Cửa căn hộ nằm thẳng trước cửa thang máy bị nhiều người ngại vì theo quan niệm phong thủy, thang máy là nơi khí lên xuống liên tục, mở ra đóng vào như một cái miệng, khí ấy xung thẳng vào nhà; nhìn thực tế, đó là chỗ đông người đứng chờ, nhìn thẳng vào nhà mỗi lần cửa mở, ồn chuông và có gió từ giếng thang. Mức ảnh hưởng tuỳ khoảng cách, lưu lượng người và cách bố trí lối vào bên trong căn.
Đây là quan niệm, mức tin tuỳ mỗi người. Bài này tách phần quan niệm với phần có thể đo được, rồi đưa ra cách đánh giá khi đi xem căn và cách xử lý khi đã ở mà không phải đục phá gì ngoài hành lang chung.
Vì sao cửa đối diện thang máy bị ngại
Phong thủy cổ không biết đến thang máy, nên mọi cách đọc về thang máy đều là suy rộng từ nguyên lý chung. Nguyên lý được dùng nhiều nhất là cửa chính là "khí khẩu", nơi khí vào nhà; trước khí khẩu nên có một khoảng tĩnh, gọi là minh đường, để khí chậm lại rồi mới vào. Thang máy thì ngược hẳn: đó là nơi người và gió lên xuống liên tục, cửa đóng mở cả trăm lần mỗi ngày.
Từ đó sinh ra những cách gọi dân gian khá nặng nề như "miệng hổ" hay "hổ khẩu" cho cửa thang máy đối diện cửa nhà. Hình ảnh ấy dễ nhớ nên lan nhanh trên mạng, kèm những lời hù doạ về tiền bạc, sức khoẻ. Cần nói rõ: đó là cách diễn đạt biểu tượng, không có cơ sở nào cho thấy một căn hộ đối diện thang máy làm gia đình gặp chuyện xấu. Nhiều trường phái thậm chí không coi đây là vấn đề nếu khoảng cách đủ xa và hành lang đủ rộng.
Phần đáng để tâm nằm ở chỗ khác: lối vào nhà mình trùng với chỗ người lạ đứng chờ, mỗi lần cửa thang mở là có ánh nhìn hướng thẳng vào trong. Khi cửa căn hộ đang mở để nhận hàng hay thông gió, người trong thang thấy được phòng khách, đôi khi thấy cả bàn ăn. Cảm giác thiếu riêng tư ấy là thứ người ở cảm nhận hằng ngày, và chính nó khiến quan niệm cũ dễ được tin.
Những ảnh hưởng thật có thể kiểm được
Tiếng ồn. Chuông báo tầng, tiếng cửa thang trượt, tiếng nói chuyện của người chờ thang, tiếng xe đẩy hàng. Ở toà đông dân, giờ đi làm và giờ tan tầm có thể liên tục. Tiếng ồn này đi qua khe cửa căn hộ, nhất là khi cửa không có gioăng kín.
Gió từ giếng thang. Ở nhà cao tầng, chênh lệch nhiệt độ và áp suất giữa trong và ngoài toà nhà tạo ra luồng khí đi dọc các trục đứng như giếng thang, cầu thang bộ, gọi là hiệu ứng ống khói. Khi cửa thang mở, đôi khi có luồng gió rõ rệt ra hành lang. Nếu cửa căn hộ ngay đó thì gió và mùi hành lang cũng dễ vào nhà hơn.
Riêng tư. Khoảng cách từ cửa thang đến cửa căn càng ngắn, người đứng trong cabin càng nhìn rõ vào nhà. Đây là điểm dễ đo nhất: đứng trong thang, nhìn ra khi cửa mở, xem mình thấy được những gì của căn đối diện.
Lưu lượng người. Căn sát thang máy cũng là căn có nhiều người đi ngang nhất, kể cả người giao hàng, thợ sửa chữa. Với gia đình có trẻ nhỏ hay chạy ra hành lang, chỗ này cũng đông và dễ va chạm hơn.
Mặt thuận lợi. Ngược lại, căn gần thang máy đi lại nhanh, hợp với người già, người dùng xe lăn, gia đình hay xách đồ nặng. Phong thủy hay chỉ nói mặt bất lợi, nhưng khi chọn căn nên đặt cả hai mặt lên cân.
Phân loại mức độ để khỏi lo quá đà
Không phải căn nào "gần thang máy" cũng giống nhau. Có thể chia thành vài trường hợp như sau để đánh giá cho sát:
| Trường hợp | Quan niệm thường nói | Thực tế nên kiểm | Mức cần xử lý |
|---|---|---|---|
| Cửa căn thẳng trục cửa thang, cách dưới 3 mét | Xung trực diện, bị ngại nhất | Nhìn thẳng vào nhà, ồn, gió | Nên có tiền sảnh hoặc vách che bên trong |
| Cửa căn thẳng trục, cách xa hơn, hành lang rộng | Giảm nhiều vì khí đã chậm lại | Riêng tư khá hơn, ồn ít hơn | Xử lý nhẹ, rèm hoặc tủ giày làm điểm dừng |
| Cửa căn lệch trục, nhìn chéo sang thang | Phần lớn trường phái không coi là xung | Ít bị nhìn thẳng | Thường không cần làm gì |
| Cửa căn ngay cạnh, cùng mặt tường với thang | Không đối diện nên ít bàn | Tiếng ồn qua tường, rung nhẹ | Kiểm tiếng ồn trong phòng ngủ sát tường thang |
| Phòng ngủ chung tường với giếng thang | Ít được nhắc | Tiếng động cơ, tiếng cabin chạy ban đêm | Đáng lo hơn cả chuyện đối diện cửa |
Hàng cuối của bảng thường bị bỏ quên. Một căn có cửa lệch hẳn khỏi thang máy nhưng phòng ngủ chính lại chung tường với giếng thang thì về lâu dài có khi khó chịu hơn căn đối diện. Khi đi xem, nên áp tai vào tường phòng ngủ phía có thang để nghe thử.
Đánh giá khi đi xem căn trước khi đặt cọc
Nếu căn mình thích có cửa đối diện thang máy, đừng gạch tên ngay. Thử vài bước sau trong một buổi:
- Đứng trong cabin thang máy ở tầng đó, chờ cửa mở và quan sát: từ trong thang, nhìn được bao sâu vào căn hộ nếu cửa căn đang mở.
- Đo khoảng cách từ cửa thang đến cửa căn bằng bước chân. Dưới ba bước là rất gần; năm bước trở lên thì cảm giác đã khác.
- Đứng ở cửa căn vào khoảng 7–8 giờ sáng hoặc 17–18 giờ chiều, đếm số lần cửa thang mở trong mười phút.
- Vào trong căn, đóng cửa lại, nghe xem chuông báo tầng và tiếng cửa thang còn rõ không.
- Xem mặt bằng bên trong: ngay sau cửa căn là gì. Nếu là một khoảng tiền sảnh nhỏ hay có tường chắn tầm nhìn thì ảnh hưởng giảm hẳn; nếu mở cửa ra là thấy ngay phòng khách và ban công thì cần tính phương án che.
- Hỏi ban quản lý về nội quy hành lang: có được đặt tủ giày, thảm, chậu cây trước cửa không. Nhiều toà nhà cấm để đồ ngoài hành lang vì lối thoát nạn.
Sau sáu bước này, phần lớn người mua sẽ thấy rõ căn đó thuộc loại nào trong bảng ở trên, thay vì chỉ dựa vào một câu "đối diện thang máy là xấu".
Xử lý bên trong căn: làm tiền sảnh, không làm ngoài hành lang
Hành lang là phần sở hữu chung. Mọi cách xử lý nên nằm trong cửa căn hộ của mình. Đặt bình phong, gương hay chậu cây lớn ngoài hành lang dễ vi phạm nội quy, cản lối thoát nạn khi có cháy và gây khó chịu cho hàng xóm. Phong thủy không bao giờ là lý do chính đáng để lấn phần chung.
Tạo một khoảng tiền sảnh nhỏ. Chỉ cần một vách ngăn thấp, một tủ giày cao ngang ngực hay một kệ trang trí đặt lệch sau cửa là đủ tạo "điểm dừng". Khí, gió và ánh nhìn đi vào sẽ phải rẽ, không lao thẳng tới phòng khách. Đây cũng là cách người làm nội thất vẫn dùng cho lối vào căn hộ, bất kể có tin phong thủy hay không.
Rèm hoặc vách lam thoáng. Nếu căn quá nhỏ để làm vách, một tấm rèm vải dày treo cách cửa khoảng một bước chân cũng đủ che tầm nhìn khi cửa mở. Vách lam gỗ có khe hở giữ được ánh sáng và gió mà vẫn chắn ánh nhìn thẳng.
Cửa kín và gioăng tốt. Thay gioăng cao su, lắp thanh chặn khe chân cửa giúp giảm cả tiếng ồn lẫn gió, mùi hành lang. Đây là việc nhỏ nhưng thay đổi cảm giác trong nhà rõ hơn mọi món trang trí.
Thói quen đóng cửa. Không để cửa căn mở toang khi không cần. Nhận hàng, tiếp khách xong thì khép lại. Điều này vừa giữ riêng tư vừa đúng với quy định phòng cháy của nhiều toà nhà về cửa căn hộ.
Sắp phòng bên trong căn sát thang máy
Ngoài lối vào, căn nằm sát lõi thang còn có vài chỗ nên sắp xếp lại để người ở bớt bị làm phiền. Mấy gợi ý dưới đây dựa trên cách thang máy, giếng thang thường được bố trí trong nhà cao tầng:
- Phòng ngủ chính nên ở phía xa lõi thang. Nếu bản vẽ cho thấy phòng ngủ chung tường với giếng thang, có thể đổi công năng: dùng phòng đó làm phòng làm việc, phòng chứa đồ hay phòng cho khách ít ở.
- Đầu giường không áp vào tường giáp giếng thang. Tiếng cabin chạy, tiếng cửa đóng mở về đêm truyền qua kết cấu rõ hơn qua không khí.
- Tủ áo, kệ sách đặt dọc tường giáp hành lang hay giáp thang là lớp cách âm rẻ nhất mà nhiều người không nghĩ tới.
- Bếp và khu giặt có thể đặt phía gần cửa vào, vốn đã là khu "động"; đây cũng là cách phân khu động – tĩnh mà phong thủy và kiến trúc cùng khuyên.
- Bàn thờ, nếu có, không nên đặt ngay sau cửa căn nhìn thẳng ra thang máy, vì cả quan niệm lẫn cảm giác đều muốn nơi thờ cúng ở chỗ yên, kín.
Những điều chỉnh này không cần đập phá, chỉ là chọn đúng phòng cho đúng việc. Với căn đã mua, đổi công năng phòng thường hiệu quả hơn mọi món trang trí treo ở cửa.
Gương bát quái và các món "trấn" có nên dùng
Trên mạng hay có lời khuyên treo gương bát quái lồi trên cửa căn để "đẩy" khí thang máy. Cách này có mấy vấn đề. Thứ nhất, treo đồ lên mặt ngoài cửa căn hay trên tường hành lang là đụng vào phần chung, nhiều ban quản lý không cho. Thứ hai, gương lồi hướng thẳng ra cửa thang máy, tức hướng vào hàng xóm và người đi thang, dễ gây khó chịu, có khi thành va chạm giữa các hộ. Thứ ba, trong chính các tài liệu phong thủy, gương bát quái thường được nói là dùng cho sát khí bên ngoài nhà như góc nhọn, cột điện, không phải cho một lối vào trong nhà chung.
Nếu gia đình muốn có một vật mang ý nghĩa biểu tượng ở lối vào, nên đặt bên trong căn: một chậu cây, một bức tranh phong cảnh hay một tấm bình phong nhỏ. Chúng vừa làm điểm dừng thật, vừa không làm phiền ai. Những món được quảng cáo là "trấn", "hoá giải" kèm lời doạ dẫm thì nên cảnh giác; khi người bán bắt đầu nói về tai hoạ để bán một vật, đó là dấu hiệu của việc bán nỗi sợ chứ không phải bán kiến thức.
Cuối cùng, nếu đã thử đánh giá và thấy căn đối diện thang máy vẫn làm cả nhà không yên, thì đổi sang căn khác lúc còn chưa đặt cọc là quyết định hợp lý. Cảm giác yên tâm của người ở cũng là một tiêu chí chọn nhà chính đáng.
Câu hỏi thường gặp
Căn đối diện thang máy có bán lại khó hơn không?
Một số người mua để ý chuyện này, nên khi bán lại có thể gặp người hỏi kỹ hoặc trả thấp hơn một chút. Nhưng cũng có người mua thích căn gần thang vì đi lại tiện. Mức ảnh hưởng tuỳ thị trường và từng toà nhà, không có quy luật chắc chắn nào.
Cửa căn đối diện cửa thang bộ thoát hiểm thì sao?
Thang bộ thoát hiểm ít người dùng hằng ngày nên ít ồn hơn thang máy, nhưng là trục gió đứng của toà nhà. Cửa thang bộ phải luôn đóng theo quy định phòng cháy. Theo quan niệm, mức xung nhẹ hơn thang máy; thực tế nên kiểm gió và mùi ở khe cửa căn.
Có nên đổi hướng mở cánh cửa căn hộ để tránh thang máy?
Cửa căn hộ trong chung cư thường thuộc thiết kế chống cháy và mặt đứng hành lang chung, tự ý thay đổi hướng mở hay vị trí có thể vi phạm quy định. Nên xử lý bằng bố trí bên trong như vách, tủ giày, rèm thay vì thay cửa.
Đặt cây ngoài hành lang trước cửa có được không?
Tuỳ nội quy từng toà nhà, nhưng nhiều nơi cấm vì hành lang là lối thoát nạn. Kể cả khi được phép, chậu cây không nên thu hẹp lối đi. Cách an toàn hơn là đặt cây ngay phía trong cửa căn, vừa có điểm dừng vừa không vướng ai.
Căn hộ nhỏ không có chỗ làm tiền sảnh thì xử lý thế nào?
Có thể dùng một tủ giày cao đặt vuông góc với cửa, một tấm rèm treo trên thanh ray trần, hoặc chỉ đơn giản là kê sofa sao cho người ngồi không nằm trên đường thẳng từ cửa vào. Mục tiêu là không để tầm nhìn từ hành lang lao thẳng tới chỗ sinh hoạt chính.