu bạn mua gì để kết quả "có hiệu lực". Nếu sau khi tra, có người bảo bạn phải mua vật phẩm, làm lễ tốn kém hay sửa nhà gấp vì kết quả xấu, đó là lúc nên dừng lại hỏi thêm ý kiến khác.
Dòng lưu ý cuối trang là thật. Các trang kết quả đều có câu nhắc công cụ mang tính tham khảo, quyết định cuối nên hỏi người có chuyên môn. Câu đó mô tả đúng giới hạn của một bảng tra, không phải lời rào cho có.
Không có kết quả nào thay lời bác sĩ hay kỹ sư. Một người trong nhà ngủ không ngon, hay ốm, hay cãi nhau thì nguyên nhân cần tìm ở sức khoẻ, môi trường, cách sống. Một vết nứt tường cần kỹ sư kết cấu xem. Đổi hướng giường theo bảng tra không phải cách xử lý những chuyện đó.
Những câu hỏi công cụ không trả lời được, bạn tự trả lời tại nhà
Trước khi dựa vào kết quả tra để quyết định một việc trong nhà, đi một vòng và tự trả lời các câu dưới đây. Nếu nhiều câu có vấn đề, ưu tiên xử lý chúng trước mọi gợi ý về hướng hay màu:
- Phòng ngủ có tối hoàn toàn vào ban đêm và đủ yên tĩnh không?
- Phòng nào nóng nhất vào buổi chiều, phòng nào ẩm nhất vào mùa nồm hay mùa mưa?
- Gió có đi xuyên từ trước ra sau nhà không, hay bị chặn ở đâu đó?
- Bếp có hút mùi, thoát khói tốt không; bình gas, ổ điện có an toàn không?
- Cầu thang, ban công, cửa sổ tầng trên có an toàn với trẻ nhỏ và người già không?
- Lối đi từ phòng ngủ ra cửa chính có thông thoáng khi cần thoát hiểm không?
- Trước cửa có gì làm bạn khó chịu mỗi khi bước ra: đèn chiếu thẳng, rác, tiếng ồn, xe đỗ chắn lối?
- Thành viên nào trong nhà đang thấy bất tiện ở chỗ nào, và vì sao?
Các câu này trùng khá nhiều với những gì phong thủy hình thế quan tâm, chỉ được nói bằng ngôn ngữ đời thường. Trả lời xong, quay lại kết quả công cụ, bạn sẽ biết gợi ý nào dễ áp dụng, gợi ý nào nên gác lại.
Khi nào cần người có chuyên môn, và là chuyên môn gì
Có ba loại câu hỏi mà công cụ không nên là người trả lời cuối cùng. Loại thứ nhất là câu hỏi kỹ thuật: sửa kết cấu, nâng tầng, đục tường, chống thấm, điện, gas. Những việc này cần kỹ sư, kiến trúc sư hoặc thợ có tay nghề và phải đúng quy định xây dựng; phong thủy không thay được quy chuẩn kỹ thuật và giấy phép.
Loại thứ hai là câu hỏi pháp lý: hướng nhà theo giấy tờ, quy hoạch, chỉ giới xây dựng, ranh đất. Kết quả tra phong thủy không có giá trị gì với cơ quan cấp phép. Muốn xoay nhà, lùi cổng hay mở thêm cửa ra phía hàng xóm, phải xem quy định trước.
Loại thứ ba là câu hỏi về phong thủy vượt quá bảng tra: căn nhà có hình thế đặc biệt, lô đất méo nhiều góc, công trình lớn như nhà xưởng, hoặc gia đình muốn xem theo phái huyền không với hai mươi tư sơn và vận nhà. Khi đó nhiều gia đình tìm người xem trực tiếp. Danh mục Làm việc với thầy phong thủy của trang có bài về những câu nên hỏi và dấu hiệu nên dừng.
Với cả ba loại, kết quả công cụ vẫn hữu ích như một bản ghi chép ban đầu: cung của các thành viên, hướng đo được, kích thước đã tra. Đưa những thông tin này cho người có chuyên môn giúp buổi làm việc nhanh và tập trung hơn, đồng thời giúp bạn nhận ra nếu ai đó nói điều trái với chính dữ liệu bạn đã có.
Dùng công cụ cho đúng chỗ của nó
Nói những giới hạn trên không có nghĩa công cụ ít giá trị. Nó làm rất tốt mấy việc mà ngày trước phải nhờ người hoặc lật sách: đổi lịch chính xác theo giờ Việt Nam, tra can chi một ngày bất kỳ trong hai thế kỷ, tính ngay tuổi mụ và ba hạn cho 12 năm, tìm khoảng đẹp gần nhất trên thước Lỗ Ban thay vì dò từng vạch, liệt kê tám hướng theo bát trạch kèm gợi ý bài trí.
Nó cũng giúp nhất quán. Cùng một đầu vào luôn ra cùng một kết quả, có đường dẫn để gửi cho cả nhà, có dòng ghi rõ quy ước. Điều đó giảm hẳn những cuộc tranh cãi kiểu mỗi người nghe một nơi.
Chỗ của công cụ vì thế là bước đầu: tra nhanh, ghi lại, hiểu mình đang nói về quy ước nào. Bước sau là đặt kết quả cạnh căn nhà thật và đời sống thật của gia đình, rồi mới quyết định. Thứ tự này giữ cho phong thủy đúng vai trò của một lớp văn hoá tham khảo, đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Nếu bạn mới bắt đầu, có thể đi theo thứ tự các bài trong danh mục này: tra cung mệnh, xem hướng nhà, tuổi xây nhà, thước Lỗ Ban, xem ngày, lịch tháng, đổi lịch, rồi bài về quy trình khi làm nhà và bài về các chỗ lệch giữa các trang. Mỗi bài chỉ rõ công cụ tính theo gì và nên dừng ở đâu.
Câu hỏi thường gặp
Công cụ tra cứu phong thủy có thay được việc mời người xem nhà không?
Không thay được hoàn toàn. Công cụ chỉ tính trên năm sinh, ngày, kích thước, hướng bạn nhập. Phần hình thế quanh nhà, ánh sáng, gió, ẩm, an toàn chỉ thấy khi xem tại chỗ. Với nhà bình thường, nhiều gia đình tự quan sát là đủ; nhà có hình thế đặc biệt thì nên hỏi người có kinh nghiệm.
Kết quả tra ra hướng xấu thì có cần làm gì ngay không?
Không cần làm gì gấp. Đây là quan niệm của một trường phái, mức tin tuỳ mỗi người. Kiểm lại số đo và năm nhập, rồi xem có thể điều chỉnh nội thất đơn giản không. Việc sửa kết cấu chỉ nên làm khi có thêm lý do công năng và có kỹ sư tham gia.
Vì sao công cụ không hỏi ngày giờ sinh?
Vì các phép mà công cụ dùng, như cung phi bát trạch, tuổi làm nhà, chỉ cần năm sinh và giới tính. Ngày giờ sinh được dùng trong các môn khác như lá số. Điều này cũng có nghĩa kết quả là chung cho mọi người cùng năm sinh, không phải phân tích riêng một người.
Có nên dùng kết quả công cụ để quyết định mua hay không mua một căn nhà?
Nên dùng như một lớp tham khảo bên cạnh vị trí, pháp lý, chất lượng xây dựng, giá, khí hậu và nhu cầu gia đình. Bỏ một căn tốt về mọi mặt chỉ vì bảng tra hướng là đặt quy ước lên trên đời sống thật; nhiều gia đình chọn điều chỉnh bố trí bên trong.
Công cụ có thể sai không?
Có những chỗ có thể khác nguồn khác do quy ước, như năm âm dương, múi giờ lịch, dị bản thước. Ngoài ra, lỗi phổ biến nhất nằm ở đầu vào: nhập nhầm năm, nhầm giới tính, đo sai hướng. Kiểm đầu vào trước khi nghi công cụ.
Ai đó bảo kết quả xấu phải mua vật phẩm hoặc làm lễ thì sao?
Công cụ không yêu cầu mua hay làm gì để kết quả có hiệu lực. Nếu bị thúc chi tiền gấp kèm lời doạ, nên dừng lại, hỏi thêm người thân hoặc người khác có hiểu biết. Danh mục Cảnh giác lừa đảo của trang có bài về các dấu hiệu nên tránh.