Phép "lấy 4 số cuối chia 80" là chia bốn chữ số cuối của số điện thoại cho 80, lấy phần thập phân nhân lại với 80, ra một số từ 1 đến 80 rồi tra bảng xem số đó được xếp là tốt hay xấu. Về mặt toán, toàn bộ thao tác ấy chỉ là phép chia lấy dư cho 80, viết theo kiểu vòng vèo.
Bài này làm phép tính bằng ví dụ giả định, giải thích vì sao kết quả đôi khi lệch một đơn vị khi bấm máy, nói về nguồn gốc khả dĩ của bảng quẻ, và chỉ ra những chỗ khiến phép xem này không nên được coi là lời phán. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Phép tính từng bước với ví dụ giả định
Giả sử bốn số cuối của một số điện thoại là 6789. Bạn làm như sau:
- Chia 6789 cho 80, được 84,8625.
- Bỏ phần nguyên 84, giữ phần thập phân 0,8625.
- Nhân 0,8625 với 80, được 69.
- Tra số 69 trong bảng 80 (hoặc 81) mục mà người hướng dẫn đưa ra để đọc lời bình tốt hay xấu.
- Nếu phần thập phân bằng 0, tức bốn số cuối chia hết cho 80, đa số bảng quy ước kết quả là 80.
Cách nhanh hơn: lấy 6789 trừ đi 84 lần 80 (tức 6720), còn 69. Đây chính là số dư của phép chia 6789 cho 80. Hai cách cho cùng một kết quả, nhưng cách lấy dư không bao giờ bị sai số do máy tính làm tròn phần thập phân.
Nếu bạn không quen phép chia lấy dư, có thể nghĩ thế này: cứ bớt dần 80 khỏi bốn số cuối cho tới khi còn lại một số nhỏ hơn hoặc bằng 80. Số còn lại chính là kết quả. Với các số nhỏ như 0150, bạn chỉ cần bớt một lần 80 là ra 70.
Thử với vài dãy giả định
Để thấy phép chia 80 vận hành ra sao, hãy đặt vài nhóm bốn số cuối giả định cạnh nhau. Các nhóm này được chọn để minh hoạ, không phải số thật của ai.
| Bốn số cuối (giả định) | Phép lấy dư | Kết quả tra bảng | Nhận xét |
|---|---|---|---|
| 6789 | 6789 − 84 × 80 | 69 | Dãy liên tiếp |
| 1368 | 1368 − 17 × 80 | 8 | Dãy được nhiều người chuộng vì đọc như "nhất tài lộc phát" |
| 8888 | 8888 − 111 × 80 | 8 | Tứ quý, cho cùng kết quả với 1368 |
| 2468 | 2468 − 30 × 80 | 68 | Dãy chẵn tăng dần |
| 3979 | 3979 − 49 × 80 | 59 | Dãy có hai cặp được đọc là "thần tài" |
| 0000 | Chia hết cho 80 | 80 (theo đa số bảng) | Trường hợp đặc biệt |
Dòng thứ hai và thứ ba là ví dụ đáng ngẫm: một dãy tứ quý vốn được coi là "số đẹp" và một dãy thường gặp hơn nhiều lại cho đúng cùng một kết quả. Phép chia 80 không nhìn thấy vẻ đẹp mà người dùng cảm nhận ở dãy số, nó chỉ thấy số dư. Đó là lý do hai lối đánh giá này hay "đá" nhau.
Bạn cũng thấy rằng chỉ cần đổi một chữ số trong bốn số cuối là kết quả nhảy sang ô khác hoàn toàn. Một hệ nhạy như vậy với những thay đổi ngẫu nhiên khó có thể mang thông tin gì về người dùng số.
Vì sao bấm máy đôi khi ra 68,99 thay vì 69
Nhiều người làm theo hướng dẫn, bấm phần thập phân nhân 80 và nhận về một con số lẻ như 68,99999 hoặc 69,00001. Nguyên nhân là máy tính, nhất là ứng dụng trên điện thoại, lưu số thập phân theo hệ nhị phân, nên một số phân số không biểu diễn được tuyệt đối chính xác. Khi bạn chép tay 0,8625 rồi nhân lại thì không sao; khi bạn để máy giữ nguyên chuỗi số dài thì có thể lệch ở chữ số rất xa sau dấu phẩy.
Lệch như vậy không đáng kể về toán, nhưng đủ để người đọc lúng túng: nên lấy 68 hay 69? Câu trả lời là luôn làm tròn về số nguyên gần nhất, hoặc tốt hơn là dùng phép lấy dư như ở trên. Nếu một trang tra cứu tự động cho ra kết quả khác với tay bạn tính một đơn vị, nhiều khả năng trang đó cắt phần lẻ thay vì làm tròn.
Chuyện nhỏ này cho thấy một điều lớn hơn: kết quả của phép xem phụ thuộc vào thao tác chứ không chỉ vào con số. Khi một hệ cho phép sai một đơn vị là chuyển từ ô "tốt" sang ô "xấu", bạn càng có lý do để coi nó là tham khảo vui chứ không phải căn cứ.
Bảng 80 quẻ từ đâu ra
Không có sách phong thủy cổ nào bàn về số điện thoại, nên bảng 80 quẻ chắc chắn là sản phẩm hiện đại. Điểm đáng chú ý là bảng này thường có lời bình giống, hoặc rất gần, với bảng 81 số lý dùng trong phép đặt tên theo số nét chữ Hán. Bảng 81 số lý được phổ biến mạnh ở Nhật Bản đầu thế kỷ 20 rồi lan sang Trung Hoa, Hàn Quốc, sau đó tới các sách đặt tên lưu hành ở Việt Nam.
Từ đó có giả thuyết khá hợp lý: người soạn phép xem số điện thoại đã mượn bảng 81 số lý, lấy 80 làm số chia để kết quả rơi vào dải 1 đến 80, rồi gắn lời bình có sẵn. Việc chọn số 80 thay vì 81 không có lời giải thích thống nhất; mỗi nguồn kể một kiểu. Nói cách khác, cái khung toán học (chia lấy dư) là tuỳ ý, còn phần lời bình là vay mượn từ một hệ dành cho tên người.
Ở chuyên mục tên và thương hiệu, trang có bài riêng về 81 số lý và vì sao khó áp vào tên tiếng Việt. Với số điện thoại, vấn đề còn lớn hơn: con số được đưa vào bảng không phải số nét chữ mà là bốn chữ số do nhà mạng cấp ngẫu nhiên.
Những chỗ hở của phép chia 80
Nếu muốn dùng phép xem này cho vui, bạn nên biết rõ nó yếu ở đâu. Bảng dưới gom các chỗ hở chính và hệ quả thực tế của từng chỗ.
| Chỗ hở | Giải thích | Hệ quả khi dùng |
|---|---|---|
| Chỉ dùng 4 số cuối | Sáu chữ số còn lại không tham gia phép tính | Hai số điện thoại khác hẳn nhau có thể cùng một kết quả |
| Số chia 80 là quy ước | Không có lý do toán học hay sách cổ cho số 80 | Đổi số chia là đổi toàn bộ kết quả |
| Bảng lời bình vay mượn | Gần với bảng 81 số lý dùng cho số nét tên | Lời bình viết cho tên người, không cho dãy số |
| Nhiều bản bảng khác nhau | Các trang, các sách chép lại không giống hệt nhau | Cùng số 69, bản này khen bản kia chê |
| Sai số khi bấm máy | Phần thập phân có thể lệch rất nhỏ | Lệch một đơn vị là sang ô khác |
Khi gộp lại, phép chia 80 giống một cách rút thăm có quy tắc hơn là một phép đánh giá. Điều đó không cấm bạn dùng nó, nhưng đủ để bạn không lo lắng khi số của mình rơi vào ô có lời bình kém. Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người.
Đọc lời bình trong bảng thế nào cho tỉnh táo
Lời bình là văn mẫu. Câu như "công danh hanh thông", "gặp nhiều trắc trở" được viết chung cho mọi người rơi vào ô đó. Chúng đủ rộng để ai đọc cũng thấy có phần đúng với mình, một hiệu ứng tâm lý quen thuộc mà các nhà tâm lý gọi là hiệu ứng Barnum.
Đừng chồng nhiều phép xem lên nhau. Một dãy có thể "tốt" theo chia 80, "xấu" theo nút, "trung bình" theo ngũ hành. Chồng ba hệ lên nhau không làm kết quả chính xác hơn, chỉ làm bạn có thêm cớ để lo.
Chú ý ai đang đưa bảng cho bạn. Nếu bảng đi kèm lời mời mua một số khác, hoặc lời khuyên làm lễ, đổi số gấp, thì bảng đang được dùng như công cụ bán hàng. Không cần trách người bán, nhưng nên tách phần thông tin khỏi phần mời chào.
Đọc cả bảng, không chỉ ô của mình. Lướt qua toàn bộ 80 ô, bạn sẽ thấy tỉ lệ ô "tốt" và ô "xấu" khá cân, lời bình lặp lại nhiều cụm giống nhau, và nhiều ô mang nghĩa nước đôi. Nhìn tổng thể như vậy giúp bạn hiểu bảng là một khung văn mẫu, không phải lời nói riêng cho dãy số của mình.
Giữ lại những gì dùng được. Thứ có ích thực sự trong cả quá trình là bạn nhìn kỹ dãy số của mình hơn: nó có dễ đọc không, có hay bị người khác ghi nhầm không. Những câu hỏi ấy đáng giá hơn mọi ô trong bảng.
Nếu số của bạn rơi vào ô bị chê
Phản ứng hợp lý nhất là không làm gì cả. Một số điện thoại dùng lâu năm gắn với tài khoản ngân hàng, ví điện tử, định danh điện tử, mạng xã hội, hồ sơ công việc và danh bạ của hàng trăm người. Đổi số vì một ô trong bảng vay mượn là đánh đổi rất nhiều việc thật lấy một cảm giác.
Nếu cảm giác không yên vẫn kéo dài, bạn có thể làm vài việc nhẹ nhàng: tìm hiểu nguồn gốc bảng để thấy nó tuỳ ý thế nào, thử tính lại bằng một bản bảng khác để thấy kết quả đổi ra sao, hoặc nói chuyện với người trong nhà về điều mình lo. Thường thì nỗi lo nhỏ đi rất nhanh khi bạn thấy rõ cơ chế phía sau.
Còn nếu bạn đang chọn một số mới và muốn tham khảo phép chia 80 cho vui, xếp nó sau các tiêu chí như dễ nhớ, thủ tục chính chủ rõ ràng, không phải trả thêm tiền vô lý. Khi đó phép xem chỉ còn là chuyện thêm chút hứng thú, đúng tầm của nó.
Câu hỏi thường gặp
Bốn số cuối chia hết cho 80 thì lấy kết quả là bao nhiêu?
Phần lớn các bảng quy ước kết quả là 80, vì phần thập phân bằng 0 nhân 80 vẫn là 0 và bảng không có ô số 0. Một vài nguồn lại tra sang ô 1 hoặc ô cuối của bảng 81. Đây là chỗ cho thấy quy tắc của phép xem do người soạn tự đặt.
Sao kết quả ở hai trang tra cứu khác nhau?
Có thể do khác bản bảng lời bình, do một trang cắt phần lẻ thay vì làm tròn, hoặc do trang kia dùng số chia khác. Tự tính bằng phép lấy dư sẽ cho bạn con số chắc chắn; còn lời bình thì tuỳ bản.
Phép chia 80 có phải phong thủy cổ không?
Không. Sách phong thủy cổ bàn về hình thế đất, phương vị, chọn ngày, không có phép xem số điện thoại. Phép chia 80 là cách làm hiện đại, nhiều khả năng mượn lời bình từ bảng 81 số lý dùng khi đặt tên.
Có thể dùng phép này để xem số tài khoản, biển số không?
Về thao tác thì được, vì nó chỉ cần bốn chữ số. Nhưng các chỗ hở vẫn y nguyên: chỉ dùng một phần dãy, số chia tuỳ ý, lời bình vay mượn. Coi là tham khảo vui thì được, dựa vào để quyết định chi tiền thì không nên.
Kết quả chia 80 xấu có cần làm lễ hay mua vật phẩm hoá giải không?
Không cần. Phép xem này không có gốc trong phong thủy nhà ở, nên càng không có cơ sở cho việc hoá giải. Nếu ai đó dùng kết quả xấu để mời bạn làm lễ hay mua đồ, đó là lời mời chào, không phải lời khuyên chuyên môn.