Với vợ chồng trẻ, căn nhà đầu tiên nên được chọn theo ba lớp: trước hết là những điều phong thủy và đời sống cùng đồng ý như nhà sáng, thoáng, khô, lối vào gọn, phòng ngủ yên; sau đó là kế hoạch vài năm tới như có con, đi làm, chăm bố mẹ hai bên; cuối cùng mới là hướng nhà theo tuổi. Thuê hay mua là quyết định tài chính, phong thủy chỉ góp thêm vài câu hỏi khi đi xem nhà.
Bài viết cho các cặp vừa cưới hoặc sắp cưới, đang tính ra ở riêng lần đầu. Các tiêu chí được gom thành danh mục kiểm khi đi xem nhà, có so sánh giữa thuê và mua, và một ví dụ giả định. Những gì gọi là tốt hay xấu theo trường phái là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Bài không đưa lời khuyên tài chính hay giá nhà cụ thể.
Vì sao nhà đầu tiên khác các lần chọn nhà sau
Căn nhà đầu tiên của hai vợ chồng thường nhỏ, ngân sách hạn chế, và gắn với một giai đoạn thay đổi nhanh: mới cưới, có thể có con trong một hai năm, công việc còn dịch chuyển. Vì vậy chọn nhà lúc này không nên dựa vào một danh sách phong thủy dài mười mấy điều, vì sẽ không căn nào trong tầm tiền thoả hết. Nên biết điều gì là nền, điều gì có thể chỉnh sau.
Phong thủy cổ điển chia nhà thành hai phần: loan đầu, tức hình thế bên ngoài như đường, nhà xung quanh, lối vào; và lý khí, tức hướng, cung, sao. Với căn nhà đầu tiên, phần loan đầu đáng xem hơn, vì nó gắn với những thứ bạn không sửa được: nhà nằm ở cuối ngõ cụt tối, đối diện trạm biến áp, ban công nhìn thẳng vào tường nhà bên. Còn hướng giường, màu sơn, vị trí bàn làm việc thì chỉnh được sau khi dọn vào.
Thêm một điều khác biệt: hai người cùng chọn. Nhà đầu tiên là lúc hai nếp sống bắt đầu ghép vào một không gian, nên tiêu chí của cả hai cần được nói ra, chẳng hạn một người cần bếp rộng, một người cần chỗ làm việc yên. Một căn nhà mà một người thấy hợp còn người kia ngán ngẩm thì khó gọi là nhà tốt.
Danh mục kiểm khi đi xem nhà
Mang danh mục này khi xem nhà thuê hoặc nhà mua. Mỗi dòng ghi kèm lý do phong thủy thường nói và lý do thực tế:
- Ánh sáng tự nhiên: phòng khách và ít nhất một phòng ngủ có cửa sổ đón sáng. Phong thủy coi nhà tối lâu ngày là "âm thịnh"; thực tế là ẩm, mốc, tốn điện.
- Gió xuyên phòng: mở cửa trước và cửa sổ sau có cảm thấy gió đi qua không. Khí tù và mùi ứ đọng đều là chuyện thật.
- Lối vào nhà: cửa căn hộ không đối thẳng thang máy, lối vào nhà phố không bị cột điện, gốc cây chắn ngay giữa. Đây là quan niệm "xung" và cũng là chuyện an toàn, tiếng ồn.
- Phòng ngủ yên: nằm phía trong, không áp tường thang máy, không sát đường lớn. Đây là phòng hai người dùng nhiều giờ nhất.
- Bếp và khu vệ sinh: có thông gió, không bị dột, cống thoát nước tốt. Phong thủy nói "bếp là nơi giữ lửa", vệ sinh là nơi "uế khí"; thực tế là hai khu dễ hỏng và tốn tiền sửa nhất.
- Hình thế xung quanh: nhìn ra từ ban công, cửa sổ thấy gì. Góc nhọn toà nhà bên chĩa vào, biển quảng cáo chiếu đèn ban đêm, khu xử lý rác gần nhà là những thứ nên biết trước.
- Đường đi làm và đường về nhà nội ngoại: nằm ngoài phạm vi phong thủy nhưng quyết định rất nhiều đến nếp sống hằng ngày.
Thuê trước hay mua luôn: phong thủy góp gì vào quyết định
Thuê hay mua phụ thuộc trước hết vào tài chính, công việc và kế hoạch của hai người. Bảng dưới chỉ đặt cạnh nhau những gì phong thủy và đời sống thường được tính tới ở mỗi phương án.
| Khía cạnh | Thuê nhà | Mua nhà |
|---|---|---|
| Độ linh hoạt | Đổi chỗ dễ khi công việc hay kế hoạch con cái thay đổi | Gắn bó lâu, đổi chỗ tốn kém và mất thời gian |
| Sửa theo ý | Chỉ chỉnh bằng đồ rời, không đục khoét | Sửa được kết cấu nếu đúng quy định xây dựng |
| Xem hướng theo tuổi | Nhiều người xem nhẹ vì ở tạm | Thường xem kỹ hơn vì gắn bó lâu |
| Thủ tục dân gian | Có thể làm lễ nhập trạch gọn hoặc không | Thường làm nhập trạch, có nhà xem ngày về |
| Rủi ro hay gặp | Chủ nhà lấy lại nhà, tăng tiền thuê | Gánh nợ vay, mua vội chưa kiểm kỹ hiện trạng |
| Hợp với ai | Cặp chưa ổn định nơi làm việc, muốn thử khu ở | Cặp đã rõ nơi làm việc, có kế hoạch dài hạn |
Nhiều cặp chọn thuê một hai năm ở khu định mua để "ở thử". Cách này cũng hợp với tinh thần loan đầu: sống ở một khu đủ lâu mới biết ngõ có ngập khi mưa, có ồn ban đêm, có nắng chiều gắt không. Một danh sách phong thủy đọc trên mạng không thay được những gì hai bạn tự trải qua.
Nghĩ trước cho vài năm tới
Có con trong vài năm. Căn một phòng ngủ đủ cho hai người nhưng chật khi có em bé, nôi, đồ sơ sinh và có thể thêm người giúp việc hay ông bà lên chăm cháu. Nếu dự định có con sớm, căn có hai phòng ngủ hoặc một phòng ngủ có góc ngăn được là lựa chọn ở được lâu hơn.
Ông bà lên giúp. Ở nhiều gia đình Việt, mẹ đẻ hoặc mẹ chồng lên ở cùng vài tháng khi có cháu. Một chỗ ngủ riêng cho người lớn tuổi, gần nhà vệ sinh, ít bậc thang là điều nên tính trước.
Làm việc tại nhà. Một trong hai người làm việc tại nhà thì cần một góc có chỗ tựa lưng, có ánh sáng, không nằm ngay trong phòng ngủ. Phong thủy hay nói về bàn làm việc "tựa sơn, nhìn cửa"; trong căn nhỏ, chỉ cần một bức tường đặc phía sau ghế là được.
Xe cộ và chỗ để. Hai xe máy, rồi xe đẩy em bé, có khi một ô tô. Nhà phố trong ngõ nhỏ hay chung cư có chỗ để xe hạn chế là chuyện làm phiền hằng ngày hơn mọi điều phong thủy.
Gần nội hay gần ngoại. Không có quy tắc nào. Nhiều cặp chọn điểm giữa đường đi làm và hai nhà bố mẹ. Đây là việc hai vợ chồng cần bàn với nhau trước khi xem nhà, tránh để thành điều khó nói về sau.
Hướng nhà theo tuổi: đặt ở đâu trong thứ tự ưu tiên
Nhiều cặp bắt đầu tìm nhà bằng câu hỏi "nhà hướng nào hợp tuổi chúng mình". Theo bát trạch, mỗi người có một cung phi thuộc nhóm Đông tứ mệnh hoặc Tây tứ mệnh, và có bốn hướng được coi là tốt. Nếu hai vợ chồng cùng nhóm thì việc chọn khá dễ; khác nhóm thì cần một cách cân, và danh mục này có một bài riêng cho trường hợp đó.
Điều nên giữ là đừng để hướng theo tuổi loại bỏ một căn nhà tốt về mọi mặt khác. Một căn hướng không hợp theo bát trạch nhưng sáng, thoáng, yên, gần chỗ làm của cả hai, đúng tầm tiền vẫn là căn đáng cân nhắc. Ngược lại, một căn đúng hướng nhưng tối, ẩm, ồn thì phong thủy theo trường phái nào cũng không coi là tốt. Trong nhà, giường và bàn làm việc có thể xoay theo hướng hợp từng người, nên việc lệch hướng cửa không phải là chuyện không xoay xở được.
Nếu gia đình hai bên coi trọng việc xem hướng, có thể nhờ người lớn xem cùng khi đã lọc còn hai ba căn. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người; hai vợ chồng nên thống nhất trước mình sẽ cân nặng nhẹ đến đâu.
Ví dụ giả định: hai căn hộ, một lựa chọn
Ví dụ giả định: một cặp vợ chồng ở Đà Nẵng, chồng làm ở trung tâm, vợ làm ở khu công nghiệp phía tây, dự định có con trong hai năm. Họ thu hẹp còn hai căn hộ thuê. Căn A hai phòng ngủ, hướng hợp tuổi người chồng theo bát trạch, nhưng phòng ngủ lớn áp tường thang máy, cửa sổ nhìn vào hành lang chung. Căn B hai phòng ngủ, hướng không nằm trong nhóm tốt của ai, nhưng hai phòng ngủ đều có cửa sổ đón gió biển, cách thang máy một căn.
Theo danh mục kiểm ở trên, căn B thắng ở ánh sáng, gió và độ yên của phòng ngủ, những thứ không sửa được. Căn A thắng ở hướng, thứ có thể bù một phần bằng cách xoay giường, bàn. Đường đi làm của hai căn tương đương. Cặp vợ chồng chọn căn B, kê giường trong phòng chính theo hướng hợp với người vợ vì người vợ khó ngủ hơn, bàn làm việc của chồng xoay theo hướng hợp với chồng.
Ví dụ cho thấy cách sắp thứ tự: cái không đổi được xem trước, cái chỉnh được xem sau. Hai vợ chồng cũng nói rõ với nhau ai ưu tiên điều gì, và quyết định không còn là chuyện một người tin, một người chiều.
Những điều không đáng lo khi chọn nhà đầu tiên
Có một số lời đồn khiến nhiều cặp loại bỏ những căn nhà tốt. Dưới đây là các điểm hay gặp và cách nhìn tỉnh táo hơn:
- Số nhà, số tầng "xấu": số 4, số 13 hay tầng có số kiêng là chuyện tâm lý con số theo vùng, không phải yếu tố kiến trúc. Nếu hai bạn không thấy khó chịu, đây không phải lý do bỏ một căn tốt.
- Nhà từng có người ở trước: gần như mọi căn thuê và nhà cũ đều đã có người ở. Dọn sạch, sơn lại, thay khoá là đủ để căn nhà thành của hai bạn.
- Hướng Tây: nắng chiều nóng là chuyện thật, xử lý được bằng rèm cản nhiệt, cây, mái che; không phải vì hướng Tây "xấu" theo nghĩa vận may.
- Bếp không đúng hướng tuổi: căn hộ chung cư có bếp cố định; vị trí người đứng nấu, hướng lưng bếp chỉnh được ở mức nhỏ, phần còn lại là thông gió và an toàn gas.
- Căn nhà nhỏ: nhà nhỏ mà sáng, gọn, đủ chỗ cho nếp sống của hai người vẫn tốt hơn nhà rộng mà tối, ẩm, xa nơi làm việc.
Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Nếu một trong hai bạn thật sự thấy bất an với một điểm nào đó, nên tôn trọng cảm giác ấy và chọn căn khác, vì nhà là nơi cả hai cần thấy yên.
Câu hỏi thường gặp
Vợ chồng mới cưới có nên ở chung với bố mẹ trước rồi mới ra riêng?
Đây là quyết định của từng gia đình, tuỳ tài chính, sức khoẻ của bố mẹ và nếp nhà. Phong thủy không có quy tắc nào về việc này. Nếu ở chung, nên có phòng riêng thật sự cho hai vợ chồng; nếu ra riêng, nên chọn nơi đi lại thuận để vẫn chăm lo được hai bên.
Nhà thuê cho vợ chồng trẻ có cần xem hướng không?
Có thể xem nếu hai bạn tin, nhưng không nên đặt lên trước ánh sáng, gió, độ yên và đường đi làm. Nhà thuê thường ở tạm vài năm, nên những điều chỉnh bằng đồ rời như xoay giường, bàn là đủ để hợp quan niệm mà không tốn kém.
Mua nhà đứng tên vợ hay chồng thì xem hướng theo ai?
Người đứng tên trên giấy tờ là chuyện pháp lý, còn xem hướng theo bát trạch thường lấy theo người trụ cột hoặc theo cả hai rồi cân. Mỗi thầy, mỗi phái có cách khác nhau. Danh mục này có bài riêng về vợ chồng khác nhóm Đông tứ, Tây tứ mệnh.
Căn hộ studio có hợp cho vợ chồng mới cưới không?
Hợp trong giai đoạn đầu nếu hai người ít đồ và chưa có con. Cần một tấm rèm hoặc kệ để tách khu ngủ khỏi khu bếp và cửa vào. Khi có kế hoạch sinh con, căn studio thường chật nhanh, nên tính thời gian ở và phương án chuyển.
Mua nhà cũ cho vợ chồng trẻ cần xem thêm gì?
Ngoài các tiêu chí chung, cần kiểm hiện trạng kết cấu, thấm dột, điện nước, giấy tờ pháp lý và lịch sử căn nhà ở mức tôn trọng. Trang có danh mục riêng về xem nhà cũ khi mua, đi sâu vào từng bước kiểm.