Với căn hộ studio, phần lớn chuyện phong thủy được quyết định ngay lúc chọn căn chứ không phải lúc bày đồ: cửa vào nhìn thấy gì, chỗ đặt giường có tường tựa không, nhà vệ sinh mở cửa về phía nào, bếp cách giường bao xa, cửa sổ đón nắng hướng nào. Những thứ này gắn với kết cấu và đường ống, thuê hay mua xong rồi gần như không đổi được.
Bài này không bàn cách kê đồ trong căn studio đã có, mà tập trung vào buổi đi xem căn: nhìn gì trong mười phút, kiểu mặt bằng nào dễ ở, chỗ nào là dấu hiệu nên bỏ qua. Các quan niệm phong thủy được nêu kèm lý do thực tế; đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người, còn mùi, ẩm, nắng thì ai cũng cảm thấy.
Studio khác căn hộ thường ở đâu dưới góc phong thủy
Căn hộ studio là căn không có phòng ngủ tách riêng: chỗ ngủ, chỗ ngồi, bếp nằm chung một khoang, chỉ nhà vệ sinh có vách và cửa. Diện tích thường nhỏ, nhiều căn chỉ có một mặt cửa sổ. Ở căn hộ thường, các yêu cầu phong thủy như giường không nhìn thẳng cửa, bếp không đối diện nhà vệ sinh, cửa chính không nhìn thấy giường được giải quyết bằng tường và cửa phòng. Ở studio, không có lớp tường đó.
Vì vậy mọi quan hệ giữa các khu trong căn studio đều hiện ra trực tiếp. Người đứng ở cửa có thể thấy giường. Hơi nước từ nhà vệ sinh và mùi bếp đi thẳng tới chỗ ngủ. Ánh sáng chỉ vào từ một phía nên phần sâu của căn tối. Theo cách đọc phong thủy, căn studio dễ "động – tĩnh lẫn lộn": khu nấu nướng là khu động, khu ngủ là khu tĩnh, mà hai khu sát nhau.
Không có nghĩa căn studio là chỗ ở kém. Nó gọn, tiết kiệm, hợp với người ở một mình hoặc cặp đôi trẻ, hợp với nhịp sống ít nấu nướng. Điều cần làm là chọn căn có mặt bằng cho phép tách được ba khu: ngủ, sinh hoạt – nấu, vệ sinh, dù chỉ bằng khoảng cách và đồ đạc. Mặt bằng tốt giúp bạn khỏi phải chữa cháy bằng rèm, vách tạm và máy lọc không khí suốt thời gian ở.
Mười phút đi xem căn: năm điểm cần nhìn
Khi được dẫn đi xem căn studio, bạn có thể làm theo trình tự dưới đây. Mang theo thước dây và điện thoại có la bàn để ghi lại hướng cửa sổ.
- Đứng ở cửa vào, nhìn thẳng. Ánh mắt dừng ở đâu: tường, cửa sổ, chỗ đặt giường hay cửa nhà vệ sinh? Theo quan niệm, cửa vào nhìn thẳng giường là kém riêng tư; nhìn thẳng cửa nhà vệ sinh là điều nhiều người kiêng. Lý do thực tế là khách đứng ở cửa thấy chỗ ngủ, và mùi nhà vệ sinh dễ đi theo luồng gió từ cửa vào.
- Tìm bức tường cho đầu giường. Có một bức tường đặc, không chung với nhà vệ sinh, không có cửa sổ, đủ dài cho giường không? Nếu tường duy nhất phù hợp lại sát cửa vào thì sẽ khó ngủ yên.
- Xem nhà vệ sinh mở cửa về phía nào. Cửa mở ra hướng bếp hoặc hướng giường là kiểu dễ gặp mùi và hơi ẩm. Hỏi thêm nhà vệ sinh có quạt hút thông ra ngoài không, hay chỉ hút vào trần.
- Đo khoảng cách bếp đến giường. Bếp nằm ngay đầu giường hay cuối giường, hay có một khoảng sinh hoạt ở giữa? Có chỗ cho máy hút mùi thải ra ngoài không?
- Ghi hướng cửa sổ và tầng. Cửa sổ hướng Tây ở tầng cao làm căn nóng buổi chiều; cửa sổ nhìn vào khe giữa hai toà thì ít sáng. Đứng sát cửa sổ xem có nhà đối diện nhìn thẳng vào không.
Năm điểm này đều dính đến tường, cửa và ống, tức là thứ khó đổi. Đồ đạc, màu sơn, rèm có thể chỉnh sau; năm điểm trên thì nên chọn đúng từ đầu.
Các kiểu mặt bằng studio hay gặp
Căn studio ở Việt Nam thường rơi vào một trong vài kiểu mặt bằng dưới đây. Bảng tóm tắt điểm được và điểm phải chỉnh của từng kiểu theo cả quan niệm phong thủy lẫn sinh hoạt.
| Kiểu mặt bằng | Đặc điểm | Điểm được | Điểm phải chỉnh |
|---|---|---|---|
| Hình chữ nhật dài, cửa sổ cuối | Cửa vào ở đầu hẹp, nhà vệ sinh và bếp dọc lối vào, khoang chính ở cuối | Có lối vào làm vùng đệm; giường xa cửa | Cuối căn sáng, đầu căn tối; bếp nằm trên lối đi |
| Gần vuông, cửa sổ một cạnh | Nhà vệ sinh ở một góc, bếp dọc tường bên | Dễ chia khu, có tường cho đầu giường | Cần sắp xếp để cửa vào không nhìn thẳng giường |
| Nhà vệ sinh giữa căn | Khối vệ sinh đặt giữa, chia căn thành hai phần | Tạo sẵn vách giữa khu ngủ và khu sinh hoạt | Khối ẩm ở trung tâm; theo quan niệm là "trung cung bị uế", cần thông gió tốt |
| Có ban công nhỏ | Cửa kính ra ban công ở cuối căn | Có chỗ phơi đồ, chỗ đặt máy giặt, gió vào | Gió lùa thẳng từ cửa vào ra ban công nếu hai cửa thẳng hàng |
| Căn góc có hai mặt kính | Hai mặt cửa sổ vuông góc | Sáng, thoáng, có gió xuyên | Ít tường đặc cho đầu giường; nắng hai phía |
Kiểu nhà vệ sinh giữa căn hay gây băn khoăn nhất. Với nhiều người theo phong thủy, nhà vệ sinh ở trung tâm là điều kiêng; đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Về thực tế, kiểu này chấp nhận được nếu quạt hút có ống thải ra ngoài, cửa kín và sàn khô, vì khối vệ sinh ở giữa lại giúp tách khu ngủ.
Bếp, giường, nhà vệ sinh chung một khoang: quan niệm và mùi, ẩm thật
Sách phong thủy nói nhiều về quan hệ thủy – hỏa giữa bếp và chỗ có nước, về chuyện bếp không nên nhìn thẳng giường, về khí uế từ nhà vệ sinh. Trong căn studio, những lời này có bản dịch rất cụ thể: hơi dầu mỡ bám vào chăn gối, mùi đồ ăn đọng trong rèm, hơi nước sau khi tắm làm khoang ngủ ẩm, tiếng quạt hút, tiếng nước chảy ban đêm.
Khi xem căn, hãy tưởng tượng một ngày bình thường. Buổi tối bạn nấu một bữa có chiên xào: khói đi về đâu, có máy hút mùi thải ra ngoài không hay chỉ lọc tuần hoàn? Sau khi tắm, hơi nước ra khỏi nhà vệ sinh đi qua giường hay đi ra cửa sổ? Nếu người ở cùng thức khuya hơn, đèn bếp có rọi thẳng vào giường không?
Một căn studio có bếp đặt gần cửa vào, nhà vệ sinh cũng ở khu cửa, còn giường nằm ở phía cửa sổ là kiểu dễ ở nhất: các nguồn mùi và ẩm gom về một đầu, chỗ ngủ ở đầu kia có ánh sáng và gió. Kiểu ngược lại, bếp và nhà vệ sinh ở sâu trong căn gần cửa sổ, còn giường ở gần cửa vào, thì khó chỉnh hơn nhiều, vì muốn mở cửa sổ cho thoáng là phải để mùi đi qua chỗ ngủ.
Hướng cửa sổ, tầng và nắng một mặt của căn studio
Studio thường chỉ có một mặt lấy sáng. Toàn bộ ánh sáng và gió vào từ một phía, nên hướng của mặt đó quyết định nhiệt độ cả căn. Trong cách đọc phong thủy theo hướng, người ta hay hỏi hướng cửa chính; với căn studio, hướng cửa sổ đáng chú ý hơn cho đời sống hằng ngày.
Hướng Tây và Tây Nam nóng chiều. Ở phần lớn các tỉnh thành, cửa sổ hướng Tây nhận nắng gắt buổi chiều, căn nhỏ lại nóng nhanh. Nếu chỉ còn căn hướng này, hãy xem có lô gia lùi vào hoặc mái đua che không, và tính chi phí rèm cản nhiệt.
Hướng Đông và Nam dễ chịu hơn. Nắng sáng dịu, chiều mát hơn. Hướng Nam ở miền Bắc còn được nắng mùa đông vào sâu. Đây là lý do thực tế cho lời khuyên quen thuộc "nhà hướng Nam".
Tầng thấp và tầng cao. Tầng thấp ít gió, có thể bị cây và nhà khác che sáng; tầng cao gió mạnh, nắng nhiều. Với căn studio một mặt, tầng trung bình thường dễ cân hơn, nhưng còn tuỳ khoảng cách đến toà đối diện.
Khe giữa hai toà. Cửa sổ nhìn vào khe hẹp giữa hai toà nhà là kiểu phong thủy gọi là thiên trảm. Lý do thực tế là gió rít qua khe, ánh sáng yếu và nhà đối diện nhìn thẳng vào. Căn như vậy nên được trả giá thấp hơn, hoặc bỏ qua.
Những chỗ không sửa được, nên cân nhắc bỏ qua căn
Có những điểm của căn studio chỉ cần chỉnh đồ là ổn, nhưng có những điểm gắn với kết cấu, đường ống hoặc quy định của toà nhà. Gặp các điểm dưới đây, bạn nên cân nhắc kỹ hoặc tìm căn khác.
- Không có bức tường đặc nào đủ dài cho đầu giường mà không sát cửa vào hoặc tường nhà vệ sinh.
- Nhà vệ sinh không có quạt hút thông ra ngoài, cửa nhà vệ sinh mở thẳng vào khu ngủ.
- Bếp không có chỗ lắp máy hút mùi thải ra ngoài, trong khi bạn nấu ăn thường xuyên.
- Cửa sổ duy nhất nhìn thẳng vào cửa sổ căn đối diện ở khoảng cách rất gần.
- Căn đối diện phòng rác, trục kỹ thuật hay phòng máy, có tiếng ồn hoặc mùi khi đi xem.
- Trần có dầm lớn chạy ngay vị trí duy nhất đặt được giường. Theo quan niệm là "xà đè"; thực tế là cảm giác bị ép và khó lắp đèn.
- Tường có dấu ẩm, mốc, bong sơn quanh nhà vệ sinh hoặc dưới cửa sổ, dấu hiệu chống thấm có vấn đề.
Nếu căn có một hai điểm nhỏ, có thể dùng vách kệ, rèm, đèn để chỉnh. Nếu có từ ba điểm trở lên trong danh sách này, chi phí và công sức chỉnh lại sẽ đi theo bạn suốt thời gian ở.
Sau khi nhận căn: ba việc nên làm trước khi kê đồ
Việc đầu tiên là đo lại căn và vẽ một mặt bằng đơn giản trên giấy, đánh dấu cửa vào, cửa sổ, cửa nhà vệ sinh, vị trí ổ cắm, ống nước bếp. Mặt bằng này giúp bạn thấy luồng đi từ cửa vào, luồng gió từ cửa sổ ra cửa vào, và chỗ nào là chỗ yên nhất để đặt giường. Nhiều người chỉ cần nhìn mặt bằng là thấy chỗ đặt giường mình định không ổn.
Việc thứ hai là quyết định vật chia khu. Căn studio cần ít nhất một lớp ngăn mềm giữa khu ngủ và phần còn lại: một kệ sách hở hai mặt, một rèm vải dày treo ray trần, một vách lam gỗ. Theo cách đọc phong thủy, lớp ngăn này giúp tách động – tĩnh; theo cách đọc đời thường, nó che giường khỏi tầm mắt người ở cửa và chặn bớt ánh đèn bếp.
Việc thứ ba là xử lý mùi và ẩm trước khi bày đồ: kiểm tra quạt hút nhà vệ sinh, lắp máy hút mùi nếu chưa có, chọn rèm và chăn ga có thể giặt thường xuyên. Phần kê đồ chi tiết cho căn studio là bước sau; bước chọn căn và ba việc trên mới là phần quyết định căn hộ có dễ sống hay không.
Câu hỏi thường gặp
Căn studio có hợp phong thủy với người độc thân không?
Phong thủy không cấm loại căn nào. Căn studio hợp với người ở một mình hoặc cặp đôi trẻ vì gọn và dễ quản. Điều quan trọng là mặt bằng tách được khu ngủ khỏi cửa vào, bếp và nhà vệ sinh, cùng với thông gió tốt.
Cửa vào nhìn thẳng giường có sao không?
Theo quan niệm, đây là điều nên tránh vì thiếu riêng tư và người nằm thấy bất an. Nếu không đổi được vị trí giường, hãy đặt một kệ hở, rèm hoặc vách lam giữa cửa và giường để mắt người ở cửa dừng lại trước khi tới chỗ ngủ.
Nhà vệ sinh không có cửa sổ thì sao?
Phần lớn căn studio có nhà vệ sinh không cửa sổ. Điều cần hỏi là quạt hút có ống thải ra ngoài hay không. Nếu quạt chỉ đẩy hơi lên trần giả, ẩm sẽ tích lại. Nên giữ cửa nhà vệ sinh đóng và bật quạt sau khi tắm.
Có nên chọn căn studio hướng hợp tuổi không?
Nếu có nhiều căn tương đương, bạn có thể ưu tiên hướng hợp tuổi theo quan niệm của gia đình. Nhưng với căn nhỏ một mặt, hướng nắng ảnh hưởng đời sống rõ hơn. Không nên chọn căn nóng, tối hoặc bất tiện chỉ vì hướng hợp tuổi.
Căn studio có gác lửng có tốt hơn không?
Gác lửng giúp tách khu ngủ lên cao, nên giải quyết được chuyện cửa vào nhìn thấy giường. Đổi lại, trần gác thấp, nóng hơn phía dưới và thang thường dốc. Hãy thử ngồi dậy trên gác, kiểm tra lan can và độ dốc thang trước khi quyết định.
Nên mang gì khi đi xem căn studio?
Thước dây, điện thoại có la bàn để ghi hướng, và một mặt bằng in sẵn nếu chủ đầu tư hoặc chủ nhà cung cấp được. Nên đi xem vào buổi chiều để thấy nắng và vào giờ có người nấu ăn để biết mùi trong hành lang.