Tầng 3A, 12A, 12B trong nhiều toà chung cư thực chất là tầng thứ 4, 13, 14 tính từ dưới lên. Chủ đầu tư đổi tên tầng vì nhiều người mua kiêng số 4 (gần âm "tử" trong tiếng Hán, Nhật, Hàn), số 13 (bị kiêng ở phương Tây) và số 14 (trong tiếng Hán phổ thông đọc gần như "thật sự chết"). Toà nhà không hề thiếu tầng; chỉ có cái tên được đổi.
Thói quen này có mặt ở nhiều đô thị châu Á và cả ở các khách sạn phương Tây. Với người mua căn hộ, điều cần quan tâm không phải là con số trên bảng thang máy mà là căn hộ được ghi thế nào trong hồ sơ pháp lý, và lực lượng cứu nạn đếm tầng ra sao khi có sự cố. Bài này giải thích nguồn gốc, các cách đặt tên tầng hay gặp, những điểm cần kiểm trên giấy tờ và cách nhìn tỉnh táo khi chọn tầng. Mọi nhận xét kiêng hay không kiêng là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Vì sao các con số 4, 13, 14 bị né
Số 4 bị kiêng ở nhiều nước Đông Á vì âm đọc gần với chữ "tử" (chết) trong tiếng Hán, tiếng Nhật và tiếng Hàn. Ở Hàn Quốc, thang máy nhiều toà nhà ghi chữ F thay cho số 4; ở Hồng Kông và một số đô thị Hoa ngữ, có toà nhà được kể là bỏ hẳn các tầng mang chữ số 4. Ở Việt Nam, như đã nói trong các bài khác, chữ "bốn" thuần Việt không đồng âm với từ nào đáng sợ; kiêng số 4 chủ yếu theo ảnh hưởng của tiếng Hán và của khách mua người Hoa, người nước ngoài.
Số 13 bị kiêng trong văn hoá phương Tây. Cách giải thích hay được nhắc là bữa Tiệc Ly có mười ba người, nhưng nguồn gốc thật của nỗi kiêng này còn nhiều tranh luận. Ở Mỹ và châu Âu, không ít khách sạn và toà nhà cao tầng bỏ tầng 13, đi thẳng từ 12 lên 14. Khi các dự án chung cư ở Việt Nam hướng tới cả người mua nước ngoài, thói quen này được đưa vào.
Số 14 bị né vì trong tiếng Hán phổ thông, "mười bốn" đọc gần với cụm từ mang nghĩa "thật sự chết". Kết hợp cả ba, một toà nhà có thể không có tầng tên là 4, 13 và 14, thay bằng 3A, 12A, 12B. Không có quy tắc thống nhất; mỗi chủ đầu tư chọn bỏ tên tầng nào tuỳ đối tượng khách hàng họ nhắm tới.
Ở Việt Nam, chuyện đổi tên tầng thường đi theo từng dự án hơn là theo vùng: có thể toà này giữ đủ tầng 4 và 13, toà bên cạnh lại đổi tên cả ba tầng. Điều đó cho thấy việc đổi tên chủ yếu là quyết định bán hàng, tuỳ cách mỗi chủ đầu tư hình dung về khách mua của mình.
Tầng tên và tầng thật: một ví dụ giả định
Ví dụ giả định một toà chung cư 16 tầng nổi, bỏ tên tầng 4, 13 và 14. Cột "tầng thật" là số thứ tự đếm từ tầng sát mặt đất lên.
| Tầng thật | Tên trên bảng thang máy | Ghi chú |
|---|---|---|
| 1 | 1 hoặc G | Sảnh, thương mại |
| 2 và 3 | 2 và 3 | Giữ nguyên số |
| 4 | 3A | Tên đổi để né số 4 |
| 5 đến 12 | 5 đến 12 | Giữ nguyên số |
| 13 | 12A | Tên đổi để né số 13 |
| 14 | 12B | Tên đổi để né số 14 |
| 15 | 15 | Từ đây tên và số thật lại khớp |
| 16 | 16 | Tầng trên cùng |
Có toà nhà chỉ đổi tên mà không đổi các tầng phía trên, nên từ tầng 15 trở đi tên và số thật khớp nhau trở lại. Có toà nhà lại đánh số liên tục sau khi bỏ, khiến tên tầng cao nhất lớn hơn số tầng thật. Mỗi dự án một kiểu, vì vậy người mua phải hỏi rõ.
Cách kiểm nhanh khi đi xem nhà là bước vào buồng thang bộ và đếm số chiếu nghỉ từ sảnh lên, hoặc hỏi ban quản lý toà nhà bảng đối chiếu tên tầng với số tầng thật. Ban quản lý thường có bảng này vì cần dùng cho phương án phòng cháy, chữa cháy và cho đơn vị bảo trì thang máy.
Người mua cần kiểm gì trong hồ sơ
Tầng ghi trong hợp đồng mua bán. Hợp đồng có thể ghi tên thương mại như "tầng 12A", có thể ghi số thứ tự thật, hoặc ghi cả hai. Hãy đề nghị chủ đầu tư ghi rõ căn hộ nằm ở tầng thứ mấy tính từ mặt đất, kèm tên gọi thương mại, để tránh hiểu lầm về sau.
Tầng ghi trên giấy chứng nhận. Khi được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu, thông tin về tầng và số căn phải khớp với hồ sơ thiết kế được duyệt. Lệch giữa hợp đồng và giấy chứng nhận là điều nên phát hiện sớm. Quy định cụ thể về cách ghi có thể thay đổi; khi cần, hãy hỏi cơ quan đăng ký đất đai hoặc người có chuyên môn pháp lý.
Mặt bằng tầng và mặt cắt toà nhà. Xin xem mặt cắt toà nhà để thấy căn hộ ở cao độ bao nhiêu mét. Cao độ thật quyết định tầm nhìn, gió, tiếng ồn từ đường, chứ không phải tên tầng.
Bảng chỉ dẫn thoát nạn. Trên mỗi tầng phải có sơ đồ thoát nạn. Kiểm xem sơ đồ dùng tên tầng hay số thật, và tên đó có khớp với bảng thang máy, biển ở buồng thang bộ không.
Thông tin cho dịch vụ khẩn cấp. Khi gọi cấp cứu hay báo cháy, bạn nên nói cả tên tầng lẫn số thứ tự thật, ví dụ "tầng 12A, tức tầng thứ 13 tính từ dưới lên". Lực lượng cứu nạn đi thang bộ thường đếm theo số chiếu nghỉ, nên thông tin rõ giúp họ đến nhanh hơn.
Các ký hiệu tầng khác dễ gây nhầm
Ngoài các tầng đổi tên vì kiêng số, bảng thang máy chung cư còn nhiều ký hiệu khiến người mới đến lúng túng. Biết trước giúp bạn đọc đúng hồ sơ và chỉ đường cho khách.
- G, L hoặc 1. Tầng sát mặt đất có thể ghi là G (ground), L (lobby, sảnh) hay số 1. Có toà nhà dùng cả G lẫn 1 cho hai tầng khác nhau, khi đó tầng 1 thực chất là tầng thứ hai.
- B1, B2, B3. Các tầng hầm, đếm từ trên xuống. Tầng hầm dùng để xe, đặt máy móc, không tính vào số tầng nổi.
- M hoặc tầng lửng. Tầng lửng nằm giữa hai tầng chính, thường là khu thương mại hay tiện ích. Có hồ sơ tính tầng lửng là một tầng, có hồ sơ không.
- P hoặc tầng kỹ thuật. Một số toà nhà có tầng kỹ thuật ở giữa hoặc trên cùng, thang máy không dừng. Tầng này vẫn chiếm chiều cao toà nhà.
- R hoặc mái. Tầng mái, sân thượng, thường chỉ dành cho kỹ thuật hoặc tiện ích chung.
Khi gộp các ký hiệu này với chuyện đổi tên tầng 4, 13, 14, khoảng cách giữa tên tầng và số tầng thật có thể lên tới ba bốn đơn vị. Đó là lý do người mua nên giữ một bản mặt cắt toà nhà trong hồ sơ của mình.
Tầng bị kiêng có gì khác về chất lượng sống
Về mặt vật lý, tầng 12A không khác gì một tầng ở giữa toà nhà: cùng kết cấu, cùng hệ thống cấp thoát nước, cùng khoảng cách tới mặt đất như mọi tầng thứ 13 khác. Ánh sáng, gió, tầm nhìn, tiếng ồn ở tầng đó phụ thuộc vào cao độ, hướng căn hộ và các toà nhà xung quanh.
Điều có thể khác là tâm lý thị trường. Ở những dự án có nhiều khách mua kiêng số, căn hộ tầng mang con số bị né có thể được hỏi ít hơn. Một số người mua tận dụng điều đó, chủ động chọn các tầng ít người tranh. Ngược lại, nếu bạn mua để bán lại cho nhóm khách có kiêng kỵ, cần tính đến yếu tố này. Đây là tâm lý người mua, không phải phẩm chất của căn hộ.
Cũng nên nhớ, một tầng giữa toà nhà thường có lợi thế thực tế: không quá gần mặt đường để chịu bụi và tiếng ồn, không quá cao để phụ thuộc hoàn toàn vào thang máy khi mất điện. Khi đánh giá, hãy xem bạn ưu tiên điều gì trong đời sống hằng ngày.
Ở chiều ngược lại, có những tầng được săn đón chỉ vì con số, như tầng 8, 18, 28 hay tầng 9, 19. Ở một số dự án, chủ đầu tư còn định giá các tầng này cao hơn tầng bên cạnh. Mức chênh đó phản ánh nhu cầu của người mua, không phản ánh khác biệt về ánh sáng hay kết cấu. Nếu thích con số ấy, bạn có thể trả thêm như trả cho một sở thích, nhưng nên biết rõ mình đang trả cho điều gì.
Chọn tầng cho tỉnh táo: những câu nên tự hỏi
Thay vì bắt đầu từ con số, hãy bắt đầu từ cách gia đình bạn sống. Các câu hỏi dưới đây giúp sắp lại thứ tự ưu tiên.
- Trong nhà có người lớn tuổi, trẻ nhỏ hay người đi lại khó khăn không? Nếu có, tầng thấp và gần thang máy, thang bộ thoát nạn sẽ tiện hơn.
- Bạn nhạy cảm với tiếng ồn và bụi đường đến mức nào? Tầng thấp gần đường lớn thường ồn hơn.
- Căn hộ hướng nào, nắng chiều có chiếu thẳng vào không? Hướng và cao độ ảnh hưởng nhiệt độ trong nhà hơn tên tầng.
- Tầm nhìn có bị toà nhà khác che không, và khoảng cách tới toà đối diện là bao nhiêu? Đó là yếu tố về ánh sáng, riêng tư, gió.
- Bạn mua để ở lâu dài hay để bán lại? Nếu để bán lại, hãy tìm hiểu tâm lý người mua trong khu vực, không chỉ theo cảm nhận của riêng mình.
- Nếu người thân kiêng một con số, mức kiêng ấy nặng đến đâu? Một cuộc trò chuyện thẳng thắn có thể giúp cả nhà thống nhất.
Trả lời xong những câu này, con số trên bảng thang máy thường tự lùi về đúng chỗ của nó: một chi tiết văn hoá có thể để ý, nhưng không phải tiêu chí chọn nhà hàng đầu.
Câu hỏi thường gặp
Tầng 12A có phải là tầng 13 không?
Trong phần lớn trường hợp là có: tầng 12A là tầng thứ 13 tính từ dưới lên, chỉ đổi tên để né số 13. Tuy nhiên, mỗi dự án có cách đặt tên riêng, bạn nên xem mặt cắt toà nhà và hỏi chủ đầu tư để chắc chắn.
Đổi tên tầng như vậy có hợp pháp không?
Việc đặt tên thương mại cho tầng khá phổ biến, nhưng hồ sơ thiết kế, giấy phép và giấy chứng nhận phải phản ánh đúng thực tế công trình. Quy định cụ thể có thể thay đổi theo thời gian, nên khi có thắc mắc pháp lý, hãy hỏi cơ quan quản lý xây dựng hoặc luật sư.
Mua căn hộ tầng 13 có xui không?
Nỗi kiêng số 13 là quan niệm văn hoá phương Tây, không có trong phong thủy phương Đông. Chất lượng căn hộ tầng 13 phụ thuộc vào hướng, ánh sáng, kết cấu và quản lý toà nhà như mọi tầng khác.
Có nên chọn tầng có số đẹp như tầng 8, tầng 18 không?
Nếu số đó làm bạn vui và các tiêu chí khác đều tốt thì chẳng có gì sai. Nhưng đừng trả thêm nhiều chỉ vì con số, và đừng chọn một căn kém về hướng, ánh sáng hay tiếng ồn để đổi lấy cái tên tầng.
Khi báo cháy ở toà nhà bỏ tầng thì nói thế nào?
Hãy nói tên toà, tên tầng ghi trên thang máy và cả số thứ tự thật của tầng, ví dụ tầng 12A tức tầng thứ 13. Nếu biết, nói thêm vị trí căn hộ so với thang bộ thoát nạn. Thông tin rõ giúp lực lượng cứu nạn tiếp cận nhanh.
Toà nhà không có tầng 4 thì tầng 3A dùng vào việc gì?
Tầng 3A thường là một tầng bình thường, có thể là căn hộ, tiện ích hoặc tầng kỹ thuật tuỳ thiết kế. Tên gọi không nói lên công năng; hãy xem mặt bằng của tầng đó.