Phòng khách ngày Tết bài trí theo phong thủy cần bốn điều: lối từ cửa chính vào chỗ ngồi thông thoáng, ghế chủ nhà có tường tựa và nhìn được ra cửa, bàn trà vừa tầm và gọn, ánh sáng ấm đủ sáng. Đồ Tết chỉ là lớp điểm nhấn đặt lên trên khung bố cục đó.
Mấy ngày Tết, phòng khách thành nơi đông người nhất trong nhà: họ hàng, hàng xóm, bạn bè đến chúc Tết theo từng đợt. Bố trí cho đúng giúp chủ nhà tiếp khách thoải mái, khách không phải chen chúc, và căn phòng vẫn giữ được vẻ ngăn nắp. Bài này đi từ khung bố cục tới đồ trang trí, kèm lý giải của phong thủy và lý do thực tế; những nhận định tốt – xấu là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Phong thủy nhìn phòng khách ngày Tết như thế nào
Trong phong thủy nhà ở, phòng khách thường được xem là nơi khí từ cửa chính vào tụ lại trước khi đi tiếp vào các phòng khác. Vì vậy các sách nhấn vào ba thứ: lối vào không bị chặn, phòng đủ sáng, và chỗ ngồi chính vững vàng. Dịp Tết, khi phòng khách vừa là nơi đón khách vừa là nơi gia đình sum họp, ba nguyên tắc này càng có ý nghĩa.
Đặt sang ngôn ngữ thiết kế nội thất, những điều trên tương ứng với luồng đi lại, chiếu sáng và bố trí nhóm ghế. Một phòng khách mà khách vào phải lách qua chậu cây, ngồi xuống thì bị ánh đèn rọi vào mắt, còn chủ nhà ngồi quay lưng ra cửa không thấy ai đến, thì dù bày bao nhiêu đồ Tết cũng khó tạo cảm giác ấm cúng. Ngược lại, một phòng không cần nhiều đồ nhưng bố cục rõ ràng thì người bước vào thấy dễ chịu ngay.
Vì thế, thứ tự hợp lý là sắp khung trước, trang trí sau. Đồ Tết thay đổi mỗi năm, còn khung bố cục tốt thì dùng được quanh năm.
Sắp lại khung phòng khách trước Tết
Bạn làm từng bước sau trong một buổi, trước khi mang đồ Tết về:
- Đi từ cửa chính vào chỗ ngồi. Đường đi phải thẳng, rộng tối thiểu khoảng 80–90 cm cho một người mang đồ; dời ghế phụ, kệ nhỏ, giỏ đồ đang lấn lối.
- Xác định ghế chủ nhà. Theo quan niệm, chỗ ngồi chính nên có tường đặc phía sau (thế tựa) và nhìn được ra cửa. Thực tế, ngồi như vậy chủ nhà thấy khách đến, đứng dậy đón kịp.
- Xếp ghế thành nhóm khép. Sofa và ghế quây quanh bàn trà theo hình chữ U hoặc chữ L để mọi người nhìn thấy nhau, dễ trò chuyện.
- Chuẩn bị ghế phụ. Đôn, ghế gấp để gọn ở góc, khi đông khách mới mở ra; tránh bày sẵn chật phòng.
- Kiểm ánh sáng. Thay bóng yếu, thêm một đèn bàn hoặc đèn cây cho góc tối; tránh đèn rọi thẳng vào mặt người ngồi.
- Dọn mặt phẳng. Bàn trà, kệ tivi, bậu cửa sổ chỉ giữ đồ cần thiết để có chỗ bày đồ Tết.
Sau sáu bước này, phòng khách đã có khung. Phần còn lại là chọn vài điểm nhấn Tết đặt đúng chỗ.
Bàn trà và khay mứt: trung tâm của buổi tiếp khách
Bàn trà là "minh đường" thu nhỏ. Một số sách phong thủy phổ thông ví khoảng trống trước ghế chủ như minh đường của ngôi nhà, nên khuyên mặt bàn trà gọn, không chất đồ. Về thực tế, bàn gọn thì khách đặt chén trà, điện thoại, quà biếu dễ dàng.
Kích thước vừa với sofa. Bàn trà không nên dài hơn sofa, và cách mép ghế một khoảng vừa đủ để duỗi chân, với tay đặt chén mà không phải cúi quá thấp. Bàn quá to khiến lối đi quanh bàn bị hẹp.
Khay mứt đặt giữa, ấm chén một bên. Khay mứt, hạt đặt ở giữa để ai cũng với tới; bộ ấm chén đặt phía chủ nhà ngồi rót. Thêm một đĩa nhỏ đựng vỏ hạt và một hộp khăn giấy giúp bàn sạch suốt buổi.
Bàn kính, góc nhọn. Quan niệm phong thủy không ưa góc nhọn chĩa vào chỗ ngồi; thực tế bàn kính góc vuông là chỗ trẻ con hay va đầu. Bọc góc bằng miếng đệm trong suốt là cách đơn giản trong mấy ngày nhiều trẻ đến chơi.
Ánh sáng, màu và âm thanh trong phòng khách ngày Tết
Ngoài đồ đạc, ba yếu tố cảm giác này quyết định phòng khách có "ấm" hay không. Theo cách nói của phong thủy, ngày Tết nên thiên về dương: sáng, ấm, có tiếng người. Nhưng dương quá thì thành chói, nóng, ồn.
| Yếu tố | Vừa phải | Quá đà | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Ánh sáng | Sáng đều, ánh vàng ấm | Đèn trắng lạnh chói, đèn nháy liên tục | Đèn chính ánh ấm, thêm đèn góc; đèn dây chỉ một điểm |
| Màu sắc | Một hai mảng đỏ, vàng trên nền trung tính | Đỏ phủ khắp tường, rèm, thảm | Đỏ ở gối tựa, khăn bàn, câu đối, bao lì xì |
| Âm thanh | Tiếng trò chuyện, nhạc xuân nhỏ | Loa lớn, tivi mở to cả ngày | Nhạc nền nhỏ, tắt khi khách đông |
| Mùi hương | Hương nhẹ từ bàn thờ, hoa tươi | Khói hương dày, nhiều mùi lẫn | Mở cửa sổ hé, không đốt hương trong phòng kín |
Theo ngũ hành, đỏ là Hỏa, vàng là Thổ, hợp không khí mùa xuân; nhưng ngũ hành chỉ là quan niệm, còn cảm giác dễ chịu của khách là thứ bạn quan sát được ngay.
Góc chưng hoa, đồ trang trí Tết: chọn ít, đặt đúng
Phòng khách ngày Tết dễ bị bày quá tay vì đồ trang trí rất rẻ và nhiều. Một vài nguyên tắc giúp căn phòng có điểm nhấn mà không rối:
- Chọn một điểm nhấn chính: một cây quất, một bình đào hoặc một chậu mai, đặt ở góc sáng không vướng lối.
- Một mảng tường làm nền: treo một đôi câu đối, một bức tranh Tết hoặc một tờ chữ thư pháp, không phủ tranh lên mọi bức tường.
- Đồ treo nhỏ như đèn lồng, dây pháo trang trí nên gom ở một hai chỗ, không treo trên lối đi để khách khỏi va đầu.
- Gối tựa, khăn trải bàn đổi sang màu ấm là cách thay không khí nhanh và dễ cất sau Tết.
- Vật phẩm bày Tết, nếu có, chọn món rõ chất liệu, đặt trên kệ chắc; không đặt đồ dễ vỡ ở mép bàn trà.
- Mâm ngũ quả thuộc bàn thờ theo nếp phần lớn gia đình; bàn trà chỉ cần đĩa trái cây ăn được.
Theo quan niệm, đồ bày quá nhiều làm khí rối, phòng mất chỗ "thở". Thực tế là bày ít thì dọn sau Tết cũng nhẹ, và đồ được ngắm kỹ hơn. Nếu muốn tìm vật phẩm bày Tết có ghi rõ chất liệu, bạn có thể xem thêm trên Vật Phẩm Phong Thủy.
Chỗ để giày dép, áo khoác và quà biếu
Ba thứ này hay bị quên khi sắp phòng khách nhưng lại là nguyên nhân chính làm khu cửa bừa bộn suốt mấy ngày Tết. Theo quan niệm phong thủy, giày dép chất đống trước cửa là chặn khí khẩu; thực tế là khách vấp ngã và lạc giày. Chuẩn bị trước:
- Một kệ giày tạm hoặc tấm thảm lớn đặt sát tường cạnh cửa, giày xếp thành hàng, mũi quay vào tường.
- Túi nilon hoặc khay nhỏ cho giày ướt nếu trời mưa phùn, tránh nước loang vào nhà.
- Một cây treo áo hoặc vài móc dán tường gần cửa cho áo khoác, mũ bảo hiểm; miền Bắc mùa rét khách mặc nhiều lớp nên rất cần.
- Một mặt bàn hoặc kệ thấp để khách đặt quà biếu, tách riêng khỏi bàn trà.
- Một chỗ sạc điện thoại ở ổ cắm xa lối đi, dây sạc không kéo ngang qua lối.
- Giỏ nhỏ đựng dép đi trong nhà cho khách nếu nhà bạn có thói quen này.
Những thứ trên nên cất gọn vào một góc khi không có khách, để khu cửa trở lại thông thoáng. Hết Tết, kệ giày tạm và móc treo có thể giữ lại nếu thấy tiện, hoặc cất đi cùng đồ trang trí.
Phòng khách nhỏ, phòng khách kiêm bàn thờ, nhà có trẻ nhỏ
Với phòng khách nhỏ trong nhà ống hay căn hộ, ưu tiên ghế có thể gấp hoặc đôn xếp chồng, bàn trà thấp gọn, cây Tết cỡ vừa. Treo đồ trang trí lên tường thay vì đặt trên sàn giúp giữ diện tích đi lại. Gương lớn có thể làm phòng trông rộng hơn, nhưng theo quan niệm phổ biến thì không đặt gương đối thẳng cửa chính; nếu nhà bạn đã có, có thể che tạm bằng một tấm vải trang trí.
Khi bàn thờ đặt chung trong phòng khách, khu thờ cần được giữ trang nghiêm: không xếp ghế khách quay lưng sát bàn thờ, không đặt loa hay tivi ngay dưới. Khói hương mấy ngày Tết nhiều hơn thường lệ, nên ghế khách cách bàn thờ một khoảng và phòng có lối thông gió.
Với nhà có trẻ nhỏ, chú ý dây điện của đèn trang trí đi sát chân tường, bao lì xì và hạt nhỏ để ngoài tầm với của trẻ dưới ba tuổi, cành cây và đồ thủy tinh đặt cao hoặc trong góc. Theo cách nói của phong thủy, phòng khách yên ổn thì cả nhà vui; thực tế là một buổi chúc Tết không phải vội đưa trẻ đi khám vì nuốt hạt hay va góc bàn.
Giữ phòng khách gọn qua nhiều đợt khách
Ngày mùng Một, mùng Hai khách đến liên tục, mỗi đợt để lại chén trà, vỏ hạt, giấy kẹo. Nếu không có cách xoay vòng, đến trưa bàn trà đã ngổn ngang. Nhiều gia đình chuẩn bị hai bộ ấm chén: một bộ đang dùng trên bàn, một bộ đã rửa sạch để sẵn trong bếp. Khách về, người nhà thay bộ mới trong vài phút, khay mứt được châm thêm, đĩa vỏ hạt đổ đi.
Theo nếp giữ ba ngày đầu năm hạn chế quét nhà của một số gia đình, việc nhặt gọn và lau mặt bàn càng quan trọng. Một chiếc khăn ẩm, một thùng rác có nắp đặt kín đáo cạnh sofa, một túi rác thay theo buổi là đủ để phòng khách sạch mà không cần cầm chổi.
Cuối mỗi ngày, mở cửa sổ một lúc cho thoáng hơi người và khói hương, kiểm lại dây đèn trang trí đã tắt, dời ghế phụ về góc. Theo cách nói của phong thủy, phòng khách được "thở" lại sau một ngày đông người; theo nghĩa thực tế, sáng hôm sau bạn đón đợt khách mới trong một căn phòng sạch sẽ.
Câu hỏi thường gặp
Ghế chủ nhà nên đặt ở đâu khi tiếp khách ngày Tết?
Theo quan niệm phong thủy, ghế chủ nên tựa tường đặc và nhìn được về phía cửa chính, không quay lưng ra cửa. Thực tế, ngồi như vậy chủ nhà thấy khách đến để ra đón và bao quát được cả phòng. Nếu bố cục nhà không cho phép, chọn chỗ có lưng ghế sát vách là được.
Có cần đổi sofa, bàn ghế mới trước Tết không?
Không cần. Phong thủy không coi đồ mới là điều kiện của năm mới. Đồ cũ còn tốt chỉ cần lau sạch, sửa chỗ lỏng, thay vỏ gối hay khăn trải bàn là phòng đã khác. Đồ hỏng nặng, gây mất an toàn thì nên thay, không phụ thuộc dịp Tết.
Phòng khách có nên treo nhiều đèn lồng đỏ không?
Một vài chiếc ở cửa hoặc một góc là đủ tạo không khí. Treo dày đặc làm phòng tối, chói màu và vướng đầu khi đi lại. Theo ngũ hành, đỏ thuộc Hỏa, dùng vừa thì ấm, quá thì nóng; đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Đặt tivi đối diện sofa có ảnh hưởng phong thủy không?
Đây là cách bố trí phổ biến và phong thủy phổ thông không coi là xấu. Ngày Tết, nhiều nhà tắt tivi khi có khách để dễ trò chuyện. Chỉ cần tránh màn hình phản chiếu ánh nắng gây chói và dây điện của tivi chạy ngang lối đi.
Khách đông mà phòng khách chật thì xử lý thế nào?
Mở thêm không gian phụ như hiên, sân trước hay phòng ăn làm chỗ ngồi, chia khách theo nhóm. Ghế gấp và đôn xếp gọn rất tiện. Ưu tiên chỗ tốt nhất cho người lớn tuổi và giữ lối đi đến nhà vệ sinh thông thoáng.